გაიკა (ბარბარიზმი)
რუს. гайка ქანჩი

იხ. აგრეთვე: ბარბარიზმი

წყარო: ბარბარიზმების ლექსიკონი გაიკა (ბარბარიზმი)

გალობა
გ ა ლ ო ბ ა არს თვისისაებრ უკვე სიტყვისა ჴმა რამე ყოვლისავე ჴმისა მიერ ჴმატკბილობით თქმული და ყოველივე ორღანოთა მუსიკებრივთა მადლობა; გ ა ლ ო ბ ა არს რაოდენი რა ხედვისა მაღლისა (+ და Cq) ღმრთის(ა) მეტყველები(თი)სა მქონებელ იყოს (ქონება Cq); გ ა ლ ო ბ ა არს ჴმა(ჲ) ავაჯიანი შეწყობით აღტევებული თვინიერ ჴმაცემისა რომლისავე ორღანოსა; გ ა ლ ო ბ ა არს მართლმადიდებლობითთა (+ შჯულთა Cq) მიერ ღმრთის მეტყველება, რომლისა თვით თავით თვისით იწვრთიდეს შეწირვასა ღმრთისასა სული(სა)სრულისა ვისიმე C. გ ა ლ ო ბ ა არს თვისისაებრ უკვე სიტყვისა ჴმა რამე ყოვლისავე ჴმისა მიერ ჴმატკბილობით თქმული და ყოვლივე ორღანოთა მუსიკებრივთა მადლობა E.

იხ. აგრეთვე: მუსიკა

წყარო: ორბელიანი, სულხან-საბა (1658-1725) ლექსიკონი ქართული / მოამზადა... ილია აბულაძემ ; [რედ.: ელ. მეტრეველი, ც. ქურციკიძე] ; საქ. მეცნ. აკად., ხელნაწერთა ინ-ტი. - თბ. : მერანი, 1991. - 20სმ.

გამოსავლის მონახვა
მდგომარეობაში გარკვევა, მძიმე მდგომარეობიდან თავის დაღწევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გამოსკვინჩული
ი. ჭყონია. სიტყვის-კონა, პეტებურგი 1910. მარდი, მალხაზი, კარგად ჩაცმული ახალგაზრდა ვაჟი

წყარო: შარაშიძე გიორგი. გურული ლექსიკონი : პუბლიკაციები გურიის სულიერი და მატერიალური კულტურის ისტორიიდან : [PDF ტექსტი] / გამომცემელი და რედაქტორი ილია თავბერიძე ; გარეკანის დიზაინი ირაკლი თოიძე ; ტექნიკური რედაქტორი მაკა ცომაია. - თბ. : გურიის სიძველეთა კვლევის ცენტრი, 2014 წელი. - 86 გვ.. - ISSN 15-12-4010; ISBN 978-9941-0-6675-7

გამჭვირვალობა
მდგომარეობა, როდესაც საზოგადოებას შეუძლია თვალი ადევნოს ხელისუფლებაში მიმდინარე პრობლემებს და გაეცნოს ხელისუფლების საქმიანობის დეტალებს( Democracy at the level T.D Sisk. IDEA.2001).

იხ. აგრეთვე: ადგილობრივი თვითმმართველობა, ანგარიშვალდებულება, დეცენტრალიზაცია, დეკონცენტრაცია, დელეგირებული ძალაუფლება, დემოკრატია, ექსკლუზიური უფლებამოსილებანი, ფისკალური დეცენტრალიზაცია, ინსტიტუცია, ინტეგრაცია, ლეგიტიმურობა, მოქალაქეთა მონაწილეობა, საჯარო (სახელმწიფო) დანახარჯები, საჯარო მომსახურება, სუბსიდიარულობა, თემი, ტექნიკური დახმარება, ტრეინინგი სამუშაო ადგილზე, ზედამხედველობა

წყარო: ადგილობრივი დემოკრატიის გზამკვლევი საქართველოსთვის. - თბ. : საქ. ევროპის საბჭოს საინფ. ბიურო, 2004. - 48გვ. ; 20სმ.. - [ფ.ა.][MFN: 20983]

განათლება
სოციალური მეცნიერება, შეისწავლის და ნერგავს იმ ქმედებათა პროცესს, რომელიც შეგნებულად არის მიმართული ადამიანის ფიზიკური, ინტელექტუალური და მორალური უნარ-ჩვევების განვითარებისაკენ. განათლებაში აგრეთვე იგულისხმება შედეგი. განათლების მიღების ძირითადი გზაა სწავლა საგანმანათლებლო დაწესებულებებში, რომელიც მჭიდრო კავშირშია აღზრდასთან. განათლების პროცესში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება თვითგანათლებას, კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულებებს, საზოგადოებრივ-შრომით საქმიანობაში მონაწილეობას. განათლების საერთო და სპეციალური (პროფესიული) დონე განპირობებულია საზოგადოებრივ ურთიერთობათა, მეცნიერების, ტექნიკისა და კულტურის,წარმოების მოთხოვნებით.

იხ. აგრეთვე: არაფორმალური განათლება, ზოგადი განათლება, ინკლუზიური განათლება, პროფესიული განათლება, სამოქალაქო განათლება, სახელობო განათლება, სპეციალური განათლება, უმაღლესი განათლება, ფორმალური განათლება, ფორმალური პროფესიული განათლება

წყარო: განათლების დონე საქართველოში სიტყვა განათლებიას განმარტება

განზრახვა
1. „დაკჳრვება“, გონება; გონიერება, აზრი, უბნობა; ფიქრი, მიჩნევა (ი. ა.) 2. უბნობა, ლაპარაკი 3. ფიქრი 4. მოლაპარაკება, მოთათბირება 5. გამოანგარიშება, აღრიცხვა (ი. ა.)

იხ. აგრეთვე: ზრახვა, ძრახვა, ზრახული, წინა-განზრახვა

წყარო: ძველი ქართული ენის შეერთებული ლექსიკონი : 16800 სიტყვა : შედგენილია ილ. აბულაძის, აკ. შანიძის, ივ. იმნაიშვილისა და სხვა ავტორთა ლექსიკონური წყაროების მიხედვით / [შემდგ. გრიგოლ რუხაძე ; რედ. გვანცა კოპლატაძე ; დაიბეჭდა სრ. საქ. კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II ლოცვა-კურთხევით]. - თბ. : საქ. საპატრიარქოს გამ-ბა, 2008 (გამ-ბა "სამშობლოს" სტ.). - 452გვ. ; 20სმ.. - ეძღვნ. წმ. ილია მართლის დაბადების 170 წლისთავს. - ბიბლიოგრ.: გვ. 6. - ISBN 99940-852-4-7, 2000ც.

განკითხვის დღის დადგომა
შავი დღის, დანაშაულზე პასუხისმგებლობის დროის დადგომა სინონიმი: განკითხვის დღის მოსვლა, განკითხვის ჟამის მოსვლა, განკითხვის ჟამის დადგომა, დადგომა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

განმარტება
„გამოთარგმანება“; „განძარცუვა“; „მიყოფა“, „განპყრობა“, „გარდაფენა“, „ცხად-ყოფა“, ახსნა; გაცლა; გაშლა; „განმართება“; „განცხადება“. თარგმანება, კომენტარი (ილია აბულაძე, ძველი ქართული ენის ლექსიკონი (მასალები), თბ., 1973. გვ.1-577. ) ახსნა, განმარტება გაშლა, გაფენა (ქართული ენის ისტორიული ქრესტომათია, ტ. I (V-X საუკუნეების ძეგლები), გამოსცა, ტაბულები და ლექსიკონი დაურთო ივანე იმნაიშვილმა. რედ. ა. შანიძე, თბ., 1949. გვ. 355-489. 2. საკითხავი წიგნი ძველ ქართულ ენაში, II, გამოსცა ივ. იმნაიშვილმა, თბ., 1966. გვ. 147-210. 3. ივ. იმნაიშვილი, სინური მრავალთავი, გამოკვლევა და ლექსიკონი, თბ., 1975. გვ. 125-272. .)

იხ. აგრეთვე: ბიბლიოთეკა, თარგმანება, კომენტარი

წყარო: ძველი ქართული ენის შეერთებული ლექსიკონი : 16800 სიტყვა : შედგენილია ილ. აბულაძის, აკ. შანიძის, ივ. იმნაიშვილისა და სხვა ავტორთა ლექსიკონური წყაროების მიხედვით / [შემდგ. გრიგოლ რუხაძე ; რედ. გვანცა კოპლატაძე ; დაიბეჭდა სრ. საქ. კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II ლოცვა-კურთხევით]. - თბ. : საქ. საპატრიარქოს გამ-ბა, 2008 (გამ-ბა "სამშობლოს" სტ.). - 452გვ. ; 20სმ.. - ეძღვნ. წმ. ილია მართლის დაბადების 170 წლისთავს. - ბიბლიოგრ.: გვ. 6. - ISBN 99940-852-4-7, 2000ც.

განქიქება
გამჟღავნება, გამოჭენება, შერცხვენა

წყარო: ძველი ქართული ენის შეერთებული ლექსიკონი : 16800 სიტყვა : შედგენილია ილ. აბულაძის, აკ. შანიძის, ივ. იმნაიშვილისა და სხვა ავტორთა ლექსიკონური წყაროების მიხედვით / [შემდგ. გრიგოლ რუხაძე ; რედ. გვანცა კოპლატაძე ; დაიბეჭდა სრ. საქ. კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II ლოცვა-კურთხევით]. - თბ. : საქ. საპატრიარქოს გამ-ბა, 2008 (გამ-ბა "სამშობლოს" სტ.). - 452გვ. ; 20სმ.. - ეძღვნ. წმ. ილია მართლის დაბადების 170 წლისთავს. - ბიბლიოგრ.: გვ. 6. - ISBN 99940-852-4-7, 2000ც.

განწყობა
რუს. установка ინდივიდის მზაობა გარკვეული მოქმედებისთვის. არსებობს განწყობის განსხვავებული ცნებები: მოტორული განწყობა – გულისხმობს ადამიანის მოტორული სისტემების მზაოჯბას მოქმედებებისათვის; ფსიქიკური განწყობა – ცნობიერების მზაობას ამა თუ იმ ფსიქიკური პროცესისათვის; სოციალური განწყობა ადამიანების გარკვეულ დამოკიდებულებას სოციალურ ღირებულებათა მიმართ, რის გამოც განსხვავებულია მათი სოციალური აქტივობაც. განწყობა განპირობებლია პიროვნების გამოცდილებით და მის ქცევას აძლევს სათანადო მიმართულებას. დ. უზნაძის განწყობის ცნებაში იგულისხმება ინდივიდის „აწყობა“ ყოველგვარი აქტიურის განსახორციელებლად

წყარო: ფსიქიატრიული ენციკლოპედია / შემდგ.: აკაკი გამყრელიძე, ნანა ნიკოლაიშვილი. - თბ. : მერანი-3, 1999 (მერანი-3). - 468გვ. ; 28სმ.. - ბიბლიოგრ.: გვ. 465-467. - ISBN 99928-34-40-4.

განხილვითი სტატიები
ინგლ. ROUND-UP ARTICLE სტატიები, რომლებიც ახდენენ ერთეულ კომპანიათა, მათსავე დარგში გამოცდილების ინტეგრირებას. მზადდება არა ყოველთვის ჟურნალისტების მიერ, თუნდაც რომ ისინი ამ კონკრეტულ თემაზე იყვნენ სპეციალიზირებულნი, რადგან ამ შემთხვევაში აუცილებელია პრობლემების ცოდნა. ამის გამო, ძირითადად ავტორებად გვევლინებიან ექსპერტები, ან კომპანიის ხელმძღვანელები, რომლებიც აანალიზებენ განსაზღვრულ დარგს, ექსპერტულად აფასებენ მათ დინამიკას და განვითარების პერსპექტივებს, ასახელებენ შესაბამის ფაქტებსა და ციფრებს. ფაბლისიტი მცირე და შედარებით სუსტ კომპანიებზე შეიძლება გაუმჯობესდეს განხილვით სტატიაში მასალების ჩართვის საფუძველზე, დიდი და ძლიერი კონკურენტების მასალათა გვერდით.

იხ. აგრეთვე: PR

წყარო: საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამაგიდო ენციკლოპედია = Public Relations / საზოგადოებასთან ურთიერთობის სააგენტო "პროფილი" ; [პროექტის ავტ., ხელმძღვ. და გამოც. მთ. რედ. ელგუჯა მარღია ; მოწვეული რედ.: მარიკა დარჩია, რევაზ სურგულაძე, ვანო ჭიაურელი და სხვ.]. - თბ. : ცოტნე, 2006. - 293გვ. ; 29სმ.. - ბიბლიოგრ.: გვ. 293. - ISBN 99940-41-09-6 : [ფ.ა.][MFN: 30901]

გასავსავება
ხელის, დიდი უარის ნიშნად, გადაქნევა, მტკიცე უარის თქმა. „მაშინაც ისრე გამისავსავა ხელი, რო მეორეთ იმასთან რაღა მიმიყვანს!“ თავის ბოროტად ტრიალი, რხევა. „გველივით გაასავსავა თავი“. „ეგ რო თავ ასავსავამს, მაგით უნდა გაიგო, რა კაციც არი“.

წყარო: ჯავახური ლექსიკონი / გიორგი ზედგინიძე; რედ. ვლადიმერ ზედგინიძე. - თბილისი: საუნჯე: ვაჟა წოწკოლაური, 2014. - 370 გვ.; 22 სმ.

გასტარბაიტერი
გერმ. G. სამუშაოს საშოვნელად სხვა ქვეყანაში ჩასული პიროვნება.

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გასტროენტერიტი
ბერძნ. gaster – კუჭი, enteron – ნაწლავი, itis – ანთება კუჭისა და წვრილი ნაწლავების ლორწოვანი გარსის მწვავე ან ქრონიკული ანთება.

იხ. აგრეთვე: სალმონელოზი

წყარო: გოგიჩაძე გიორგი, ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები / გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე. - თბ. : [მერიდიანი], 2011. - 442გვ. ; 20სმ.. - ყდაზე ავტ. მითით. არ არის. - რეზ. რუს. და ინგლ.. - ISBN: 978-9941-10-427-5[MFN: 146200]

გასტროენტეროკოლიტი
ბერძნ. gaster – კუჭი, enteron – ნაწლავი, kolon – კოლინჯი, itis – ანთება კუჭის, წვრილი და მსხვილი ნაწლავების ერთდროული ანთებითი დაავადება. უმთავრესად ვითარდება მწვავე ინფექციებისა და ენტეროინტოქსიკაციის შემთხვევებში.

იხ. აგრეთვე: სალმონელოზი

წყარო: გოგიჩაძე გიორგი, ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები / გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე. - თბ. : [მერიდიანი], 2011. - 442გვ. ; 20სმ.. - ყდაზე ავტ. მითით. არ არის. - რეზ. რუს. და ინგლ.. - ISBN: 978-9941-10-427-5[MFN: 146200]

გაუცხოება
რუს. отчуждение სუბიექტის მიერ სხვა ინდივიდებისადმი და სოციალური ჯგუფებისადმი დამოკიდებულების ისეთი შეცვლა, როცა ისინი მისთვის მიუღებელი ხდებიან. გაუცხოება გამოვლინდება განკერძოებით, განმარტოებით, განკიცხვით. „მე“-ს დაკარგვით და ა.შ.

წყარო: ფსიქიატრიული ენციკლოპედია / შემდგ.: აკაკი გამყრელიძე, ნანა ნიკოლაიშვილი. - თბ. : მერანი-3, 1999 (მერანი-3). - 468გვ. ; 28სმ.. - ბიბლიოგრ.: გვ. 465-467. - ISBN 99928-34-40-4.

გაფიცვა
ორგანიზებული მასობრივი შეწყვეტა მუშაობისა, რათა აიძულონ საწარმოს მეპატრონეები (ან ხელისუფლება) დააკმაყოფილონ გაფიცულთა მოთხოვნები. გაფიცვა ან ეკონომიკურია, ან პოლიტიკური. ხშირად გაფიცვას თან ახლავს დემონსტრაციები.

იხ. აგრეთვე: სამოქალაქო განათლება

წყარო: ჩვენი კონსტიტუცია : საქართველოს კონსტიტუცია : გამოცემა მოზარდებისათვის [ქართ. და რუს. ენ / სარედ. ჯგუფი: ლალი გზირიშვილი, თამარ დემეტრაშვილი, მერაბ ბასილაია და სხვ.] - თბ. : ფონდი Alpe, 2005.

გაფრინდაშვილი ვალერიან (1889-1941)
პოეტი. დაბადების ადგილი: ქ. ქუთაისი. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი 1914 წელს. რედაქტორობდა ჟურნალ "მეოცნებე ნიამორებს" 1919—1924წწ., წლების მანძილზე თავმჯდომარეობდა და გაზეთ "ზარია ვოსტოკას" მხატვრული ლიტერატურისა და ხელოვნების განყოფილებას. ლექსების წერა სტუდენტობიდან დაიწყო. წერდა რუსულ ენაზე. პირველი ქართული ლექსი 1915 წელს გამოაქვეყნა გაზეთ "მეგობარში". მის შემოქმედებაში გამოვლინდა ქართული სიმბოლისტური პოეზიის იდეურ-თემატიკური და მხატვრული მოტივები. ლექსების პირველი კრებული 1919 წელს გამოსცა. ეს იყო ქართული სიმბოლისტური პოეზიის ყველაზე ტიპიური ლექსების კრებული. 20-იანი წლების დამდეგიდან პოეტის შემოქმედებაში დაიწყო "მიწასთან დაბრუნების" ხანა, მან ახლებურად გაიაზრა პოეტური ხელოვნების პრინციპები. საგულისხმოა გაფრინდაშვილის წერილები შოთა რუსთაველზე, დავით გურამიშვილზე, ნიკოლოზ ბარათაშვილზე. ქართულად თარგმნა ეჟენ პოტიეს, იოჰან ვოლფგანგ გოეთეს, ჰაინრიხ ჰაინეს, ვიქტორ ჰიუგოს, ედგარ ალან პოს, ალექსანდრე პუშკინის, მიხაილ ლერმონტოვის, ალექსანდრე ბლოკის, ვლადიმერ მაიაკოვსკის ნაწარმოებები. რუსულად თარგმნა და 1923 წელს ცალკე წიგნად გამოსცა ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსები. თბილისში გამოიცა ვალერიან გაფრინდაშვილის კრებულები: "ლექსებ" (1926), "ლექსები" (1937), "რჩეული" (1956), ხოლო 1990 — კრებული, სადაც ლექსებთან ერთად შევიდა პოემა, თარგმანები, ესეები, წერილები მწერლის არქივიდან.

იხ. აგრეთვე: პერსონალია

წყარო: ბიოგრაფიული ლექსიკონი ვალერიან გაფრინდაშვილი

გაშეარება (ბარბარიზმი)
ინგლ. to share გაზიარება

ეს ინფორმაცია გააზიარეთ
სინონიმი: დაშეარება

იხ. აგრეთვე: ბარბარიზმი

წყარო: ბარბარიზმების ლექსიკონი გაშეარება (ბარბარიზმი)

გეა
ბერძნ. დედამიწა ღვთაება, რომელიც განასახიერებს დედამიწას. ბერძნული მითოსის თანახმად, თავდაპირველად არაფერი არ იყო. ყოველივე გაჩნდა, მათ შორის ქაოსიც-უკიდეგანო და ბნელი სივრცე. ასევე თავისთავად გაჩნდნენ: გეა – ფართომკერდიანი დედამიწა, ტარტაროსი – მიწისქვეშეთი და ეროსი – სიყვარული. გეამ ისე, რომ არავის შეერთებია სიყვარულით, შვა ურანოსი – ზეცა, რომელიც გარსშემოევლო მას და უკვდავ ღმერთთა უსაფრთხო სავანედ იქცა. შემდეგ გეამ გააჩინა დიდი მთები, რომელთა ტყიან ფერდობებზე და მღვიმეებში დასახლდებიან შემდეგ ნიმფები. გეასგან იშვა აგრეთვე პონტოსი – ვრცელი ზღვა. გეა, დედა-ღვთაება და ურანოსი, მამრი ღვთაება შეერთდნენ, რის შედეგადაც გეამ ექვსი ვაჟი (ოკეანოსი, კოიოსი, კრიოსი, ჰიპერიონი, იაპეტოსი, კრონოსი) და ექვსი ქალი (თეა, რეა, თემისი, მნემოსინე, ფოიბე, თეტისი) წარმოშვა. გეას შვილები არიან აგრეთვე კიკლოპები (ბრონტესი, სტეროპესი და არგესი), გოლიათები (კოტოსი, ბრიარეოსი და გიგესი), რომელთაც მხრებზე ასი ხელი ჰქონდათ გამოსხმული, ამიტომ მათ ჰეკატონქეიროსები ანუ ასხელები უწოდეს. გეას შვილები ძრწოლის მომგვრელნი იყვნენ და ამიტომ ისინი მამამ შეიძულა. დაიბადებოდნენ თუ არა, კრონოსი მათ მიწის წიაღში მალავდა. დამძიმდა გეა, წუხდა ძლიერ, აღარ შეეძლო ურანოსის ამ უმსგავსო საქციელის ატანა და მისი დასჯა განიზრახა. დასახმარებლად უხმო შვილებს. მხოლოდ უმცროსი ვაჟი, კრონოსი ამოუდგა მხარში დედას. გეამ მას ადამანტისაგან (მტკიცე ლითონისაგან) დამზადებული ნამგალი მისცა და სათანადოდ დაარიგა, როგორ უნდა მოქცეულიყო. როდესაც ცოლისადმი ძლიერი ვნებით ანთებული ურანოსი ყოველი მხრიდან შემოეფინა გეას, კრონოსი სამალავიდან გამოვიდა, მამას ნაყოფიერების ასო მოჰკვეთა და ძლიერად მოისროლა ზურგს უკან. ურანოსისგან ჩამონადენმა სისხლის წვეთებმა უკანასკნელად გაანაყოფიერეს გეა, რომელმაც ამის შემდეგ დაბადა ერინიები – შურისძიების ქალღმერთები, აგრეთვე ვეებერთელა გიგანტები და ნიმფები. ურანოსმა გეასგან ნაშობ თავის შვილებს ტიტანები უწოდა და მამაზე ხელის აღმართვის გამო საშინელი მომავალი უწინასწარმეტყველა. პოსეიდონისაგან გეამ შვა ანტეოსი. ტარტაროსისგან – ექიდნე და ტიფონი. პონტოსისაგან – ნერევსი, ფორკისი და სხვა ღმერთები. გეა ითვლებოდა ყველა უკვდავისა და მოკვდავის დიად წინაპრად, დიდ დედად. გეას კულტი გავრცელებული იყო მთელ საბერძნეთში. გადმოცემათა თანახმად, დელფოს უძველესი ტაძარი თავდაპირველად გეას ეკუთვნოდა. მოგვიანებით გეას უკავშირებდნენ დემეტრესა და კიბელეს კულტებს. ანტიკურ ხელოვნებაში გეას გამოსახულებას იშვიათად ვხვდებით. იგი პერგამონის საკურთხევლის ფრიზზე წარმოდგენილია წელს ზევით (იგულისხმება, რომ ქვედა ნაწილს მიწა ფარავს), მას ხელთ უპყრია სიუხვის რქა. რომაულ მითოლოგიაში გეას შეესაბამებოდა ტელუსი (Terra Mater, Tellus).

იხ. აგრეთვე: არგონავტიკა - წიგნი მეორე – I I, ერეხთევსი, ნადიმი, ურანოსი, იაპეტოსი, კრონოსი

წყარო: მითოლოგიური ენციკლოპედია : ყმაწვილთათვის / [ავტ.: ნანა ტონია, ზურაბ კიკნაძე ; მთ. რედ.: რუსუდან მოსიძე]. - თბ. : ბონდო მაცაბერიძის გამ-ბა, 2003

გემატრია
სიტყვის ან ფრაზისათვის რიცხობრივი მნიშვნელობის მინიჭება. სინონიმი: ჰემატრია იხ. აგრეთვე: ქალდეა

წყარო: გემატრია

გენდერი
ინგლ. Gender - სქესი (უფრო ხშირად გულისხმობს გრამატიკულ სქესს) ლათ. genus - გვარი სოციალური და კულტურული განსხვავება მამრობითი და მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებს შორის, რაც საპირისპირო სქესისა, რომელიც ასახავს ბიოლოგიურ და, ამდენად, აუცილებელ განსხვავებას მამაკაცებსა და ქალებს შორის.

იხ. აგრეთვე: გენდერული თანასწორობა, გენდერული ტექნოლოგიები, გენდერული ძალადობა, ინვერსია, სამოქალაქო განათლება

წყარო: Source: პოლიტიკური იდეოლოგიები: შესავალი კურსი / ენდრიუ ჰეივუდი; [მთარგმნ.: თამარ ბაკურაძე და სხვ.; რედ.: ლაშა ბერაია, ზეინაბ სარაძე]. - მე-3 გამოც.. - თბ.: ლოგოს პრესი, 2004. - 432გვ.

გენდერული თანასწორობა
ნიშნავს თანაბარ შესაძლებლობებს, მონაწილეობის და ორივე სქესის გამოჩენას საზოგადოებრივი და პირადი ცხოვრების ყველა სფეროში თანაბარ დონეზე. გენდერული თანასწორობა არ უნდა გავიგოთ როგორც გენდერული მრავალფეროვნების, არამედ პირიქით, როგორც გენდერული უთანასწორობის საწინააღმდეგო. ის მიზნად ისახავს ქალების და მამაკაცების საზოგადოებაში სრული მონაწილეობის წახალისებას. ისევე როგორც ადამიანის უფლებებისათვის, გენდერული თანასწორობისათვისაც საჭიროა მუდმივი ბრძოლა, დაცვა და მხარდაჭერა.

იხ. აგრეთვე: გენდერი, გენდერული ტექნოლოგიები, გენდერული ძალადობა, სამოქალაქო განათლება

წყარო: ბრანდერი პატრიცია. კომპასი : სახელმძღვ. ადამიანის უფლებათა განათლ. სფეროში ახალგაზრდების მონაწილეობით / ავტ.: პატრიცია ბრანდერი, რუი გომესი, ელლი კინი და სხვ. ; [მთარგმნ.: მაკა წულუკიძე, ტატა პატარაია ; რედ.: პატრიცია ბრანდერი და სხვ., ქართ. გამოც. რედ.: გიორგი კენჭოშვილი] ; მხატვ.: პანჩო - [თბ.], 2004

გენდერული ტექნოლოგიები
დისკურსიული მექანიზმები, რომლებიც გენდერის წარმოების ფორმებს და სტადიებს იძლევა. გენდერული ტექნოლოგია აჩვენებს, როგორ ხდება სქესი იდეოლოგიური პროდუქტი.

იხ. აგრეთვე: გენდერი, გენდერული თანასწორობა, გენდერული ძალადობა, ტექნოლოგია

წყარო: ანთელავა ლიანა, კულტურა და გენდერი [გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში], – ქალთა განათლებისა და ინფორმაციის საერთაშორისო ცენტრი,– თბ.,–2002

გენდერული ძალადობა
ეწოდება სქესის მიერი ხასიათის ძალადობას. გენდერულ ძალადობას, ანუ ძალადობას ქალ-ვაჟის ურთიერთობაში შეიძლება ადგილი ჰქონდეს როგორც ქუჩაში, ასევე ნაცნობების წრეში, როგორც უცნობებს, ასევე შეყვარებულებს შორის, სკოლაში, და თქვენ წარმოიდგინეთ, ოჯახშიც კი.

იხ. აგრეთვე: გენდერი, გენდერული თანასწორობა, გენდერული ტექნოლოგიები, სამოქალაქო განათლება

წყარო: ბერიკაშვილი ნანა, რა არის ძალადობა? [გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში], – ქალთა განათლებისა და ინფორმაციის საერთაშორისო ცენტრი,– თბ.,–2002

გენეზისი
ბერძნ. genesis 1.წარმოქმნა, წარმოშობა, წარმომავლობა. 2ფილოსოფიური კატეგორია, რომელიც აღნიშნავს განვითარებადი მოვლენის წარმოშობას.

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გენერაცია
ლათ. generatio – დაბადება 1. ცხოველების, მცენარეების, მინერალების ერთი გვარის ან სახეობის ყველა წევრი. 2. წარმოშობა, გაჩენა. მაგ., ელექტროენერგიის გ.

იხ. აგრეთვე: პრივატიზაცია

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გენია
ლათ. genius უდიდესი შემოქმედებითი ნიჭი.

იხ. აგრეთვე: დემონი

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გენიოსი
ლათ. genius ნიჭიერების, ჭკუის, ტალანტის უმაღლესი გამოვლინება. ძველ რომაულ მითოლოგიაში – მფარველი სული,რომელიც თან ახლავს ადამიანს მთელი ცხოვრების მანძილზე.

წყარო: გოგიჩაძე გიორგი, ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები / გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე. - თბ. : [მერიდიანი], 2011. - 442გვ. ; 20სმ.. - ყდაზე ავტ. მითით. არ არის. - რეზ. რუს. და ინგლ.. - ISBN: 978-9941-10-427-5[MFN: 146200]

გეოგრაფია
ბერძნ. მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის დედამიწის ზედაპირს, მის ბუნებრივ პირობებს, მოსახლეობის განაწილებას.

იხ. აგრეთვე: გრაფია

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გეოლოგია
ბერძნ. gē და logos – დედამიწა და მოძღვრება მეცნიერება, რომელიც სწავლობს დედამიწის აგებულებასა და შედგენილობას, დედამიწის ქერქის ცვალებადობის ისტორიას, დედამიწაზე ორგანული სიცოცხლის ისტორიას და სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებს.

იხ. აგრეთვე: ეპოქა, ისტორია, ორგანული, ფლორა, ფაუნა

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გეომეტრია
ბერძნ. geōmetria მათემატიკის ნაწილი, რომელიც სწავლობს სხეულების სივრცითს მიმართებებსა და ფორმებს.

გეომეტრიული აქსიომა

იხ. აგრეთვე: ანალიზური, კონგრუენტული, აქსიომა, მათემატიკა, ფორმა

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გეოპოლიტიკა
ეს ტერმინი თანამედროვე ლიტერატურაში იხმარება სამი სხვადასხვა გაგებით: 1. რეაქციული პოლიტიკური დოქტრინა, რომელიც არახელსაყრელი გეოგრაფიული პირობების გაუმჯობესების მიზნით ამართლებს და ასაბუთებს ექსპანსიურ პოლიტიკასა და ტერიტორიულ დაპყრობებს, ხელსაყრელი, ე.წ. „სასიცოცხლო სივრცის“ შექმნის აუცილებლობას სხვა სუსტი და „არასრულფასოვანი“ ქვეყნების ტერიტორიების ხარჯზე. ასეთი გ. გაიგივებულია იმ ოფიციალურ პოლიტიკურ იდეოლოგიასა და პრაქტიკასთან, რასაც ახორციელებდა ნაცისტური გერმანია და რაც ამჯერად საყოველთაოდაა უარყოფილი. 2. მოძღვრება, რომელიც საერთაშორისო ურთიერთობებსა და სახელმწიფოთა საგარეო პოლიტიკურ ქცევას საფუძვლად უდებს გეოგრაფიულ მახასიათებლებს, როგორიცაა: გეოგრაფიული მდებარეობა, ტერიტორიისა და მოსახლეობის სიდიდიდე, კლიმატი, რელიეფი, ბუნებრივი რესურსები და, ყოველივე აქედან გამომდინარე, ეკონომიკური და ტექნოლოგიური პოტენციალი. გ-ის ასეთი გაგება ყალიბდება როგორც დამოუკიდებელი მეცნიერება. 3. სახელმწიფოთა კონკრეტული საგარეო-პოლიტიკური ქმედებანი თავიანთი როლისა და გავლენის გაძლიერებისათვის სხვადასხვა გეოგრაფიულ რეგიონებში. ტერმინი „გეოპოლიტიკა“ პირველად იხმარა შვედმა მეცნიერმა რუდოლფ ჩელენმა XXს-ის დასაწყისში. იგი აცხადებდა, რომ გერმანიისათვის აუცილებელია მისი შესაფერისი სასიცოცხლო სივრცის შექმნა, რაც მეზობელი პატარ-პატარა და სუსტი ერების ხარჯზე უნდა მოხდეს. ეს თეზისი დაედო საფუძვლად გერმანულ გ-ს, რომლის მამამთავარი კარლ ჰაუსჰოფერი იყო და რაც ჰიტლერული გერმანიის ოფიციალურ სახელმწიფო დოქტრინად იქცა. პარალელურად გ. განვითარდა დასავლეთის სხვა ქვეყნებშიც, ძირითადად ინგლისსა და აშშ-ში. ამერიკელი ადმირალის ა. მეჰენის აზრით, იმის გამო, რომ მსოფლიო ოკეანე ერთიანი და უწყვეტი სივრცეა, ხოლო ზღვის ტრანსპორტი - ყველაზე უფრო იაფი და ეფექტური, ზღვაზე გაბატონებული მდგომარეობა მსოფლიოზე ბატონობას მოასწავებდა, ოღონდ საამისოდ უნდა შექმნილიყო უძლიერესი სამხედრო-საზღვაო ფლოტი და სამხედრო-საზღვაო ბაზების ხშირი ქსელი. ამ თეზისმა დიდი გავლენა იქონია აშშ-ის პოლიტიკაზე, კერძოდ, მისი სამხედრო-საზღვაო ძალების განვითარებაზე. ინგლისელი გეოგრაფი ჰ.მაკინდერი ავტორია ე.წ. ჰარტლენდის თეორიისა, რომლის მიხედვით, ზღვაზე ბატონობა მართლაც ნიშნავდა მსოფლიოზე ბატონობას XV-XIXსს-ებში, მაგრამ XIXს-ის ბოლოს ისტორიის საყრდენი წერტილი, ანუ ჰარტლენდი, კვლავ ხდება ცენტრალური აზია (სივრცე ურალიდან თითქმის წყნარ ოკეანემდე). ამიტომ ის სახელმწიფო, რომელიც გააკონტროლებს ტერიტორიას გერმანიიდან ციმბირამდე, იქნება კიდეც მსოფლიოს ჰეგემონი. ეს იდეა მხედველობაში მიიღეს ვერსალის კონფერენციაზე (1919), სადაც გათვალისწინებული იყო ბუფერული სახელმწიფოების შექმნა გერმანიასა და რუსეთს შორის, რათა არ მომხდარიყო გერმანიისა და რუსეთის დაახლოება და მათ მიერ ჰარტლენდის კონტროლი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში კომუნისტური რეჟიმების გამარჯვება და საბჭოთა კავშირის გაძლიერება ფაქტობრივად ნიშნავდა ჰარტლენდზე საბჭოთა კავშირის კონტროლის დამყარებას. ამერიკული გ.-ური სკოლის მეორე წარმომადგენლის ნ. სპიკმენის თეორიით, ჰარტლენდის ნეიტრალიზაციის ერთადერთი საშუალება იყო მის გარშემო არსებული რკალის - ე.წ. შიდა ნახევარმთვარის, ანუ რიმლანდის (დასავლეთ ევროპა, ახლო აღმოსავლეთი, სამხრეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია) კონტროლი აშშ-ისა და დასავლეთის სხვა ქვეყნების მიერ, რაც, თავის მხრივ, უზრუნველყოფდა საბჭოთა, ანუ კომუნისტური საფრთხის ექსპანსიის შეჩერებას (შეკავების პოლიტიკა). ჰარტლენდ-რიმლანდის თეორია იყო ომის შემდგომი აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის კონცეპტუალური ბაზა, ხოლო მისი პრაქტიკული განხორციელების იარაღს წარმოადგენდა ნატოს, სენტოს და სეატოს სამხედრო-პოლიტიკური ბლოკების შექმნა. სწორედ რიმლანდთან დაკავშირებით იჩინა თავი დასავლეთსა და აღმოსავლეთს შორის უმთავრესმა დაპირისპირებებმა (ბერლინი-კორეა-ახლო აღმოსავლეთი-ვიეტნამი). სხვა ამერიკული გ.-ური თეორიებიდან აღსანიშნავია ს. კოენის გეოსტრატეგიული არეალებისა და გ.-ური რეგიონების თეორია, ი. გალტუნგის პანრეგიონებისა და ზესახელმწიფოების თეორია, ს. ჰანტინგტონის ცივილიზაციათა შეჯახების თეორია და სხვ. ალტერნატიულ გ.-ურ თეორიებს მიეკუთვნება საფრანგეთის პრეზიდენტის შარლ დე გოლის გაერთიანებული ევროპის თეზისი და ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის ჯავაჰარლალ ნერუს მიუმხრობლობის მოძრაობის თეზისი. რუსულ გ-ურ აზროვნებაში უკანასკნელ დროს განსაკუთრებით პოპულარულია ევრაზიანიზმის თეორია. თანამედროვე საერთაშორისო ურთიერთობათა ლიბერალიზაციას მოჰყვა მსოფლიო პოლიტიკაზე სამხედრო ფაქტორის განმსაზღვრელი როლის შედარებით შესუსტება და წინა პლანზე წამოიწია ეკონომიკური კეთილდღეობისა და სახელმწიფოთა კომპლექსური ურთიერთდამოკიდებულების ფაქტორებმა. ამიტომ ზოგიერთი მკვლევარი დაასკვნის, რომ გ. იცვლება გეოეკონომიკითა და გეოინფორმაციით. თუმცა კომპოზიტის დასაწყისი ნაწილი „გეო“ მიგვანიშნებს, რომ გეოგრაფიულ ფაქტორს კვლავ დიდი როლი აკისრია თანამედროვე საერთაშორისო ურთიერთობებში.

იხ. აგრეთვე: პარლამენტი

წყარო: სოციალურ და პოლიტიკურ ტერმინთა ლექსიკონი–ცნობარი / [სარედ.: ჯგუფი: ედუარდ კოდუა და სხვ. ; გამომც.: ლაშა ბერაია] - თბ. : ლოგოს პრესი, 2004 - 351გვ. ; 20სმ. - (სოციალურ მეცნ. სერია/რედ.: მარინე ჩიტაშვილი). - ISBN 99928-926-9-2 : [ფ.ა.]

გერონტოლოგია
მედ. ბერძნ. geron – მოხუცი, logos – მოძღვრება ბიოლოგიისა და მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის დაბერების პროცესებს და სიცოცხლის გახანგრძლივების მექანიზმებს.

წყარო: გოგიჩაძე გიორგი, ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები / გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე. - თბ. : [მერიდიანი], 2011. - 442გვ. ; 20სმ.. - ყდაზე ავტ. მითით. არ არის. - რეზ. რუს. და ინგლ.. - ISBN: 978-9941-10-427-5[MFN: 146200]

გვანცა დედოფალი
საქართველოს დედოფალი, დავით VII ულუს მეუღლე (გარდაიცვალა დაახლოებით 1262 წელს).

იხ. აგრეთვე: პერსონალია, დავით VII (ულუ), დემეტრე II (თავდადებული)

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გველის ხვრელში გაძრომა
მიზნის (უმთავრესად სამარცხვინოს, ბოროტის) მისაღწევად ყოველი ღონის ხმარება. მაგ., რაც უნდა ძნელი საშვარი იყოს, გველის ხვრელში გაძვრება და იშოვნის. ძალადობა არაფრად არ მიაჩნია (გ.წერეთელი)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გვერდებში გაჯდომა
გვერდებში გაჯდომა რისამე (აზრის, გრძნობის...) შეჩვევა, შეგუება, მოწონება, გატკბობა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გვერდის ავლა
უყურადღებოდ დატოვება, ანგარიშის გაუწევლობა სინონიმი: გვერდის აქცევა, გვერდის ახვევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გვერდის დამშვენება
ვისიმე გვერდით ყოფნა, გვერდში დგომა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გვერდში ამოდგომა
დახმარების გაწევა, შველა, გვერდში ამოდგომა, მხარის მიცემა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გვერდში ამოყენება
გვერდში ამოყენება (ვისიმე) მუდმივ დამხმარედ, თაბამებრძოლად გახდა (ვისიმე) იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზა-კვალის აბნევა
დაბნევა, სწორი გზიდან აცდენა, თავგზის აბნევა სინონიმი: გზა-კვალის არევა იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზაზე დადგომა
გარკვეული გეზის აღება ამა თუ იმ საქმის შესასრულებლად

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზაზე დაყენება
გზაზე დაყენება (ვისიმე) გზის გაკაფვა, გეზის მიცემა, დახმარების გაწევა იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზას გადაცდენა
სწორი გზიდან აცდენა; მოტყუება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზების მოჭრა
შებოჭვა, თავისუფლად მოქმედების საშუალების შეზღუდვა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზიდან ჩამოცილება
გზიდან ჩამოცილება (ვისიმე) თავიდან მოცილება, ჩამოშორება (ვისიმე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზირი
მმართველობის ადგილობრივი აპარატის ქვედა რგოლის წარმომადგენელი. ტერმინი გზირი საქართველოში ჩნდება გვიანდელ შუა საუკუნეებში. გზირის ძირითადი ფუნქცია იყო სოფლებში ხელისუფალთა ბრძანების/განკარგულების ადგილზე მიტანა, აღსრულება, ვინმეს გამოძახება. არსებობს მოსაზრება, რომ გზირის ინსტიტუტი თავდაპირველად ქართლში მხოლოდ მომთაბარე თათრებისთვის შეიქმნა, ვინაიდან „დასტურამალში“გზირი მხოლოდ იმ პარაგრაფშია ნახსენები, რომელიც ელს ეძღვნება. გზირის სასარგებლოდ დაწესებული იყო გადასახადი - საგზირო. სოციალური წარმომავლობით გზირები გლეხები იყვნენ. შემონახულია მხოლოდ XVIII ს-ის რამდენიმე გზირის სახელი გვარის გარეშე.

იხ. აგრეთვე: მოხელე

წყარო: ბიბლიოვიკი გზირი

გზის გაკაფვა
დაბრკოლებათა გადალახვა, წინსვლის პირობების შექმნა, გზის გაკვლევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზის გამრუდება
სწორი გზიდან აცდენა, ცუდ გზაზე დაყენება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზის განათება
გეზის, მიმართულების მიცემა, გზის გაკვლევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზის გახსნა
გასაქანის მიცემა, რისამე (მოქმედების, წინსვლის, განვითარების...) შესაძლებლობების შექმნა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზის დახლართვა
გზა-კვალის არევა, დაბნევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზის დახშობა
დაბრკოლებათა შექმნა, მოქმედების (განვითარების...) საშუალების მოსპობა სინონიმი: გზის შეკვრა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გზის მანათობელი ვარსკვლავი
დამხმარე, გზის მაჩვენებელი, გეზის მიმცემი, კეთილისმყოფელი

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გილგამეში
მოხსენიებულია შუმერულ მეფეთა სიაში. სავარაუდოდ იგი იყო ნამდვილი ხელმწიფე ძვ.წ. 26 საუკუნეში

იხ. აგრეთვე: გილგამეშის ეპოსი, რიმათ–ნინსუნი

წყარო: ვიკიპედია გილგამეშის ეპოსი

გილგამეშის ეპოსი
ასურულ-ბაბილონური (აქადური) ლიტერატურის ძეგლი, დღეისათვის ცნობილი პირველი ეთიკურ-ფილოსოფიური ხასიათის ეპოსი მსოფლიო მწერლობაში და ასევე, პირველი ლიტერატურული ნაწარმოებიც. საფუძვლად დაედო ძველი შუმერული თქმულებები ურუქის I დინასტიის (ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისი) მეფის გილგამეშის შესახებ. მეტ-ნაკლები სისრულით შემორჩენილია ხუთიოდე თქმულება. შუმერული თქმულებები ძველთაგანვე ითარგმნებოდა აქადური ენის დიალექტებზე, მუშავდებოდა მთელი ათასწლეულის მანძილზე და ძვ. წ. III ათასწლეულის ბოლოს - II ათასწლეულის დასაწყისში ერთიანი ეპოსის სახე მიიღო. ეპოსის მოტივთაგან უმნიშვნელოვანესია მეგობრობა გილგამეშსა და ველურობიდან ცივილიზებულ ადამიანამდე ამაღლებულ ენქიდუს შორის. ეს უკანასკნელი ათვინიერებს გილგამეშის უხეშ ბუნებას, მაღალი ზნეობისაკენ უბიძგებს მას, და ბოლოს, თავისი სიკვდილით ცხოვრების აზრზე დააფიქრებს. გილგამეშის შემდგომი ბედი დაკავშირებულია სიცოცხლისა და უკვდავების ძიებასთან, რაც მას მიიყვანს უთნაფიშთიმთან, საყოველთაო წარღვნას გადარჩენილ ერთადერთ კაცთან (ეპოსში ჩართულია წარღვნის ვრცელი ეპიზოდი), და ბოლოს დაბრძენებულს დააბრუნებს ურუქში. გილგამეშის ეპოსი გავრცელებული იყო ახლო აღმოსავლეთში როგორც აქადურ, ასევე ხეთურ და ხურიტულ ენებზე. ეპოსის გამოძახილმა თითქმის ახალი წელთაღრიცხვის მიჯნამდე მოაღწია. დღემდე შემორჩენილია ეპოსის 12 ფირფიტა, თუმცა მეთორმეტე განსხვავებული შინაარსისაა და ნაწარმოების საერთო კონტექსტიდან ამოვარდნილია. ერთ-ერთი ნაწყვეტი (სახელდობრ წარღვნის ეპიზოდი) 1872 წელს აღმოჩნდა ბრიტანეთის მუზეუმის ლურსმნული დამწერლობის ძეგლების კოლექციაში. ეპოსი ნათარგმნია თითქმის ყველა ევროპულ და ზოგიერთ აღმოსავლურ ენაზე. ქართულად არსებობს სამი დამოუკიდებელი თარგმანი.

იხ. აგრეთვე: ლიტერატურული პერსონაჟი, ანუ, ანაუაკი, ანზუ, აპსუ, არურუ, ენლილი, ენქიდუ, ერეშქიგალი, ეთანა, გილგამეში, ჰუმბაბა, იგიგის ღმერთები, ირკალა, იშთარი, ლაპის ლაზული, ნინურტა, ნანარი, ნიპური, რიმათ–ნინსუნი, სიდური, სიპარი, ურუქი, უთნაფიშთიმი, შამაში, შამჰათი, შურუპაკი

წყარო: ვიკიპედია გილგამეშის ეპოსი

გიმნასიონი
ფიზიკური წვრთნისათვის განკუთვნილი ადგილი ძვ. საბერძნეთში

იხ. აგრეთვე: არისტოტელე (ძვ. წ. 384-322), ლიკეონი

წყარო: ისტორიულ ტერმინთა სასკოლო ლექსიკონი 6–11 [კლასები] / ირინე გეგეჭკორი, ნუგზარ მოლაშვილი ; რედ.: ნუგზარ ბარდაველიძე, ზაზა კვინტრაძე. თბილისი : "ცის ნამის" გამ–ბა და სტ. 2008. გინეკეია ბერძნ. ბერძნულ სახლს ორი განყოფილება ჰქონდა: ე.წ.ანდრონი, რომელიც მამაკაცთათვის იყო განკუთვნილი და რომელშიც სიმპოსიონები იმართებოდა და გინეკეია - `"საქალებო"

იხ. აგრეთვე: წყარო:17

იხ. აგრეთვე: ბიბლიოთეკა, ანდრონი, ნადიმი, სიმპოსიონი

წყარო: ნადიმი / პლატონი ; ძველი ბერძ. თარგმ. წინასიტყვ. და კომენ. დაურთო ბ. ბრეგვაძემ. - თბილისი : Carpe diem, 20

გიორგი IV (ლაშა) (1198-1223 წწ)
საქართველოს მეფე 1213 წლიდან, თამარ მეფის და დავით სოსლანის ძე.

იხ. აგრეთვე: პერსონალია, დავით სოსლანი, წმ. მეფე თამარი

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გიორგი V (ბრწყინვალე)
ლათ. საქართველოს მეფე 1314-46 წლებში, დემეტრე II თავდადებულის ძე.

იხ. აგრეთვე: პერსონალია, დემეტრე II თავდადებული

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გიტარა
ესპ. guitarra სიმებიან-ჩამოსაკრავი მუსიკალური საკრავი. შედგება წელში გამოყვანილი კორპუსისა და ბრტყელი დეკებისაგან. ზემო დეკას შუაში სარეზონატორო ღრუ აქვს, ყელზე-კილოებიანი გრიფი, საკრავის თავზე სიმების დამჭერი მოქლონებია. თავდაპირველად სიმებს ნაწლავებისაგან აკეთებდნენ, მოგვიანებით ლითონისა და ნეილონისაგან. XII ს. ესპანურ გ-ს ოთხი ორმაგი სიმი ჰქონდა. XVII ს. იტალიაში, ევროპის ქვეყნებსა და ამერიკაში გავრცელდა ე. წ. ესპანური გიტარები, რომლებსაც ხუთი ორმაგი სიმი ჰქონდა. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა გ-მ XVIII ს. შუა წლეში, ამ დროისთვის 5 ორმაგი სიმის ნაცვლად შემოიღეს 6 ცალფა სიმი. რუსეთში ძალზე გავრცელდა შვიდსიმიანი, ტერციული წყობის ( ე. წ. რუსული). გ-ს იყენებდნენ ძირითადად სიმღერის აკომპანემენტისათვის, აგრეთვე კამერულ ანსამბლებში და სოლო საკრავზედაც. ზოგ ქვეყანაში გ. ხალხ. საკრავად იქცა. გ-ისთვის ნაწარმოებები დაწერეს: ნ. პაგანინიმ, მ. დე ფალიამ, ე. ვილა ლობოსმა და სხვ. ცნობილი გიტარისტები არიან: მ. ჯულიანი (იტალია), ფ. სორი, ფ. ტარეგა, ა. სეგოვია (ესპანეთი), მ. ლ. ანიდო (არგენტინა), ა. სიხრა, მ. ვისოცკი, მ. სოკოლევი, ა. ივანოვ-კრამსკოი, საქ-ში თ. ყვითელაშვილი და სხვ. XX ს-ში გავრცელდა გიტარის ნაირსახეობანი-ჰავაიური და ჯაზ-გიტარა.

იხ. აგრეთვე: მუსიკა

წყარო: მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი / [შემდგ.: ანზორ თამარაშვილი; მთ. რედ.: გულბათ ტორაძე]. [ახალციხე: თბილ. უნ-ტის მესხეთის ფილიალის გამ-ბა], 2005 (ა.ო. "პროგრესი")

გლავკოსი
ბერძნ. ყოფილი მეთევზე, ზღვის ღვთაებად ქცეული

იხ. აგრეთვე: არგონავტიკა - წიგნი პირველი – XVII

წყარო: არგონავტიკა / აპოლონიოს როდოსელი ; ბერძნ. თარგმნა, წინასიტყვ. და განმარტება დაურთო აკ. ურუშაძემ. - თბ. : სახელგამი, 1948 (ბ.ს. კომბ-ტი). - 236გვ. ; 21სმ.. - პარალ. თავფურ. ლათ. ენ.. - განმარტებანი: გვ. 209-235.

გლეჯა მოადინა
გლეჯა მოადინა (სადმე), უცებ თავი ამოყო (სადმე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გლობალიზაცია
ადამიანთა ერთობებს შორის სოციალურ ურთიერთობებში სახელმწიფო საზღვრების მნიშვნელობის შემცირების პროცესი, რომელიც მსოფლიო მასშტაბით მიმდინარეობს და საზოგადოებებისა და ქვეყნების ურთიერთდამოკიდებულების ზრდას გამოხატავს. გ-ის თეორიის მომხრეები მიიჩნევენ, რომ ცივი ომის შემდეგ სახელმწიფოების მნიშვნელობა საერთაშორისო ურთიერთობებში განუხრელად კლებულობს საერთაშორისო ორგანიზაციების, ტრანსნაციონალური კორპორაციებისა და საერთაშორისო პოლიტიკის სხვა არასახელმწიფოებრივი მოქმედი პირების სასარგებლოდ. გადაწყვეტილება იმის შესახებ, თუ სად მოხდეს ინდუსტრიის ლოკალიზება, უფრო მეტად მიიღება მთელი მსოფლიოს შესაძლებლობებთან მიმართებაში, ვიდრე ეროვნული სახელმწიფოების (ერი-სახელმწიფოების) კონტექსტში. თუ მანამდე საწარმოო ოპერაციები უპირატესად ხორციელდებოდა ნაციონალურ საფუძველზე, წარმოების გ.-მ გამოიწვია ქარხნების ინტეგრაცია ერთიან სისტემაში, როდესაც პროდუქცია საბოლოო სახით აიწყობა მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილში დამზადებული დეტალებისაგან. მსოფლიოს ფინანსური ბაზრები ერთმანეთთან დაკავშირებულია სწრაფი ინფორმაციული ტექნოლოგიების მეშვეობით, რაც უზრუნველყოფს კაპიტალისა და რესურსების უწყვეტ მიმოქცევას მსოფლიო მასშტაბით, და ეს არ არის ლიმიტირებული დროითი და სივრცული პარამეტრებით. ეკონომიკის გ.-ში ბევრი რამ უხილავია ინდივიდებისათვის, მაგრამ მისი შედეგები აშკარა და რეალურია: ინდივიდებმა შეიძლება დაკარგონ ან მიიღონ სამუშაო იმ გადაწყვეტილებების შედეგად, რომლებიც მიიღება სხვათა მიერ ათასობით კილომეტრის დაშორებით, როდესაც მანიპულაცია ხდება გლობალური პერსპექტივის საფუძველზე. წარმოების გ. ხელს უწყობს პროდუქციის გ-ს, როდესაც მომხმარებელს ურჩევნია შეიძინოს მსოფლიოში აღიარებლი პროდუქცია და არა ის, რაც შექმნილია ნაციონალური ბაზრსათვის. ამრიგად, ეკონომიკის გ-ის არსი ისაა, რომ ეროვნული სახელმწიფო (ერი-სახელმწიფო) უკვე აღარ არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ერთეული მსოფლიო ეკონომიკაში. გ. ოთხი პარალელური პროცესისაგან შედგება: ინტერნაციონალიზაცია (სახელმწიფოებს შორის ურთიერთდამოკიდებულების ზრდა), ლიბერალიზაცია (სახელწმიფოს როლის შემცირება), ვესტერნიზაცია (მთელ მსოფლიოში დასავლური ფასეულობებისა და კულტურის გავრცელება და აღიარება) და დეტერიტორიალიზაცია (სახელმწიფო საზღვრების მნიშვნელობის კლება. გ. ერთობლივად მიმდინარეობს პოლიტიკის, ეკონომიკის, სოციალურ და კულტურის სფეროებში. პოლიტიკაში გ. გამოიხატება საერთაშორისო ორგანიზაციების როლის ზრდით, საერთაშორისო პოლიტიკის ახალი, გლობალური პრობლემების გაჩენითა და მათი ერთობლივი გადაწყვეტით (გარემოს დაცვა, ადამიანის უფლებები, საერთაშორისო მშვიდობა და უსაფრთხოება). ეკონომიკური კუთხით გ-ის ყველაზე მნიშვნელოვანი ასპექტი საერთაშორისო ფინანსების განვითარება და თითოეული ქვეყნის მოქალაქეებზე საერთაშორისო კერძო კაპიტალის გავლენის ზრდაა. სოციალური კუთხით, გ. დიდ გავლენას ახდენს საზოგადოებების (განსაკუთრებით, ტრადიციული საზოგადოებების) ტრანსფორმაციაზე. კულტურის თვალსაზრისით, გ-ის თეორეტიკოსები აღნიშნავენ მსოფლიოში კულტურული ერთგვარობის ზრდას, საერთო პოპულარული მასობრივი კულტურის ჩასახვასა და განვითარებას. სკეპტიკოსების აზრით, გ-ის პროცესი მოჩვენებითია, გ-ისა და ფრაგმენტაციის ტენდენციები მსოფლიო პოლიტიკას განვითარების ყველა ეტაპზე ახასიათებდა და, ამგვარად, მას საერთაშორისო ურთიერთობებში თვისობრივი სიახლე არ შეუტანია. დღეს ხდება არა ეროვნული სახელმწიფოების (ერი-სახელმწიფოების) გაქრობა, არამედ ეკონომიკისა და კულტურის ინტერნაციონალიზაცია, რომელიც დაფუძნებულია ეროვნულ სახელწიფოებს შორის ინტენსიურ და მზარდ კავშირებზე, რაც მსოფლიოს იდენტურობის ყველაზე მნიშვნელოვანი წყაროა.

იხ. აგრეთვე: პარლამენტი

წყარო: სოციალურ და პოლიტიკურ ტერმინთა ლექსიკონი–ცნობარი / [სარედ.: ჯგუფი: ედუარდ კოდუა და სხვ. ; გამომც.: ლაშა ბერაია] - თბ. : ლოგოს პრესი, 2004 - 351გვ. ; 20სმ. - (სოციალურ მეცნ. სერია/რედ.: მარინე ჩიტაშვილი). - ISBN 99928-926-9-2 : [ფ.ა.]

გლობალური
ფრანგ. 1. საერთო, მთლიანი, ერთად აღებული. 2. მთელი მსოფლიოს მომცველი. იხ. აგრეთვე: ლიბერალიზმი, ლოკალური

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გოეთე იოჰან ვოლჰგან (1749-1832)
გოეთე რვა წლის ასაკში რამდენიმე ძველ ენას ფლობდა. ამავე ასაკში იგი უკვე ფილოსოფიურ ნაშრომებსაც წერდა, ადრეულ ასაკში მან ზღაპრების წერასაც მიჰყო ხელი. გოთეს მამა იურისტი იყო და სურდა, რომ შვილსაც იურიდიული განათლება მიეღო. გოეთე ლაიპციგისა და სტრასბურგის უნივერსიტეტებში იურიდიულ ფაკულტეტებზე სწავლობდა, მაგრამ მას სხვა გეგმები ჰქონდა – იგი, სტრასბურგში ყოფნისას, აქტიურად ჩაება „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობაში, სადაც ლესინგთან და ჰერდერთან ერთად იბრძოდა დამოუკუდებელი ეროვნული ხელოვნების შესაქმნელად. გოეთეს პირველმა ლიტერატურულმა ნაწარმოებმა „ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი“ თავიდანვე დიდი აღტაცება გამოიწვია საზოგადოებაში და იგი მრავალ ევროპულ ენაზე ითარგმნა. მთელი ცხოვრების განმავლობაში გოეთემ დაწერა 1600 ლექსი, რომელთაგან მრავალი სახალხო სიმღერებად იქცა. იგი წერდა მოთხრობებს, სტატიებს, ლექსებს, მაგრამ მისი შემოქმედებით მწვერვალად „ფაუსტის“ ტრაგედია ითვლება.

იხ. აგრეთვე: პერსონალია, ელენე, ფაუსტი

წყარო: მსოფლიო ლიტერატურის შედევრები : მე-11 კლასის დამხმ. სახელმძღვ. / ე. ქურციკიძე, მ. მოდებაძე, კ. მაჭარაშვილი, ა. ნარგიზიშვილი. - თბ. : მერიდიანი, 2002. - 408გვ. ; 20სმ.. - ISBN 99928-32-97-5 : სახელშეკრ. ფასი, 500ც.[MFN: 18897]

გოლგოთას შედგომა
ტანჯვა-წამების, მძიმე ცხოვრების გზის დაწყება. (გოლგოთა არის მთა პალესტინაში, რომელზედაც, სახარების მიხედვით, ჯვარს აცვეს იესო ქრისტე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გონგოები
ხელისუფლების მსახური არასამთავრობო ორგანიზაციები

იხ. აგრეთვე: სამოქალაქო განათლება

წყარო: ადამიანის უფლებები საქართველოში = Human rights in Georgia, 2005-2006 / არასამთავრობო ორგანიზაცია "ყოფილი პოლიტპატიმრები ადამიანის უფლებებისათვის" ; [შემდგ.: კაკაბაძე ნანა, ნიკოლაიშვილი გელა] - თბ., 2006 ფსევდო - არასამთავრობო ორგანიზაციები

წყარო: არასამთავრობო ორგანიზაციების ქცევის კოდექსი. სამოქალაქო ინტერესების დაცვის პროგრამა- თბ.: გამომცემელი – მშვიდობის, დემოკრატიისა და განვითარების კავკასიური ინსტიტუტი,- სერიის რედაქტორი დავით ლოსაბერიძე გამოცემა განხორციელდა აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) მხარდაჭერით ორგანიზაციები, რომლებსაც სახელისუფლებო მოქმედი პირები ქმნიან ან იმისთვის, რომ დამოუკიდებელ სსო-ებს დაუპირისპირდნენ ან კონკრეტულ საგრანტო პროგრამებში მიიღონ მონაწილეობა

წყარო: ნოდია გია სამოქალაქო საზოგადოების განვითარება საქართველოში: მიღწევები და გამოწვევები: სტრატეგიის განაცხადი / გია ნოდია; მშვიდ., დემოკრ. და განვით. კავკ. ინ-ტი, სამოქ. ინტერესების დაცვის პროგრამა - თბ., 2005

გონების ამღვრევა
აღელვება, აღშფოთება, შავ ფიაქრებში გახვევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გონების დაკარგვა
დაბნევა, არევა, თავგზის აბნევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გონს მოგება
ჭკუაზე მოსვლა, მიხვედრა (რისამე), გამორკვევა; გრძნობაზე მოსვლა, ცნობიერების დაბრუნება სინონიმი: გონს მოსვლა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გორგასალი ვახტანგ I(442-502)
ქართლის მეფე Vს. II ნახევარში. „გორგასალი“ (სპარს. მგლისთავა) სპარსელებმა შეარქვეს. ვახტანგ გორგასალი გამეფდა 15 წლისა, იმეფა 45 წელი, აღესრულა 60 წლისა. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად. მისი მოხსენიების დღეა 13 დეკემბერი. სავარაუდოდ, დაიბადა 442 წელს ქართლის მეფე მირდატ და დედოფალ საგდუხტის ოჯახში. მისი აღმზრდელი ყოფილა საურმაგ სპასპეტი. 449 წელს, როდესაც ვახტანგი 7 წლის იყო გარდაიცვალა მირდატ მეფე. ქვეყნის მართვა-გამგეობა დროებით ხელში აიღო დედამ, საგდუხტ დედოფალმა. საგდუხტი წარმოშობით ირანელი მოხელის, ბარდავის ერისთავის ბარზაბოდის ქალიშვილი იყო. ბარზაბოდი რელიგიურად მაზდეანი იყო და პროსპარსულ პოლიტიკას უჭერდა მხარს. ის ქრისტიანობის წინააღმდეგი იყო და სიძე-ხელმწიფის მიმართ მტრობას იჩენდა. საგდუხტმა კარგად იცოდა მშობლის ხასიათი, ბოროტი განზრახვა შეუტყო, დაასწრო და თვითონ ეახლა მამას ბარდავში. სთხოვა, არ გაემაზდიანებინა ვახტანგი. ბარზაბოდმა შეიწყალა საფასურის სანაცვლოდ - მცხეთაში მოგვები უნდა დამჯდარიყვნენ და ხალხსაც თვითონ უნდა აერჩია სჯული. მცხეთაში მოსულ მოგვთა უმაღლესი ქურუმი იყო ბინქარანი, რომელმაც უამრავი ქართველი აცდუნა. ქრისტიანული სამწყოს მეთაურიც სპარსეთის მსტოვარი იყო მცხეთაში, ეპისკოპოსი მობიდანი გარეგნულად მართლმადიდებელი, შიგნიდან მაზდეანი და ყოველგვარი ქართულის შეფარვით მოძულე იყო. მცირე ხნის შემდეგ ზედიზედ დაიხოცნენ ბარდავის ერისთავი ბარზაბოდი, სპასპეტი საურმაგი და ეპისკოპოსი მობიდანი. საგდუხტ დედოფალმა დრო იხელთა და კონსტანტინოპოლიდან გამოიწვია მიქაელ მღვდელი, რომელიც ეპისკოპოსად დასვა მცხეთაში. მიქაელი საკმაოდ ენერგიული კაცი გამოდგა და მძაფრად აღუდგა წინ ბინქარანს. ვახტანგის მცირეწლოვანებით და ქვეყნის უპატრონობით ისარგებლეს ალანებმა და 451 წელს გადმოვიდნენ ქართლში. ქვეყანა მოაოხრეს, დაეცნენ კასპს და გაიტაცეს ვახტანგის სამი წლის და — მირანდუხტი. ამ მომენტით ბიზანტიამაც ისარგებლა. მან ჯერ კლარჯეთი დაიჭირა და შემდგომ აფხაზეთშიც გადმოსხა ლეგიონები. ამის შემდეგ ეგრისს შემოესივნენ და ციხეგოჯამდე მოვიდნენ.

იხ. აგრეთვე: პერსონალია

წყარო: ვიკიპედია ვახტანგ I გორგასალი

გორგია
მე-5-4 საუკუნეების ცნობილი ორატორი. მისი სახელი ეწოდება პლატონის ერთერთ დიალოგს.

იხ. აგრეთვე: ალკიდამასი, გორგონა, პერსონალია, პლატონი (ძვ. წ. 428-348-347)

წყარო: ნადიმი / პლატონი ; ძველი ბერძ. თარგმ. წინასიტყვ. და კომენ. დაურთო ბ. ბრეგვაძემ. - თბილისი : Carpe diem, 2017

გორგონა
მითიური ურჩხული, რომლის ერთი შეხედვაც კი ქვად აქცევდა კაცს. სოკრატე თამაშობს სიტყვებით გორგონასი და გორგია

იხ. აგრეთვე: ნადიმი, გორგია, სოკრატე (469-393 ქ.წ.)

წყარო: ნადიმი / პლატონი ; ძველი ბერძ. თარგმ. წინასიტყვ. და კომენ. დაურთო ბ. ბრეგვაძემ. - თბილისი : Carpe diem, 2017

გოშიზმი
ფრანგ. გოშ – მარცხენა მემარცხენეობა – ტროცკიზმის, მაოიზმის, ანარქიზმის და სხვა უკუდურესად მემარცხენე, ექსტრემისტულ იდეოლოგიათა უწესრიგო ნარევი.

იხ. აგრეთვე: ტროცკი ლევ (1879-1940), ტროცკიზმი, მაოიზმი, ანარქიზმი

წყარო: ისტორიულ ტერმინთა სასკოლო ლექსიკონი 6–11 [კლასები] / ირინე გეგეჭკორი, ნუგზარ მოლაშვილი ; რედ.: ნუგზარ ბარდაველიძე, ზაზა კვინტრაძე. თბილისი : "ცის ნამის" გამ–ბა და სტ. 2008.

გრაალი
დასავლეთ ევროპის შუა საუკუნეების ლეგენდების თანახმად, იდუმალებით მოცული ჭურჭელი, რომელთან მიახლოებისათვისაც რაინდები გმირობებს იქმოდნენ. ითვლებოდა, რომ ამ ჭურჭელში ჯვარცმული ქრისტეს სისხლი იყო მოქცეული.

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გრადაცია
ლათ. gradatio – თანდათანობით ამაღლება; gradus საფეხური, ხარისხი ინგლ. gradation გერმ. gradation ფრანგ. gradation ერთი თვისებიდან, ნიშნიდან მეორეში თანმიმდევრობით, თანდათანობით გადასვლა.

წყარო: მოხელის სამაგიდო ლექსიკონი / გაეროს განვითარების პროგრამა; [შემდგ.: სამსონ ურიდია და სხვ.; რედ.: ვაჟა გურგენიძე] - თბ., 2004 - 483გვ.: ცხრ.; 24სმ. - (საჯარო მოსამსახურის ბ-კა). - ISBN 99940-0-063-2: [ფ.ა.]

გრადუალიზმი
ლათ. granus – ნაბიჯი, საფეხური ევოლუციურ თეორიაში: წარმოდგენა განვითარების პროცესების თანდათანობაზე.

იხ. აგრეთვე: ევოლუცია, სალტაციონიზმი

წყარო: გოგიჩაძე გიორგი, ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები / გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე. - თბ. : [მერიდიანი], 2011. - 442გვ. ; 20სმ.. - ყდაზე ავტ. მითით. არ არის. - რეზ. რუს. და ინგლ.. - ISBN: 978-9941-10-427-5[MFN: 146200]

გრავიტაცია
ლათ. gravitas "სიმძიმე" მატერიის თვისება, რაც გამოიხატება სხეულთა ურთიერთმიზიდულობით; მსოფლიო მიზიდულობა.

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გრავიურა
ფრანგ. gravure 1. რაიმე მაგარი მასალის (ლითონის, ხის, ქვის, მინის, და სხვ.) გლუვ ზედაპირზე ამოკვეთილი ან ამოჭმული ნახატი. 2. ასეთი ნახატის ანაბეჭდი ქაღალდზე.

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გრამატიკა
ლინგვ. ბერძნ. grammatikē ენათმეცნიერების ნაწილი, რომელიც სწავლობს სიტყვისა და წინადადების აგებულებას (შედგება მორფოლოგიისა და სინტაქსისაგან); მეცნიერება ამა თუ იმ ენის აგებულების შესახებ.

იხ. აგრეთვე: აფიქსი, გრაფიკა, დეფისი, მორფოლოგია, სინტაქსი, სუფიქსი, სტილისტიკა, სემასიოლოგია, პრეფიქსი, პუნქტუაცია, ეტიმოლოგია, ლინგვისტიკა, ლექსიკა, ლექსიკოლოგია, ფონოლოგია, ფონეტიკა, ფონემა

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გრაფი
გერმ. Graf ევროპელ აზნაურთა მემკვიდრეობითი ტიტული.

იხ. აგრეთვე: ტიტული

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გრაფია
ბერძნ. grapho – ვწერ 1. რაიმეს გრაფიკული ასახვის ხერხის; 2. რაიმეს წერილობითი ასახვის, მეცნიერების, ასახვის მეთოდების აღმნიშვნელი რთული სიტყვების ბოლო შემადგენელი ნაწილი.

იხ. აგრეთვე: აგიოგრაფია, ავტობიოგრაფია, ავტოგრაფია, არქეოგრაფია, ბიოგრაფია, გეოგრაფია, ფოტოგრაფია, ჰაგიოგრაფია

წყარო: მოხელის სამაგიდო ლექსიკონი / გაეროს განვითარების პროგრამა; [შემდგ.: სამსონ ურიდია და სხვ.; რედ.: ვაჟა გურგენიძე] - თბ., 2004 - 483გვ.: ცხრ.; 24სმ. - (საჯარო მოსამსახურის ბ-კა). - ISBN 99940-0-063-2: [ფ.ა.]

გრაფიკა
ბერძნ. graphikē – ხაზვა, ხატვა 1. ხაზებით, შტრიხებით (უსაღებავოდ) ხატვის ხელოვნება; ასეთი ხელოვნების ნიმუშები; 2. (ლინგვ.) ხელნაწერი ან ნაბეჭდი ნიშნების მოხაზულობა; ცოცხალი მეტყველების (ბგერათა) გამოხატვა წერითი ნიშნებით (ასოებით).

იხ. აგრეთვე: გრამატიკა, გრაფიკული, კონტენტი, მულტიმედია

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გრაფიკული
გრაფიკასთან დაკავშირებული; ნახაზით წარმოდგენილი, დახაზული.

იხ. აგრეთვე: ორნამენტი, გრაფიკა

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გრინსტოუნის ბიბლიოთეკა
საბიბლიოთეკო პროგრამული უზრუნველყოფა ციფრული ბიბლიოთეკის კოლექციების შექმნისა და გავრცელებისათვის. ბიბლიოთეკა იძლევა სრულტექსტოვანი ძიების შესაძლებლობას. პროგრამული უზრუნველყოფა შექმნილია ახალი ზელანდიის ვაიკატოს უნივერსიტეტის ციფრული ბიბლიოთეკის პროექტის ფარგლებში. ბიბლიოთეკა ხელმისაწვდომია შემდეგ მისამართზე https://www.greenstone.org/ და მისი გამოყენება შესაძლებელია General Public License პირობების დაცვით. გრინსტოუნი შესაძლებლობას აძლევს უნივერსიტეტებს, ბიბლიოთეკებს და სხვა საჯარო მომსახურების დაწესებულებებს, შექმნან საკუთარი ციფრული ბიბლიოთეკები. ასეთ შესაძლებლობას წლებია იყენებს საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა/National Library of Georgia

იხ. აგრეთვე: ციფრული, კოლექცია, ბიბლიოთეკა

წყარო: Greenstone ოფიციალური გვერდი

გრიპი
ფრანგ. gripper – დაჭერა ძლიერ გადამდები ვირუსული ეტიოლოგიის დაავადებაა. ხშირად გრიპს თან ერთვის გართულებები (ფილტვების ანთება, მენინგოენცეფალიტი და სხვ.). დაავადება ჯანმრთელ ადამიანს გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი გზით. გრიპის ვირუსი ხშირად იცვლის თავის ანტიგენურ თვისებებს, რის გამოც სპეციფიკური იმუნიზაციის გამოყენება გართულებულია. ვირუსი მიეკუთვნება ორთომიქსოვირუსების ოჯახს.

იხ. აგრეთვე: ფორმა

წყარო: გოგიჩაძე გიორგი, ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები / გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე. - თბ. : [მერიდიანი], 2011. - 442გვ. ; 20სმ.. - ყდაზე ავტ. მითით. არ არის. - რეზ. რუს. და ინგლ.. - ISBN: 978-9941-10-427-5[MFN: 146200]

გროტესკი
ფრანგ. grotesque 1. ლიტ.ხელ. მხატვრული ხერხი, რაც დამყარებულია მეტისმეტ გაზვიადებაზე, მკვეთრი კონტრასტების - რეალობისა და ფანტასტიკის, ტრაგიკულისა და კომიკურის შეხამებაზე; ასეთი ხერხით შექმნილი ნაწარმოები; 2. პოლიგრ. შრიფტის ერთ-ერთი სახეობა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია თანაბარი სისქის შტრიხები

იხ. აგრეთვე: ლიტერატურა

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გრუნტი
გერმ. მიწა, ნიადაგი. 1. საღებავის პირველი პირი ნახატის ტილოზე. 2. ძირითადი ფონი.

იხ. აგრეთვე: ოაზისი

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გრძელი დღე არა აქვს
დიდხანს ვერ იცოცხლებს, მალე მოკვდება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გრძელი ენა აქვს
ზედმეტი ლაპარაკი იცის, ყბედია, ენატარტალაა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გუბერნია
რუს. ძველი რუსეთის (და საბჭოთა კავშირის 1929 წლამდე) ძირითადი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული.

იხ. აგრეთვე: ალეგორია

წყარო: უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად] / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - [თბ.] : ფანტაზია, 2006. - 28სმ.[MFN: 136149]

გუდა-ნაბადის აკვრა
აბარგება, სამყოფელი ადგილის დატოვება, სხვაგან წასვლა სინონიმი: გუდა-ნაბადის აკრეფა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გუდას პირი მოხსნა
გაუთავებელი ლაპარაკი, ყბედობა დაიწყო

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გუდასტვირი
ქართული ხალხური ჩასაბერი საკრავი. საქ-ში გავრცელებულია მისი რამდენიმე სახეობა: ქართლური და რაჭული გუდასტვირი, აჭარული და მესხური ჭიბონი (ჭიმონი) და ფშავური სტვირგუდა. გ. ორი ძირითადი ნაწილისაგან შედგება: თხის ან ცხვრის ტყავისაგან დამზადებული ჰაერის რეზერვუარის – გუდის და სტვირისაგან. გუდას ქვემოთა მხრიდან მიმაგრებული აქვს სტვირი, ხოლო ზემოდან – ჰაერის ჩასაბერი მასრა. საკუთრივ სტვირი შედგება ნავის, დედნებისა და წივილებისაგან, ნავს რბილი ხისაგან თლიან და მასში დედნებს (მილებს) სვამენ, ბოლოზე კი ხარის ან ჯიხვის რქისაგან დამზადებულ სარეზონატორო ქარახსას ამაგრებენ. დედნები მზადდება დუდგულის ან ჭერმის ხისაგან. მასზე ამოჭრილია თვლები, თავში ჩასმული აქვს წივილები. მარჯვენა დედანს „მთქმელი“ ეწოდება, მარცხენას – ბანი. თვლების რაოდენობა დამოკიდებულია გ-ის სახეობაზე. მაგ. ქართლური და რაჭული გ-ის „მთქმელზე“ ამოჭრილია 6, „ბანზე“ კი 3 თვალი. აჭარულ ჭიბონზე 5 და 3, მესხურზე 5 და 5, ფშაურ სტვირგუდაზე 3 და 1. წივილებს ლერწმისაგან თლიან. ისინი გამოსცემენ საკრავის ხმას. სახალხო დღესასწაულებზე გ-ის თანხლებით სრულდება მრავალი ცეკვა და სიმღერა. აჭარაში ჭიბონს ნადის დროსაც უკრავდნენ.

იხ. აგრეთვე: მუსიკა

წყარო: მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი / [შემდგ.: ანზორ თამარაშვილი; მთ. რედ.: გულბათ ტორაძე]. [ახალციხე: თბილ. უნ-ტის მესხეთის ფილიალის გამ-ბა], 2005 (ა.ო. "პროგრესი")

გუდრონი
ფრანგ. goudron 1. ფისი, რომელსაც იღებენ ბიტუმოვანი ქანების გამოხარშვით; იყენებენ უმთავრესად საგზაო მშენებლობაში. 2. ნარჩენები, მიღებული ნავთობსახდელ ქარხნებში; წარმოადგენს სპეციალური საცხები ზეთების ნედლეულს.

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გულზე არ ახატია
გულზე არ ახატია (ვინმე), არ უყვარს, არ მოსწონს (ვინმე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე გადაგდება
გულზე გადაგდება (რისამე), დავიწყება (რისამე). მაგ., არ იქნა, ვეღარ გადავიგდე გულზე ეს შემთხვევა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე გადაყრა
დავიწყება (რაიმე ცუდი განცდისა), დამშვიდება, გართობა (რაიმე ცუდი განცდის შემდეგ)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე გასკდომა
ძალიან გაჯავრება, გაბრაზება, გამწარება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე გახეთქა
გულზე გახეთქა (ვისიმე), ძალიან გაჯავრება, გაბრაზება, გამწარება, შეშინება (ვისიმე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე გველმა უკბინა
გამწარდა, უცებ რისამე გამო შეშფოთდა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე დაბეჭდვა
გულზე დაბეჭდვა (რისამე). კარგად, საფუძვლიანად დახსომება, გულში ჩაჭედვა (რისამე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე ვარდის გადაფენა
გახარება, აღფრთოვანება, სიამოვნების განცდა. მაგ., ეთერსაც იმის დანახვაზე გულს ვარდი გადაეფინა (ვ.ბარნოვი)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე კბენა
გულის ტკენა, შეწუხება, წყენა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე ლოდის დაწოლა
დადარდიანება, დაღონება, შეწუხება, სულის შეხუთვა სინონიმი: გულზე მძიმე ლოდად დაწოლა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე მალამოს მოცხება
დამშვიდება, სიამოვნების განცდა. მაგ., ამ სიტყვებმა, ცოტა არ იყოს, გულზე მალამო მოსცხეს მის გაფიცხებულ გულს (გ.წერეთელი)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე მოსვლა
გაჯავრება, გაბრაზება, გულის მოსვლა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე მოშვება
დამშვიდება, დარდის, ჯავრის გადაყრა, გულს მოფენა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე მოხვედრა
გულზე მოხვედრა (რისამე), მკვეთრად განცდა, გულთან ახლოს მიტანა (რისამე) იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე შემონთება
შეწუხება, აღელვება, გაბრაზება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე შემოყრა
გრძნობის დაკარგვა, გულის შეწუხება, გულის წასვლა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე ცეცხლის მოკიდება
გაბრაზება, გამწარება, დატანჯვა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე ხელის დადება
სიმართლის თქმა, მართლის აღიარება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულზე ხელის დაკრეფა
უსაქმოდ ყოფნა, უმოქმედობა, სიზარმაცე სინონიმი: გულზე ხელების დაკრეფა იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულთან ახლოს მიტანა
გულთან ახლოს მიტანა (რისამე), განცდა (რისამე), თანაგრძნობის გაწევა, გულთბილად მოკიდება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული არ აქვს
გულქვაა, უგულოა; გულგატეხილია, გული აქვს აცრუებული, ხალისი არა აქვს

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული ეთანაღრება
გულს აკლია, უკმაყოფილოა, გულნაკლულოდაა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ გული ერჩის ძლიერია, გულადია, საბრძოლო განწყობილებაზეა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული ეუბნება
გრძნობს, წინათგრძნობა უკარნახებს სინონიმი: გული უთხრობს

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული მისდის
გული უწუხს, გულზე ეყრება, გრძნობა ეკარგება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული მიუწევს
გული მიუწევს (ვისკენმე, საითკენმე), (ვინმესთან) ყოფნა სურს; (სადმე) წასვლა უნდა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული საგულეს აქვს
არ ეშინია, დამშვიდებულია, დაიმედებულია, თავი ქუდში აქვს

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული უთქვამს
გული უთქვამს (ვისთვისმე), ეტრფის, უყვარს

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული უკვდება
ძლიერ სწყინს, განიცდის, აწუხებს (რამე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული უტირის
შეწუხებულია, განიცდის, გული უკვდება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული უცემს
გული უცემს (ვისთვისმე), ეტრფის, უყვარს, მოსწონს (ვინმე), გული უთქვამს (ვისთვისმე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული ყელში სჩრია
ნერვიულია, ფიცხია, ადვილად ბრაზდება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გული შესტკივა
გული შესტკივა (ვისთვისმე), ებრალება, თანაუგრძნობს, მზრუნველობას უწევს (ვისმე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულიდან ამოგდება
რისამე, ვისიმე, დავიწყება, გულიდან ამორეცხვა (რისამე, ვისიმე) სინონიმი: გულიდან გადაგდება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულიდან ამოგლეჯა
რისამე, ვისიმე, დავიწყება, შეძულება, გულიდან ამოგდება (რისამე, ვისიმე) სინონიმი: გულიდან ამორეცხვა, გულიდან ამოღება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულიდან ამოხდომა
გულიდან ამოხდომა (რისამე), გრძნობით წარმოთქმა (რისამე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულიდან გადავარდნა
გულიდან გადავარდნა (რისამე), გადავიწყება, დავიწყება (რისამე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულიდან გადაყრა
გულიდან გადაყრა (რისამე), დავიწყება (რისამე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულიდან ლოდის აცლა
რაიმე სადარდელის მოშორება, გულზე მოშვება სინონიმი: გულიდან ლოდის ახსნა იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის აგდება
გულის აგდება (ვინმეზე, რამეზე), გულის აცრუება, ვისამე ან რისიმე მიმართ ინტერესის დაკარგვა, გულის გატეხა, გულის აყრა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ადუღება
სიბრალულით ავსება, გულის აჩუყება; გაჯავრება, გაბრაზება, გულის მოსვლა იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ამოსკვნა
ბევრი ტირილი, ქვითინი

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ამოჭმა
გაწამება, გატანჯვა; თავის მობეზრება, შეწუხება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ამოჯდომა
აქვითინება, ატირება, გულის ამოსკვნა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ამრევი
საზიზღარი, საძაგელი, თავის მომაბეზრებელი, ცუდი, უვარგისი

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ამღერება
გახარება, სიამოვნების შეგრძნება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ანთება
გაბრაზება, გულის მოსვლა

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის ატოკება
რაიმე (უმთავრესად სასიამოვნო) გრძნობის გამოწვევა (მოწონება, შეყვარება), გულის აჩქროლება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის აფანცქალება
აღელვება (მოუთმენლბის ან სიხარულისაგან)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის აღრენა
აღელვება, აღშფოთება, გაბრაზება, განრისხება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის აყრა
გულის აყრა (ვინმეზე, რამეზე), შეძულება (ვისიმე, რისამე), გულის აცრუება (ვინმეზე, რამეზე)

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის აჩუყება
გრძნობათა მორევა, ტირილის ხასიათზე მოსვლა სინონიმი: გულის აჩვილება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის აჩქროლება
რაიმე გრძნობის (გახარება, წყენა..) განცდა, გულის ატოკება

იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულის აცრუება
ვისამე ან რისიმე მიმართ ინტერესის დაკარგვა, გულის გატეხა, გულის აყრა იხ. აგრეთვე: იდიომი

წყარო: მე პატარა ქართველი ვარ გ

გულმოდგინეობის ჯგუფები
ინგლ. Vigilante groups არაფორმალური (ხშირად პროსახელმწიფოებრივი) უკანონოდ შექმნილი ჯგუფები, ან ორგანიზაციები, რომლებიც ახორციელებენ პოლიტიკურ ძალადობას სამოქალაქო მოსახლეობის მიმართ „სტატუს კვოს“ შესანარჩუნებლად, ან წესრიგის აღსადგენად შესაბამისი სამართლებრივი პროცედურის გარეშე. ზოგ ქვეყანაში ასეთი ჯგუფები ტერორისტულ აქტებს ახორციელებენ. თეორიულად ეს ჯგუფები აკრძალულია კანონმდებლობით, ვინაიდან ისინი თვითონ ახორციელებენ კანონს, მაგრამ ფაქტიურად ხელისუფლება მათ არაოფიციალურად უჭერს მხარს.

წყარო: ადამიანის უფლებათა ლექსიკონი / [შეადგინა ფრიდონ საყვარელიძემ ; რედ.: ანა ჭაბაშვილი] - თბ. : დასი, 1999 - 128გვ

გურგური
გიზგიზი, ცეცხლის ხმიანობა. ქალ-ვაჟთა ალერსზედაც იტყვიან: „გურგურებენ!“

წყარო: გრიშაშვილი იოსებ, ქალაქური ლექსიკონი: (საარქივო მასალა)/[გამოსაც. მოამზადა რუსუდან კუსრაშვილმა]. – თბ.: სამშობლო, 1997 (სამშობლო). – 304გვ.

გუტაპერჩი
ტექნ. ინგლ. guttapercha ზოგიერთი წებოვანი მცენარის გამაგრებული წვენი, ტყავის მსგავსი; იყენებენ ტექნიკაში

წყარო: ჭაბაშვილი, მიხეილ, უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შეადგინა [და წინასიტყვ. დაურთო] მიხეილ ჭაბაშვილმა. - მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. - თბ. : განათლება, 1989. - 600გვ. ; 16სმ.. - სახელთა საძიებელი: გვ. 63-68. - 5მ., 10000ც.[MFN: 2749]

გუშხამ
გურ. გუშინღამ, ამასწინათ (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.; ს. ჟღ.).

წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.