|
მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები |
|
||
|
|
|
ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.3) |
შეადგინა აკაკი შანიძემ
|
|
1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ა |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
1.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აბჯარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ა
აბჯარი ტანზე ჩასაცმელი ან ტანით სატარებელი საომარი იარაღი; მეაბჯრე მოყმის აბჯრის მზიდველი.
|
|
1.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აერი |
▲ზევით დაბრუნება |
აერი ჰაერი; აერ-ფერი ჰაეროვანი, ლამაზი.
|
|
1.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ავაზა |
▲ზევით დაბრუნება |
ავაზა ვეფხვისებრი მხეცი, რომელიც შეიძლება მოშინაურდეს და სანადიროდ გაიწვრთნას. შდრ. ჯიქი.
|
|
1.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ავლი |
▲ზევით დაბრუნება |
ავლი ფერფლი.
|
|
1.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აზავერი |
▲ზევით დაბრუნება |
აზავერი საბარგო ხარი; აზავრები ვააზავრე - ხარებს ბარგი ავჰკიდე.
|
|
1.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ათქს |
▲ზევით დაბრუნება |
ათქს (= ადგს) ადგას.
|
|
1.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ალამი |
▲ზევით დაბრუნება |
ალამი 1. ქსოვილისაგან შემდგარი ნაწილი დროშისა; 2. ქსოვილის კუთხედი.
|
|
1.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ალაფი |
▲ზევით დაბრუნება |
ალაფი ნადავლი, ომში ნაშოვნი ქონება; ალაფობა დავლის შოვნა; ნაალაფავი ომში ნაშოვნი.
|
|
1.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ალვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ალვა სურნელოვანი ნივთიერება, რომელიც საკმევლად, სასიამოვნო სუნის დასაყენებლად იხმარებოდა.
|
|
1.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ალქატი |
▲ზევით დაბრუნება |
ალქატი ღარიბი, უქონელი; არ-ალქატი მდიდარი, ქონებიანი, უხვი; ლხინი ჩემი ვაალქატე - ლხინი ჩემი შევამცირე.
|
|
1.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამად |
▲ზევით დაბრუნება |
ამად ამიტომ.
|
|
1.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამაზრზენი |
▲ზევით დაბრუნება |
ამაზრზენი, ამაზრზენა გულისთქმის, ძლიერი სურვილის გამომწვევი.
|
|
1.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ამარი რიცხვი, რაოდენობა; უამარი უამრავი, ურიცხვი.
|
|
1.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამარტა |
▲ზევით დაბრუნება |
ამარტა ქარვა.
|
|
1.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამილახორი |
▲ზევით დაბრუნება |
ამილახორი მეჯინიბეთუხუცესი.
|
|
1.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამირბარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ამირბარი ზღვათა ვაზირი, საზღვაო ძალთა მინისტრი.
|
|
1.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იძახდი |
▲ზევით დაბრუნება |
ამირ-სპასალარი მთავარსარდალი, მხედართმთავარი.
|
|
1.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამოგება |
▲ზევით დაბრუნება |
ამოგება ამოვსება, ავსება (საბოძვრით).
|
|
1.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამოკრეფა |
▲ზევით დაბრუნება |
ამოკრეფა მიჩნევა, ჩაგდება: ყოლა არად ამოგვკრიფნა - სრულიად არაფრად ჩაგვაგდო.
|
|
1.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ამოხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ამოხმა ამოღება: ისრის პირნი ამოუხვნა - ისრის პირები ამოუღო.
|
|
1.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ანაზდად |
▲ზევით დაბრუნება |
ანაზდად უეცრად; თუმცა რისხვანი ჩემთვის იანაზდენითა - რომ რისხვა უეცრად თავს დამატეხოთ.
|
|
1.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ანასა |
▲ზევით დაბრუნება |
ანასა ასად აქცია.
|
|
1.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ანდამატი |
▲ზევით დაბრუნება |
ანდამატი ალმასი.
|
|
1.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - არავი |
▲ზევით დაბრუნება |
არავი: ქარი არავი - სამხრეთის ქარი.
|
|
1.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - არაკი |
▲ზევით დაბრუნება |
არაკი ანდაზა, სენტენცია; ამბავი, ზღაპარი; საარაკე ზღაპრული, მეტად დიდი; უარაკო ამბად რომ არ გაგონილა.
|
|
1.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - არამი |
▲ზევით დაბრუნება |
არამი აკრძალული, ნებადაურთველი; უშინაარსო, უგემური; მეარმის არმად მიმაჩნია; გამიარმდა გამიუგემურდა.
|
|
1.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - არასადა |
▲ზევით დაბრუნება |
არასადა 1. არსად; 2. არასოდეს.
|
|
1.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - არიფი |
▲ზევით დაბრუნება |
არიფი ამხანაგი, პარტნერი; სუფრის მოზიარე.
|
|
1.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - არმაღანი |
▲ზევით დაბრუნება |
არმაღანი საჩუქარი (შორი მოგზაურობიდან მოტანილი).
|
|
1.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - არღავნის |
▲ზევით დაბრუნება |
არღავნის ფერი წითელი ფერი.
|
|
1.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ასაქმარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ასაქმარი ასაქნელად ქმენი.
|
|
1.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ასდენ |
▲ზევით დაბრუნება |
ასდენ ამგვარად.
|
|
1.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ასპარეზი |
▲ზევით დაბრუნება |
ასპარეზი სასპორტო მოედანი, სტადიონი; ასპარეზის კრვა სავარჯიშოდ გასვლა; მოასპარეზე ასპარეზზე მოვარჯიშე.
|
|
1.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ასპიროზი |
▲ზევით დაბრუნება |
ასპიროზი ვენერა (პლანეტა).
|
|
1.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ასპიტი |
▲ზევით დაბრუნება |
ასპიტი ერთგვარი მეტად შხამიანი გველი.
|
|
1.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ასული |
▲ზევით დაბრუნება |
ასული ასეული: ენა ბევრად ასული - ენა ათიათასჯერ ასი.
|
|
1.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აფოლხვება |
▲ზევით დაბრუნება |
აფოლხვება მაგრად დასობილის მოშვება.
|
|
1.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აქათ |
▲ზევით დაბრუნება |
აქათ 1. აქედან; 2. ამას იქით, ამის შემდეგ 1. მას აქათ მას შემდეგ, მას აქეთ.
|
|
1.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აქათგან |
▲ზევით დაბრუნება |
აქათგან 1. აქედან (ადგილის გამოსახატავად); 2. ამას იქით (დროის გამოსახატავად).
|
|
1.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აქანამდის |
▲ზევით დაბრუნება |
აქანამდის ამ დრომდის.
|
|
1.41 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აღვსება |
▲ზევით დაბრუნება |
აღვსება აღდგომა (დღესასწაული).
|
|
1.42 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აღმაფრენა |
▲ზევით დაბრუნება |
აღმაფრენა ამაღლება გრძნობა-გონებით, ფიქრი მაღალ რამეზე.
|
|
1.43 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აყიყი |
▲ზევით დაბრუნება |
აყიყი აქატი (ძვირფასი ქვაა).
|
|
1.44 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აშიკი |
▲ზევით დაბრუნება |
აშიკი ტრფობით შეპყრობილი; აშიკობა ტრფობა; სააშიკო სასიყვარულო, სატრფიალო.
|
|
1.45 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აჩუქება |
▲ზევით დაბრუნება |
აჩუქება აჩუყება, გულის ამოჯდომა.
|
|
1.46 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აწ |
▲ზევით დაბრუნება |
აწ, აწე ახლა; აწეღა აი ახლა, ეს-ეს არის; აწყა აწღა, მხოლოდ ახლა. აწინდელი ახლანდელი.
|
|
1.47 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ახი |
▲ზევით დაბრუნება |
ახი ოხვრა.
|
|
1.48 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ახვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ახვა ახის თქმა, ამოოხვრა: ახავს - ოხრავს; არ იახნა - არ ამოიოხრა.
|
|
1.49 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ახმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ახმა, ახვმა აღება: არ აგვიხვნა. არცა დაგვსხნა - არც აგვიღო, არც დაგვსვა (= არც აცივა. არც აცხელა); თვალნი აახვნა- თვალები
|
|
1.50 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აახილა |
▲ზევით დაბრუნება |
აახილა; თვალთაახმადცა ზარ-ედვა - თვალების ახელაც ეზარებოდა.
|
|
1.51 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აჯა |
▲ზევით დაბრუნება |
აჯა თხოვნა, ხვეწნა; სათხოვარი; ვიაჯ, ვიაჯი ვითხოვ; იაჯს ითხოვს; მიაჯე მითხოვე; გეაჯები გეხვეწები, გთხოვ; ნააჯარი ნათხოვი; სააჯო სათხოვარი.
|
|
1.52 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აჯაბი |
▲ზევით დაბრუნება |
აჯაბი საკვირველება, გასაკვირი რამ.
|
|
1.53 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - აჯიღა |
▲ზევით დაბრუნება |
აჯიღა ჩადრი, ქალთა მოსასხამი; აჯიღოსანი აჯიღით მობურული.
|
|
2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ბ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
2.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ბადახში |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
2.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბადრაგა |
▲ზევით დაბრუნება |
ბადრაგა ქარავნის მცველი.
|
|
2.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბავთი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბავთი უბედურება, სამწუხარო ამბავი; ებავთა სამწუხაროდ ეჩვენა, ეწყინა.
|
|
2.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბაზიერი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბაზიერი მექორე, მემიმინოე.
|
|
2.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბაზმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ბაზმა ლამპარი.
|
|
2.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბაკმი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბაკმი სინათლის ზოლი მთვარის ან მზის გარშემო; პირ-ბაკმიანი პირზე რომ ირგვლივ სინათლე ადგას.
|
|
2.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბანის-ბანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბანის-ბანი სართულები; რამდენიმე სართულისაგან შემდგარი სახლი.
|
|
2.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბარბითი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბარბითი სიმებიანი საკრავი (ერთგვარი ჩანგი).
|
|
2.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბასრი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბასრი, ბასრისა მეტად ფხიანი, კარგად მჭრელი.
|
|
2.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბედითი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბედითი უბრალო; უხეირო, უვარგისი; ბედითად ტყუილ-უბრალოდ; გაბედითება გაფუჭება, წახდენა.
|
|
2.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბევრი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბევრი 1. ათი ათასი; 2. მრავალი, უთვალავი; ბევრ-ათასი ათი მილიონი.
|
|
2.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბეჭვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ბეჭვა ძაფების მიყვანა ერთმანეთზე ქსოვის დროს იარაღით, რომელსაც ბეჭი ჰქვია; მბეჭველი ბეჭით მომუშავე ქსელზე, მქსოველი.
|
|
2.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბინდ-ბანდი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბინდ-ბანდი ბინდ-ბუნდი.
|
|
2.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბიძა-ძენი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბიძა-ძენი ბიძაშვილები.
|
|
2.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბნედა |
▲ზევით დაბრუნება |
ბნედა გრძნობა-გონების დაკარგვა; ვბნდები ბნედა მომდის.
|
|
2.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბორბალი აერი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბორბალი ხილული ცის სიმრგვლე.
|
|
2.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბორიო |
▲ზევით დაბრუნება |
ბორიო ჩრდილოეთის ცივი ქარი.
|
|
2.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბრკმობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ბრკმობა ბრკოლება.
|
|
2.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბრძანება-მიუთხრობელი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბრძანება-მიუთხრობელი ბრძანებამიუწვდომელი, მეტად ვრცელი.
|
|
2.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბრჭალი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბრჭალი ფრჩხილი; ბრჭყალი.
|
|
2.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბრჭე |
▲ზევით დაბრუნება |
ბრჭე მსაჯული, მოსამართლე.
|
|
2.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბრჭობა ს |
▲ზევით დაბრუნება |
ბრჭობა სამართლობა, განსჯა, საქმის გარჩევა სამართლის წესით.
|
|
2.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბუკი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბუკი საყვირი.
|
|
2.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბუნება-ზიარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ბუნება-ზიარი ბუნების მოზიარე, დიდბუნებოვანი.
|
|
2.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბღნეჯა |
▲ზევით დაბრუნება |
ბღნეჯა ფრჩხილებით კაწვრა, გლეჯა; დაბღნეჯა ხოკა, დახოკა, ფრჩხილებით დაკაწვრა.
|
|
3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - გ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
3.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - გაალაგება |
▲ზევით დაბრუნება |
გ
გაალაგება ალაგის დაჭერა, მოთავსება.
|
|
3.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაალაგება ა |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
3.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაასოცება |
▲ზევით დაბრუნება |
გაასოცება ასოცად ქცევა.
|
|
3.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაბასრვა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაბასრვა შერცხვენა, გაკიცხვა; გაბასრული შერცხვენილი, გაკიცხული.
|
|
3.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაბრჭობა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაბრჭობა განსჯა, გაკითხვა, გასამართლება.
|
|
3.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაგარება |
▲ზევით დაბრუნება |
გაგარება გარეთ წასვლა: თავი მინდორს გააგარა - ველად გავარდა, გაიჭრა.
|
|
3.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბადრაგა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაგება (1) გადაწყვეტა; მოწყობა.
გაგება (2) შეტყობა.
|
|
3.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაგვა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაგვა: ნურა გაგვა - ნურაფერი გენაღვლება; ჩემი ნუ გაგვა - ჩემი ნუ გენაღვლება.
|
|
3.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაგვიდოდეს |
▲ზევით დაბრუნება |
გაგვიდოდეს გეხათრებოდეს.
|
|
3.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გავაზი |
▲ზევით დაბრუნება |
გავაზი ერთგვარი მიმინო.
|
|
3.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გავაქილება |
▲ზევით დაბრუნება |
გავაქილება ვაქილად გახდომა.
|
|
3.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბადრაგა |
▲ზევით დაბრუნება |
გავლენა ხათრი, ზემოქმედება: თუ ჩემი გა-ღა-გვლენოდეს - თუ კიდევ ჩემი ხათრი გქონდეს.
|
|
3.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაზეარება |
▲ზევით დაბრუნება |
გაზეარება გაზიარება: ბუკმან ხმა გიაზეარა - (ტაბლაკის) ხმას ბუკისაც შეუერთდა.
|
|
3.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაზიარება |
▲ზევით დაბრუნება |
გაზიარება განახევრება; განაწილება.
|
|
3.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გათავისწინება |
▲ზევით დაბრუნება |
გათავისწინება გამარტოება.
|
|
3.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გათავნება |
▲ზევით დაბრუნება |
გათავნება: ჭირი ლხინსა გაათავნე - ჭირი ლხინს გაუსწორე, ჭირი ლხინად ჩააგდე.
|
|
3.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გათუება |
▲ზევით დაბრუნება |
გათუება სათუოდ გახდა, საეგებიოდ გახდა.
|
|
3.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გათხევება |
▲ზევით დაბრუნება |
გათხევება: არ ინანეს, რომ აბჯარი არ გაითხეს - არ ინანეს, რომ აბჯარი ცოტა არ იქონიეს.
|
|
3.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გათხელება: |
▲ზევით დაბრუნება |
გათხელება: ჯალაბობა გაათხელეს - დამსწრეთა რიცხვი შეამცირეს.
|
|
3.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამაბელზებელი |
▲ზევით დაბრუნება |
გამაბელზებელი გადამრევი, ჭკუიდან შემშლელი.
|
|
3.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამესისხლებაბადრაგა |
▲ზევით დაბრუნება |
გამესისხლება მესისხლედ გახდომა, სისხლის ამღებად გადაქცევა.
|
|
3.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამეტადება |
▲ზევით დაბრუნება |
გამეტადება მეტად ქცევა, გადამეტება.
|
|
3.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამკვახება |
▲ზევით დაბრუნება |
გამკვახება (სიტყვისა) - უზრდელი სიტყვა-პასუხის გაცემა.
|
|
3.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამოგება |
▲ზევით დაბრუნება |
გამოგება მოგვარება; გამოგება სიტყვისა - სიტყვის ამოღება; ენა სიტყვისა
|
|
3.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამომგებარე |
▲ზევით დაბრუნება |
გამომგებარე - ენა სიტყვის ამომღები; საჭირო გამოსაგები ენათა - ენით ძნელად გამოსათქმელი.
|
|
3.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამოღება |
▲ზევით დაბრუნება |
გამოღება: გამოუღო - გამოართვა; გამომიღეთ - გამომართვით; ზენაარი
|
|
3.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამოგვიღე |
▲ზევით დაბრუნება |
გამოგვიღე - ფიცი ჩამოგვართვი.
|
|
3.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამოხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
გამოხმა გამორთმევა: გამოვუხვენ - გამოვართვი.
|
|
3.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამყარება |
▲ზევით დაბრუნება |
გამყარება გამტკიცება.
|
|
3.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამჩივნება |
▲ზევით დაბრუნება |
გამჩივნება: თავი მისი გაამჩივნა - მოჰყვა თავის საჩივარს.
|
|
3.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გამწკრალი |
▲ზევით დაბრუნება |
გამწკრალი გაბზარული.
|
|
3.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განაკიდი |
▲ზევით დაბრუნება |
განაკიდი მოკვეთილი, საზოგადოებიდან გაგდებული.
|
|
3.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განატება |
▲ზევით დაბრუნება |
განატება ფეხქვეშ საფენ ტყავად გადაქცევა, გათელვა.
|
|
3.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განაღა |
▲ზევით დაბრუნება |
განაღა, განღა ალბათ, ეგების.
|
|
3.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განაღამცა |
▲ზევით დაბრუნება |
განაღამცა რა თქმა უნდა, რასაკვირველია.
|
|
3.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განგებ |
▲ზევით დაბრუნება |
განგება, გაგება ძველების შეხედულებით: წინასწარი გადაწყვეტილება ადამიანის ბედის შესახებ; უგანგებოდ წინასწარი გადაწყვეტილების გარეშე; თავსა ჩემსა გაგებული - რაც განგებით უნდა მომივიდეს.
|
|
3.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განგებიანი |
▲ზევით დაბრუნება |
განგებიანი ვინც კარგად განაგებს.
|
|
3.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განმლოკლება |
▲ზევით დაბრუნება |
განმლოკლება მლოკელი გახადოს.
|
|
3.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განმხოკლება |
▲ზევით დაბრუნება |
განმხოკლება მხოკელი გახადოს.
|
|
3.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- განხმული |
▲ზევით დაბრუნება |
განხმული გაღებული.
|
|
3.41 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გარდაქცევა |
▲ზევით დაბრუნება |
გარდაქცევა: აქათ თავსა გარდავიქცევ - აქედან თავს გადავიგდებ, გადავვარდები.
|
|
3.42 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ბადრაგა |
▲ზევით დაბრუნება |
გარდუვალი რაც აუცილებლად უნდა მოხდეს.
|
|
3.43 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გარე-თმა |
▲ზევით დაბრუნება |
გარე-თმა ტყავის სამოსელი, რომელსაც ბეწვი გარეთ აქვს მოქცეული.
|
|
3.44 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გასაგნვა |
▲ზევით დაბრუნება |
გასაგნვა დასამიზნებლად მიშვება.
|
|
3.45 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გასლვა |
▲ზევით დაბრუნება |
გასლვა: სიმრავლე მე მათი არ გამვიდოდა - მათ სიმრავლეს მე არაფრად ვაგდებდი; გაჰვიდოდეს ხათრი ჰქონდეს, ზეგავლენას განიცდიდეს; ჩემი რა გაგვიდოდეს - ჩემი რაიმე ხათრი გქონდეს.
|
|
3.46 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაუცდელი |
▲ზევით დაბრუნება |
გაუცდელი უნახავი.
|
|
3.47 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაქიქება |
▲ზევით დაბრუნება |
გაქიქება შერცხვენა.
|
|
3.48 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაქსვა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაქსვა: გაექსვების - შეექსოვება, მოეხვევა.
|
|
3.49 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაყმობა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაყმობა: გაყმდების - ყრმა შეიქნება, გაახალგაზრდავდება.
|
|
3.50 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაცბუნვებ |
▲ზევით დაბრუნება |
გაცბუნვება განცვიფრება; გაცბუნვებული განცვიფრებული.
|
|
3.51 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაცდა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაცდა, განცდა დანახვა, შეხედვა: განვიცადენ - დავინახე; გამიცადა - შემომხედა; გავიცადეთ - დავინახეთ; საქმე გამიცდია - საქმე მინახავს; შუქნი ძლივ გავიცადენით - შუქს ძლივს გავუსწორეთ თვალი.
|
|
3.52 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაცუდება |
▲ზევით დაბრუნება |
გაცუდება: გამიცუდენ - ისე მიყავ, რომ ცუდად ჩამიარა.
|
|
3.53 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაძრცვილი |
▲ზევით დაბრუნება |
გაძრცვილი გახდილი. გაწბილება უარის მიღება სათხოვარზე; შერცხვენა.
|
|
3.54 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გაწლობილი |
▲ზევით დაბრუნება |
გაწლობილი გაწვრილებული.
|
|
3.55 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გახმა |
▲ზევით დაბრუნება |
გახმა, გახვმა გაღება: გავახვამ - გავაღებ; ვერ გაახვნა ბაგენი - პირი ვერ გააღო; კარნი გაახვნეს - კარები გააღეს.
|
|
3.56 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გახსნევა |
▲ზევით დაბრუნება |
გახსნევა (ხელისა) - სისხლის გამოშვება მკლავიდან.
|
|
3.57 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გეაჯები |
▲ზევით დაბრუნება |
გეაჯები გთხოვ.
|
|
3.58 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გება |
▲ზევით დაბრუნება |
გება: ვით ვეგები - როგორ ვარსებობ; არ ეგების - არ იქნება, არ შეიძლება.
|
|
3.59 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გესვა |
▲ზევით დაბრუნება |
გესვა: არ-ავი გესვა მოყვარე - ცუდი მეგობარი არ გეყოლები.
|
|
3.60 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გვალე |
▲ზევით დაბრუნება |
გვალე მოდი.
|
|
3.61 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გვივის |
▲ზევით დაბრუნება |
გვივის გვყავს.
|
|
3.62 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გზება |
▲ზევით დაბრუნება |
გზება, გზნება ნთება, მოკიდება (ცეცხლისა).
|
|
3.63 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გზირი |
▲ზევით დაბრუნება |
გზირი დაბალი პოლიციელი სოფლად.
|
|
3.64 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გითქს |
▲ზევით დაბრუნება |
გითქს გიდგას.
|
|
3.65 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გლახ |
▲ზევით დაბრუნება |
გლახ მწუხარების გამომხატველი შორისდებული.
|
|
3.66 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გნოლი |
▲ზევით დაბრუნება |
გნოლი გარეული ფრინველია.
|
|
3.67 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გრძნება |
▲ზევით დაბრუნება |
გრძნება ზებუნებითი ცოდნა და ძალა, რომელიც ვითომც ზოგიერთ კაცს მოეპოვებოდეს.
|
|
3.68 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გრძნეული |
▲ზევით დაბრუნება |
გრძნეული გრძნებით მოქმედი, მისანი.
|
|
3.69 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გულ-ამოხვინჩვი |
▲ზევით დაბრუნება |
გულ-ამოხვინჩვით გულამოსკვნით, ოხვრით.
|
|
3.70 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გულ-ნალმობარი |
▲ზევით დაბრუნება |
გულ-ნალმობარი გულნატკენი.
|
|
3.71 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გულ-ხმიერად |
▲ზევით დაბრუნება |
გულ-ხმიერად გონივრულად.
|
|
3.72 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გულის-გული |
▲ზევით დაბრუნება |
გულის-გული მეტად საყვარელი.
|
|
3.73 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გულის-თქმა |
▲ზევით დაბრუნება |
გულის-თქმა მეტისმეტი სურვილი.
|
|
3.74 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- გუშაგი |
▲ზევით დაბრუნება |
გუშაგი ციხის მცველი, მეციხოვნე; ყარაული.
|
|
4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - დ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
4.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - დაბდაბი |
▲ზევით დაბრუნება |
დ
დაბდაბი დაფდაფი, დაფი, დაირა (საკრავი).
|
|
4.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაბნედა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაბნედა გონების დაკარგვა, გულის წასვლა.
|
|
4.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დადარება |
▲ზევით დაბრუნება |
დადარება დამსგავსება.
|
|
4.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დავალება |
▲ზევით დაბრუნება |
დავალება დაქანცვა; დავალებული დაქანცული, მოსავებული.
|
|
4.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დავა |
▲ზევით დაბრუნება |
დავა შავითა შავებში დადის, მგლოვიარე დადის.
|
|
4.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დავლა |
▲ზევით დაბრუნება |
დავლა დიდება, ძლიერება, შეძლება, ხელმწიფობა.
|
|
4.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაზმა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაზმა (ხანისა) - დაყოვნება: ხან-დაზმულობა ხანის დაყოვნება: იყვნეს ხანსა
|
|
4.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- არ-დამზმელნი |
▲ზევით დაბრუნება |
არ-დამზმელნი - არ დაიყოვნეს, არ დაიგვიანეს.
|
|
4.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაზრვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაზრვა, დაზრობა მოყინვა, მოწვა სიცივისაგან; დაზრული მოყინული, სიცივისაგან გათოშილი.
|
|
4.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დათმობა |
▲ზევით დაბრუნება |
დათმობა გაძლება: თუ ჭირსა არ დასთმობ, ლხინი რა დასათმობია - ჭირს თუ არ გაუძლებ, ლხინი რა (ძნელი) გასაძლებია.
|
|
4.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დათრგუნვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დათრგუნვა გათელვა.
|
|
4.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაიავრება |
▲ზევით დაბრუნება |
დაიავრება იავარის აღება, ნატყვენავის აღება.
|
|
4.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაკოდა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაკოდა დაჭრა; დაკოდილი 1. დაჭრილი; 2. ჭრილობა.
|
|
4.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დალებება |
▲ზევით დაბრუნება |
დალებება დალურჯება (ცემისაგან).
|
|
4.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დამართებით |
▲ზევით დაბრუნება |
დამართებით პირდაპირ.
|
|
4.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დამაშრობელი |
▲ზევით დაბრუნება |
დამაშრობელი დამღლელი.
|
|
4.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დამაჯნება |
▲ზევით დაბრუნება |
დამაჯნება მორევა.
|
|
4.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დამიზდებული |
▲ზევით დაბრუნება |
დამიზდებული დაქირავებული. დამიც: დამიც წესად - წესად მაქვს; დრო
|
|
4.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დამიც |
▲ზევით დაბრუნება |
დამიც - დრო დამინიშნავს; თავი დამიც - თავი დამიდვია.
|
|
4.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დამხავსება |
▲ზევით დაბრუნება |
დამხავსება დაკაწვრა.
|
|
4.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დანასვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დანასვა წახდენა.
|
|
4.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დარაჯაგი |
▲ზევით დაბრუნება |
დარაჯაგი კიბის საფეხური.
|
|
4.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დარბაზი |
▲ზევით დაბრუნება |
დარბაზი სასახლე.
|
|
4.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დარბაზის ერი |
▲ზევით დაბრუნება |
დარბაზის ერი სასახლის ხალხი, დიდებულები, მეფესთან დაახლოებული პირები.
|
|
4.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დარბაზობა |
▲ზევით დაბრუნება |
დარბაზობა მიღება სასახლეში; ვუდარბაზო ვეახლო სასახლეში.
|
|
4.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დართვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დართვა: მოწმობა დავჰრთე - მივემოწმე, დავუდასტურე.
|
|
4.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დარმანი |
▲ზევით დაბრუნება |
დარმანი წამალი.
|
|
4.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დარქმა |
▲ზევით დაბრუნება |
დარქმა დახურვა.
|
|
4.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დარჯა |
▲ზევით დაბრუნება |
დარჯა გარჯა, შეწუხება.
|
|
4.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დასი |
▲ზევით დაბრუნება |
დასი კრებული; დას-დასად ჯგუფ-ჯგუფად; ქვე მკვდართა დაედასების - მკვდართა რიცხვში გადადის, კვდება.
|
|
4.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დასათმო |
▲ზევით დაბრუნება |
დასათმო, დასათმობი მოსათმენი.
|
|
4.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დასაყივარი |
▲ზევით დაბრუნება |
დასაყივარი დასაჩხავლი.
|
|
4.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დასახვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დასახვა: დავასახე - დავამსგავსე; დაასახნა - დაამსგავსა.
|
|
4.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დასტაქარი |
▲ზევით დაბრუნება |
დასტაქარი ქირურგი.
|
|
4.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დასტური |
▲ზევით დაბრუნება |
დასტური ნამდვილი, არმოჭორილი.
|
|
4.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაუზმელი |
▲ზევით დაბრუნება |
დაუზმელი: ხანთა დაუზმელად - დაუყოვნებლად, დაუხანებლად.
|
|
4.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაუსახი |
▲ზევით დაბრუნება |
დაუსახი წარმოუდგენელი.
|
|
4.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაუშრომელი |
▲ზევით დაბრუნება |
დაუშრომელი დაუღლელი.
|
|
4.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაუშრტობელი |
▲ზევით დაბრუნება |
დაუშრტობელი დაუშრეტი, დაუქრობელი.
|
|
4.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაფი |
▲ზევით დაბრუნება |
დაფი დაირა; სადაფო: სიხარული სადაფო - სიხარული, რომელსაც დაფის
|
|
4.41 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაკვრა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაკვრა შეეფერება.
|
|
4.42 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაფანჩვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაფანჩვა დაფანტვა.
|
|
4.43 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაღორებული |
▲ზევით დაბრუნება |
დაღორებული მოტყუებული.
|
|
4.44 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაღრეჯა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაღრეჯა მოწყენა, დამწუხრება.
|
|
4.45 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაყმუნ(ვ)ება |
▲ზევით დაბრუნება |
დაყმუნ(ვ)ება შეჩერება, შედგომა; საგონებელში წასვლა.
|
|
4.46 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაყოფა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაყოფა: დაუყვნა თვალნი - თვალები დაუხუჭა.
|
|
4.47 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაყრით |
▲ზევით დაბრუნება |
დაყრით დგომა შეწუხებულად დგომა.
|
|
4.48 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაყუდება |
▲ზევით დაბრუნება |
დაყუდება დაწყნარება: შეწყვეტა.
|
|
4.49 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაშვრომა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაშვრომა, დაშრომა დაღლა, დაუშრომელი დაუღლელი.
|
|
4.50 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაშრტომა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაშრტომა დაქრობა.
|
|
4.51 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაცთომა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაცთომა: დამცთარა - შემცდარა; დამცთარხართ - შემცდარხართ.
|
|
4.52 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაცთუნება: |
▲ზევით დაბრუნება |
დაცთუნება: დააცთუნნა - ვერ მოახვედრა.
|
|
4.53 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაცილება |
▲ზევით დაბრუნება |
დაცილება შეცილება.
|
|
4.54 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაწამება |
▲ზევით დაბრუნება |
დაწამება დაბრალება.
|
|
4.55 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაწინდვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაწინდვა საცოლედ დანიშვნა.
|
|
4.56 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაწუხვა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაწუხვა დახუჭვა.
|
|
4.57 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დაჯრა |
▲ზევით დაბრუნება |
დაჯრა შეგროვება. ერთად შეყრა; დაჯრილი შეყრილი, თავმოყრილი.
|
|
4.58 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დგომა |
▲ზევით დაბრუნება |
დგომა: მითქს მიდგას, მყავს; გითქს გიდგას; უთქს უდგას, ჰყავს.
|
|
4.59 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დიჯლა |
▲ზევით დაბრუნება |
დიჯლა ტიგრისი (მდინარე მესოპოტამიაში).
|
|
4.60 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დოსტაქანი |
▲ზევით დაბრუნება |
დოსტაქანი ერთგვარი სასმისი.
|
|
4.61 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დრამ |
▲ზევით დაბრუნება |
დრამა 1. წონის ერთეული (3 გრამზე მეტი). 2. ვერცხლის ფულის ერთეული.
|
|
4.62 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დრაჰკანი |
▲ზევით დაბრუნება |
დრაჰკანი ოქროს ფული.
|
|
4.63 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დურაჯი |
▲ზევით დაბრუნება |
დურაჯი ხოხბის მსგავსი გარეული ფრინველი.
|
|
4.64 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- დუხჭირი |
▲ზევით დაბრუნება |
დუხჭირი უშნო, ულამაზო; არ-დუხჭირი ლამაზი.
|
|
5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ე |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
5.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ებანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ე
ებანი ერთგვარი სიმებიანი საკრავი იყო.
|
|
5.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეგების |
▲ზევით დაბრუნება |
ეგების: არ ეგების - არ შეიძლება, არ იქნება.
|
|
5.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეგრეცა |
▲ზევით დაბრუნება |
ეგრეცა მაინც.
|
|
5.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეთერი |
▲ზევით დაბრუნება |
ეთერი (ძველების წარმოდგენით) ჰაერის ზემო ნაწილი, სუფთა და ნათელი.
|
|
5.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ერდო |
▲ზევით დაბრუნება |
ერდო საკომური ბანში.
|
|
5.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ერთგან |
▲ზევით დაბრუნება |
ერთგან ერთად; ერთგან ერთი მხრიდან.
|
|
5.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ერთ-სახე |
▲ზევით დაბრუნება |
ერთ-სახე მცირე, ცოტა; ერთგვარი, ერთნაირი.
|
|
5.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ესვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ესვა ჰყავდა.
|
|
5.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეტერენით |
▲ზევით დაბრუნება |
ეტერენით უპატრონეთ.
|
|
5.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეტლი |
▲ზევით დაბრუნება |
ეტლი ზოდიაქოს თანავარსკვლავედი; წერა, ბედი.
|
|
5.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეშმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ეშმა ეშმაკი.
|
|
5.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეჭვი |
▲ზევით დაბრუნება |
ეჭვი ფიქრი; საეჭვი, საეჭველი საფიქრალი; ვეჭვ ვფიქრობ.
|
|
5.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- ეჯი |
▲ზევით დაბრუნება |
ეჯი მანძილი, დისტანცია; სავალი.
|
|
6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
6.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვაგლახ |
▲ზევით დაბრუნება |
ვ
ვაგლახ მწუხარების გამომხატველი შორისდებული; ვაგლახ მიყოს - მივაგლახოს; ვაგლახიანი უბედური; მევაგლახავი ვინც ვაგლახს გაიძახის.
|
|
6.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვაზირი |
▲ზევით დაბრუნება |
ვაზირი მინისტრი.
|
|
6.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვაზირობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ვაზირობა რჩევა: თათბირი; სავაზიროდ სათათბიროდ, საბჭოდ.
|
|
6.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვამი |
▲ზევით დაბრუნება |
ვამი ვაიმე, ვამე: ვამი ვამსა მოურთვიდა - სულ ვაიმეს იძახდა; ვამნი
|
|
6.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - გაამრავლნა |
▲ზევით დაბრუნება |
გაამრავლნა - ვამის ძახილი გაამრავლა.
|
|
6.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვარქვი |
▲ზევით დაბრუნება |
ვარქვი ვუთხარი.
|
|
6.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვაქილი |
▲ზევით დაბრუნება |
ვაქილი ვექილი; სიტყვანი გავაქილენით - ვიკამათეთ; რაგვარადმცა გავვაქილდი - ვექილი როგორ გავხდე.
|
|
6.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვებდა ვაებდა |
▲ზევით დაბრუნება |
ვებდა ვაებდა, ვას იძახდა; ვებული ვაების მოთქვამი.
|
|
6.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვიაჯ, ვიაჯი |
▲ზევით დაბრუნება |
ვიაჯ, ვიაჯი ვითხოვ.
|
|
6.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვით |
▲ზევით დაბრუნება |
ვით: შე- ვით -ვატყევ როგორც შევატყვე;
|
|
6.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვითა |
▲ზევით დაბრუნება |
ვითა როგორც.
|
|
6.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვითმე |
▲ზევით დაბრუნება |
ვითმე როგორმე.
|
|
6.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვინ |
▲ზევით დაბრუნება |
ვინა საიდან.
|
|
6.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვინძი |
▲ზევით დაბრუნება |
ვინძი აბა ვინ, ვნახოთ ვინ; ვისძი აბა ვისას.
|
|
6.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვირე, ვირ |
▲ზევით დაბრუნება |
ვირე, ვირ ვიდრე; ვირეს ვიდრემდის.
|
|
6.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვსხვლდები |
▲ზევით დაბრუნება |
ვსხვლდები მსხვილი ვხდები.
|
|
6.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვწვლდები |
▲ზევით დაბრუნება |
ვწვლდები წვრილი ვხდები.
|
|
6.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ვხამ |
▲ზევით დაბრუნება |
ვხამ საჭირო ვიყო.
|
|
7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
7.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზადი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზ
ზადი ნაკლი.
|
|
7.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზათქი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზათქი დიდი ხმაურობა.
|
|
7.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზამი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზამი ზეიმი.
|
|
7.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზამთარ, ზამთრის |
▲ზევით დაბრუნება |
ზამთარ, ზამთრის ზამთარში.
|
|
7.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზანტი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზანტი ზარმაცი; არ თავნი გავაზანტენით - არ დავიზარეთ.
|
|
7.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზარი (1) დიდი შიში: ზარი მლევს - შიში მლევს; ზართა მარებელი შიშის დამატარებელი, დამცემი. ზარი (2) დიდი ხმაურობა. ზარი (3): მიჩნდა ზარად - მეზარებოდა, მეზიზღებოდა; ზარ-მაც თქმად ენით - მეზარება სათქმელად; თვალთა ახმადცა ზარ-ედვა - თვალის ახელაც ეზარებოდა.
|
|
7.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზარ-აღებული |
▲ზევით დაბრუნება |
ზარ-აღებული განცვიფრებული, გაოცებული.
|
|
7.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზარადი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზარადი საომარი თავსახურავი.
|
|
7.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზარადხანა |
▲ზევით დაბრუნება |
ზარადხანა აბჯრის შესანახავი სახლი.
|
|
7.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზარქაში |
▲ზევით დაბრუნება |
ზარქაში ოქრომკედი; ოქრომკედით მოქარგული ტანსაცმელი.
|
|
7.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზედა-გვაც |
▲ზევით დაბრუნება |
ზედა-გვაც (=ზედა გვაძს) - გვმართებს.
|
|
7.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზედადაღმა, ზედათ |
▲ზევით დაბრუნება |
ზედადაღმა, ზედათ ზემოდან, ზევიდან.
|
|
7.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზე და ქვე |
▲ზევით დაბრუნება |
ზე და ქვე: ბანი ზე და ქვე მდგომელი - ორსართულიანი სახლი.
|
|
7.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზეზი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზეზი ოქროქსოვილი.
|
|
7.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზენაარ |
▲ზევით დაბრუნება |
ზენაარ საფიცარი სიტყვა (შეხვეწნისას); ზენაარი ან ზენარი ფიცი, შეფიცება; თხოვა შეწყალებისა ან პატიებისა; ზენაარის გატეხა - ფიცის გატეხა.
|
|
7.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზესი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზესი ზეციური; ზესთა-ზე უზესთაესი, უმაღლესზე მაღალი.
|
|
7.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზიარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზიარი: ბუნება-ზიარი - დიდბუნებოვანი.
|
|
7.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ზმა ქმნა: “ჰაის” ჰზმიდი - “ჰაის” შვრებოდი, “ჰაის” იძახდი” ქცევა-ზმა ყოფა-ქცევა.
|
|
7.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზნე: |
▲ზევით დაბრუნება |
ზნე: სამამაცონი ზნენი - მამაკაცისათვის საჭირო ცოდნა და ყოფაქცევა სხვადასხვა ვითარებაში.
|
|
7.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზროხა |
▲ზევით დაბრუნება |
ზროხა საერთო სახელია ხარისა და ფურისა.
|
|
7.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ზუალი |
▲ზევით დაბრუნება |
ზუალი სატურნი (პლანეტა)..
|
|
8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - თ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
8.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - თავ-შედგმული |
▲ზევით დაბრუნება |
თ
თავ-შედგმული ძალზე ავსებული.
|
|
8.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თავადი |
▲ზევით დაბრუნება |
თავადი 1. სპათა პატრონი; 2. პატრონი საზოგადოდ, უფროსი.
|
|
8.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თავიდაღმა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავიდაღმა თავიდან.
|
|
8.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თავის-თავის |
▲ზევით დაბრუნება |
თავის-თავის ცალ-ცალკე.
|
|
8.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თავის-წინა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავის-წინა მარტო; თავი გაითავისწინა - თავი გაიმარტოვა.
|
|
8.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თამაში |
▲ზევით დაბრუნება |
თამაში გართობა, სეირი; გასეირნება.
|
|
8.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თანის-თანი |
▲ზევით დაბრუნება |
თანის-თანი ერთმანეთზე მიწყობილი. განუწყვეტელი; სულთქმა გაათანისთანე - განუწყვეტლივ იკვნესე.
|
|
8.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თემი |
▲ზევით დაბრუნება |
თემი მხარე, კუთხე.
|
|
8.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თმობა |
▲ზევით დაბრუნება |
თმობა გაძლება, მოთმენა; ვერა სთმობდა - ვერ ძლებდა. ვერ ითმენდა.
|
|
8.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თნება |
▲ზევით დაბრუნება |
თნება, თნევა 1. პირფერობა, არაგულწრფელობა; სიტყვა არ-ნათნები - გულწრფელად ნათქვამი სიტყვა. 2. ხათრი, 3. გაძლება.
|
|
8.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თუმცა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუმცა, თუმც (თუ-მცა, თუ-მც) რომ: მწადსო, თუმცა ამოგზიდე - მინდაო, რომ ამოგზიდო (ამოგწიო, ამოგიყვანო).
|
|
8.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თურე |
▲ზევით დაბრუნება |
თურე, თურმე, ალბათ.
|
|
8.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თუცა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუცა, თუც თუმცა.
|
|
8.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თხება |
▲ზევით დაბრუნება |
თხება (1): ვითხენ თხებად გავიხადე; ითხეს თხებად გაიხადეს.
თხება (2) თხლად ქმნა,
გათხელება: მითხოს გამითხელოს, დამიცოტაოს; აბჯარი არ გაითხეს - აბჯარი
ცოტა არ იქონიეს.
|
|
8.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თხევა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხევა: საჭურველნი გარ ვერ ვითხენ - იარაღი გარს ვერ დავიყარე. (ე ი. იარაღი ვერ ავისხიო).
|
|
8.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3)- თხება |
▲ზევით დაბრუნება |
თხემი თავის ზედა ნაწილი.
|
|
9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ი |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
9.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იაბეზროს |
▲ზევით დაბრუნება |
იაბეზროს აბეზარი შეიქნეს.
|
|
9.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იადონი |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
9.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იავარ-ყოფა |
▲ზევით დაბრუნება |
იავარ-ყოფა: იავარ-მყო - ამიკლო, გამანადგურა; იავარ-ვყავ - გავანადგურე, გავაჩანაგე.
|
|
9.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იახნა |
▲ზევით დაბრუნება |
იახნა ამოიოხრა.
|
|
9.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იაჯს |
▲ზევით დაბრუნება |
იაჯს ითხოვს.
|
|
9.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იე |
▲ზევით დაბრუნება |
იე ია იყავი, იაობა ქმენ.
|
|
9.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იეფება |
▲ზევით დაბრუნება |
იეფება: გულსა სევდა მიიეფდა - გულს სევდა გამიუხვდა, ბლომად მომაწვა.
|
|
9.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იეფო |
▲ზევით დაბრუნება |
იეფო უხვი.
|
|
9.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ითხოს |
▲ზევით დაბრუნება |
ითხოს თხასავით მოიქცეს.
|
|
9.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იავარ-ყოფა |
▲ზევით დაბრუნება |
იოტა: იოტის წამისად - სულ მცირეოდენ დროში.
|
|
9.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იშ |
▲ზევით დაბრუნება |
იშ სიხარულისა და კმაყოფილების შორისდებული.
|
|
9.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იჩქითი |
▲ზევით დაბრუნება |
იჩქითი უეცარი, მოულოდნელი
|
|
10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
10.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კაბა |
▲ზევით დაბრუნება |
კ
კაბა ერთგვარი ჩოხა (კაცის ჩასაცმელი, წინ სულ გახსნილი და ღილ-კილოებით შესაკრავი).
|
|
10.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კაბათენი |
▲ზევით დაბრუნება |
კაბათენი კამათელი.
|
|
10.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კადნიერი |
▲ზევით დაბრუნება |
კადნიერი თამამი, ურიდი.
|
|
10.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კადრება |
▲ზევით დაბრუნება |
კადრება გაბედვა; უმცროსის მოხსენება უფროსს. კავშირნი ელემენტები (ცეცხლი, წყალი, ჰაერი და მიწა, რომელთაგანაც, ძველების წარმოდგენით, შედგებოდა ყველაფერი); დამშლიან ჩემნი
|
|
10.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კავშირნი |
▲ზევით დაბრუნება |
კავშირნი - დაშლილან ჩემი შემადგენელი ელემენტები.
|
|
10.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კანჯარი |
▲ზევით დაბრუნება |
კანჯარი გარეული ვირი.
|
|
10.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კაპანი |
▲ზევით დაბრუნება |
კაპანი ხევხუვი.
|
|
10.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კაპარჭი |
▲ზევით დაბრუნება |
კაპარჭი საისრე, ისრის ბუდე.
|
|
10.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კატაბა |
▲ზევით დაბრუნება |
კატაბა სიცრუე.
|
|
10.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კატარღა |
▲ზევით დაბრუნება |
კატარღა ხომალდი, რომელზედაც მენიჩბეებად მონები ან სამუშაოზე იძულებით გაყვანილი ხალხი იყო.
|
|
10.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კენარი |
▲ზევით დაბრუნება |
კენარი გრაციოზული.
|
|
10.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კვერი |
▲ზევით დაბრუნება |
კვერი ჩაქუჩი.
|
|
10.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კვერთხი |
▲ზევით დაბრუნება |
კვერთხი ჯოხი (საბრჯენი).
|
|
10.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კვლა |
▲ზევით დაბრუნება |
კვლა ისევ, კიდევ, კვალად.
|
|
10.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კიდე |
▲ზევით დაბრუნება |
კიდე გარდა: მისგან კიდე - მის გარდა: ჩემგან კიდე - ჩემს გარდა; შენგან კიდე - შენს გარდა.
|
|
10.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კისკასად |
▲ზევით დაბრუნება |
კისკასად მკვირცხლად.
|
|
10.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კოტა |
▲ზევით დაბრუნება |
კოტა ხელის საბღუჯი ხმლისა, ვადა.
|
|
10.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კოშკი |
▲ზევით დაბრუნება |
კოშკი ბაღში განცალკევებით აგებული სახლი კარგი გასახედავით. კრონოსი სატურნი (პლანეტა).
|
|
10.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კუბო |
▲ზევით დაბრუნება |
კუბო გადმოხურული (თაღიანი) კარავი, ოთხ სვეტზე დაყრდნობილი (უძრავი ან მოძრავი).
|
|
10.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კურტაკი |
▲ზევით დაბრუნება |
კურტაკი მოკლე ჩასაცმელი: ჯაჭვი საკურტაკე - ჯაჭვის პერანგი კურტაკივით.
|
|
10.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - კუშტი |
▲ზევით დაბრუნება |
კუშტი მკაცრი გამომეტყველებისა. მრისხანე.
|
|
11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
11.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლალვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ლ
ლალვა ჩხუბი, მლალავი მოჩხუბარი.
|
|
11.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლაჟვარდი |
▲ზევით დაბრუნება |
ლაჟვარდი ცისფერი თვალია (ძვირფასი ქვა).
|
|
11.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ლარი ძვირფასეულობა, განძეულობა.
|
|
11.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლარულად |
▲ზევით დაბრუნება |
ლარულად (დაგება ქსლისა) - ერთი მიმართულებით (დაგება).
|
|
11.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლაყფობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ლაყფობა გართობა, თამაში: ვილაყფეთანი (=ვილაყფე თან-ი) გავერთე თანაც.
|
|
11.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლაციცი |
▲ზევით დაბრუნება |
ლაციცი: ველაციცე ვეფერე.
|
|
11.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლახტი |
▲ზევით დაბრუნება |
ლახტი თავმსხვილი საცემარი ჯოხი, კეტი.
|
|
11.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლები |
▲ზევით დაბრუნება |
ლები ცემისაგან დალურჯებული ადგილი; ილებს ცემით ილურჯებს.
|
|
11.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლელი |
▲ზევით დაბრუნება |
ლელი არხუჭუჭი თმა, სწორად აზრდილი თმა.
|
|
11.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლიზღება: |
▲ზევით დაბრუნება |
ლიზღება: გილიზღებს ვნებით შემოგხედავს; მოლიზღარი ვნებით შემყურე.
|
|
11.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლიტრა |
▲ზევით დაბრუნება |
ლიტრა წონის ერთეული იყო ძველად (მაშინ დაახლ. 400 გრამი).
|
|
11.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლმობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ლმობა ტკენა; გლმობია გტკენია; ლმობიერი შემატკივარი.
|
|
11.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლომი |
▲ზევით დაბრუნება |
ლომი ერთი 12 ეტლთაგანი (ზოდიაქოს ნიშანი), რომელშიც მზე ივლისის თვეში შედის.
|
|
11.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლტობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ლტობა: ალტობს ასველებს; ლტობილი დასველებული.
|
|
11.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ლუსკუმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ლუსკუმა ლარნაკი (მკვრივად შეკრული მოგრძო კიდობანი, უმთავრესად ლითონისა, “წმიდანის” ნეშტის ჩასასვენებლად
|
|
12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
12.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მაზარა |
▲ზევით დაბრუნება |
მაზარა უბრალო ქსოვილისაგან გაკეთებული კარავი; მომაზრება მაზარის მოხურვა.
|
|
12.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მანა |
▲ზევით დაბრუნება |
მანა პალო.
|
|
12.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მანგი |
▲ზევით დაბრუნება |
მანგი: პირი მანგი - გავსილი მთვარისებრი პირი.
|
|
12.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მანდატური |
▲ზევით დაბრუნება |
მანდატური პოლიციელი.
|
|
12.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მანდიკურად |
▲ზევით დაბრუნება |
მანდიკურად ხურჯინივით.
|
|
12.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მარზაპანი |
▲ზევით დაბრუნება |
მარზაპანი განაპირა კუთხის მმართველი.
|
|
12.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მართ |
▲ზევით დაბრუნება |
მართ სწორედ, მართ ოდენ მხოლოდ.
|
|
12.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მარიხი |
▲ზევით დაბრუნება |
მარიხი მარსი (პლანეტა): გულ-მარიხიანი გულადი, უშიშარი მებრძოლი.
|
|
12.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მაქა |
▲ზევით დაბრუნება |
მაქა ქალაქი არაბეთში, რომელიც წმიდად ითვლებოდა და სადაც სალოცავად დადიოდნენ მაჰმადიანები (მაჰმადი იქაური იყო).
|
|
12.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მაღრიბი |
▲ზევით დაბრუნება |
მაღრიბი დასავლეთი: მაღრიბელი დასავლელი; მაღრიბული დასავლური.
|
|
12.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მაშვრალი |
▲ზევით დაბრუნება |
მაშვრალი დაღლილი.
|
|
12.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მაშრიყი |
▲ზევით დაბრუნება |
მაშრიყი აღმოსავლეთი.
|
|
12.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მაცო: |
▲ზევით დაბრუნება |
მაცო: დიდი მაცო თქვენი ვალი - დიდი მაძს-ო (მაძევს-ო, მაქვს-ო) თქვენი ვალი.
|
|
12.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მახმური |
▲ზევით დაბრუნება |
მახმური, მახმული ღვინონასვამი, მთვრალი.
|
|
12.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მაჯაში |
▲ზევით დაბრუნება |
მაჯაში მაჯა, პულსი.
|
|
12.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მგამა |
▲ზევით დაბრუნება |
მგამა: არა მგამა არ მენაღვლება; რა მგამა რა მენაღვლება.
|
|
12.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მდებელი: |
▲ზევით დაბრუნება |
მდებელი: ვარ საქმის რასმე მდებელი - რაღაც საქმე მაქვს (მიძევს).
|
|
12.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მეკობრე |
▲ზევით დაბრუნება |
მეკობრე ზღვაზე მოთარეშე ავაზაკი; მეკობრობა თავდასხმა საქონლის წასართმევად (უფრო ზღვაზე).
|
|
12.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მემაჯანი |
▲ზევით დაბრუნება |
მემაჯანი მომრევი.
|
|
12.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მენა |
▲ზევით დაბრუნება |
მენა სახლის მოწყობილობა.
|
|
12.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მეოტი, მეოტა |
▲ზევით დაბრუნება |
მეოტი, მეოტა გაქცეული: წავიდეთ მართ მეოტანი - გავიქცეთ.
|
|
12.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მეცნება |
▲ზევით დაბრუნება |
მეცნება: მემეცნების მეცნაურება.
|
|
12.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მეჭველი |
▲ზევით დაბრუნება |
მეჭველი მოფიქრალი.
|
|
12.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მზმელი |
▲ზევით დაბრუნება |
მზმელი ხანდაზმული, ხნიერი.
|
|
12.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მზრახი |
▲ზევით დაბრუნება |
მზრახი მთქმელი.
|
|
12.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მზღვევარი |
▲ზევით დაბრუნება |
მზღვევარი, მზღვეველი, მზღველი სამაგიეროს გადამხდელი.
|
|
12.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მთმენები |
▲ზევით დაბრუნება |
მთმენები, მთმო, მთმობელი რომელიც ითმენს, უძლებს.
|
|
12.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მთხვევა |
▲ზევით დაბრუნება |
მთხვევა: მემთხვია შემომხვდა; ემთხვია შეჰხვდა.
|
|
12.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მივი |
▲ზევით დაბრუნება |
მივი მყავხარ: აგრემც მივი - აგრემც მყოლოდეს შენი თავი; მივის მყავს.
|
|
12.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მით |
▲ზევით დაბრუნება |
მით იმიტომ; მით რომე იმიტომ რომ.
|
|
12.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მითქს |
▲ზევით დაბრუნება |
მითქს (=მიდგს) მიდგას, მყავს.
|
|
12.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მილი |
▲ზევით დაბრუნება |
მილი: ცრემლსა რასა ჰმილდი - ცრემლს რას ჰღვრიდი (ეგრე ბლომად); ამად არ ცრემლი მმილდების - ამიტომ ცრემლი არ მომდის ღვარად.
|
|
12.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მინა |
▲ზევით დაბრუნება |
მინა ემალი.
|
|
12.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მისახდომი: |
▲ზევით დაბრუნება |
მისახდომი: უჩემოდ არავის მისახდომია - ჩემს გარდა არავის ერგება.
|
|
12.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მისრი |
▲ზევით დაბრუნება |
მისრი, მისრეთი ეგვიპტე; მისრული ეგვიპტური.
|
|
12.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიუქს |
▲ზევით დაბრუნება |
მიუქს (=მიუგს) მიუგავს.
|
|
12.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიქედება: |
▲ზევით დაბრუნება |
მიქედება: სისხლნი შენნი ჩემმან ქედმან
|
|
12.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიიქედნეს |
▲ზევით დაბრუნება |
მიიქედნეს - შენს სისხლს ჩემი კისერი იკისრებს (ე. ი. მე მივიღებ თავის თავზე).
|
|
12.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიც |
▲ზევით დაბრუნება |
მიც (=მიძს): საქმე რამე მიც - რაღაც საქმე მაქვს; მიცა = მიც-ა;
|
|
12.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიცო |
▲ზევით დაბრუნება |
მიცო = მიც-ო.
|
|
12.41 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიწყივ |
▲ზევით დაბრუნება |
მიწყივ მარად, მუდამ.
|
|
12.42 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიჭირება, |
▲ზევით დაბრუნება |
მიჭირება, მიჭირვება: მივაჭირვე კითხვითა - საქმე გავუჭირე კითხვით, შევაწუხე; მიმჭირდა გამიჭირდა, რა მისჭირდეს როცა გაუჭირდეს.
|
|
12.43 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიხდომა |
▲ზევით დაბრუნება |
მიხდომა: მივჰხდები ცნობასა - ცნობა დამეკარგება; ორივე მიჰხდეს მზესა - ორთავე სული ამოჰხდა; მიხდილი ცნობისა- ცნობადაკარგული.
|
|
12.44 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიხვდომა |
▲ზევით დაბრუნება |
მიხვდომა მისვლა, მიღწევა; შეხვდომა, რგება: მიჰხვდები ჰნახავ, მიაღწევ; ღრუბელიცა ვერ მიჰხვდების - ღრუბელიც ვერ მივა; მივჰხვდი წადილსა - მივაღწიე წადილს.
|
|
12.45 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიჯარვით |
▲ზევით დაბრუნება |
მიჯარვით მიწყობით.
|
|
12.46 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიჯნური |
▲ზევით დაბრუნება |
მიჯნური სიყვარულით შეპყრობილი.
|
|
12.47 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მიჯრით |
▲ზევით დაბრუნება |
მიჯრით მიწყობით, მჭიდროდ.
|
|
12.48 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მკედი |
▲ზევით დაბრუნება |
მკედი ძაფი.
|
|
12.49 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მკლავ-უგრძესი |
▲ზევით დაბრუნება |
მკლავ-უგრძესი მკლავზე უგრძესი.
|
|
12.50 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მკრჩხალი |
▲ზევით დაბრუნება |
მკრჩხალი მკვირცხლი, მარდი.
|
|
12.51 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მლალავი |
▲ზევით დაბრუნება |
მლალავი მოჩხუბარი.
|
|
12.52 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მლმობელი |
▲ზევით დაბრუნება |
მლმობელი ლმობიერი.
|
|
12.53 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოასპარეზე |
▲ზევით დაბრუნება |
მოასპარეზე ასპარეზზე მოვარჯიშე.
|
|
12.54 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოახლე |
▲ზევით დაბრუნება |
მოახლე ახლოს მყოფი, ვინც თან ახლავს; დამსწრე.
|
|
12.55 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოაჯე |
▲ზევით დაბრუნება |
მოაჯე მთხოვნელი; მოაჯეობს ითხოვს, იხვეწება.
|
|
12.56 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოგებული |
▲ზევით დაბრუნება |
მოგებული ნაშოვნი, ნაშოები.
|
|
12.57 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოგრაგნა |
▲ზევით დაბრუნება |
მოგრაგნა მოხვევა; მოგრაგნეთ მთა და გორია - აზრი ასეთია: გადმოიარეთ სწრაფად, შეამოკლეთ გზები.
|
|
12.58 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოვანება |
▲ზევით დაბრუნება |
მოვანება შუქის გარს მოვლება, ბაკმი; გარე შუქ-მონავანი - უქშემოვლებული.
|
|
12.59 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოვეყავ: |
▲ზევით დაბრუნება |
მოვეყავ: ვერ მოვეყავ აქლემითა - ვერ ავუვედი აქლემებით.
|
|
12.60 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოთვალვა |
▲ზევით დაბრუნება |
მოთვალვა 1. ჩაბარება (თვლით): ყველა ხელთა მომათვალე - ყველა ჩამაბარე. 2. პატრონი მოითვალეს - მოიკითხეს.
|
|
12.61 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოკამათე |
▲ზევით დაბრუნება |
მოკამათე პარტნერი (თამაშში); მეტოქე, მოქიშპე, მოცილე.
|
|
12.62 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მომახვა |
▲ზევით დაბრუნება |
მომახვა გალესვა, გაფხავება.
|
|
12.63 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მომტკივნება |
▲ზევით დაბრუნება |
მომტკივნება: მოგვიმტკივნე მოგვისამძიმრე.
|
|
12.64 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მომცქაფავი |
▲ზევით დაბრუნება |
მომცქაფავი მატყუარა, ცრუ.
|
|
12.65 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მონაგები |
▲ზევით დაბრუნება |
მონაგები ნაშოვნი.
|
|
12.66 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მონაცვალე |
▲ზევით დაბრუნება |
მონაცვალე: ჩემი მონაცვალე - ჩემი ნაცვალი, ჩემს ადგილას მყოფი: მზის მონაცვალე - მზის მაგიერი.
|
|
12.67 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოჟამებული |
▲ზევით დაბრუნება |
მოჟამებული მოწეული, დრომოსული.
|
|
12.68 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მორჩი |
▲ზევით დაბრუნება |
მორჩი ახალამოყრილი ტოტი.
|
|
12.69 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მორჭმა |
▲ზევით დაბრუნება |
მორჭმა შვება, უშიშრად ცხოვრება, განცხრომა; მორჭმული შვებული, გახარებული.
|
|
12.70 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოსადგურე |
▲ზევით დაბრუნება |
მოსადგურე სადგურის მიმცემი, სადგურად დამაყენებელი.
|
|
12.71 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოსალბედი |
▲ზევით დაბრუნება |
მოსალბედი დასალბობი.
|
|
12.72 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოსართვ |
▲ზევით დაბრუნება |
მოსართვა სართად მიცემა, დამატება.
|
|
12.73 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოსაცეთი |
▲ზევით დაბრუნება |
მოსაცეთი სადაც შეიძლება კაცს გზა აერიოს.
|
|
12.74 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოსახმელად |
▲ზევით დაბრუნება |
მოსახმელად მოსატანად.
|
|
12.75 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოქუშვა |
▲ზევით დაბრუნება |
მოქუშვა მოღუშვა.
|
|
12.76 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოღება |
▲ზევით დაბრუნება |
მოღება მოტანა: სით მოიღებ - საიდან მოგაქვს.
|
|
12.77 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოღორება |
▲ზევით დაბრუნება |
მოღორება მოტყუება.
|
|
12.78 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოყვარე |
▲ზევით დაბრუნება |
მოყვარე 1. მოყვარული; 2. მეგობარი; 3. ტრფიალების საგანი (ვაჟისთვის ქალი, ქალისთვის ვაჟი).
|
|
12.79 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოყვასი |
▲ზევით დაბრუნება |
მოყვასი მეგობარი.
|
|
12.80 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოყივნება |
▲ზევით დაბრუნება |
მოყივნება სახელის გატეხა.
|
|
12.81 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოყმე |
▲ზევით დაბრუნება |
მოყმე 1. ჭაბუკი, რაინდი; 2. ახალგაზრდა.
|
|
12.82 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოშაითი |
▲ზევით დაბრუნება |
მოშაითი, მუშაითი აკრობატი.
|
|
12.83 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოცდა: |
▲ზევით დაბრუნება |
მოცდა: მზისა შუქნი მოიცადენ - მზის შუქი ნახე.
|
|
12.84 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოჭირვება |
▲ზევით დაბრუნება |
მოჭირვება ჭირის ატანა, გაძლება.
|
|
12.85 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოხვეჭა |
▲ზევით დაბრუნება |
მოხვეჭა შოვნა, შეძენა: მომხვეჭი შემძენი, მშოვნელი; მოსახვეჭელი საშოვარი, შესაძენი.
|
|
12.86 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
მოხმა მოტანა; მოსახმელად მოსატანად,
|
|
12.87 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მოჯრა |
▲ზევით დაბრუნება |
მოჯრა მოკრება, მოგროვება.
|
|
12.88 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მრუში |
▲ზევით დაბრუნება |
მრუში ცოლქმრობის წესის გამტეხი (კაცი).
|
|
12.89 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მრწემი |
▲ზევით დაბრუნება |
მრწემი უმცროსი (ხნით).
|
|
12.90 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მსგეფსი |
▲ზევით დაბრუნება |
მსგეფსი შვიდეული, ერთი კვირა.
|
|
12.91 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მსწრომელი |
▲ზევით დაბრუნება |
მსწრომელი მეტიჩარა, ცეტი.
|
|
12.92 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მტერთა |
▲ზევით დაბრუნება |
მტერთა დაცემა ეპილეფსია, ავიზნე (ავადმყოფობა); მტერ-დაცემული ავიზნე რომ სჭირდეს.
|
|
12.93 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუზარადი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუზარადი საომარი ჯაჭვიანი თავსაბურავი; გიმუზარადიან მუზარადად დაგიხურავს.
|
|
12.94 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მულიმი |
▲ზევით დაბრუნება |
მულიმი მასწავლებელი.
|
|
12.95 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუნიდაღმა |
▲ზევით დაბრუნება |
მუნიდაღმა იქიდან.
|
|
12.96 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუსაფი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუსაფი ყურანი (მაჰმადიანთა მთავარი სალოცავი წიგნი).
|
|
12.97 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუტრიბი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუტრიბი მომღერალი.
|
|
12.98 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუფარახი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუფარახი კაი გუნებაზე მომყვანი წამალი.
|
|
12.99 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუქაფა |
▲ზევით დაბრუნება |
მუქაფა სამაგიერო გადასახადი, ნაცვალი, საზღაური; მუქაფად, მუქფად სამაგიეროდ, ნაცვლად; არ გემუქფების - მაგივრობას ვერ გაგიწევს; რამცა ვითა გიმუქფენი - რა და როგორ შემოგზღო.
|
|
12.100 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუყრი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუყრი ყურანის მკითხველი.
|
|
12.101 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუშთარი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუშთარი იუპიტერი (პლანეტა).
|
|
12.102 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუხთალი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუხთალი მზაკვარი, მოღალატე, მიმუხთლეს მიღალატეს; ნამუხთალავი ნაღალატევი; სამუხთალე საღალატო; უმუხთლოდ უღალატოდ; სიმუხთლე მოღალატეობა.
|
|
12.103 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მუჯამარი |
▲ზევით დაბრუნება |
მუჯამარი სასაკმევლე.
|
|
12.104 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მქისი |
▲ზევით დაბრუნება |
მქისი 1. მკაცრი, მწყრალი; 2. ამაყი; 3. მწირი, უნაყოფო (ქვეყანა).
|
|
12.105 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მღერა |
▲ზევით დაბრუნება |
მღერა 1. თამაში: მღერა ნარდისა - ნარდის თამაში; 2. გალობა.
|
|
12.106 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მყიფე |
▲ზევით დაბრუნება |
მყიფე ადვილად გასატეხი; გამყიფება: იგი ტკბილნი გონებანი ჩვენთვის მეტად გაამყიფნა - ის ტკბილი ფიქრი ძალიან მოგვიშალა.
|
|
12.107 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მწუხრი |
▲ზევით დაბრუნება |
მწუხრი საღამო.
|
|
12.108 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მწყობრი |
▲ზევით დაბრუნება |
მწყობრი დასი.
|
|
12.109 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მჭევრი |
▲ზევით დაბრუნება |
მჭევრი 1. მოხდენილი, გრაციოზული. 2. წყლიანი (სიტყვა).
|
|
12.110 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მჭელი |
▲ზევით დაბრუნება |
მჭელი ერთი ხელის მონამკალი.
|
|
12.111 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მხადი |
▲ზევით დაბრუნება |
მხადი მომყვანი: არსთა მხადი - არსებათა სიცოცხლედ მომყვანი, ქვეყნად გამჩენი.
|
|
12.112 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - მხდელი |
▲ზევით დაბრუნება |
მხდელი: სიკეთისა ხელის მხდელი - ვინც სიკეთით სარგებლობს. შდრ. ხელის ხდა.
|
|
13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
13.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნა |
▲ზევით დაბრუნება |
ნ
ნა ლერწამი: სალამური.
|
|
13.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნააზატები |
▲ზევით დაბრუნება |
ნააზატები განთავისუფლებული
|
|
13.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაალაფავი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაალაფავი ომში ნაშოები.
|
|
13.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნააჯარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნააჯარი ნათხოვარი.
|
|
13.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაგი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაგი აგებულება.
|
|
13.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაგზები |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაგზები ნანთები, დანთებული.
|
|
13.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნადევრი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნადევრი მტრისგან შეშინებულ-გაქცეული. ნადიმი, ნადიმობა წვეულება, ლხინი.
|
|
13.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნავიდაღმ |
▲ზევით დაბრუნება |
ნავიდაღმა ნავიდან.
|
|
13.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნავანები |
▲ზევით დაბრუნება |
ნავანები შუქმოვლებული.
|
|
13.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნავროზობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ნავროზობა ახალი წლის დღესასწაული, რომელიც მაშინ დადგებოდა, როცა დღე-ღამე გათანასწორდებოდა და დღე მატებას იწყებდა გაზაფხულზე (21 მარტს).
|
|
13.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნავღელი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნავღელი ნაღველი: ნუ ინავღლი - ნუ ნაღვლობ.
|
|
13.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნათლიდაღმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ნათლიდაღმა ნათლიდან.
|
|
13.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნათნები |
▲ზევით დაბრუნება |
ნათნები პირფერობით ნათქვამი.
|
|
13.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნათურქალი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნათურქალი თურქებთან ომში ნაშოვნი.
|
|
13.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაკი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაკი ზედმეტი დღე თებერვალში (29-ე) ყოველ მე-4 წელიწადს; ნაკად აქვს - ზედმეტად აქვს.
|
|
13.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაკვთად |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაკვთად აგებულებით, ტანადობით; ტანნაკვთიანი კარგი აგებულებისა.
|
|
13.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნალმობარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნალმობარი: გულ-ნალმობარი - გულნატკენი.
|
|
13.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნამუსი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნამუსი სახელი, რეპუტაცია; საიდუმლოება; ასრე ნამუსობდეს - ასე ინახავდეს საიდუმლოებას.
|
|
13.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაპირობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაპირობა მოსაზღვრე ქვეყნის დალაშქვრა.
|
|
13.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნარგისი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნარგისი ყვავილია (“ვეფხისტყაოსანში” თვალის მნიშვნელობით იხმარება).
|
|
13.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნარინჯი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნარინჯი ფორთოხლის მსგავსი ნაყოფი ან თვით ფორთოხალი.
|
|
13.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნასი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნასი უშნო, უშვერი; მოამბედ ნუ გენასები - ცუდ მოამბედ ნუ მიგაჩნივარ; ნასდების უშვერი ხდება.
|
|
13.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნატი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნატი ტყავის საფენი; გავანატენით ნატად ვაქციეთ, გავთელეთ.
|
|
13.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნატერფალი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნატერფალი ფეხის კვალი, ნაკვლევი; ცხენის ფეხზე ამძვრალი ნალი.
|
|
13.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნატიფი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნატიფი საამური, კარგი, ტურფა, საყვარელი; ნატიფად ლამაზად; სინატიფე სიტურფე. სინაზე.
|
|
13.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნატუსალი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნატუსალი ტუსისაგან დაბნედილი.
|
|
13.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაღი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაღი მღვიმე, გამოქვაბული კლდეში.
|
|
13.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნაცქაფავი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნაცქაფავი ნატყუარი.
|
|
13.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნახლი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნახლი ძვირფასი ქსოვილი იყო.
|
|
13.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნები |
▲ზევით დაბრუნება |
ნები 1. ხელის გული.
ნები 2. ნება; მისჭირდა ნები - ნებისყოფა მოეშალა, გაუჭირდა.
|
|
13.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნებასა |
▲ზევით დაბრუნება |
ნებასა ნელა; ნება-ნებასა ნელ-ნელა.
|
|
13.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნიანგი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნიანგი ვეება ტანის თევზი ან ზღვის ცხოველი (ვეშაპი, ხვითქი და სხვ.).
|
|
13.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნირი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნირი ფასი, მაზანდა.
|
|
13.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნიშა |
▲ზევით დაბრუნება |
ნიშა, ნიშაგი წვეულება, ლხინი.
|
|
13.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნიშატი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნიშატი სიხარული, დიდი გახარება.
|
|
13.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნიჭი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნიჭი საჩუქარი.
|
|
13.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნობი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნობი, ნობა ერთგვარი საკრავია.
|
|
13.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნობათი |
▲ზევით დაბრუნება |
ნობათი 1. გუშაგობა ან დრო, რომლის განმავლობაშიც ყარაული საგუშაგოზეა;
ნობათი 2. გუშაგი.
|
|
13.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნუთუმცა |
▲ზევით დაბრუნება |
ნუთუმცა ეგების.
|
|
13.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ნუკევა: |
▲ზევით დაბრუნება |
ნუკევა: გენუკვი, გნუკევ გეხვეწები; მნუკევ მთხოვ.
|
|
14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ო |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
14.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოდენ |
▲ზევით დაბრუნება |
ოდენ მხოლოდ; მართ ოდენ მხოლოდღა; რაც ოდენ რაც კი; რასაც ოდენ რასაც კი; რისაც კი.
|
|
14.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჟამამდის |
▲ზევით დაბრუნება |
ჟამამდის (გარკვეულ) დრომდის.
|
|
14.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოდითგან |
▲ზევით დაბრუნება |
ოდითგან რა ხნიდან. ოთხ-ახმით დაოთხებით (ცხენის ჭენება).
|
|
14.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ორბი |
▲ზევით დაბრუნება |
ორბი არწივი.
|
|
14.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ორხაული |
▲ზევით დაბრუნება |
ორხაული ქსელი ისე გაწყობილი ქსელი, როგორც ხალიჩასა აქვს.
|
|
14.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოტა |
▲ზევით დაბრუნება |
ოტა რბენა. სირბილი.
|
|
14.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოტარიდი |
▲ზევით დაბრუნება |
ოტარიდი მერკური (პლანეტა).
|
|
14.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოქსინო |
▲ზევით დაბრუნება |
ოქსინო ერთგვარი ძვირფასი აბრეშუმის ქსოვილია.
|
|
14.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოცება |
▲ზევით დაბრუნება |
ოცება (1) მოჩვენება; ეოცების ეჩვენება; სიზმრივ კაცი არ მეოცა - სიზმარში კაცი არ მომჩვენებია.
|
|
14.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოცება |
▲ზევით დაბრუნება |
ოცება (2): პატიჟი ეოცების - ტანჯვა ოცკეცი უხდება.
|
|
14.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ოხერი |
▲ზევით დაბრუნება |
ოხერი უპატრონო, ტიალი.
|
|
15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
15.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პაემანი |
▲ზევით დაბრუნება |
პაემანი დათქმული ვადა.
|
|
15.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პატიჟი |
▲ზევით დაბრუნება |
პატიჟი ტანჯვა; პატიჟ-გარდახდილი ტანჯვაგამოვლილი.
|
|
15.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პატრონი |
▲ზევით დაბრუნება |
პატრონი 1. სუზერენი; 2. მფლობელი.
|
|
15.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პაშტა |
▲ზევით დაბრუნება |
პაშტა კაიძალი, ბევრი.
|
|
15.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პერპერა |
▲ზევით დაბრუნება |
პერპერა თავდაპირველად (X ს.-იდან) ბიზანტიური ოქროს ფული, შემდეგ ქართულიც. პირი პირობა; ესე პირი შემდეგი საქმე.
|
|
15.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პირ-მკვახე |
▲ზევით დაბრუნება |
პირ-მკვახე (სიტყვა) - უდიერი, უზრდელი.
|
|
15.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პირ-ნასი |
▲ზევით დაბრუნება |
პირ-ნასი უსახური, უშნო სახის მქონე; არ პირ-ნასი კარგი სახისა, მოხდენილი სახისა.
|
|
15.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პირ-ოქრო |
▲ზევით დაბრუნება |
პირ-ოქრო რიდე რიდე, რომელსაც პირი (ე. ი. ზედა მხარე) ოქროთი აქვს მორთული.
|
|
15.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - პორფირ |
▲ზევით დაბრუნება |
პორფირი ძოწეული (მეფეთა წითელი სამოსელი).
|
|
16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჟ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
16.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჟამად |
▲ზევით დაბრუნება |
ჟამად ამჟამად, ახლა; ჟამ-ჟამად დროდადრო.
|
|
16.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჟამამდის |
▲ზევით დაბრუნება |
ჟამამდის (გარკვეულ) დრომდის.
|
|
16.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჟამიერად |
▲ზევით დაბრუნება |
ჟამიერად დროულად.
|
|
17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
17.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რა |
▲ზევით დაბრუნება |
რ
რა 1. რამე; 2. როდესაც.
|
|
17.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რაულად |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
17.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რაშიგან |
▲ზევით დაბრუნება |
რაშიგან: რაშიგან ვარ - რა ამბავია ჩემს თავზე; რაშიგან ხარ - რა მოგივიდა.
|
|
17.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რაძი |
▲ზევით დაბრუნება |
რაძი ვითა აბა ვნახოთ, როგორ.
|
|
17.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რეგვენი |
▲ზევით დაბრუნება |
რეგვენი სულელი; სირეგვნე სისულელე. რემა ცხენის ჯოგი; არემა
ჯოგად ქცია.
|
|
17.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რვალი |
▲ზევით დაბრუნება |
რვალი სპილენძი.
|
|
17.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რიდე |
▲ზევით დაბრუნება |
რიდე ქალის თავსაბურავი. თავსაფარი; პირ-ოქრო რიდე - რიდე, რომლის ზედაპირი ოქროთია მოქარგული; არიდენო რიდედ აქციეო.
|
|
17.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რომანული |
▲ზევით დაბრუნება |
რომანული: რომანული დედა - ზღაპრული დედალი, მარგალიტისა დაძვირფასი თვლების მდებელი.
|
|
17.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რომელ |
▲ზევით დაბრუნება |
რომელ, რომე რომ.
|
|
17.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რონება |
▲ზევით დაბრუნება |
რონება: არ მარონებენ - არ გამაჭაჭანებენ.
|
|
17.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რუკა |
▲ზევით დაბრუნება |
რუკა ბარათი, მიწერილობა.
|
|
17.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - რული |
▲ზევით დაბრუნება |
რული (1) ლული, ძილი. რული (2) როგორი; რულად როგორ (ნაწარმოებია რა-საგან).
|
|
18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ს |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
18.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარაკე |
▲ზევით დაბრუნება |
ს
საარაკე ზღაპრული, არაჩვეულებრივი.
|
|
18.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარმაღნოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
საარმაღნოდ საჩუქრად
|
|
18.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საბარკული |
▲ზევით დაბრუნება |
საბარკული ბარკლის დასაფარავი საომარი ჩასაცმელი.
|
|
18.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საბატიო |
▲ზევით დაბრუნება |
საბატიო საპატიო. საგანი სამიზნო, დასამიზნებელი.
|
|
18.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საგდებელი |
▲ზევით დაბრუნება |
საგდებელი ცხენის დასაჭერად თავში მარყუჟად გამონასკული თოკი.
|
|
18.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საგმარი |
▲ზევით დაბრუნება |
საგმარი საგმობი; მისაგმაროს დამგმოს. მისაყვედუროს.
|
|
18.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სადაგი |
▲ზევით დაბრუნება |
სადაგი სადა, მარტივი, უბრალო; ასადაგეს გაასადავეს; გულ-სადაგი გულწრფელი.
|
|
18.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სადა-იგი |
▲ზევით დაბრუნება |
სადა-იგი სადაც.
|
|
18.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სადაფი |
▲ზევით დაბრუნება |
სადაფი ნიჟარა. სადით საიდან.
|
|
18.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საესავი |
▲ზევით დაბრუნება |
საესავი საიმედო, იმედი; სანდობი, დასანდობელი.
|
|
18.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საეჭვი |
▲ზევით დაბრუნება |
საეჭვი, საეჭველი საფიქრალი.
|
|
18.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სავსება |
▲ზევით დაბრუნება |
სავსება სისავსე. საზარო თავზარდამცემი, საშიშარი; მესაზაროების ზარდამცემია ჩემთვის.
|
|
18.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საზეო |
▲ზევით დაბრუნება |
საზეო ცად ამყვანი, აღმაფრენი. საზოზღნელი დასაყოვნებელი.
|
|
18.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სათი |
▲ზევით დაბრუნება |
სათი ძვირფასი თვალია.
|
|
18.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სათანაოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
სათანაოდ თან გასაყოლებლად.
|
|
18.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საკამათი |
▲ზევით დაბრუნება |
საკამათი, საკამათე გასართობი.
|
|
18.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საკანი |
▲ზევით დაბრუნება |
საკანი ბნელი და ნესტიანი საპყრობილე (ციხის ქვეშ).
|
|
18.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საკარგავი |
▲ზევით დაბრუნება |
საკარგავი საგამგეო.
|
|
18.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საკრძალველი |
▲ზევით დაბრუნება |
საკრძალველი სარიდალი.
|
|
18.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სალაღობო |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაღობო სახუმარო, საოხუნჯო.
|
|
18.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარმაღნოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
სალმობა ტკივილი.
|
|
18.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სამალი |
▲ზევით დაბრუნება |
სამალი (1) სამალავი. სამალი (2) ერთგვარი მშვილდი. სამკლავე მკლავზე შესაბამი სამკაული.
|
|
18.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სამხრე |
▲ზევით დაბრუნება |
სამხრე იგივეა, რაც სამკლავე.
|
|
18.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარმაღნოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
საპყარი დავარდნილი, ვისაც თვით არ შეუძლია სიარული და სხვამ უნდა ატაროს; ასაპყარე საპყარი გახადე.
|
|
18.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სარანგი |
▲ზევით დაბრუნება |
სარანგი საზოგადოებრივი წესრიგის დამცველთა უფროსი.
|
|
18.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სარატანი |
▲ზევით დაბრუნება |
სარატანი კირჩხიბი (კირჩხიბის ეტლი, რომელშიც მზე ივნისში შედის).
|
|
18.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სარაჯი |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაჯი ღარით ან მილით გამოყვანილი წყალი.
|
|
18.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სარო |
▲ზევით დაბრუნება |
სარო კვიპაროსი.
|
|
18.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სარქმელი |
▲ზევით დაბრუნება |
სარქმელი სახურავი, საფარებელი. სარჩელი საჩივარი; ვისარჩლეთ ვიკამათეთ. სასალუქო სასტუმრო, საგარეო (ტანისამოსი).
|
|
18.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სასთაული |
▲ზევით დაბრუნება |
სასთაული სასთუმალი.
|
|
18.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სატი |
▲ზევით დაბრუნება |
სატი გიშრის სატებად იგულისხმება წამწამები.
|
|
18.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საურავი |
▲ზევით დაბრუნება |
საურავი სამსახური, მოვალეობა სახელოს მოსავლელად; საურავ- გარდახდილი - მძიმე სამსახურგაწეული.
|
|
18.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საქადელი |
▲ზევით დაბრუნება |
საქადელი დანაპირები.
|
|
18.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საქმარება |
▲ზევით დაბრუნება |
საქმარება: გულსა დანა ასაქმარი - გულს დანა მიაყენე ასაქნელად (დასაჭრელად).
|
|
18.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საქულბაგე |
▲ზევით დაბრუნება |
საქულბაგე სადუქნე (ქულბაგი - დუქანი): მიჰმართეს მათ მათსა საქულბაგესა - თავ-თავის სამალავებს მიჰმართეს.
|
|
18.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საღარიბოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
საღარიბოდ უცხოეთში წასასვლელად.
|
|
18.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საყე |
▲ზევით დაბრუნება |
საყე სათიბის ჯოხი; გიშრის საყენი - წამწმები.
|
|
18.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საშობელი |
▲ზევით დაბრუნება |
საშობელი წვეულება შვილის შეძენის გამო (შობის გამო). საწუთრო წუთისოფელი.
|
|
18.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საჭირო |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭირო გასაჭირი, ძნელი: რიდენი, ფასისა თქმად საჭირონი - რიდე,რომლის დაფასება ძნელი იყო.
|
|
18.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საჭოჭმანები |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭოჭმანები მოსაწონები, საქებური.
|
|
18.41 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საჭურველი |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭურველი იარაღი.
|
|
18.42 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საჭურჭლე |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭურჭლე 1. ძვირფასეულობა, განძი; 2. საგანძური.
|
|
18.43 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სახარული |
▲ზევით დაბრუნება |
სახარული სასიხარულო.
|
|
18.44 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სახე |
▲ზევით დაბრუნება |
სახე: სახე დიდი დავუსახე - დიდი პერსპექტივა გადავუშალე.
|
|
18.45 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სახედარი |
▲ზევით დაბრუნება |
სახედარი ცხენი.
|
|
18.46 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სახედნობა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახედნობა საჯდომად ვარგისობა.
|
|
18.47 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სახელი |
▲ზევით დაბრუნება |
სახელი სახელო (ტანისამოსის ნაწილი, რომელშიც მკლავია გაყრილი).
|
|
18.48 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სახიერი |
▲ზევით დაბრუნება |
სახიერი კეთილი, მოწყალე.
|
|
18.49 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სახმილი |
▲ზევით დაბრუნება |
სახმილი ღუმლის ცეცხლი; ცეცხლი საზოგადოდ (მეტაფორულად: სიყვარულის ცეცხლი).
|
|
18.50 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საჯდომი |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯდომი მეფის ტახტი.
|
|
18.51 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სელი |
▲ზევით დაბრუნება |
სელი სკამი.
|
|
18.52 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარმაღნოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
სეფე სამეფო, მეფის სახლეულობისა; სეფედ მეფის ოჯახისთვის.
|
|
18.53 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სვე |
▲ზევით დაბრუნება |
სვე ბედი; სვიანი ბედნიერი.
|
|
18.54 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სთული |
▲ზევით დაბრუნება |
სთული დასთული, დართული.
|
|
18.55 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სიალფე |
▲ზევით დაბრუნება |
სიალფე ვაჟკაცობა, გმირობა.
|
|
18.56 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარმაღნოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
სიახლე სიახლოვე, ახლოს ყოფნა.
|
|
18.57 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარმაღნოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
სით საიდან; სითმე საიდანღაც; სითცა სადაც კი.
|
|
18.58 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სიმძიმილი |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმძიმილი მწუხარება.
|
|
18.59 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სიპი |
▲ზევით დაბრუნება |
სიპი მაგარი ქვა.
|
|
18.60 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სირა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირა რიგი, კატეგორია.
|
|
18.61 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სირი |
▲ზევით დაბრუნება |
სირი ჩიტი.
|
|
18.62 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სირეგვნე |
▲ზევით დაბრუნება |
სირეგვნე სისულელე.
|
|
18.63 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სირინო |
▲ზევით დაბრუნება |
სირინო ზღაპრული ქალი, რომელიც თავისი მომხიბლავი სიმღერით იტყუებდა ზღვაში ნავებით მავალ ხალხს და ღუპავდა.
|
|
18.64 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სისავსე |
▲ზევით დაბრუნება |
სისავსე სიმრავლე.
|
|
18.65 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სიფიცხე |
▲ზევით დაბრუნება |
სიფიცხე სისწრაფე, სიმალე.
|
|
18.66 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სიქა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიქა ნაჭედობა, გამოსახულება; ტვიფრი.
|
|
18.67 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სიყმე |
▲ზევით დაბრუნება |
სიყმე ახალგაზრდობა.
|
|
18.68 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სიჩალხე |
▲ზევით დაბრუნება |
სიჩალხე ფხიანობა, ყოჩაღობა.
|
|
18.69 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სკიპტრა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკიპტრა სამეფო კვერთხი; სკიპტროსანი სამეფო კვერთხის მქონე, მეფე.
|
|
18.70 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სმა |
▲ზევით დაბრუნება |
სმა: ესვა ჰყავდა; არ ავი გესვა მოყვარე - ავი მეგობარი არ გეყოლები, ყმისა არ-სმა არად გვაგვა - ვაჟი რომ არ გვყავს, არაფრად მიგვაჩნია.
|
|
18.71 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სპა |
▲ზევით დაბრუნება |
სპა ჯარი, მხედრობა. სპასალარი ჯარის სარდალი.
|
|
18.72 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სპასპეტი |
▲ზევით დაბრუნება |
სპასპეტი მხედართმთავარი.
|
|
18.73 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სრა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრა სასახლე; სრული სასახლისებრი; სრა-საჯდომი სასახლე და მეფის ტახტი.
|
|
18.74 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სრბა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრბა სირბილი.
|
|
18.75 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სრვა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრვა ხოცა, ჟლეტა.
|
|
18.76 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სტავრა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტავრა ერთგვარი აბრეშუმის ქსოვილი.
|
|
18.77 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სული |
▲ზევით დაბრუნება |
სული (1) სუნი.
სული (2): სულად მოაქცია - მოასულიერა; სულად მოვე - მოვსულიერდი.
|
|
18.78 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სულე |
▲ზევით დაბრუნება |
სულე გაჩუმდი; სულეთ გაჩუმდით.
|
|
18.79 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სულთა-დგმა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთა-დგმა სიცოცხლე; სულთა მდგმელი ცოცხალი; მაცოცხლებელი.
|
|
18.80 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სულთქმა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთქმა ოხვრა; სულთქვამს ოხრავს; სულთქნა, სულთ-ითქვნა ამოიოხრა.
|
|
18.81 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სულის დაღება |
▲ზევით დაბრუნება |
სულის დაღება, სულის ღება: ვერ დავიღე დიდხან სული - ვერ დავწყნარდი დიდხანს; სული დაიღო გაჩუმდა, დაწყნარდა; სულ-დაღებული გაჩუმებული, დაწყნარებული; სულსა უღებდა აწყნარებდა; სულღებული სულ-განაბული, გაჩუმებული.
|
|
18.82 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სძალი |
▲ზევით დაბრუნება |
სძალი რძალი; სძლობა რძლობა; შევისძლობ რძლად მოვიკიდებ.
|
|
18.83 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სწოდია |
▲ზევით დაბრუნება |
სწოდია ეწოდება.
|
|
18.84 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სწრობილ |
▲ზევით დაბრუნება |
სწრობილი რომელმაც უსწრო, მჯობი; რომელსაც უსწრეს, ნაჯობნი.
|
|
18.85 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სხვილი |
▲ზევით დაბრუნება |
სხვილი მსხვილი; უსხოსი უფრო მსხვილი.
|
|
18.86 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხმა (1): გზანი გიხსენ - გზები გიძევს.
|
|
18.87 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - საარმაღნოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
სხმა (2): ძმისწულნი უსხენ - ძმისწულები ჰყვანან.
|
|
19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
19.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტაბაკი< |
▲ზევით დაბრუნება |
ტ
ტაბაკი ლანგარი, ხონჩა.
|
|
19.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტაბლაკი |
▲ზევით დაბრუნება |
ტაბლაკი დოლი.
|
|
19.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტაიჭი |
▲ზევით დაბრუნება |
ტაიჭი არაბული ცხენი.
|
|
19.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტალა: |
▲ზევით დაბრუნება |
ტალა: გიშრის ტალა (მეტაფორულად) - წამწამი.
|
|
19.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ტანი 1. ტან-ნაკვთიანი კარგი აგებულებისა, ტანადი; ტან-სარო ტანწერწეტი.
ტანი 2 აბჯარი სამი ტანი - სამი ხელი აბჯარი.
|
|
19.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქტანაჯორი |
▲ზევით დაბრუნება |
ტანაჯორი ერთგვარი მწერია, რომელიც სულ ბრუნავს გუბეში, მორევში.
|
|
19.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტაროსი |
▲ზევით დაბრუნება |
ტაროსი ამინდი.
|
|
19.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტევრი |
▲ზევით დაბრუნება |
ტევრი ხშირი ტყე, უდაბური. ტენი სინოტივე; დატენვა დანესტიანება, დასველება.
|
|
19.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტერება |
▲ზევით დაბრუნება |
ტერება პატრონობა; ეტერენით თავთა თქვენთა - უპატრონეთ თქვენს თავს.
|
|
19.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტერფი |
▲ზევით დაბრუნება |
ტერფი ფეხის გული; ნატერფალი ფეხით აყენებული მტვერი, კორიანტელი; ნაკვალევი; ნალი.
|
|
19.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ტრამა |
▲ზევით დაბრუნება |
ტრამა ტრამალი, უმცენარო ადგილი.
|
|
20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
20.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უამარი |
▲ზევით დაბრუნება |
უ
უამარი უამრავი.
|
|
20.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უასაკო |
▲ზევით დაბრუნება |
უასაკო ხანმოკლე.
|
|
20.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უბრალო |
▲ზევით დაბრუნება |
უბრალო უდანაშაულო.
|
|
20.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უებრო |
▲ზევით დაბრუნება |
უებრო უსწორო (სწორი რომ არ ჰყავს), უბადლო, შეუდარებელი; უებრობა სწორუპოვრობა.
|
|
20.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უვის |
▲ზევით დაბრუნება |
უვის ჰყავს.
|
|
20.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უზადო |
▲ზევით დაბრუნება |
უზადო უნაკლო.
|
|
20.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უზრახი |
▲ზევით დაბრუნება |
უზრახი დამდურებული, გაბუტული; უზრახობა ბუტიაობა.
|
|
20.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უთამამო |
▲ზევით დაბრუნება |
უთამამო უფრო სრული (თამამი - სრული).
|
|
20.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უთმინოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
უთმინოდ მოუთმენლად.
|
|
20.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უთქს |
▲ზევით დაბრუნება |
უთქს უდგას.
|
|
20.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უი |
▲ზევით დაბრუნება |
უი (ვაი)-ვუი.
|
|
20.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უიცი |
▲ზევით დაბრუნება |
უიცი არმცოდნე; არ-უიცარი არუცნობი, კარგი ნაცნობი.
|
|
20.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უკმოხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
უკმოხმა: უკმოვახვენ გამოვაღე.
|
|
20.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უკმოხშვა: |
▲ზევით დაბრუნება |
უკმოხშვა: უკმოვიხშევ გამოვიხურე, შემოვიხურე.
|
|
20.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უკუდგომა |
▲ზევით დაბრუნება |
უკუდგომა უკან დახევა.
|
|
20.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უკუთქმა |
▲ზევით დაბრუნება |
უკუთქმა სიტყვის უკან წაღება, ნათქვამზე ხელის აღება.
|
|
20.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უკურიდება |
▲ზევით დაბრუნება |
უკურიდება მორიდება, მოშორება.
|
|
20.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უკუქარება |
▲ზევით დაბრუნება |
უკუქარება გაქრობა; რაგვარამცა უკუმქარდი - როგორ უნდა გამიქრე (ხსოვნიდან). უკუყივლება: უკუვჰყივლე მივაძახე.
|
|
20.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უკუწვევა |
▲ზევით დაბრუნება |
უკუწვევა ისევ მიწვევა (მოწვევა).
|
|
20.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ულები |
▲ზევით დაბრუნება |
ულები დაულურჯებელი (ცემისაგან).
|
|
20.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უმეცარი |
▲ზევით დაბრუნება |
უმეცარი 1. უცნობი;
უმეცარი 2.უგნური;
უმეცრობა უგნურობა.
|
|
20.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უასაკო |
▲ზევით დაბრუნება |
უმხნეოდ: არ-უმხნეოდ მხნედ.
|
|
20.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უნდო |
▲ზევით დაბრუნება |
უნდო-გვარად უგუნებოდ, უგულოდ, უსიყვარულოდ.
|
|
20.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უობს: |
▲ზევით დაბრუნება |
უობს: ვაებს, უობს - ვაის და ვუის იძახის.
|
|
20.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უჟამოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
უჟამოდ უდროოდ; უჟამობა უდროობა.
|
|
20.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ურვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ურვა წუხილი; შეურვება (გულისა) - შეწუხება.
|
|
20.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უსაპირო |
▲ზევით დაბრუნება |
უსაპირო საპირეუქონელი.
|
|
20.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უსახო |
▲ზევით დაბრუნება |
უსახო 1. აუარებელი, მრავალი; უსახო
უსახო 2. უმაგალითო. უსტარი წერილი.
|
|
20.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უსტასრა |
▲ზევით დაბრუნება |
უსტასრა მეფის სასახლის გამგე, სახლთუხუცესი.
|
|
20.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უტევანი |
▲ზევით დაბრუნება |
უტევანი მანძილი 125 ნაბიჯისა.
|
|
20.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უფლის-წული |
▲ზევით დაბრუნება |
უფლის-წული მეფის ვაჟი (გამეფებამდე), ბატონიშვილი; ნაუფლისწულევი იმ დროს შეძენილი, სანამ უფლისწული იყო, სანამ მეფედ გახდებოდა.
|
|
20.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უფროვე |
▲ზევით დაბრუნება |
უფროვე კიდევ უფრო; უფრორე ცოტა უფრო მეტად.
|
|
20.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უფრჭვნელი |
▲ზევით დაბრუნება |
უფრჭვნელი უფურჩქნელი, ჯერ კიდევ გაუშლელი.
|
|
20.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უღონიოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
უღონიოდ უთუოდ.
|
|
20.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უშენო |
▲ზევით დაბრუნება |
უშენო უმემკვიდრო.
|
|
20.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უში |
▲ზევით დაბრუნება |
უში ოხვრა; უშნა ამოიოხრა.
|
|
20.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უშრეტი |
▲ზევით დაბრუნება |
უშრეტი დაუქრობელი, დაუვსებელი.
|
|
20.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უჩუმოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
უჩუმოდა ჩუმად იყო.
|
|
20.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უცები |
▲ზევით დაბრუნება |
უცები უვიცი, უცოდინარი.
|
|
20.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უცილობლობს |
▲ზევით დაბრუნება |
უცილობლობს ჯიუტობს, თავისაზე დგას, სულ თავისას გაიძახის.
|
|
20.41 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უცილოდ |
▲ზევით დაბრუნება |
უცილოდ უთუოდ.
|
|
20.42 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უწრფელი |
▲ზევით დაბრუნება |
უწრფელი არაგულწრფელი.
|
|
20.43 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უჭირველი |
▲ზევით დაბრუნება |
უჭირველი ჭირუნახავი, გაუჭირებელი.
|
|
20.44 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უხანო |
▲ზევით დაბრუნება |
უხანო ერთზე დაუდგომელი, ცვალებადი; უხანობა დაუდგრომლობა.
|
|
20.45 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უხუცესი |
▲ზევით დაბრუნება |
უხუცესი უფროსი.
|
|
20.46 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - უხშირო: არ-უხშირო |
▲ზევით დაბრუნება |
უხშირო: არ-უხშირო ხშირი.
|
|
21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
21.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფაზარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფაზარი ქვისებრი მრგვალი სხეული, რომელსაც ნალექად პოულობენ ზოგიერთი ცხოველის კუჭში (ძველად ხმარობდნენ სხვადასხვა ავადმყოფობისა და შხამით მოწამვლის წინააღმდეგ).
|
|
21.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფათერაკი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფათერაკი უბედური შემთხვევა.
|
|
21.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფანოსი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფანოსი სასიგნალო ცეცხლი.
|
|
21.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფარმანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფარმანი ბრძანებულება (ნებართვისა).
|
|
21.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფარღული |
▲ზევით დაბრუნება |
ფარღული ძაფზე ასხმული რამ (ყელსაბამად).
|
|
21.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფარჩი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფარჩი საღვინე დოქი.
|
|
21.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფერება |
▲ზევით დაბრუნება |
ფერება: რამც გიფერე - რა გიმსგავსო; ვინმც მეფერა - ვინ მემსგავსოს.
|
|
21.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფერ-მიხდილი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფერ-მიხდილი ფერწასული.
|
|
21.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფეროზი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფეროზი ფირუზი (ძვირფასი ცისფერი თვალი).
|
|
21.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფიცხელი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფიცხელი სწრაფი; ფიცხელი ომი - გახურებული ომი; ფიცხლად სწრაფად.
|
|
21.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფლასი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფლასი ძაძა, სამგლოვიარო ჩასაცმელი; ძოწეულნი გაგვიფლასდენ - წითელი
|
|
21.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - სამეფო |
▲ზევით დაბრუნება |
სამეფო ტანსაცმელი შავ სამგლოვიაროდ შეგვეცვალოს.
|
|
21.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფლიდი |
▲ზევით დაბრუნება |
ფლიდი მატყუარა, ბინძური, საძაგელი.
|
|
21.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ფრფენა |
▲ზევით დაბრუნება |
ფრფენა თავს შემოვლება: ტრფიალება.
|
|
22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
22.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქარავანი< |
▲ზევით დაბრუნება |
ქ
ქარავანი ერთად გამგზავრებული ხალხი სავაჭროდ (დატვირთული ცხენებით, აქლემებით); მოქარავნე ქარავნის პატრონი ან მხლებელი.
|
|
22.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქარვანსრა |
▲ზევით დაბრუნება |
ქარვანსრა ქარვასლა, ქარავნის მისაღები სახლი.
|
|
22.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქაფი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქაფი მკლავზე შემოსაცმელი ჯაჭვი ან რკინა; ჯაჭვნი ავად მოექაფნეს - ჯაჭვი ცუდად ჰქონდათ გაკეთებული მკლავზე.
|
|
22.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქენება |
▲ზევით დაბრუნება |
ქენება ხვეწნა, თხოვნა; მქენები, მქენებელი მხვეწნელი.
|
|
22.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქვაბი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქვაბი გამოქვაბული, მღვიმე; ქვაბოვანი გამოქვაბულების მიდამო.
|
|
22.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქველი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქველი გმირი; გმირული; ქველად გმირულად; ქველანი გმირები; სიქველე ან ქველობა ვაჟკაცობა, გმირობა. ქვეყანა მიწა.
|
|
22.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქვიტკირი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქვიტკირი: აქვიტკირა ქვიტკირივით გაიმაგრა.
|
|
22.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქვრიმი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქვრიმი ერთგვარი ფეტვი.
|
|
22.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქმნადი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქმნადი საქნელი, რაც უნდა იქნეს, მოხდეს.
|
|
22.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქმნევა |
▲ზევით დაბრუნება |
ქმნევა ქნევინება: გაქმნევ გაქნევინებ; რას აქმნევს - რად უნდა; მაქმნევს რასა - რად ვუნდივარ.
|
|
22.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქორი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქორი შავარდნის მსგავსი სანადირო ფრინველი.
|
|
22.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქოსი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქოსი ბრინჯაოს (ან სპილენძის) დოლი.
|
|
22.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქსუობს |
▲ზევით დაბრუნება |
ქსუობს კსუობს, მოუშინაურებელი ცხოველივით (ან ფრინველივით) იქცევა, არავის ეკარება, გაურბის.
|
|
22.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქურციკი |
▲ზევით დაბრუნება |
ქურციკი ჯეირანი.
|
|
22.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ქუში |
▲ზევით დაბრუნება |
ქუში წარბშეჭმუხვნილი, მწყრალი; ქუშობს მწყრალია.
|
|
23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
23.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღა |
▲ზევით დაბრუნება |
ღ
ღა კიდევ: თუ სულნი შე-ღა-მრჩებიან - თუ კიდევ სული შემრჩება; თუ ჩემი გა-ღა-გვლენოდეს - თუ კიდევ ჩემი ხათრი გქონდეს.
|
|
23.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღადარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ღადარი ფიცის გამტეხი, მოღალატე; ღადრად მოღალატურად; ბრძენთა სიტყვა დავაღადრო - ბრძენთა სიტყვას ვუღალატო. ღაზო ძლიერი მოწადინება რაიმე საქმისა, თავდადება.
|
|
23.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღარიბი |
▲ზევით დაბრუნება |
ღარიბი 1. უცხო ქვეყანაში მყოფი, მწირი;
ღარიბი 2. საუცხოო, მეტად ძვირფასი;
|
|
23.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღარიბობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ღარიბობა უცხო ქვეყანაში ყოფნა; საღარიბოდ უცხოეთში წასასვლელად.
|
|
23.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღაფალი |
▲ზევით დაბრუნება |
ღაფალი უხალისო, დუნე, დაუდევარი: არ-ღაფალი ხალისიანი, ენერგიული; მოაღაფლებს ხალისს დაუკარგავს.
|
|
23.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღელვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ღელვა ზვირთი.
|
|
23.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღირობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ღირობა დაღირება, დასაკრავად მომარჯვება.
|
|
23.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღრე |
▲ზევით დაბრუნება |
ღრე უსწორმასწორო ადგილი კლდეებში; ხევხუვი.
|
|
23.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ღრეჯა |
▲ზევით დაბრუნება |
ღრეჯა დიდად მოწყენა.
|
|
24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
24.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყაბაჩა |
▲ზევით დაბრუნება |
ყ
ყაბაჩა მოკლე კაბა (ქალის ჩასაცმელი, წინ გახსნილი).
|
|
24.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყანდი |
▲ზევით დაბრუნება |
ყანდი შაქრის ყინული, შაქარი.
|
|
24.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყანდი |
▲ზევით დაბრუნება |
ყანდი შაქრის ყინული, შაქარი.
|
|
24.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყარყუმი, |
▲ზევით დაბრუნება |
ყარყუმი, ანუ ყაყუმი თრითინის, ანუ ქურცინის მსგავსი ცხოველი (ზამთარში ბეწვი თეთრი აქვს); მისი ბეწვი.
|
|
24.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყველაკაი |
▲ზევით დაბრუნება |
ყველაკაი ყველაფერი; ყველანი.
|
|
24.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყივნება |
▲ზევით დაბრუნება |
ყივნება შერცხვენა, სახელის გატეხა, მოჯაყვა; მაყივნებელი შემარცხვენელი.
|
|
24.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ყმა (1) ახალგაზრდა.
ყმა ((2) ვაჟი.
ყმა (3) მოყმე, ჭაბუკი.
|
|
24.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყმაწვილი |
▲ზევით დაბრუნება |
ყმაწვილი ბავშვი; ახალგაზრდა, გამოუცდელი; სიყმაწვილე ახალგაზრდობა; ვყმაწვილობდი ვთამაშობდი, ვერთობოდი.
|
|
24.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყოლა |
▲ზევით დაბრუნება |
ყოლა ყოვლად. სრულიად.
|
|
24.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყოლაუზი |
▲ზევით დაბრუნება |
ყოლაუზი ბადრაგა, გზის მაჩვენებელი.
|
|
24.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყოლბი |
▲ზევით დაბრუნება |
ყოლბი წრე, წრედ შემორტყმული ხალხი.
|
|
24.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ყოფა |
▲ზევით დაბრუნება |
ყოფა: ცრემლი უყოფდა - ცრემლი უხუჭავდა (თვალს).
|
|
25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
25.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შაბა |
▲ზევით დაბრუნება |
შ
შაბა, შაბაშ მოწონების შეძახილი.
|
|
25.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შადი |
▲ზევით დაბრუნება |
შადი მოლხენა.
|
|
25.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შამათი |
▲ზევით დაბრუნება |
შამათი: შამათი დასცა - მოუგო (ჭადრაკის თამაშში); აჯობა; ვერ დაგვცემენ ყოლ შამათსა - ვერ გვაჯობებენ სრულებით.
|
|
25.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შამბი |
▲ზევით დაბრუნება |
შამბი ხშირი და მაღალი ბალახები; შამბნარი შამბით სავსე; მოშამბნარე შამბნარში მოარული.
|
|
25.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შაქრის-ფერი |
▲ზევით დაბრუნება |
შაქრის-ფერი დამტკბარი.
|
|
25.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეგება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეგება შეტყობა, გაგება: თუ შეიგებენ - თუ შეიტყობენ; ვერა შევიგენ - ვერა გავიგე; შემიგია შემიტყვია.
|
|
25.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეგებინება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეგებინება გაგებინება.
|
|
25.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეგონება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეგონება დარიგება, რჩევა.
|
|
25.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეზრახვა |
▲ზევით დაბრუნება |
შეზრახვა დალაპარაკება.
|
|
25.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეზღვა |
▲ზევით დაბრუნება |
შეზღვა, შემოზღვა სამაგიეროს გადახდა: შემოგზღო სამაგიეროს გადაგიხდი.
|
|
25.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეთი |
▲ზევით დაბრუნება |
შეთი გადარეული: აშეთებს რევს, აგიჟებს; თავი სრულად გავაშეთეთ - სულ გავგიჟდით.
|
|
25.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შელამა |
▲ზევით დაბრუნება |
შელამა: შეჰლამის მოუნდომებს, დაუპირებს.
|
|
25.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შელმობა |
▲ზევით დაბრუნება |
შელმობა: შეელმის ასტკივა.
|
|
25.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შემეცნება |
▲ზევით დაბრუნება |
შემეცნება გაცნობა; შეგემეცენ გაგიცანი; ერთმანერთსა შეგამეცნე - ერთმანეთს გავაცნოთ.
|
|
25.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შემომგონა |
▲ზევით დაბრუნება |
შემომგონა მრჩეველი.
|
|
25.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შემოხდა |
▲ზევით დაბრუნება |
შემოხდა: შემოხადა შემოიწვია.
|
|
25.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შემოჯარვა |
▲ზევით დაბრუნება |
შემოჯარვა შემოკრება, შემოგროვება.
|
|
25.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შემწყნარებელი |
▲ზევით დაბრუნება |
შემწყნარებელი შემბრალებელი.
|
|
25.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შენგან კიდე |
▲ზევით დაბრუნება |
შენგან კიდე შენს გარდა.
|
|
25.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შენათხზარი |
▲ზევით დაბრუნება |
შენათხზარი, შენათხზენი შეწნული.
|
|
25.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ბადრაგა |
▲ზევით დაბრუნება |
შენაფლობი დაუფლებული, დასაკუთრებული.
|
|
25.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეპოვება, შეპოვნება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეპოვ(ნ)ება: ვისმცა შევეპოვე - ვის შევეწყობი; შემეპოვა შემეწყო, მეგობრულად მომექცა.
|
|
25.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შერჭმა |
▲ზევით დაბრუნება |
შერჭმა: წარბ-შერჭმით წარბების შეჭმუხვნით.
|
|
25.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შესაძრწენი |
▲ზევით დაბრუნება |
შესაძრწენი შესაძრწუნებელი, შემაძრწუნებელი.
|
|
25.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შესმენა |
▲ზევით დაბრუნება |
შესმენა დასმენა, ენის მიტანა.
|
|
25.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შესრევა |
▲ზევით დაბრუნება |
შესრევა: შეასრივნეს შეასრიალეს, სწრაფად შეაცურეს.
|
|
25.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შესხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
შესხმა (ხოტბისა, ქებისა) - შექება.
|
|
25.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეტყვება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეტყვება: შეგეტყვების გეტყობა.
|
|
25.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეურვება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეურვება (გულისა) - შეწუხება.
|
|
25.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეფრფინვა |
▲ზევით დაბრუნება |
შეფრფინვა აღტაცებით ცქერა.
|
|
25.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შექმნევა |
▲ზევით დაბრუნება |
შექმნევა: შეგაქმნევ გაქნევინებ; შეაქმნევს აქნევინებს.
|
|
25.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შექცევა |
▲ზევით დაბრუნება |
შექცევა: შევიქეც დავბრუნდი; შეიქეც დაბრუნდი.
|
|
25.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეღება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეღება შეტანა.
|
|
25.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეშთობა |
▲ზევით დაბრუნება |
შეშთობა დახრჩობა.
|
|
25.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეცვა |
▲ზევით დაბრუნება |
შეცვა ირგვლივ შემორტყმა; შეცევ ბროლისა ყორები - აზრი ასეთია: კბილები დამალე (ე. ი. ნუ ლაპარაკობ).
|
|
25.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეცილება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეცილება შეკამათება, სიტყვის შებრუნება; შემცილე მოქიშპე, მოწინააღმდეგე.
|
|
25.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეწბოლა |
▲ზევით დაბრუნება |
შეწბოლა: შესწბა დაჰრცხვა.
|
|
25.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეწონა |
▲ზევით დაბრუნება |
შეწონა: არად შესწონს - არაფრად მიაჩნია.
|
|
25.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეწონება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეწონება:ჭირი ლხინსა შევაწონე - ჭირი ლხინს გავუთანასწორე, გავუტოლე, ჭირი ლხინად მივიჩნიე; შეეწონების შეედრება.
|
|
25.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შეჯერება |
▲ზევით დაბრუნება |
შეჯერება დარწმუნება, დაჯერება; შესჯერდა დაუჯერა, ერწმუნა; შეგიჯერო დაგარწმუნებ; შემიჯერო დამარწმუნო.
|
|
25.41 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შვება |
▲ზევით დაბრუნება |
შვება გახარება, უჭირველი ცხოვრება; შვებული გახარებული, ლაღი, განცხრომით მყოფი.
|
|
25.42 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შიმშერი |
▲ზევით დაბრუნება |
შიმშერი ხმალი.
|
|
25.43 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შლეგი |
▲ზევით დაბრუნება |
შლეგი გიჟი, გადარეული.
|
|
25.44 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შმაგი |
▲ზევით დაბრუნება |
შმაგი გადარეული, გიჟი.
|
|
25.45 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შოება |
▲ზევით დაბრუნება |
შოება შოვნა; შოებული ნაშოვნი, რომელმაც იშოვნა.
|
|
25.46 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შრეტა |
▲ზევით დაბრუნება |
შრეტა ქრობა.
|
|
25.47 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შუკა |
▲ზევით დაბრუნება |
შუკა საბაზრო მოედანი.
|
|
25.48 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - შუქ-მონავანი |
▲ზევით დაბრუნება |
შუქ-მონავანი შუქმოვლებული.
|
|
26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
26.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩაბალახი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩ
ჩაბალახი მუზარადი, რკინის ქუდი (ომში სახმარებლად).
|
|
26.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩანგი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩანგი სიმებიანი საკრავი, ერთგვარი არფა.
|
|
26.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩასხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩასხმა: ქვეყანა ჩავსხი - გახიზნული მოსახლეობა დავაბინავე.
|
|
26.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩაუქი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩაუქი სწრაფი, მარჯვე; სიჩაუქე სიმარჯვე.
|
|
26.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩაღანა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩაღანა მუსიკალური საკრავი იყო.
|
|
26.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩახშვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩახშვა: ჩაიხშენით კარნი - ჩაიკეტეთ კარები.
|
|
26.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩინი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩინი ჩინეთი.
|
|
26.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩმახი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩმახი ჭორი; ჩმახვიდიან ჭორებს ამბობდნენ.
|
|
26.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჩოგანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჩოგანი ცხენბურთში სახმარებელი თავფართო ჯოხი ბურთის ასაღებად და გასაკრავად.
|
|
27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
27.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძაბუნი |
▲ზევით დაბრუნება |
ძაბუნი სუსტი, უღონო, უმწეო; დაძაბუნება: დამიძაბუნეს უმწეოდ ჩამაგდეს დამიბრიყვეს.
|
|
27.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძალ-დებ |
▲ზევით დაბრუნება |
ძალ-დება: ძალ-მიც შემიძლია; ძალ-უც შეუძლია; ძალ-გვიც შეგვიძლია; ძალ-ედვის შეეძლო.
|
|
27.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძაძა |
▲ზევით დაბრუნება |
ძაძა ფლასი, შავი სამგლოვიარო სამოსელი.
|
|
27.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძეს ძევს |
▲ზევით დაბრუნება |
ძეს ძევს; სახელ მძეს - სახელად მქვია; დიდი მაც-ო თქვენი ვალი - დიდი მაძსო (=მაძევსო) თქვენი ვალი; მუქაფა გვაც მისი გარდუხდელი - მისი სამაგიერო გვაძევს გადაუხდელი; საქმე რამე მიც (=მიძს) - რაღაც საქმე მაქვს; უც უძევს.
|
|
27.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძეწნი |
▲ზევით დაბრუნება |
ძეწნი ტირიფისებრი მცენარე (“მტირალა ტირიფი”): აალმასნა, არ აძეწნა - აზრი ასეთია: მაგრად ესროლა, არა რბილად.
|
|
27.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძი |
▲ზევით დაბრუნება |
ძი: ვინძი ვნახოთ ვინ, აბა ვინ; ვისძი ვნახოთ ვისას: რაძი ვითა აბა როგორ.
|
|
27.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძოღან |
▲ზევით დაბრუნება |
ძოღან ამას წინათ, ამ დღეებში; ძოღანითგან ამ სამიოდე დღის აქეთ.
|
|
27.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ძოწი |
▲ზევით დაბრუნება |
ძოწი წითელი ფერის თვალი (ქვა); ძოწის-ფერი წითელი ფერისა; ძოწეულიწითელი ფერისა; წითელი ფერის ჩასაცმელი (მეფობის ნიშანი
|
|
28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
28.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წაგვრა |
▲ზევით დაბრუნება |
წ
წაგვრა წართმევა; წანაგვარი წანართმევი.
|
|
28.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იძახდი |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
28.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წავარნა |
▲ზევით დაბრუნება |
წავარნა მღვიმე, გამოქვაბული.
|
|
28.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წამოგრაგნა |
▲ზევით დაბრუნება |
წამოგრაგნა წამოხვია (თავს დაგვატეხა).
|
|
28.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წამომხმელი |
▲ზევით დაბრუნება |
წამომხმელი წამომღები.
|
|
28.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წამოხმა |
▲ზევით დაბრუნება |
წამოხმა წამოღება.
|
|
28.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წარბ-შერჭმით |
▲ზევით დაბრუნება |
წარბ-შერჭმით წარბშეჭმუხვნით.
|
|
28.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წარება |
▲ზევით დაბრუნება |
წარება: ვეჭვ, წამიცა არ წამაროს - ვფიქრობ, ერთ წამსაც (ცოცხალს) არ მარონინებს.
|
|
28.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წართვა |
▲ზევით დაბრუნება |
წართვა, წამორთვა დართვა, დამატება: ღამეცა დღეზედა წაჰრთო მრავალი
• დღეს ღამეც ბევრი დაამატა; ღამე-წამორთვით ეარა - (დღეზე) ღამეც
• დაერთო და ისე ეარა.
|
|
28.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წახდომა |
▲ზევით დაბრუნება |
წახდომა, წარხდომა წასვლა; დაკარგვა; გაფუჭება.
|
|
28.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წაღება |
▲ზევით დაბრუნება |
წაღება წართმევა: წავუღეთ ქალაქი - წავართვით ქალაქი; ჯოგი წავუღოთ - ჯოგი წავართვათ.
|
|
28.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წარმწყმედელი |
▲ზევით დაბრუნება |
წარმწყმედელი დამღუპველი; წარსაწყმედი დასაღუპავი.
|
|
28.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წახმა |
▲ზევით დაბრუნება |
წახმა 1. წაღება: წავიხვამთ წავიღებთ, წავირეკავთ; 2. წართმევა: ქვაბნი
|
|
28.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წავუხვენ |
▲ზევით დაბრუნება |
წავუხვენ - გამოქვაბულები წავართვი; წაუხმან წაურთმევია.
|
|
28.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წბილი |
▲ზევით დაბრუნება |
წბილი შერცხვენილი, სასირცხო; აწბილობდა არცხვენდა.
|
|
28.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წბოლა |
▲ზევით დაბრუნება |
წბოლა: სწბებოდა ემორცხვებოდათ; სწბებოდეს ემორცხვებოდეს.
|
|
28.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წერა |
▲ზევით დაბრუნება |
წერა ბედი (ვითომც რაც შუბლზე აწერია კაცს).
|
|
28.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წვერ-გამო |
▲ზევით დაბრუნება |
წვერ-გამო უწვერული.
|
|
28.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წვლილი |
▲ზევით დაბრუნება |
წვლილი წვრილი: ვწვლდები ვწვრილდები; გაწლობილი გაწვრილებული.
|
|
28.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წვრთა |
▲ზევით დაბრუნება |
წვრთა დარიგება, სწავლება.
|
|
28.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წთომა |
▲ზევით დაბრუნება |
წთომა (1), წვთომა წვეთება; ცრემლი სწვთების - ცრემლი წვეთ-წვეთად ჩამოსდის.
წთომა (2): მეფობისა ქმნისა მწთომი - მეფობის მსურველი.
|
|
28.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წიგნი |
▲ზევით დაბრუნება |
წიგნი წერილი.
|
|
28.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წითელი |
▲ზევით დაბრუნება |
წითელი ოქროს ფული.
|
|
28.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წილ |
▲ზევით დაბრუნება |
წილ: ჩემ წილ - ჩემ მაგივრად.
|
|
28.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წინას |
▲ზევით დაბრუნება |
წინას უწინ; წინასცა უწინაც; წინასვე წინდაწინვე.
|
|
28.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წინწალი |
▲ზევით დაბრუნება |
წინწალი ნაპერწკალი.
|
|
28.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წინწილა |
▲ზევით დაბრუნება |
წინწილა ერთგვარი მუსიკალური საკრავი.
|
|
28.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წრტიალი |
▲ზევით დაბრუნება |
წრტიალი დეზი.
|
|
28.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წუხილი |
▲ზევით დაბრუნება |
წუხილი (თვალისა) - დახუჭვა.
|
|
28.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წყლიანი |
▲ზევით დაბრუნება |
წყლიანი ტკბილად მოუბარი, მჭევრმეტყველი; ხუმარა; წყლიანობად ხუმრობისათვის.
|
|
28.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - წყლული |
▲ზევით დაბრუნება |
წყლული 1. დაჭრილი; 2. ჭრილობა, ნაჭრევი.
|
|
29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
29.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭაბუკი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭ
ჭაბუკი ყმა, მოყმე, რაინდი; ჭაბუკობა რაინდობა; საჭაბუკო ჭაბუკის შესაფერისი.
|
|
29.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭავლი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭავლი მდინარე წყლის ზედაპირის მოძრაობა.
|
|
29.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭარმაგი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭარმაგი თეთრი ცხენი; ჭარმაგოსანი თეთრ ცხენზე მჯდომი.
|
|
29.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭაშნაგირი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭაშნაგირი მეჭაშნიკე, გემოს მნახველი (საჭმლისა, სასმლისა).
|
|
29.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭვირი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭვირი რაშიმე გამოტანებული სხივი; მჭვირს სხივად მადგას; ჭვირს ასხივებს, ანათებს.
|
|
29.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭირვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭირვა (1): იჭირვოდეს წუხდნენ.
ჭირვა (2): ვერ იჭირვიდეს სარანგნი - ვერ აკავებდნენ პოლიციის უფროსები.
|
|
29.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭმუნვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭმუნვა წუხილი, დარდი; ნუ სჭმუნავთ - ნუ სწუხართ; დაგაჭმუნოს დაგადარდიანოს; არ დაჭმუნდეს - არ შეწუხდეს.
|
|
29.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭნობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭნობა ჭკნობა; ჭნობილი დამჭკნარი.
|
|
29.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჭრელი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჭრელი 1. ფერად-ფერადი (საქონელი); 2. არმართალი, ტყუილი; არა ჭრელად - სისწორით, მართლად.
|
|
30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
30.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხადილი |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
30.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხადუმი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხადუმი მსახური.
|
|
30.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხათუნი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხათუნი ქალბატონი. ხალასი შეურევნელი, წმინდა.
|
|
30.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხალვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხალვა მარტოდ ყოფნა, მარტოობა.
|
|
30.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხალვათი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხალვათი მარტოობა: დაშალეს ქმნა ხალვათისა - მარტოობა მოშალეს, შეიკრიბნენ (სათათბიროდ).
|
|
30.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხამ: ხამს |
▲ზევით დაბრუნება |
ხამ: ხამს უნდა, საჭიროა; ერთი ვხამ რებად - ერთმა უნდა ვიარო; ხმდა საჭირო იყო.
|
|
30.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხამი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხამი უბრალო ტილო ან უბრალო ბამბის ქსოვილი.
|
|
30.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხანი ყაენი, მეფე (თურქ და მონღოლ ერებში).
|
|
30.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხან-დაზმული |
▲ზევით დაბრუნება |
ხან-დაზმული ხანგამოვლილი, ხნიერი; ხან-დაზმულობა დაყოვნება.
|
|
30.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხანაგა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხანაგა სასტუმრო.
|
|
30.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხანიერი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხანიერი არამერყევი, დიდხანს ერთზე მდგომი.
|
|
30.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხარაჯა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხარაჯა კონტრიბუცია; სახარაჯო ხარაჯის გადამხდელი.
|
|
30.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხარგა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხარგა ტალავარი; პავილიონი.
|
|
30.14 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხარკი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხარკი იგივეა, რაც ხარაჯა (ნახე).
|
|
30.15 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხასი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხასი (1) მეფესთან დაახლოებული პირი; ხასები, ხასნი დარბაზის ერი.
ხასი (2) ნამდვილი, არაყალბი, ხალასი. ხასიათი თვისება; ღირსება; ყმა
სოფლისა ხასიათი - ყმა ქვეყნის შვენება.
|
|
30.16 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხასობს |
▲ზევით დაბრუნება |
ხასობს კაი გუნებაზეა.
|
|
30.17 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხატაეთი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხატაეთი ჩინეთის ჩრდილო ნაწილი; ხატათ ლაშქარი - ხატაელების ლაშქარი;
|
|
30.18 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხატაური |
▲ზევით დაბრუნება |
ხატაური ჩინური აბრეშუმის ქსოვილი.
|
|
30.19 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხაფი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხაფი (ხმა, სიტყვა) - ზარის დამცემი, საშინელი; ხაფად საშინლად, მედგრად; სიხაფე ზარის დამცემი ხმა, შემზარავი ხმა.
|
|
30.20 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხე |
▲ზევით დაბრუნება |
ხე: ჰხენ ჰხეობ, ხე ხარ; მახია ხედ მაქცია; ახიოს ხედ აქციოს; უხებს ხედ უქცევს; იხოს ხედ იყოს; მეხოს ხედ მექცეს; ხებული ხედ აზრდილი.
|
|
30.21 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხეზი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხეზი წვრილი და გრძელი საბელი, ბაწარი.
|
|
30.22 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელი (1): ხელის საურავი - ჩაბარებული სამოხელეო სამსახური; ხელისანი
ხელქვეითნი.
ხელი (2) გონწართმეული, გადარეული; ხელ-მქმნელი ჭკუიდან შემშლელი;
|
|
30.23 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელ-ქმნილი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელ-ქმნილი ჭკუიდან შეშლილი; ხელურად სულელურად; ხელობა გადარეულობა; ვხელობ ვირევი; ახელებს რევს, ჭკუიდან შლის; ხელდების ირევა, ჭკუიდან იშლება.
|
|
30.24 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელ-აუპყრობლად |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელ-აუპყრობლად ხელაუშვერლად; ხელ-აღუპყრობელსა - ხელმოუმართავს, უმწეოს.
|
|
30.25 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელ-გახსნილი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელ-გახსნილი სისხლგაღებული (ხელიდან).
|
|
30.26 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელთება |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელთება ხელში ჩაგდება.
|
|
30.27 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელის ხდა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელის ხდა (1): ხელი ჰხადეს ხელი მოჰკიდეს; 2. სარგებლის ნახვა: რას ხელსა ჰხდი - რას გარგია; ნეტარ, ხელსა რასა მხდიან - ნეტავი რა სარგებელს ნახვენ ჩემში, რაში გამოვადგები; სიკეთისა ხელის მხდელი - რომელიც სიკეთით სარგებლობს.
|
|
30.28 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელ-მანდილი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელ-მანდილი ცხვირსახოცი.
|
|
30.29 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხელობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხელობა (1): მე, რუსთველი ხელობითა - მე, რომელსაც რუსთავი მაქვს
სახელოდ, მე - რუსთავის გამგე.
ხელობა (2) გადარეულობა.
|
|
30.30 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხეწვა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხეწვა კანის აგდება, აცლა: თოვლსა არ ეხეწა - თოვლს კანი არ აეგდო; აიხეწა კანი აიცალა, აიხეთქა; ღაწვნი აახეწნა - ლოყებზე კანი აახეთქა.
|
|
30.31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხვარაზმშა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხვარაზმშა ხვარაზმის შაჰი, ხვარაზმის მეფე (ხვარაზმი ამუ-დარიის ქვემო წელზე მდებარე სახელმწიფო იყო).
|
|
30.32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხვაშიადი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხვაშიადი საიდუმლო.
|
|
30.33 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხვეწა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხვეწა ხვეწით გამოთლა (ჯამისა, ტაბაკისა, კოვზისა და სხვ); გადატანით: გაკეთება.
|
|
30.34 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხმდა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხმდა საჭირო იყო.
|
|
30.35 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხმეჭა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხმეჭა ღმეჭა, სახის მანჭვა: პირის მხმეჭელი - პირის მღმეჭელი, ვინც პირს (შიშისაგან) იგრეხს.
|
|
30.36 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხომნი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხომნი ხომლი (მრავალანი, ანუ პლეადა, - ვარსკვლავთ კრებული კუროს ეტლში).
|
|
30.37 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხოტბა |
▲ზევით დაბრუნება |
ხოტბა შესხმა, შექება.
|
|
30.38 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხრდალი |
▲ზევით დაბრუნება |
ხრდალი ჭაკი ცხენი; გადატანით: მშიშარა; ჯაბან-ხრდლურად მშიშარასავით; ხრდლობა მშიშარობა.
|
|
30.39 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხრმალ-მახული |
▲ზევით დაბრუნება |
ხრმალ-მახული ხმალგალესილი.
|
|
30.40 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ხული |
▲ზევით დაბრუნება |
ხული უბრალო სახლი, ქოხი.
|
|
31 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
31.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯაბანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯ
ჯაბანი მშიშარა.
|
|
31.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯავარი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯავარი გოვარი, ძვირფასი თვალი, კერძოდ, მარგალიტი. ჯავშანი ჯაჭვის პერანგი.
|
|
31.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯალაბი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯალაბი წვეულება, მოწვეული ხალხი; ჯალაბობა წვეული ხალხი.
|
|
31.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯანი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯანი ძალ-ღონით სავსე, მძლავრი.
|
|
31.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯაჭვი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯაჭვი ჯავშანი, რკინის რგოლებისაგან ან მობრტყო ნაჭრებისაგან შემდგარი
|
|
31.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯაჭვი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯაჭვი ჯავშანი, რკინის რგოლებისაგან ან მობრტყო ნაჭრებისაგან შემდგარი საომარი ჩასაცმელი.
|
|
31.7 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯეონი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯეონი ამუ-დარია (მდინარე).
|
|
31.8 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯერობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯერობა: გვმართებს მისივე ჯერობა - მასვე უნდა დავსჯერდეთ.
|
|
31.9 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯიქი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯიქი ლეოპარდი (ვეფხვისებრი ცხოველია).
|
|
31.10 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯრა: იჯრებოდა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯრა: იჯრებოდა ბევრი იყო ერთად, ირეოდა.
|
|
31.11 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯუბა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯუბა უსახელო (ან მოკლესახელოიანი) ჩასაცმელი, წინ გახსნილი.
|
|
31.12 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯუბაჩა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯუბაჩა მომცრო ჯუბა.
|
|
31.13 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჯუბაჩობა |
▲ზევით დაბრუნება |
ჯუბაჩობა ხსნიან, როგორც აღებ-მიცემას.
|
|
32 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჰ |
▲ზევით დაბრუნება |
|
|
32.1 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჰაი |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰ
ჰაი მწუხარების გამომხატველი შორისდებული: “ჰაის” ჰზმიდი - “ჰაის”
|
|
32.2 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - იძახდი |
▲ზევით დაბრუნება |
იძახდი, ოხრავდი.
|
|
32.3 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჰგავს ჰგავს, თუ |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰგავს ჰგავს, თუ ჩანს, რომ.
|
|
32.4 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჰგია |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰგია დაგებულია.
|
|
32.5 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჰმართიხარ |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰმართიხარ ამართულხარ.
|
|
32.6 ლექსიკონი ჩვ. საუნჯე (ტ.3) - ჰრთავს |
▲ზევით დაბრუნება |
ჰრთავს დართული აქვს, ერთვის.
