|
მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები |
 |
ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - ჰ |
"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის.
ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.
წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.
|
|
1 ჰა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰა!
ჰა!(მოხ.) მოწოდების შორისდებული (ა. ყაზბ., I, II, შ. ძიძ. ). ◊ (ქიზიყ.) შორისდებული : ჰ ა, ინდო! გაწყრომა ინდაურთა; ჰ ა , ტპერი! შეძახილი კამეჩის გასარეკად (ს. მენთეშ.).
|
|
2 ჰაამო! ჰამო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაამო! ჰამო!
ჰაამო! ჰამო!(ქართლ., ქიზიყ.) შეძახილი ხარის, კამეჩის გასაგდებად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ., ს. მენთეშ.).
|
|
3 ჰაბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაბა
ჰაბა(თუშ., ინგილ.) აბა (პ. ხუბ.; მ. ჯან.).
|
|
4 ჰაბაგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაბაგა
ჰაბაგა(ფშ.) იხ. აგრეთვე: ჰეგიბა
|
|
5 ჰაბეჩავ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაბეჩავ!
ჰაბეჩავ!(ფშ.) ქების შეძახილი : აფერუმ! (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
6 ჰაგა, ჰაგაგა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაგა, ჰაგაგა!
ჰაგა, ჰაგაგა!(ქიზიყ.) შეძახილი ძაღლის გასაგდებად (ს. მენთეშ.).
|
|
7 ჰაგდან-ი, აგდან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაგდან-ი, აგდან-ი
ჰაგდან-ი, აგდან-ი(ქიზიყ.) თაღარი ან ორმო, რაშიაც ცხვრის ტყავს ყრიან კირში ბალნის გასაცვენად (ს. მენთეშ.).
|
|
8 ჰაგე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაგე
ჰაგე(თუშ.) აგერ (თ. უთურგ.).
|
|
9 ჰაგრ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაგრ
ჰაგრ(თუშ.) კარგი, აგრე (თ. უთურგ.).
|
|
10 ჰაგუბა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაგუბა-ჲ
ჰაგუბა-ჲ(ინგილ.)(თურქ..-აზერბ. heĝbe||häkbä•) აბგა (ა. შან., 357).
|
|
11 ჰადაჸ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰადაჸ
ჰადაჸ(თუშ.) ჰოდა (დიალექტ., 588).
|
|
12 ჰადულ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰადულ
ჰადულ(ინგილ.) ადვილი (მ. ჯან.).
|
|
13 ჰავან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰავან-ი
ჰავან-ი(ზ. აჭარ.)(havan) თამბაქოს საჭრელი დანა-დაზგა, ავანი, ხავანი (შ. ნიჟარ.).
|
|
14 ჰაზირ, აზირ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაზირ, აზირ
ჰაზირ, აზირ(ქართლ., ინგილ.)(ჰაზირ) ბარემ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; დიალექტ., 626).
|
|
15 ჰაი, ჰა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაი, ჰა!
ჰაი, ჰა!(მოხ.) დადასტურების შორისდებული ( ა. ყაზბ., I, II, შ. ძიძ. ).
|
|
16 ჰაი, ჰაი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაი, ჰაი!
ჰაი, ჰაი!(მოხ.) იხ. აგრეთვე: ჰაი, ჰა!
|
|
17 ჰაიო, ჰაიო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაიო, ჰაიო!
ჰაიო, ჰაიო!(გურ.) მტაცებელ ფრონველს შეუძახებენ ასე (ა. ღლ.).
|
|
18 ჰაირან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაირან-ი
ჰაირან-ი(რაჭ.) რძისაგან შემზადებული საჭამადი (შ. ძიძ., 219).
|
|
19 ჰაიჰარა კაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაიჰარა კაც-ი
ჰაიჰარა კაც-ი(ქიზიყ.) ასწრაფებული, საქმეში წინდაუხედავი კაცი (ს. მენთეშ.).,
|
|
20 ჰაიჰარად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაიჰარად
ჰაიჰარად(ქიზიყ.) ზზ., სწრაფად, საჩქაროდ, სახელდახელოდ (კირიონი; ს. მენთეშ.).
|
|
21 ჰაკაკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაკაკ
ჰაკაკ(ინგილ.) აკაკი, მცენარეა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ძელქვა
|
|
22 ჰალა, ჰალა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰალა, ჰალა!
ჰალა, ჰალა!(ქართლ.) ყვავის დაძახება (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
23 ჰალავ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰალავ
ჰალავ(ინგილ.) ალი (მ. ჯან.).
|
|
24 ჰამზა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰამზა
ჰამზა(კახ.) ფამფარა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
25 ჰანე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰანე
ჰანე(თუშ.) აჰა; წოვ. ჰ ა ნ ე აბა, აჰა (თ. უთურგ.).
|
|
26 ჰარია! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰარია!
ჰარია!(ქიზიყ.) არიქა! აბა, ჩქარა! (ს. მენთეშ.). =\\
|
|
27 ჰარიქა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰარიქა!
ჰარიქა!(ქიზიყ.) არიქა! აბა! (ს. მენთეშ.).
|
|
28 ჰარუნანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰარუნანო
ჰარუნანო(ფშ.) სიმღერაში მისათქმელი სიტყვა, მისამღერი ( ვაჟა, I, 1946, ა. შან. ).
|
|
29 ჰასრ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰასრ
ჰასრ(თუშ.) ასე (პ. ხუბ.).
|
|
30 ჰასუთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰასუთა
ჰასუთა(მესხ.) საჭმელია, სიმინდის ფქვილის ფაფა ერბოთი და თაფლით (ი. მაისურ.).
|
|
31 ჰაფსა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაფსა!
ჰაფსა!(ქიზიყ.) იხ. აგრეთვე: ჰაცხა
|
|
32 ჰაქშა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაქშა!
ჰაქშა!(ქიზიყ.) შეძახილი ქათმის გასაგდებად (ს. მენთეშ.). =\\
|
|
33 ჰაქში! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაქში!
ჰაქში!(გურ.) იხ. აგრეთვე: ჰაქშა
|
|
34 ჰაღილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაღილ-ი
ჰაღილ-ი(ზ. აჭარ.)(ağil, ქალტა, საქონლის სადგომი) ფარეხი, იალაღობის პერიოდში პირუტყვის დასამწყვდევი ადგილი (შ. ნიჟარ.).
|
|
35 ჰაჩი! აჩი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაჩი! აჩი!
ჰაჩი! აჩი!(ქართლ., ქიზიყ.) შეძახილი ვირის გასაგდებად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; ს. მენთეშ.).
|
|
36 ჰაჩია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაჩია
ჰაჩია(ქიზიყ.) ვირი ბავშვის ენაზე (ს. მენთეშ.).
|
|
37 ჰაჩიჩა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაჩიჩა-ჲ
ჰაჩიჩა-ჲ(ინგილ.) აჩეჩი (მ. ჯან.).
|
|
38 ჰაჩუ! აჩუ! ჰ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაჩუ! აჩუ! ჰ!
ჰაჩუ! აჩუ! ჰ!(ქიზიყ., ქართლ., იმერ., გურ.) ცხენის შერისხვა, შეძახილი გასადენად, რომ წავიდეს (ს. მენთეშ.).
|
|
39 ჰაცხა, აცხა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაცხა, აცხა!
ჰაცხა, აცხა!(ქიზიყ.) კატის გაწყრომა გასაგდებად (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ცაცხა
|
|
40 ჰაწიაწო, აწიაწო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰაწიაწო, აწიაწო
ჰაწიაწო, აწიაწო(ქიზიყ.) ჴაჩაობის, ბურთაობისა თუ სხვა თამაშობის დროს ერთი ხელი თამაში რომ დასრულდება, მომგებნი დამარცხებულებს ყურზე ხელს წაავლებენ ან ზურგზე შეასხდებიან და ბინიდან სათამაშო კოჭურამდე ჰ ა წ ი
|
|
41 ჰე, ჰეი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰე, ჰეი!
ჰე, ჰეი!(მოხ.) მოწოდების შორისდებული ( ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ. ).
|
|
42 ჰეგიბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰეგიბა
ჰეგიბა(ზ. აჭარ.) ხურჯინი, აბგა (შ. ნიჟარ.). იხ. აგრეთვე: ჰაგუბაჲ
|
|
43 ჰედე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰედე!
ჰედე!(თუშ.) ძროხის გასარეკი ძახილი (პ. ხუბ.).
|
|
44 ჰელელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰელელა
ჰელელა(მესხ.) ქარაფშუტა, ტუტუცი (ი. მაისურ.).
|
|
45 ჰემთონ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰემთონ
ჰემთონ(ინგილ.) ამდენი (ა. შან., 357).
|
|
46 ჰენგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰენგა
ჰენგა(ინგილ.)(jeнkə) ცხენოსანი ქალი მაყარი (მ. ჯან.).
|
|
47 ჰენდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰენდ
ჰენდ(ინგილ.) მიწის ნაკვეთია (ა. შან., 357).
|
|
48 ჰერახ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰერახ
ჰერახ(ინგილ.) ნეტავ, ნუთუ, მართლა თუ, განა მართლა (დიალექტ., 627).
|
|
49 ჰერისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰერისა
ჰერისა(მესხ.) კორკოტის ფაფა (ი. მაისურ.).
|
|
50 ჰირათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰირათ
ჰირათ(ინგილ.) აბრეშუმის თავსაფარი სხვადასხვა ზომისა (დიალექტ., 627).
|
|
51 ჰიშ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰიშ!
ჰიშ!(ინგილ.) ხარის გაგდების შეძახილი (მ. ჯან.).
|
|
52 ჰოდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოდე
ჰოდე(ქართლ.) ჰოოდე, ჰო, დიახ, კი (შ. ძიძ., ნ,. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
53 ჰოვ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოვ
ჰოვ(ინგილ.) დიაღ, კი, ჰო (მ. ჯან.).
|
|
54 ჰოთურ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოთურ
ჰოთურ(თუშ.) ალბათ (თ. უთურგ.).
|
|
55 ჰოიშ-ი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოიშ-ი!
ჰოიშ-ი!(მესხ.) შეძახილი ხარის გასაგდებად (ი. მაისურ.). =ანდაზააა : \\
|
|
56 ჰოობა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოობა-ჲ
ჰოობა-ჲ(თუშ.) თანხმობა (თ. უთურგ.).
|
|
57 ჰოოდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოოდე
ჰოოდე(ქართლ.) იხ. აგრეთვე: ჰოდე
|
|
58 ჰოტროველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოტროველა
ჰოტროველა(ქიზიყ.) ხეპრე, რეგვენი, გაუგებარი ადამიანი (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ოტროელა
|
|
59 ჰოტფუ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოტფუ!
ჰოტფუ!(ქართლ.) შეძახილი კამეჩის, ხარის გასაგდებად, გასადენად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
60 ჰოქმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოქმ-ი
ჰოქმ-ი(მესხ.)(სპ.-არაბ. (ჰოქმ, ჰუქმ), ძალა, ღონე, ძლიერება.) უნარი, შნო, მოხერხება; ჰ ო ქ მ ი ა ნ-ი უნარიანი (ი. მაისურ.). =\\
|
|
61 ჰოჩ-ი-ჰოჩი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰოჩ-ი-ჰოჩი!
ჰოჩ-ი-ჰოჩი!(ქართლ.) მომწყერავე ბავშვების შეძახილი, რათა მწყერი წამოაფრინონ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
62 ჰუ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰუ!
ჰუ!(გურ.) შორისდებული მწუხარებისა უჰ! (ა. ღლ.).
|
|
63 ჰუჩი-ჰუჩი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰუჩი-ჰუჩი!
ჰუჩი-ჰუჩი!(ქართლ.) ცხვრების დაძახება (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
64 ჰუჸუ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰუჸუ!
ჰუჸუ!(თუშ.) უი! ოჰო! (პ. ხუბ.).
