The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები

ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - ნ


ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - ნ



"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის. ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.

წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.

1 ნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნა
კუთხ. მესხ. შემოკლ. უნდა (ი. მაისურ.). „რა ნ ა ქნას კაცმა.“ „ხმა არ ნ ა გაიღო.“

2 ნაალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაალ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ. დიდი ლეიბი; ლეიბი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; დიალექტ., 608).

3 ნაალაგევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაალაგევ-ი
კუთხ. ქართ. ვინმეს ნადგომი ან ნამყოფი ადგილი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ.,პ. ხუბ.); ნაადგილევი, ადგილად ნამყოფი (ა. ღლ., ქართლ., 287). „ისე დალეწა, რომა ნ ა ა ლ ა გ ე ვ ი აღარ გაუშვა.“

4 ნაას-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაას-ი
კუთხ. ფშ. ნაასალი, მეასედი (ვაჟა, IV, ა.შან.).

5 ნაბაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბაგ-ი
კუთხ. ფშ. იხ. აგრეთვე: ნაბაგური ნაბაგურ-ი კუთხ. მოხ., მთიულ. ბაგაში ნარჩენი თივა, ჩალა და მისთ. (ო. ქაჯ; ლ.კაიშ.).

6 ნაბადა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბადა
კუთხ. ქართლ; მოხ., ქიზიყ. მთისბარისპირა, მცენარეა (ა. მაყ.); ცხვარა. (ა. მაყ.); ვაშლის ჯიშია ერთგვარი (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ცხორი, კაქა, ვაცები ნაბათ კუთხ. ინგილ. არაბ. navbat. რიგი, ჯერი, დრო (დილექტ., 621).

7 ნაბანგლევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბანგლევ-ი
კუთხ. ქიზიყ ძველმანი, ნაცვამი ტანისამოსი (ს. მენთეშ.). „წვრილშვილი ნ ა ბ ა ნ გ ლ ე ვ ი თ გამოვზარდე, ახლა არა მიღირსებია რა.“

8 ნაბარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბარ-ი
კუთხ. თუშ. შეშის ტვირთი, რასაც კაცი წამოიკიდებს (თ. უთურგ.); სვილის, ჩალის რამდენიმე კონა ერთად შეკრული (პ. ხუბ.).

9 ნაბარებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბარებ-ი
კუთხ. გურ. 1. მოჯამაგირე ქალი; 2. მობარებული, მოსესხებული (ა. ღლ.).

10 ნაბარევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბარევ-ი
კუთხ. მთიულ. 1. ბარიდან მთაში დაბრუნებული დაავადებული საქონელი; 2. დასიცხული კაცი (ლ. კაიშ.). „ნ ა ბ ა რ ე ვ ი ხარ, დოს ნუ დალევ."

11 ნაბარკლ-ი მატყლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბარკლ-ი მატყლ-ი
კუთხ. მთიულ. უვარგისი, ცხვრის ბარკლების ანაპარსი მატყლი (ლ. კაიშ.).

12 ნაბახურალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბახურალ-ი
კუთხ. მთიულ. ნაქეიფარი კაცი მეორე დღეს (ლ.კაიშ.).

13 ნაბდურებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბდურებ-ი
კუთხ. მთიულ. ძირზე ტყავგამოკრული ნაბადის წინდები, ჩექმები (ლ. კაიშ.).

14 ნაბდღვრიალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბდღვრიალ-ი
კუთხ. ქართ. ბერტყვის ანადენი (გ. შატბერ., 81).

15 ნაბერძალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბერძალ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ლობიოს ჩენჩო (მ. ალავ., 1).

16 ნაბერძღალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბერძღალ-ი
კუთხ. ხევსურ. დახეული ტანსაცმელი (ა. ჭინჭარ., 261).

17 ნაბერწალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბერწალ-ი
კუთხ. მთიულ ბერწი ძროხა, რომელიც მეორე წელსაც არ მოიგებს. რამდენ წელსაც არ მოიგებს, იმდენი წლის ნაბერწალია (ლ. კაიშ.).

18 ნაბეჩხარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბეჩხარ-ი
კუთხ. მოხ., ქიზიყ. გამოფიტული მოუსვენარი მიწა. (ო. ქაჯ., ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ნაოჩხარი ნაბეჭ-ი კუთხ. ფშ. ჩაბეჭილი, ბეჭით ჩაკეთებული (ვაჟა, IV, ა. შან.); გულიანად გაკეთებული (ვაჟა-ფშ. მც.ლექსიკ.). იხ. აგრეთვე: ბეჭი ნაბეხჩარ-ი კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: ნაბეჩხარი ნაბილარ-ი, ნამბილარ-ი კუთხ. ლეჩხ. დამუშავებული მიწა, ნასიმინდარი, რომელზედაც პურეულს თესავენ (მ. ალავ., 2).

19 ნაბიჭვარი-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბიჭვარი-ი
კუთხ. ლეჩხ. გადატ. ვაზის საკვირტე მუხლში ამონაყარი ზედმეტი ყლორტი. სიმინდის, პამინდვრის ან ღომის უვარგისი ღერო დედა ღეროს ძირთან ამოსული. (მ. ალავ. 2). იხ. აგრეთვე: ბიჭა-ბეჭა ნაბლანდ-ი კუთხ. მთიულ. მსხვილად ნაქსოვი (ლ. კაიშ.).

20 ნაბოლოვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბოლოვარ-ი
კუთხ. მთიულ. საარაყე ქვაბიდან სულ ბოლოს გადმოსული ცუდი არაყი (ლ. კაიშ.).

21 ნაბოლოვარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბოლოვარა
კუთხ. მთიულ. უმცროსი შვილი, ბოლოლა (ლ. კაიშ.). ნაბოტარ-ი 1.კუთხ. ფშ. ნავალი დიდთა ცხოველთა (ი. ჭყონ.). 2.კუთხ. ფშ., ქიზიყ. თხა დაუკოდავი (ი. ჭყონ.); დაკოდილი თხა (ს. მენთეშ.).

22 ნაბოშარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბოშარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. სხვადასხვა ჯიშის (მაგ., ქართულისა და უცხოური ჯიშის) შენაჯვარედინები საქონელი (უფრო ღორზე იტყვიან); გადატ. უჯიშო, უხეირო (ს. მენთეშ.).

23 ნაბუარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბუარ-ი
კუთხ. ქიზიყ., იმერ., მოხ. მცირე მტვერი, სწრაფი საქმიანობისაგან ადენილი (ს. მენთეშ.); მტვერი; ნ ა ბ უ ა რ-ი ა ა დ ი ნ ა მტვერი აადინა (ვ. ბერ.); მატყლის ჩეჩვით გამოწვეული მტვერი (ო. ქაჯ.).

24 ნაბუგალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბუგალ-ი
კუთხ. მთიულ. თივის წვრილი ნარჩენები, ნაბაგური (ლ. კაიშ.).

25 ნაბუერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბუერ-ი
კუთხ. თუშ. სასაბლე ძაფის ძახვის დროს ჩიხრიხის ტრიალის შედეგად მტვრის ადენა (პ. ხუბ.). იხ. აგრეთვე: ჩიხრიხი ნაბუთა კუთხ. ინგილ. ნაბოლარა, პატარა (მ. ჯან.).

26 ნაბურავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბურავ-ი
კუთხ. გურ., ზ. აჭარ. სახურავი ისლით დახურული სახლისა (ა. ღლ., გურ.); სახურავი (ს. ჟღ.; შ. ნიჟარ.). "ქალი რომ დიერწმუნებია, სახლის ნ ა ბ გ უ რ ა ვ ი დ ა ნ პაწია ისრიც ჩამიეღლიტა." „წაგიკიდეფ ნ ა ბ უ რ ა ვ შ ი ცეხს.“ იხ. აგრეთვე: ისრი ნაბურძღანა კუთხ. იმერ. . იხ. აგრეთვე: ბუძუნძღო ნაბურჯღალ-ი კუთხ. მთიულ. ღუმელიდან გარეთ გამოცვენილი ნაპერწკალი, ნაკვერცხალი (ლ. კაიშ.).

27 ნაბუქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბუქ-ი
კუთხ. თუშ. ნაბუქარი, ნამქერი, ქარისაგან მოგროვილი თოვლი (ი. ბუქურ., 134). შდრ. : დ. ჩუბ., ქეგლ.

28 ნაბჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბჯ-ი
კუთხ. ლეჩხ., რაჭ. რამდენიმე ხელეული (მუჭა) ნამკალი ერთად (დიალექტ. 678).

29 ნაბჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაბჯა
კუთხ. ხევსურ., ქართლ. ნამგლით მომკილ ყანაში დარჩენილი ძირები, ნაწვერალი (ა. ჭინჭარ., 202). იხ. აგრეთვე: ლაბჯა ნაბჯვა, მონაბჯვა კუთხ. ლეჩხ. რამდენიმე ნაბჯის დადება ულოზე შესაკრავად (დიალექტ., 678.).

30 ნაგაბარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგაბარ-ი
კუთხ. ხევსურ. ნაგლეჯი, ნაფლეთი (ა. შან.); საქონლის საკრავების ნარჩენები ან საერთოდ რისიმე ნაგლეჯ-ნამუსრევი (ა. ჭინჭარ., 286). „მაგას რო დავხკრა ბუჩაი, დ ა უ ნ ა გ ა ბ რ ა ს ტანიო, მაგის დედა-დათ რა უყვა-დიაც ხყავ ახალზალიო.“ იხ. აგრეთვე: ნათოზი ნაგაზ-ი კუთხ. აჭარ. სალანძღავი სიტყვაა - ნაშიერი; ჩ ე მ ი ნ ა გ ა ზ ი ჩემი ნაშიერი (შ. ნიჟარ.). ნაგალ-ი 1.კუთხ. ფშ. წყლისაგან გაცვეთილი კლდე, დაგლილი (თ. რაზიკ, „ივერია“, № 134, 1900; ი. ჭყონ.). 2.კუთხ. ფშ. ნათელი, ე.ი. რომელიც თელეს (ვაჟა, 1, 1946, ა. შან.). 3.კუთხ. მოხ. ნატანჯი, ბევრი ჭირის მნახველი; გამობრძმედილი (ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ., ო. ქაჯ.). იხ. აგრეთვე: გლა 4.კუთხ. ქიზიყ. ჩალაბულა, ნალეწი, ნამჯა, ნალეწი შამბი და მისთ. (ს.მენთეშ.). 5.კუთხ. თიან. გახურებული რკინის ფერფლი(ქეგლ.).

31 ნაგალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგალა
კუთხ. ფშ. პატარა ტანისა, სუსტი, ჩია (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).

32 ნაგალნუგალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგალნუგალ-ი
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: ნაგალი 4 ნაგანძარ-ი კუთხ. ზ. აჭარ. ოხერი, ნაოხარი, ტიალი (შ. ნიჟარ.).

33 ნაგარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგარ-ი
კუთხ. თუშ. ოდნავ შესამჩნევი ნაკვალევი თოვლზე (თ. უთურგ.).

34 ნაგახტან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგახტან
კუთხ. ინგილ. სპ.-აზერბ. nagahdan უეცრად, უცებ (დიალქტ., 621).

35 ნაგებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგებ-ი
კუთხ. ხევსურ. სახლი აშენებული (ა. ჭინჭარ., 279). „შუაღამისას იძახეს : „ჯუთას დაეცნეს ბანთაო.“ „ნ ა გ ე ბ ი ქურსიკაისა ცეცხლის მაივლებს ალსაო.“

36 ნაგევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგევ-ი
კუთხ. მოხ. ნეხვი, ნაგავი (დიალექტ., 562).

37 ნაგელარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგელარ-ი
კუთხ. ფშ. გათელილი, გაქელილი (ი. ქეშიკ.; ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.). „თივა, მთიბლების ნათიბი, ირმების ნ ა გ ე ლ ა რ ი ა.“ ნაგერა, ნაგერა-ი 1.კუთხ. ოკრიბ. ბიჭა-ბიჭა, ვაზის საკვირტე მუხლში ამონაყარი ზედმეტი ყლორტი; სიმინდის უვარგისი ღეროები - დედა ღეროს ძირთან ამოსული (მ. ალავ.). 2.კუთხ. გურ. ანაგერაი, აღებულ ყანაში (სიმინდის მოსავლის აღების შემდეგ) დარჩენილი ჭირნახული, რომელსაც საგანგებოდ ეძებენ და აგროვებენ (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ანაგერა, მონაკვერება, მონაგერება 3.კუთხ. ლეჩხ. ნარჩენი, უმცირესი ნაწილი (მ.ჩიქ.). 4.კუთხ. ლეჩხ. ნაგელი კარისა, საძირკვლის ნაწილი კართან, ზღურბლი (მ. ალავ., 1). იხ. აგრეთვე: კარნაგელა ნაგერალა-ი, ნაგერალა 1.კუთხ. ქიზიყ., ზ. აჭარ. დაუთესავად, შარშანდელ ნათეს მიწაზე თავისით ამოსული მცენარეულობა (ს. მენთეშ.); წინაწელს ნათეს მიწაზე დაუთესასვად ამოსული მცენარეულობა : კარტოფილი, გოგრა, კიტრი და სხვ. (შ. ნიჟარ.); დაუთესავად მოსული (საბა); მომკილს ნახნავზე მეორეს წელიწადს დაუთესავად მომკილი პური, ქერი და მისთ. (ნ. ჩუბ.); მომკილს ნახნავზე მეორედ მოსული ყანა დაუთესავად (დ. ჩუბ.). 2.კუთხ. მოხ. 3. ფუჭი, უვარგისი მარცვალი ხორბლეულისა (დიალექტ., 562). 4.კუთხ. იმერ. სიმინდის, ღომისა და მისთ. მოჭრისა და აღების შემდეგ მინდორში ჩაბნეული და ხელით აკრეფილი ტარო, ღომის თავთავი, ნათავთი (ვ. ბერ.; ქეგლ.). იხ. აგრეთვე: ნათავთი ნაგვარალა კუთხ. ლეჩხ. მცენარეა ბალახეული (მ. ჩიქ.).

38 ნაგვეხა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგვეხა-ი
კუთხ. გურ. დიდი ნატეხი მჭადის ან პურისა (გ. შარაშ.).

39 ნაგვირალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგვირალა
კუთხ. ლეჩხ. გვირილა, ანაგვირილა, მცენარეა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ნაგვარალა ნაგზავ-ი კუთხ. გუდამაყ. ნაგზური (დიალექტ., 573).

40 ნაგლია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგლია
კუთხ. ქართლ. ნამლევა, მოლეული (მ. მესხ.).

41 ნაგორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგორ-ი
კუთხ. ოკრიბ. ღომის ყანის გასათოხნი ნაწილი (მ. ალავ.). ნაგრ-ი 1.კუთხ. გურ. მოყანების დროს კიდეებში გრძლად მიყრილი ნაფოცხი და ბუჩქნარ-ჩირგვები (გ. შარაშ.). 2.კუთხ. აჭარ. ჯაგით, ეკალ-ბარდითა და ძეძვით დაფარული ადგილი (შ. ნიჟარ.).

42 ნაგრამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგრამ-ი
კუთხ. გურ. ნამრავლი, შთამომავალი. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: მონაგრამები ნაგრვა კუთხ. ლეჩხ. შეშინება (მ. ჩიქ.).

43 ნაგრილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგრილ-ი
კუთხ. ფშ., ქსნის ხეობ. ჩრდილი (ი. ქეშიკ.; ვ. სომხიშვ.; ქეგლ.).

44 ნაგრობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაგრობა
კუთხ. ქიზიყ. შეძენა, მორეწვა (ს. მენთეშ.). „დღე და ღამე ვდგევარ და სახლითვინ ვ ნ ა გ რ ო ბ, ძილი არ ვიცი და დასვენება.“ ნაგულ-ი, ნაგულა, ნაგულა/ე,-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. ხარვეზი, კვლებს შუა დარჩენილი მოუხნავი მიწა (ს. მენთეშ.). 2.კუთხ. ფშ., იმერ., ქიზიყ., ხევსურ., მთიულ., გუდამაყრ., ზ. აჭარ. საჩეჩელის კბილებში დარჩენილი უვარგისი მატყლი (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 134, 1900; ი. ჭყონ.; ს. მენთეშ.; ა. ჭინჭარ., 254; ა. ბექ., 225; შ. ნიჟარ.; დიალექტ., 608; ლ. კაიშ.). 3.კუთხ. გურ. სიმინდის ტაროს მარცვალგაცლილი გული (ს. ჟღ.).

45 ნად-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნად-ი
კუთხ. გურ. მამითადი, შეყრილი მუშაკნი (ე. ნინ., 1, თ. კიკვ.); მუშაკნი შეყრილი (საბა); მუშაკობა მრავალთაგან, მამითადი (ნ. ჩუბ.); მუშაკობა მრავალთაგან, ზოგადი მუშაობა გლეხთაგან მიწისა, ვენახისა (დ. ჩუბ.); მუშები, რომლებიც უსასყიდლოდ ეხმარებოდნენ ვისმე ყანაში, მამითადი (ქეგლ).

46 ნადგურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადგურ-ი
კუთხ. რაჭ. ნადგომი (შ.ძიძ. 210).

47 ნადედობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადედობ-ი
კუთხ. ფშ., კახ. დედობილი, დედად მოკიდებული (თ. რაზიკ., „ივერის“, № 134, 1900; ი. ჭყონ.); გამზრდელი, არამშობელი დედა (ა. მარტ., გ. იმნ.).

48 ნადევარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადევარ-ი
კუთხ. რაჭ. მომყოლი, ხბოს მოგების შემდეგ დაბადებული გარსი („კომუნისტი“, № 190, 1967).

49 ნადიკვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადიკვარ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სახნავი ადგილი, სადაც დიკა ეთესა (მ. ალავ., 2).

50 ნადირთმხალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადირთმხალა
კუთხ. ხევსურ. მაკენძალა, მცენარეა (ა. მაყ.).

51 ნადირთპატრონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადირთპატრონ-ი
კუთხ. ფშ. ნადირების მფარველად წარმოდგენილი ზღაპრული არსება ახალგაზრდა ქალის სახით (ვაჟა, 11, ა.შან.).

52 ნადისთავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადისთავ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. ბრიგადირი (მ. ალავ., 3).

53 ნადობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადობ-ი
კუთხ. ფშ., მთიულ., გუდამაყრ. დობილი, დადმოკიდებული (თ. რაზიკ., „ივერია“, №134, 1900; ი. ჭყონ; ე. ვირსალ.).

54 ნადუბრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადუბრ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ნაკერი (მ. ჩიქ.).

55 ნადუღალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნადუღალა
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: ნადუღარი ნადუღარ-ი კუთხ. გურ. ნადუღი, ხაჭო (ს. ჟღ.). ნავ-ი 1.კუთხ. ფშ., ქიზიყ., ინგილ. საწნეხელი, საწნახელი (ვაჟა, 11, ა.შან.; ს. მენთეშ.; ა. შან., ინგილ.). 2.კუთხ. ქსნის ხეობ. მთის დაქანებაზე ხევსავით გაჭრილი ღარი, რომელზედაც ხეებს (მორებს) აცურებენ (ვ. სომხიშვ.). 3.კუთხ. ლეჩხ. კევრის თავი - წინა ნაწილი, ზევით წამოწეული პირი (მ. ალავ., 2). 4.კუთხ. მთიულ. წისქვილში ხის ღარი, რომლითაც ხორბალი ხვიმრიდან იყრება (ლ. კაიშ.).

56 ნავარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავარ-ი
კუთხ. რაჭ. ფიწლის ერთი მოდებით აღებული თივა (ჭიორა, მ. რეხვიაშვილი).

57 ნავარზღლობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავარზღლობა
კუთხ. მოხ. წყალდიდობა; დიდი, კოკისპირული წვიმა (ო. ქაჯ.).

58 ნავასკვლევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავასკვლევ-ი
კუთხ. გურ. ზვავისაგან ჩავარდნილი ადგილი (ს. ჟ.). ნაველა-ჲ კუთხ. მოხ. წისქვილის ნაწილი, ყუთი, რომლითაც მარცვალი ხვდება ქვის ხვრელში (ო. ქაჯ.).

59 ნაველობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაველობ-ი
კუთხ. ფშ. ცელით თიბვისას ერთჯერად გატანილი სვის სიგანე (ი. ქეშიკ.).

60 ნავერდობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავერდობა
კუთხ. ზ. იმერ. რელიგიური დღესასწაული, იხდიდნენ სოფ. ჭალაში ივნისში (მ.ალავ., 3).

61 ნავლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავლ-ი
კუთხ. ფშ., მოხ., თიან., თუშ., ქიზიყ., ქსნის ხეობ. ნაცარი, ფერფლი, დაკვლი (ვაჟა, I, II, ა. შან.; ო. ქაჯ.; ი. ბუქურ., 134; თ. უთურგ.; დიალექტ., 599; ს. მენთეშ.; ვ. სომხიშვ.).

62 ნავლონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავლონ-ი
კუთხ. რაჭ. ნავნები, დიდი ზარალი, ძალზე აოხრება რისამე (ვ. ბერ.).

63 ნავროტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავროტ-ი
კუთხ. ქართლ. საძოვარი ბალახი (კირიონი).

64 ნავულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნავულა
კუთხ. გურ. გაფშვნილი ტარო სიმინდისა (კ. გვარ., 949).

65 ნაზად-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზად-ი
კუთხ. ფშ. მზითევი, სამკაული (ი. ქეშიკ.). „ადგა, მიიღო ნ ა ზ ა დ ი სახლიდგან მოყოლებული.“

66 ნაზარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზარ-ი
კუთხ. გურ. ნაბზარი, გაბზარული (გ. შარაშ.).

67 ნაზარდა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზარდა-ი
კუთხ. გურ., იმერ. ბურვაკი, წამოზრდილი გოჭი (ე. ნინ., I, თ.კიკვ.; ს. ჟღ.; ვ.ბერ.).

68 ნაზარდულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზარდულ-ი
კუთხ. აჭარ. კორძი (ხეზე) (ი.მეგრ.).

69 ნაზდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზდ-ი
კუთხ. ჩ.თუშ. ძაფი ყველა სახისა (ს. ჭრელ., 267).

70 ნაზერკნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზერკნ-ი
კუთხ. მთიულ. ცუდად მოზელილი (ლ. კაიშ.).

71 ნაზიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზიკ-ი
კუთხ. ფშ. სპარს. Nazik. მორთული, მოკაზმული (ვაჟა-ფშ. მც.ლექსიკ.).

72 ნაზირ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზირ
კუთხ. ინგილ. ნაძირალი (მ. ჯან., 124.).

73 ნაზლობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზლობ-ი
კუთხ. ფშ., თუშ., ხევსურ. ნაზვავები (ვაჟა, IV, ა. შან.); მეწყერი (თ. უთურგ.); ნამზღვლევი, მონახეთქი მიწა (შ. ძიძ., ქრესტ.).

74 ნაზმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზმა
კუთხ. მოხ. ყანის ნიორი, მცენარე (ა. მაყ.).

75 ნაზოვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზოვარ-ი
კუთხ. ფშ. ადგილი, სადაც ზვავი ჩამოწოლილა და ამშრალა (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 134, 1900; ი. ჭყონ.).

76 ნაზურგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზურგ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ხნულის შუაგულში ორი ერთმანეთს მიწოლილი კვალი (ს. მენთეშ., დამ.).

77 ნაზუქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზუქ-ი
კუთხ. ქართლ., მოხ., ინგილ., თიან., ქიზიყ. ნამცხვარია ერთგვარი, რძესა და ერბოში მოზელილი და კვერცხწასმულიო (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ.; დიალექტ., 621; 599; ს. მენთეშ.).

78 ნაზღვლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაზღვლო
კუთხ. მთიულ. მეწყერი (ლ. კაიშ.).

79 ნათავა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათავა-ი
კუთხ. გურ. პირველი; ნ ა თ ა ვ ა-ი ღ ვ ი ნ ო ახლად მოხდილი ქვევრიდან პირველად ამოღებული ღვინო; ნ ა თ ა ვ ა-ი ღ ო მ-ი დამზადებული ღომის პირველი კერძი; ა ბ რ ე შ უ მ ი ს ნ ა თ ა ვ ა-ი პირველად ამოღებული მსხვილი, უხეში ძაფი. ნ ა თ ა ვ ა-ი ხარისხით დაბალია (გ. შარაშ.).

80 ნათავედ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათავედ-ი
კუთხ. ლეჩხ. წინწანაქარი, პირველადი, მაგარი არაყი (მ. ჩიქ.).

81 ნათავთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათავთ-ი
კუთხ. კახ. მომკის შემდეგ ყანაში ნარჩენი თავთავების მარცვალი (ა. მარტ., გ. იმნ.).

82 ნათალა -ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათალა -ი
კუთხ. გურ. ხილის ნაფცქვენი, დანით მოცლილი (გ. შარაშ.).

83 ნათე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათე
კუთხ. თუშ. ხატის მსახური(ს. მაკალ.).

84 ნათევ-ი ცხვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათევ-ი ცხვარ-ი
კუთხ. მოხ. მთაში ნამყოფი. მთაში გასუქებული ცხვარი(ა. ყაზ., I, შ. ძიძ.).

85 ნათელბნელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათელბნელ-ი
კუთხ. მესხ. ბინდბუნდი; რიჟრაჟის არასრული სინათლე (ი. მაისურ.). „ადრიანათ, ნ ა თ ე ლ ბ ნ ე ლ ზ ე გაუდექით გზას.“

86 ნათერძ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათერძ-ი
კუთხ. მთიულ. კვლებს შორის დარჩენილი მოუხნავი მიწა (ლ. კაიშ.). ხ. აგრეთვე: ხარვეზი ნათველა კუთხ. მთიულ. შუბლზე თეთრლაქიანი ძროხა (ლ. კაიშ.).

87 ნათვლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათვლა
კუთხ. ხევსურ. საკლავის დაკვლა, რომ ხატმა დანაშაული აპატიოს (დიალექტ., 555).

88 ნათირალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათირალ-ი
კუთხ. ფერეიდნ. სპარს. Tir ისარი. ნაიარალი, ნატყვიარი, ნაისრალი; დაჭრილი (ა. ჩიქ.).

89 ნათლის ღებვის თვე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათლის ღებვის თვე
კუთხ. ლეჩხ. იანვარი ძველებურად („კომუნისტი“, № 157, 1968).

90 ნათლისახელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათლისახელ-ი
კუთხ. გურ. ნამდვილი სახელი, დანათლული; კალენდრის სახელი (ა. ღლ.).

91 ნათოზ-ი, ნათოს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათოზ-ი, ნათოს-ი
კუთხ. ხევსურ. ნამსხვრევი, ნაფლეთი (ა. შან.); ქვის უმცირესი ნამუსრევი (ა. ჭინჭარ., 276).

92 ნათოს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათოს-ი
კუთხ. ფშ. წყლისაგან გამორიყული ხე (თ. რაზიკ., „ივერია, № 134, 1900; ი. ჭყონ.).

93 ნათოხლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათოხლ-ი
კუთხ. ქართლ. თურქ. Tuklu ყოფილი თოხლი, ერთი წლის შემდეგ დედალი ცხვარია (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).

94 ნათრულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათრულ-ი
კუთხ. გურ. ნათლული (ა. ღლ.).

95 ნათქისელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათქისელა-ი
კუთხ. გურ. პაწაწკინტელა ჩხირი, მაგ., კბილის საჩიჩქნად სახმარი (გ. შარაშ.).

96 ნათქიფსელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნათქიფსელა-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნათქისელაი ნაიბ-ი კუთხ. იმერ. ერთი ჯერი, ერთი გზობა, ერთი რიგი, ერთი თალია.(ი. ქავთ.); წყება, გზობა (ქ. ძოწ.). „ერთი ნ ა ი ბ ი ქვქონდა გავლილი, რო წამოგვეწია.“ ნაკ-ი 1.კუთხ. გურ. ნაკლი (ა.ღლ., გურ.). „მათ არ აქვენ ნ ა კ ი გულში.“ 2.კუთხ. გუდამაყ., მთიულ., მოხ. პატარა ტანის დაჩაგრული საქონელი (გ. ლეონ.). 3.კუთხ. ხევსურ. მოუსავლიანი წელიწადი, მოუსავლიანობა; ნ ა კ-ი ა რ ი ს მოსავალი არაა(ლ. კაიშ.).

97 ნაკ-ი ბატკან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკ-ი ბატკან-ი
კუთხ. მთიულ. უდღეო ბატკანი (ლ. კაიშ.).

98 ნაკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკა
კუთხ. მთიულ. სულ ბოლოს გამოჩეკილი წიწილა (ლ. კაიშ.).

99 ნაკად-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკად-ი
კუთხ. გურ. ჩამოთხრილი ან ბუნებრივად ჩამოქცეული ფერდი (გ. შარაშ.).

100 ნაკადელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკადელ-ი
კუთხ. ქართლ., მოხ. 1. სარწყავი წყლის ერთეული, იმდენი, რასაც ერთი მრწყველი დაიმორჩილებს ბარით რწყვის დროს (გ. შატბერ., 81); მდინარიდან საგანგებოდ გადაყვანილი რუ ნათესების მოსარწყავად (შ. ძიძ., ანგარიში); 2. ნაკვეთის რწყვის დროს წყლის მიმართულების შესაცვლელი ტიხარი („კომუნისტი“, №157, 1968); 3. ფშანი, მდინარის განტოტება (ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ.).

101 ნაკანდრივ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკანდრივ-ი
კუთხ. რაჭ. კ ა ნ დ რ ი ვ-ი შეშის ან საშეშედ დახეთქილი მორების დასაცურებელი ადგილი ტყეში (ჭიორა, მ. რეხვიაშვილი).

102 ნაკარტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკარტ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ნაშთი; გადატ. ნასახი. - არ აცვია, სულ დახეული ტანისამოსი აქვს (ს. მენთეშ.). „ტანისამოსი(ს) ნ ა კ ა რ ტ ი არა აქ!“ .

103 ნაკატო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკატო
კუთხ. კახ. მარცვალგაცლილი, გაფშვნილი სიმინდის ტარო, - ნაქუჩი, ნაგული (ა. მარტ., გ. იმნ.)

104 ნაკაწრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკაწრ-ი
კუთხ. ფშ. ნაფხანი (ი. ჭყონ.).

105 ნაკაჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკაჭ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ნატყევარი, გაკაფული ტყე (ს. მენთეშ.).

106 ნაკაჭო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკაჭო
კუთხ. კახ. იხ. აგრეთვე: ნაკატო ნაკენჭალ-ი კუთხ. მთიულ. ხის პატარა ნაფოტი, ლიჩი (ლ. კაიშ.). ნაკერ-ი 1.კუთხ. მთიულ. ტირიფის ან წიფლის კვირტიანი ტოტები, ნეკერი (კ. კაიშ.). 2.კუთხ. ხევსურ. ნაქარგი ზოგადად (ა. ჭინჭარ., 261).

107 ნაკერტალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკერტალ-ი
კუთხ. ხევსურ., მთიულ. მოქნილი ტყავის ნაპირყური, იყენებენ საბანდად ჯღნის ფსკერის გამოსაწნავ-გამოსაბანდავ მასალად (ა. ჭინჭარ., 247); ტყავის ნაგლეჯი(ლ. კაიშ.).

108 ნაკერჩხალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკერჩხალ-ი
კუთხ. ქართლ., კახ., მთიულ. ჩვეულებრივი ნეკეჩხალი, მცენარეა (ა. მაყ.).

109 ნაკერჭალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკერჭალა
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: ნაკირკალა ნაკესარ-ი კუთხ. ქსნის ხეობ. ფოთლებგაცლილი ტოტები(ვ. სომხიშვ.).

110 ნაკეჭნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკეჭნ-ი
კუთხ. ფშ. ნაჩეხი, ჭრილობის მქონე, ნაჭრევიანი (ვაჟა, IV, ა. შან.).

111 ნაკილ-ი, სანაკილო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკილ-ი, სანაკილო
კუთხ. ოკრიბ. სასაზღვრე ხაზი, საზღვარი. (ვ. ბერ.; მ. ალავ.). „ნ ა კ ი ლ ზ ე გავღობე“. იხ. აგრეთვე: მონაკილე, სანაკილო ნაკინკლებ-ი კუთხ. იმერ. ნასუფრალი, ნასინსვალი, წვრილ-წვრილი რამეები, ნახორხალი (ი. ქავთ.).

112 ნაკირკალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკირკალა
კუთხ. ფშ. ცხვრის ტყავის გამოუსადეგარი ნაჭერი (ლ. ლეონ.).

113 ნაკირკვალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკირკვალა-ი
კუთხ. გურ. საძაფედ უვარგისი მატყლი (გ. შარაშ.). "ჩემდა ნ ა კ ი რ კ ვ ა ლ ა ი დუუტიებია და კაი ქე წუუღია შინ.“

114 ნაკირკილა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკირკილა-ი
კუთხ. გურ. ნარჩენი, უვარგისი მატყლი. (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ნაკირკვალაი ნაკლავ-ნუკლავ-ი კუთხ. ფშ. ნაცემი, ცემისაგან სიკვდილის პირზე მისული(ი. ქეშიკ.).

115 ნაკლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკლე
კუთხ. რაჭ. უჭკუო (ვ. ბერ., დამ.).

116 ნაკმაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკმაზ-ი
კუთხ. ქართლ. კახ., ფშ. პურის დარკვევისას გამოყოფილი სარეველა მცენარეთა თესლი და ბჟიტი მარცვალი პურისა (შ. ძიძ., ნ.კეცხ., პ. ხუბ.); გაცხრილვისას თავზე მოგდებული ხორბლის ან ქერის მარცვლები და ბალახის თესლი (ა. მარტ., გ. იმნ.; ი. ქეშიკ.). შდრ. : ქეგლ. ნაკმეტაჸ-ი კუთხ. თუშ. ნაჭერი, ნატეხი (პ. ხუბ.).

117 ნაკოდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკოდ-ი
კუთხ. რაჭ. ნაპობი შეშა (დიალექტ., 686).

118 ნაკოდალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკოდალა
კუთხ. მთიულ., ფშ. მოკლე შეშა; მოკლე ჯოხი (ლ. კაიშ.); ხის ან სხვა მკვრივი საგნის ნატეხი, ნაჭერი (ი. ქეშიკ.).

119 ნაკოდობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკოდობა
კუთხ. ზ. იმერ. საერთო ტყეში რომ ხეებს შემოთარჯავდნენ და ამით ნაწილს შემოიფარგლავდნენ, ამას ნ ა კ ო დ ო ბ ა ეწოდებ ა (ბ. წერეთ.).

120 ნაკორტალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკორტალა
კუთხ. ზ. იმერ. ნაქურჩალი სიმინდისა (ბ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: ნაქუჩი ნაკორჩხალ-ი კუთხ. მთიულ. ნაკვერჩხალი (ლ. კაიშ.).

121 ნაკორჩხილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკორჩხილა
კუთხ. რაჭ. მოკლედ დახერხილი შეშა („კომუნისტი“, № 190, 1967).

122 ნაკოტალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკოტალა
კუთხ. გურ. მარცვლები ნაკოტარა/ე,-ი კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნაგულა3, ნაკოტალა ნაკოტარი-ი კუთხ. იმერ. ნაქურჩალი, მარცვალგაცლილი ტარო (დიალექტ., 672). იხ. აგრეთვე: ნაგულა3, ნაკოტალა ნაკოჩილა 1.კუთხ. რაჭ. წვრილად დაპობილი შეშა, წვრილი ნაპობი (დიალექტ., 686). იხ. აგრეთვე: ნაკორჩილა 2.კუთხ. (რაჭ.) ფიჩხი შესანთები (შ. ძიძ., 210).

123 ნაკრტენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკრტენ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ფრინველის ბუმბული, ფრთის ღერო (მ. ალავ., ზეპირსიტყვ.); ფრინველის ბუმბული (საბა); ფრინველთ ფრთების ქვეშ წვრილი ბუმბული (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.). „არწივმა ნ ა კ რ ტ ე ნ ი მოიძრო და ჭრილობას წაუსვა.“

124 ნაკტავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკტავ-ი
კუთხ. გურ. ნაშრომი, ნაჯაფარი,( ე. ნინ., ll, თ. კიკვ.). „დაჯდა ამ ნ ა კ ტ ა ვ ოჯახში!“

125 ნაკტავნაწყვეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკტავნაწყვეტ-ი
კუთხ. გურ. ნაშრომი, ნაჯაფარი, ჭირნახული.(ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: ნაკტავი ნაკუდ-ი კუთხ. გუდამაყრ., მთიულ., თუშ. ხორბლის დაკეთების შემდეგ დარჩენილი ჩალა და ბზენარევი უვარგისი მარცვლები (დიალექტ., 573; ლ. კაიშ.; პ. ხუბ.). იხ. აგრეთვე: ნაკმაზი ნაკუთნოელ-ი კუთხ. ლეჩხ. მრგვალი შავი ყურძნის ძველი ჯიში იყო ერთგვარი. გადაშენდა (დიალექტ., 678); ნაკუთნოური (მ. ალავ., 1).

126 ნაკურტალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაკურტალა-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნაკოტალაი ნაკუშლიან-ი კუთხ. მოხ. ბოლოს გამონადენი არაყი., დამწვრის სუნი რომ დაჰკრავს (დიალექტ., 562). ნალ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. ქვის კედელში დატანებული სქელი ფიცარი ან თხელი კოჭი, რომ კედელი გადააბას, შეკრას და არ გაიბზაროს (ს. მენთეშ.); სათხეპელი (ნ. ჩუბ.); სათხეპელი, სართხმელი, ძელი კედელში დატანებული (დ. ჩუბ.). 2.კუთხ. იმერ. მიზეზი, იტყვიან, როცა ერთი ავადმყოფობა მიზეზია მეორე სატკივარის გამოწვევისა (ი. ქავთ.). „ყელი ეტკინა და ჭაჭებში რაღა დეემართა? - იმის ნ ა ლ ი თ არი, ნუ გეშინია“; იხ. აგრეთვე: ნაძალი ნალახ-ი კუთხ. ფშ. ის, ვინც ლახეს, თელეს (ვაჟა, l, 1946; ა. შან.); უწმინდური ადგილი, ისეთი ადგილი, სადაც დედათწესიან ქალებს უხდებათ ყოფნა ან სიარული. ამ ადგილებში ხატის მსახურებმა არ უნდა გაიარონ (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.). ნალაჴ-ი კუთხ. ფშ. მებოსლე ქალის ნადგომი, ნავალი ან ხელმონაკიდი (დიალექტ., 593). იხ. აგრეთვე: ნალახი ნალია, ნალიე კუთხ. გურ., აჭარ., ლეჩხ. სასიმინდე (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.; ს. ჟღ.; ა. ღლ. გურ.; დიალექტ., 659; 678); საღომე სახლი, ფაცხა (საბა; დ. ჩუბ.).

127 ნალის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნალის-ი
კუთხ. ლეჩხ. პირუტყვის ნაზამთრი ბეწვი, გაზაფხულზე რომ სცვივა. (მ. ჩიქ.; მ. ალავ.,1).

128 ნალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნალო
კუთხ. ქართლ., მოხ., ქიზიყ., ქსნის ხეობ., ზ. იმერ. ურმის მისაბმელი ხე ან ფიჩხის კონა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); ჩ ე მ ო ნ ა ლ ო ო ჩემო ნათრეოო (ა. ღლ.); ა. ყაზბეგის განმარტებით : „ურემზე მობმული ხე, რომელიც უშლის თავქვეშ ჩქარ სიარულს“ (ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ.); საშეშე ხის შეკვრა, რომელსაც ერთი კაცი მოერევა და გადმოათრევს; თივის სათრევი მარხილი (ო. ქაჯ.); ურმის უკან მისაბმელი სიმძიმე; ფიჩხის დიდი კონა, ხე და მისთ. (ს. მენთეშ.); გრძელი სწორი ხე (ვ. სომხიშვ.); დაუხერხავი ხე, რომელსაც მოათრეევენ ხარ-კამეჩები, უღლით, ურმის გარეშე (ქ.ძოწ.). შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. იხ. აგრეთვე: ბოლოთრია ნალობანა კუთხ. ქართლ. ბავშვთა თამაშობა ხარის ნალებით („კომუნისტი“, № 190, 1967).

129 ნალფანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნალფანა
კუთხ. ქართლ. 1. ძველი ნახშირი; 2. ცხენის ძველი ნალისაგან გაკეთებული ნალები ხარ-კამეჩისათვის ( კირიონი); ქართული ცხენის ნალი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №134, 1900, ი. ჭყონ.).

130 ნალღევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნალღევ-ი
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: ნაზღვლო ნამა კუთხ. თუშ. მარმუჭი, მცენარეა (ა. მაყ.). ნამა-ი, ნამა-ჲ კუთხ. ფერეიდნ. ლამაზი, კარგი (ა. ჩიქ.).

131 ნამადურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამადურ-ი
კუთხ. ლეჩხ. დამადლებული, დაყვედრებული (მ. ალავ., 3 ). “მისი ნ ა მ ა დ უ რ ი მოწყალება არ მინდა.“

132 ნამამობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამამობ-ი
კუთხ. ფშ., კახ. მამობილი, მამადმოკიდებული (თ. რაზიკ., "ივერია", № 134, 1900; ი. ჭყონ.).

133 ნამარგელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამარგელ-ი
კუთხ. ქვ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნამორედი ნამაქოვ-ი კუთხ. ქიზიყ. გაფხეკილი ტყავის პირზე (ბალნის მხარეზე) დაყრილი მარილი (ს. მენთეშ.).

134 ნამბილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამბილ-ი
კუთხ. ხევსურ. წინა წელს ნახნავი ყანა მეორე წელს ნ ა მ ბ ი ლ ი ა (ა. ჭინჭარ., 196).

135 ნამბილარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამბილარ-ი
კუთხ. ზ.იმერ. ხის ძირებისა და ჯირკვებისაგან გაწმენდილი ახო; ახოს ხარი ვერა ხნავს, ნამბილარს - კი (ბ. წერეთ.). ნამბულ-ი 1.კუთხ. იმერ. ზამთრის სითბო, თოვლს რომ დნობას დააწყებინებს (ი. ჭყონ.); ნოტიო, ნესტიანი, ნამიანი (ქ. ძოწ.). 2.კუთხ. ზ. აჭარ., ზ. იმერ. წვიმით ბუნებრივად დალბობილი (მორწყული) მიწა (შ. ნიჟარ.); ნამიანი, დანამული (ბ. წერეთ.); ნოტიო, ნესტიანი, ნამიანი (ქ. ძოწ.). იხ. აგრეთვე: დანამბულება ნამგალა კუთხ. იმერ., მოხ. მეზობელი მწყემსი (ი. ჭყონ,); ამხანაგი მწყემსობაში (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).

136 ნამგალაან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამგალაან-ი
კუთხ. მთიულ. საძოვარზე მეზობელი მწყემსები (ლ. კაიშ.).

137 ნამგალწკერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამგალწკერა
კუთხ. მთიულ. ვახშამი მკის დამთავრების შემდეგ (ლ. კაიშ.).

138 ნამგლუან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამგლუან-ი
კუთხ. რაჭ. ნახევარმთვარის მსგავსი ნამცხვარი ერთგვარი („კომუნისტი“, № 190, 1967).

139 ნამდარევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამდარევ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ნ ა მ დ ა რ ე ვ ა დ ჭამა უნდომლად ჭამა, რომ არ გიყვარს, არ გინდა და ხათრით ჭამ(ს. მენთეშ.).

140 ნამდნარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამდნარ-ი
კუთხ. მთიულ. გამდნარი ჩობალი და დუმა(ლ. კაიშ.).

141 ნამდურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამდურ-ი
კუთხ. ყიზლ.-მოზდ. ნამდვილი, ჭეშმარიტი (დიალექტ., 602).

142 ნამერდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამერდ-ი
კუთხ. ინგლ. სპარს. Namerd 'ვერაგი'(→'ძუნწი'). ძუნწი (გ. იმნ.). „მ ე რ დ მ ა ერ ბატი წაჲყოლა.“ ნამერჩხლა-ჲ კუთხ. აჭარ. სიმინდის ნედლი ჩალა პირველი გათოხნის ან ყანის გამეჩხერებისას მოჭრილი (შ. ნიჟარ.).

143 ნამეტარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამეტარ-ი
კუთხ. გურ. მეტად, მეტისმეტად, ძალიან (დიალექტ., 666).

144 ნამზვებლავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამზვებლავ-ი
კუთხ. (ხევსურ.) მოგებულ საქონელს რაც თან გამოჰყვება დედის ბუდიდან (ლ. ლეონ.).

145 ნამზველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამზველ-ი
კუთხ. ხევსურ. ხბონაყოლი ძროხა, ან სხვა პირუტყვი (ა. ჭინჭარ., 232).

146 ნამზღვლავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამზღვლავ-ი
კუთხ. მთიულ. ავდრისაგან გამსკდარი მიწა (ლ. კაიშ.).

147 ნამთევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამთევ-ი
კუთხ. ქიზიყ., მთიულ. მთაში ნამყოფი, მთაში გასუქებული ბარში მცხოვრების სიტყვით (მენთეშ.); მთაში ყოფნისას გასუქებული (ლ. კაიშ.).

148 ნამთიურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამთიურ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. ზაფხულში ალპაჟის პერიოდში დამზადებული რძის პროდუქტები (შ. ნიჟარ.).

149 ნამითრევია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამითრევია
კუთხ. აჭარ. ჩვეულებრივი ნამიკრეფია, მცენარეა.(ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ბზიანა, შავმოლა ნამილოკია კუთხ. ქიზიყ. გადატ. პატარა ტანის ადამიანი, ისეთი, რომელიც თითქოს წყალსაც ვერ დალევს, კურდღელივით უნდა ლოკოს (ს. მენთეშ.). ნამინდვრ-ი კუთხ. ქართ. მინდორში ნამყოფი (ა. ღლ., ქართ;., 287).

150 ნამკესებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამკესებ-ი
კუთხ. ზ.იმერ. აჭრილი რძის ან ხაჭოს შედედებული ნაწილები. (ბ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: კემსვა ნამკვაშო კუთხ. ლეჩხ. სიმინდის წანარეკი, უვარგისი ნაწილი (მ. ჩიქ.).

151 ნამკვრევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამკვრევ-ი
კუთხ. კახ. სიმინდის ძირში ამონაყარი, ბარტყი, ნაბარტყი (ა. მარტ., გ. იმნ.).

152 ნამკტრებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამკტრებ-ი
კუთხ. გურ. ნაავადმყოფევი, გაჭირვების გამონაცადი, დასუსტებული (ა. ღლ.).

153 ნამკუდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამკუდ
კუთხ. ინგლ. ხრილი, წისქვილის ქვის გარშემო დარჩენილი ფქვილი (მ. ჯან.).

154 ნამკუდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამკუდ-ი
კუთხ. ხევსურ. კალოდან ახვეტილი მარცვალნარევი ბურდო.(ა. ჭინჭარ., 205, ქეგლ). იხ. აგრეთვე: ნაკმაზი ნამლევა 1.კუთხ. ლეჩხ. პატარა კვერცხი, „მამლის კვერცხი“ (მ. ჩიქ.). 2.კუთხ. ქიზიყ. ნაბოლარა, პაწია (ს. მენთეშ.).

155 ნამოთვარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამოთვარა-ი
კუთხ. გურ. ლაყე, ტყვეპერა კვერცხი (ვ. მერ., ს. ჟღ.).

156 ნამორედ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამორედ-ი
კუთხ. ქვ. იმერ. გამოხშირული სიმინდის ყანა (ზ. ჭუმბურ., 281).

157 ნამორჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამორჩ-ი
კუთხ. იმერ. ვაზისათვის გაცლილი ყლორტები და ფოთლებო (ზ. ჭუმბურ., 83 ) ; ვაზისაგან გამოცლილი ზედმეტი ლორდები (მორჩები), გამომორჩილი ყლორტები (ი. ქავთ.). იხ. აგრეთვე: გამორჩვა ნამოშვარ-ი კუთხ. ლეჩხ. ოთხი-ხუთი წლის მოშვებული ტყე ( მ. ალავ., ზეპირსიტყვ.).

158 ნამოჭვარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამოჭვარა-ი
კუთხ. გურ., ლეჩხ. კრუხის (მოჭვის) ნაჯდომი, გალაყებული კვერცხი, (გ. შარაშ.; მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ნამოთვარაი ნამპალ-ი კუთხ. ფშ. რაც დალპა (ი. ქეშიკ.).

159 ნამტენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამტენა
კუთხ. ხევსურ. მესამეჯერ გადაჩეჩვით მიღებული მატყლი, ფარტენა ( ს. მაკა.; ა. ჭინჭარ., 253).

160 ნამუშიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამუშიერ-ი
კუთხ. გურ. მოსავალი, ჭირნახული; ნ ა მ უ შ ი ე რ ი ს ა ღ ე ბ ა ჭირვეულის, მოსავლის აღება, მოწევა (გ. შარაშ.).

161 ნამუცემელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამუცემელა
კუთხ. ფშ. დაუწვიმავად, დაუსველებლად გამხმარი და დაბინავებული თივა (ი. ქეშიკ.).

162 ნამუჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამუჭ-ი
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ., კახ. მჭელეული, პურის ხელეური (ვ. ბერ.); ხელეული, მჭელეული, მონამკი, რაც ცალ ხელში (მუჭში) ეტევა (დიალექტ., 687); ნამჯა, ხელეული (მ. ალავ., 1); მუჭიდან დაბნეული თესლი; მჭელეული (ნ. ზუკაკ., ე. ხუციშვ.).

163 ნამქვრევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამქვრევ-ი
კუთხ. კახ. ვაზის ღეროსა და ფოთოლს შორის ამონაყარი ყლორტი, აცლილი მომქვრევის დროს (ა. მარტ., გ. იმნ.).

164 ნამღელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამღელა
კუთხ. მთიულ. ნაღველი (ლ. კაიშ.).

165 ნამყოფლავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამყოფლავ-ი
კუთხ. ხევსურ. საერთოდ სახლი, სადაც ახლა არავინ ცხოვრობს (ს. ჭინჭარ., 289). იხ. აგრეთვე: სამყოფო ნამჩდალა კუთხ. ლეჩხ. ნაჩრდილარი, თამბაქოს ძირის ფოთოლი. მალე ყვითლდება, მდარე ხარისხისაა (მ. ალავ., 2 ).

166 ნამცვრევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამცვრევ-ი
კუთხ. ფშ. ნაცვრევი, ცვარად ჩამოსული (ვაჟა, I, ა. შან.).

167 ნამცვრიელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამცვრიელა
კუთხ. იმერ. ვაზებზე დარჩენილი ყურძენი რთვლის შემდეგ („კომუნისტი“, № 157, 1968).

168 ნამცხედვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამცხედვარ-ი
კუთხ. ოკრიბ. დაგვიანებული დრო (მ. ალავ.). „ნ ა მ ც ხ ე დ ვ ა რ ზ ე დავთესეთ პური.“

169 ნამძრალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამძრალ-ი
კუთხ. ქართ. მზრალად ხნული, შემოდგომით მოხნული მიწა, რომელზედაც გაზაფხულზე თესავენ (დიალექტ., 640).

170 ნამწეწ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამწეწ-ი
კუთხ. ფშ. ნამცეცი, ერთი ბეწვა (ი. ქეშიკ.).

171 ნამწია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამწია
კუთხ. ქართლ. პაწია, მეტად პატარა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).

172 ნამწრევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამწრევ-ი
კუთხ. ფშ. ხრსილი, ბუზების კვერცხები (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 167, 1900; ი. ჭყონ.).

173 ნამწყათო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამწყათო
კუთხ. ლეჩხ. ყველის შესანახი წვენი (მ. ჩიქ.).

174 ნამხრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამხრე
კუთხ. ქსნის ხეობ. პატარა ყლორტი ვაზის ტოტზე გამოსული, გაფურჩნის დროს უნდა მოშორდეს ( ვ. სომხიშვ.).

175 ნამხრევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამხრევ-ი
კუთხ. ქართლ., ხევურ. ვაზის რქა, რქებზედვე ამოსული. (თ. რაზიკ., „ივერია“, №167, 1900; ი. ჭყონ.); მოთიბული თიბა (ს. მაკალ.). იხ. აგრეთვე: ნამხრე ნამჯა 1.კუთხ. რაჭ., ფშ. ნაწვერალი, მომკის შემდეგ დარჩენილი (დიალექტ., 687); მომკილ ყანაში დარჩენილი ჩალის ღეროები (ვაჟა, II, ა. შან.). 2.კუთხ. ქართლ., კახ., რაჭ. პურის ღერო ძირიდან თავთავამდე ( შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); მკის შემდეგ დარჩენილი პურის ღეროები ან მათი ქვედა ნაწილი (გ. მაჭავარ., 289); მომკილი პური თავთავიანად (დიალექტ., 687).

176 ნამჯავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნამჯავ-ი
კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: ნამჯა2. ნამჯობ-ი კუთხ. ქიზიყ. ნაყანევი ადგილი, ახალგატეხილი ყამირი, რომელზედაც ყანა ეთესა, მოიმკო და ახლა შიგ ყანის ნარჩენია, ნამჯაა (ს. მენთეშ.); ყანის ძირი, რაც დარჩება მომკის შემდეგ (კირიონი); ნაყანობი, ადგილი, სადაც წინა წელს ყანა ეთესა (გ. მაჭავარ., 287). ნამჴრევ-ი, ნამჴრეულ-ი, ნამრჴევნ-ი კუთხ. მოხ., ხევსურ. სვე, თიბვის დროს ერთი ჩავლით გატანილი ზოლი (დიალექტ., 562); თიბვის დროს ტოტების წყება (ა. ჭინჭარ., 224). ნამჴრევნ-ი კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ნანმჴრევი ნამჴრეულ-ი კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: ნამჴრევი ნან-ი კუთხ. ქიზიყ. სინანული; ნ ა ნ-ი არა მაქვს არ ვნანობ. (ს. მენთეშ.). „გულში ნ ა ნ ა დ ჩამყვა“

177 ნანაზირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანაზირ-ი
კუთხ. მესხ. მსხლის ადგილობრივი ჯიშია (ი. მაისურ.).

178 ნანათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანათ-ი
კუთხ. ქიზიყ. გარიჟრაჟი, პირველი ნიშანი განთიადისა, ალიონი (ს. მენთეშ., დიალექტ., 608).

179 ნანასტარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანასტარა
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: მიმასტარა ნანაჯოგიანად კუთხ. ქიზიყ. მთლად, სულ მთლიანად(ს. მენთეშ.). „ნ ა ნ ა ჯ ო გ ი ა ნ ა დ დაიკარგა“.

180 ნანდაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანდაურ-ი
კუთხ. ფშ. საყვარელი, სასურველი (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 134, 1900; ი.ჭყონ.).

181 ნანებრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანებრ-ი
კუთხ. ლეჩხ. მოვლილი, მოსველ~ნებული ადამიანი ან პირუტყვი (მ. ალავ., 1 ).

182 ნანეოთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანეოთ-ი
კუთხ. აჭარ. არაბ.-თურქ. Naneoti. მთის პიტნა, მცენარეა (ა. მაყ.).

183 ნანინა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანინა-ი
კუთხ. გურ. ხალხური სიმღერაა ერთგვარი (გ. შარაშ.). ნანინუნა-ჲ კუთხ. მესხ., ქართლ. ნელი, ზოზინა, ზლაზვნია ადამიანი (ი. მაისურ.; მ. მესხ.).

184 ნანოფირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნანოფირ-ი
კუთხ. ქართ. მზესუმზირა, მზეუჭვრეტა, ნინოფი (კირიონი). ნაოთხალ-ი 1.კუთხ. რაჭ. ჭირნახულის საწყაო ოცგირვანქიანი (ვ. ბერ.). 2.კუთხ. (ხევსურ.) ბაკანზე უფრო პატარა გობი ხისა (ა. ჭინჭარ.), 295).

185 ნაორმალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაორმალ-ი
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: ნაორმოვალი ნაორმოვალ-ი კუთხ. ფშ. ადგილი, სადაც ორმო ყოფილა (ი. ჭყონ.).

186 ნაორღვენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაორღვენ-ი
კუთხ. ფშ. დიდი ღვარი (ი. ჭყონ.); ნიაღვარი (ი. ქეშიკ.).

187 ნაოშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაოშ-ი
კუთხ. ქართლ., კახ., თიან., ფშ., ქსნის ხეობ. შემოდგომით მოხნული და თან დაფარცხული (თ. რაზიკ., „ივერია“, №134, 1900; ი. ჭყონ); შემოდგომაზე მოხნული ანეული (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); შემოდგომაზე მოხნული ანეული, ხელმეორედ მოხნული ანეული (ა. მარტ., გ. იმნ.); მოსავლის (პურეულის) მომკის შემდეგ მოხნული, შემოდგომის ნახნავი (დიალექტ., 599); გაზაფხულზე მოხნული მიწა (ვ. სომხიშვ.); ხელმეორედ გადახნული, გაფხვიერებული მიწა (ი. ქეშიკი.).

188 ნაოჩხარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაოჩხარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. გადამხმარი, ამოვარდნილი ვენახი, ვაზები აქა-იქ რომ დგას. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ნაბეჩხარი ნაოხარ-ი კუთხ. ფშ. უპატრონოდ მიგდებული, გატიალებული, ოხრად დარჩენილი (ვაჟა, II, ა. შამ.). შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

189 ნაპარევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაპარევ-ი
კუთხ. მთიულ. ბიჭა-ბატკანი, ადრეულა ბატკანი (ლ. კაიშ.).

190 ნაპარტლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაპარტლ-ი
კუთხ. მესხ. ნაცვეთი ტანსაცმელი (ი. მაისურ.).

191 ნაპენტალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაპენტალ-ი
კუთხ. მთიულ. ნაფლეთი (ლ. კაიშ.). ნაპერტყულა-ი, ნაპერტყულა/ე,- ჲ 1.კუთხ. გურ. აბრეშუმის პარკის გარშემო დახვეული ბუმბული (გ. შარაშ.). 2.კუთხ. (იმერ.) პირველად ან ბოლო ამონაღები აბრეშუმის მსხვილი ძაფი (ვ. ბერიძე).

192 ნაპირველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაპირველა
კუთხ. გურ. ნაყოფის გაჩენის შემდეგ პირველად გამოწველილი უვარგისი რძე (ლ. ლეონ.).

193 ნაპტკენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაპტკენ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ფრინველის ფრთის მომძვრალი ღერო (მ. ალავ., 1). იხ. აგრეთვე: ნაკრტენი ნაპურტყელა-ჲ კუთხ. აჭარ. იხ. აგრეთვე: ნაპერტყულაი ნაპწენ-ი კუთხ. გურ., იმერ. იხ. აგრეთვე: ნაპწნები ნაპწკიალ-ი კუთხ. ლეჩხ. ნაპერწკალი (მ. ალავ., 2 ). იხ. აგრეთვე: პწკიალი. ნაპწკიელ-ი კუთხ. ზ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნაპწკიალი. ნაპწნებ-ი კუთხ. ზ. იმერ. ნაწნავები (შ. ნიჟარ.). "წუხილი სიზმარში გნახე, წარბი აღმა აგეყარა, ფანჯარაზე მომდგარიყავ, ნ ა პ წ ნ ე ბი გადმოგეყარა.“

194 ნაჟამებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჟამებ-ი
კუთხ. იმერ. ჟამიანობაგამოვლილი, ჟამიანობის (შავი ჭირი) მომსწრე (დიალექტ., 672).

195 ნაჟღვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჟღვალ-ი
კუთხ. გურ. თეთრი ღომი, საგვიანო (გ. შარაშ.).

196 ნარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარა
კუთხ. მთიულ. ხიჭვი, ნასვეტი (ლ. კაიშ.).

197 ნარდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარდ-ი
კუთხ. გურ. ქორი ან მიმინო ერთ წლამდე (გ. შარაშ.); ერთი წლის დედალი მიმინო (ა. რობაქ., 158).

198 ნარდიშობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარდიშობა
კუთხ. ფშ. თარეში, პარპაში (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).

199 ნარევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარევ-ი
კუთხ. ხევსურ. უწმინდური (ს. მაკალ.). ნარეკა-ჲ კუთხ. ზ. აჭარ. მაწვნიდან კარაქის დამზადების შემდეგ დარჩენილი მჟავე სითხე, განსაკუთრებით კარგი დასალევია ზაფხულის დღეებში (შ. ნიჟარ.).

200 ნარეკალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარეკალა
კუთხ. მესხ. მცენარეა ერთგვარი (ა. მაყ.). ნარენდა-ჲ კუთხ. ზ. აჭარ. თურქ. rende. ‘შალაშინი’; ნ ა რ ე ნ დ ა-ჲ ნაშალაშინევი. ბურბუშელა, ფიცრის ანათალი გარანდვის დროს (შ. ნიჟარ.).

201 ნართისნართ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნართისნართ-ი
კუთხ. გურ. ვიღაც შორებელი (გ. შარაშ.).

202 ნართხევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნართხევ-ი
კუთხ. მთიულ. საარაყე ქვაბიდან გადმოსული ზაბალუყი, რომელიც არაყში შეირევა (ლ. კაიშ.).

203 ნარიალევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარიალევ-ი
კუთხ. თუშ. ბრძოლის, ჭიდილის, ორომტრიალის შემდეგ (პ. ხუბ.).

204 ნარიბანდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარიბანდ-ი
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: ნარიმანდი ნარიგ-ი კუთხ. ქიზიყ. კვერის ბრტყელი მხარე (ს. მენთეშ.).

205 ნარიმანდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარიმანდ-ი
კუთხ. ქიზიყ. კარის, დარაბისა და ფანჯრის ფიცარზე სიგრძით ამოღებული ნაწიბური, რომელშიც მეორე ნაწილი უნდა ჩაჯდეს და გადაებას (ს. მენთეშ.). შდრ. : დ. ჩუბგ., ქეგლ.

206 ნარინჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარინჯ-ი
კუთხ. ქიზიყ. არაბ. Narenciye. ყვითლად საღებავი ხე, თრიმლი (და არა ციტრუსი) (ს. მენთეშ.; ა. მაყ.) შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ.

207 ნარკვევა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარკვევა
კუთხ. ქართ. წითელას მსგავსი ავადმყოფობაა, მუწუკების გამოყრა იცის (შ. ძიძ., ნ, კეცხ., პ. ხუბ.).

208 ნარკოკობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარკოკობა
კუთხ. აჭარ. ღორის ქადა, ღიჭა, მცენარეა (ა. მაყ.; შ. ნიჟარ).

209 ნარტყელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარტყელა
კუთხ. რაჭ. ფიცარი ჭერის ქვემოთ (შ.ძიძ., 210).

210 ნარუალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარუალ-ი
კუთხ. მესხ. რუს ნაკვალევი, რუდ ნამყოფი ადგილი (ი. მაისურ.).

211 ნარჩიელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარჩიელა-ი
კუთხ. გურ. გადარჩევის დროს დაწუნებული ნაწილი : სიმინდი, ნიგოზი, თხილი და სხვ. ნ ა რ ჩ ი ე ლ ა-ი ს ი მ ი ნ დ ი გადარჩეული, უვარგისი სიმინდი (გ. შარშ.). იხ. აგრეთვე: ნაკირკვალაი ნარჩომ-ი კუთხ. ფშ. ნარჩენი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).

212 ნარჩხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარჩხ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ნარცხი, შთამომავალი (დიალექტ., 608).

213 ნარცეცხლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარცეცხლა
კუთხ. ხევსურ., ფშ., კახ., აჭარ. ცერცველა, ფიგი; ლურჯი ნარი, ცეცხლეკალა, გრძელფოთლიანი და ეკლიანი ბალახია ( ა. მარტ., გ. იმნ.; ა. მაყ.).

214 ნარცვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარცვ-ი
კუთხ. რაჭ. ნაძარცვი, წანაგლეჯი, წანაქიცვი ნივთი (ვ. ბერ.). ნარცხ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. შთამომავალი; ნ ა რ ც ხ ი ს ნ ა რ ც ხ-ი შორეული შთამომავალი. „ცოდვამ ნარცხის ნარცხი გაიკითხა“, ე.ი. ცოდვა შვილიშვილს გამოჰყვაო (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ნარჩხი, ნართის ნართი 2.კუთხ. ხევურ., თუშ. ჭურჭლის ყოველგვარი მონარეცხი (ა. ჭინჭ., 271); ნარეცხი წყალი (პ. ხუბ.). „ციხით ნ ა რ ც ხ ა ნ გადმოვღვარენ, ძირჩი დაჩეს თორანიო“ 3.კუთხ. აჭარ. ხილის, ბოსტენულისა და მისთ. ნარჩენების ნახარში. გადატ. უვარგისი, უყუათო საჭმელი (შ. ნიჟარ.).

215 ნარწენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარწენა
კუთხ. მთიულ. გუთნის ნაწილია (ს. მაკალ.).

216 ნარწყულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარწყულ-ი
კუთხ. ლეჩხ. წყალნასვამი პირუტყვი (მ. ჩიქ.).

217 ნარწყულ-ი ღვინო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნარწყულ-ი ღვინო
კუთხ. ზ. იმერ. ჭაჭისაგან დაწურული წყალნარევი ღვინო, წყალღვინო, სახარჯო (ბ. წერეთ.).

218 ნას-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნას-ი
კუთხ. მესხ. ცუდად აფუებული ცომისაგან გამომცხვარი პური („კომუნისტი“, №157, 1968).

219 ნასალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასალა
კუთხ. ქართლ., ქსნის ხეობ. ნამლევა, ნაბოლარა (მ. მესხ.); გამხდარი. (ვ. სომხიშვ.). „ნ ა ს ა ლ ა ხბოა.“

220 ნასამალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასამალ-ი
კუთხ. ხევსურ. ფქვილ-ხორბლის საწყაოა (ა. ჭინჭარ., 218).

221 ნასამკლევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასამკლევ-ი
კუთხ. ქიზიყ. მომკალის ქირა პურის სახით, ყანის მკის დროს გასამჯელოდ გაცემული ხორბალი. დღეში სამი ლიტრა ხორბალი ეძლეოდა კაცს (ს. მენთეშ.; დიალექტ., 608.)

222 ნასაქმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასაქმ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. ყანა, რომელსაც მოსავლის კარგი პირი უჩანს (შ. ნიჟარ.).

223 ნასერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასერ-ი
კუთხ. ფშ. ჭაღარა „მალე ვბერდებით, ნ ა ს ე რ ი ც მალევ გვერევა თმაშია“ (ვაჟა, I, Vა. შან.).

224 ნასვეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასვეტ-ი
კუთხ. მთიულ. ხიჭვი (ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: ნარა ნასთ-ი კუთხ. ფშ., მოხ. ნართი, დართული ძაფი (დიალექტ., 562). შდრ. : საბა. ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

225 ნასიბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასიბ-ი
კუთხ. ფშ., ქიზიყ., მთიულ. არაბ. Nasib 'ხვედრი', 'წილი'. ბედი, იღბალი (ვაჟა, I, V, ა. შან.); ბედნიერება (ს. მენთეშ.); ბედი (ლ.კაიშ.).

226 ნასკო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასკო
კუთხ. ქიზიყ. ფოთლიანი ჩალის გადანაჭერი (ს. მენთეშ.).

227 ნასმურკლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასმურკლ-ი
კუთხ. ქართ. ცომის მზელავის ხელის მონაფშვნეტი (გ. შატბერ., 82).

228 ნასმურტლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასმურტლ-ი
კუთხ. ქიზიყ. უხეიროდ მოზელილი ცომი, შიგ რომ ფქვილის გუნდები და ხელზე მინაკრობი ცომის ნასორსლი ურევია (ს. შენთეშ.); ცომის მოზელის შემდეგ ხელებიდან მოშორებული მიკრობილი ცომი (კირიონი). იხ. აგრეთვე: ნასორსლი ნასორსლ-ი კუთხ. ქიზიყ. ვარცლის ანაფხეკისა (ანაჴელა) და ხელებიდან ანაძრობი ცომი (ს. მენთეშ., დამ.).

229 ნასტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასტ-ი
კუთხ. ხევსურ. ნართი, დაგრეხილი ძაფი (ს. მაკალ.).

230 ნასხეპ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასხეპ-ი
კუთხ. ფშ. წვრილად და გრძლად გაჭრილი ხორცის ნაჭერი (ი. ქეშიკ.). „ზაქარია გოჭის ნ ა ს ხ ე პ ე ბ ს მაღლა ლურსმნებზე ათითოვებდა.“

231 ნასხლეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასხლეტ-ი
კუთხ. მთიულ. ფარას ჩამორჩენილი რამდენიმე ცხვარი ან ცხვრის ფარის ერთი ნაწილი (ლ. კაიშ.).

232 ნასხმან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნასხმან-ი
კუთხ. გურ. სხეული, ტანი, მთელი ტანი (გ. შარაშ.). „მთელი ნ ა ს ხ მ ა ნ ი მტკივა.“

233 ნატაბლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატაბლ-ი
კუთხ. ფშ. ნასუფრალი (ვაჟა, II, ა. შან., ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკი.).

234 ნატამალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატამალ-ი
კუთხ. მოხ., მთიულ., გუდამაყ. შორეული ნათესავი, მემკვიდრე, შთამომავალი (დიალექტ., 562).

235 ნატანებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატანებ-ი
კუთხ. ფშ. რაც დაატენეს, დაყოლეს (ი. ქეშიკი.) „ხიწვათ ბერა გულზე შასვა, შენგან ნაქსოვ წინდამაო, ზოკან მძივმა ნ ა ტ ა ნ ე ბ მ ა, ზოკან ყაჭის შიბამაო.“

236 ნატარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატარ-ი
კუთხ. თუშ. ნავალი, ნანახი, გამოვლილი (დიალექტ., 583).

237 ნატარვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატარვალ-ი
კუთხ. ლეჩხ. მიღებულია ტ ა რ ო‘ დ ა ნ, ფუჩეჩი სიმინდისა (მ. ალავ., 2).

238 ნატეხარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატეხარა
კუთხ. მთიულ., გუდამაყ. ხის პატარა ჯამი, რომელზედაც რთვის დროს ტარს ატრიალებენ (ა. ბექ., 225; ლ. კაიშ.).

239 ნატეხარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატეხარა-ი
კუთხ. გურ. ქოთნის სახურავი, სარქველი, რომელიც თიხის ჭურჭლის ჩამონატეხ ნაწილს წარმოადგენს (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.); ქოთნის ნატეხი, ქოთნისავე სარქველად (გ. შარაშ.).

240 ნატკეჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატკეჩ-ი
კუთხ. იმერ. ნაგლეჯი, ნაფლეთი (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკ.). „ომარმა ისე დაუშინა კეტი კარებს, რომ ფიცრის ნ ა ტ კ ე ჩ ე ბ ი აქეთ-იქით იფინებოდა“

241 ნატოტარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატოტარ-ი
კუთხ. ფშ. ნავალი, ლომის ან ვეფხვის ნაკვალევი (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 134, 1900).

242 ნატუსალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატუსალა-ი
კუთხ. გურ. პატარა ტანის, დალეული ადამიანი, სალანძღავი სიტყვაა (გ.შარაშ.). ნატუსალა-ჲ კუთხ. აჭარ. ნატრუსი, გადატ. გაღარიბებული, უპოვარი, გახრეკილი (შ. ნიჟარ.).

243 ნატყვეპარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნატყვეპარა-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნამოთვარა ნატყვეპარა/ე,-ი კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნამოთვარა ნაუარ-ი კუთხ. გურ. უმართებულოდ შეძენილი, ნაარმევი (ი. ჭყონ.).

244 ნაუვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაუვარ-ი
კუთხ. გურ. ნაქურდალი, ქურდობითა და ავაზაკობით შეძენილი (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ნაუარი ნაუნჯ-ი კუთხ. თუშ. ნაცადი, ერთგული (ი. ბუქურ., 134).

245 ნაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაურ-ი
კუთხ. ქიზიყ. სერზე პატარა ჩაღრმავებული ადგილი, რომელიც სიგრძივ ჩამოდის, მაგრამ ხეობას არ წარმოადგენს (ს. მენთეშ.).

246 ნაურალზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაურალზე
კუთხ. ქიზიყ. ალალბედზე (დიალექტ., 608).

247 ნაურვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაურვალ-ი
კუთხ. ფშ. დავარცხნილი, გასუფთავებული (ი. ქეშიკ.).

248 ნაუღელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაუღელ-ი
კუთხ. ხევსურ. ნაღველი (ა. შან.). ნაფ-ი 1.კუთხ. იმერ. აბრეშუმის ჭიის მიერ გამონაყოფი სითხე, რომელიც ძაფად იქცევა (ვ. ბერ.). 2.კუთხ. ლეჩხ. ძაფად სახმარი კანაფი (მ. ჩიქ.).

249 ნაფაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფაზ-ი
კუთხ. კახ. არაბ.-აზერბ. Näfäs გულზე ხიხინი; ნ ა ფ ა ზ ი ა ნ ი მაგ., ცხენი, რომელიც გაჭენებნის დროს იწყებს ქშენას, ხიხინს (გ. ლეონ.).

250 ნაფახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფახ-ი
კუთხ. ხევსურ. ნაქარი (შ. ძიძ., ქრესტ.).

251 ნაფერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფერ-ი
კუთხ. ქიზიყ. მემკვიდრეობითი ნიშანი. შვილს რომ მამის რამე ნიშანი გამოჰყვება, მამის ნ ა ფ ე რ ი ა ო, - იტყვიან (ს. მენთეშ.); ნარევი სისხლის საქონელი (ლ. ლეონ.). ნაფთევ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. ხნულის ერთ-ერთი ნახევარი (ს.მენთეშ.). 2.კუთხ. ფშ. ნათიბი (ს. მაკალ.). ნაფთულ-ი 1.კუთხ. ხევსურ. 1. ქსოვილების ნაკუწები სხვადასხვა ფერისა; 2. მიწური ბანიდან გადმოყრილი თოვლის გროვა. ( ა. ჭინჭარ., 263). „ვეღარ ვნახე მიმავალი, დამეფარა ნ ა ფ თ უ ლ ი ო.“ 2.კუთხ. ფშ. კედელს გადაცილებული სახურავის ქვეშ წვიმისა და თოვლისაგან დაფარული პატარა მშრალი ადგილი.(ი. ქეშიკ.). „(ქათმები) შეფრთხნენ და საბძლის ნ ა ფ თ უ ლ ი ს ქვეშ შეიმალნენ.“

252 ნაფიჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფიჩ-ი
კუთხ. ქართ. თორნის პურის თხელი ნაპირი, წინაწვერი (მ. მესხ.; პ. გაჩეჩ.). ნაფლეტე-ჲ კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნაფლეჭა/ე-ი. ნაფლეჭა/ე,-ი კუთხ. იმერ. დიდი ნაჭერი რისიმე (ვ.ბერ.). ნაფლეჭე-ჲ კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნაფლეჭა/ე-ი. ნაფოთარე კუთხ. ლეჩხ. დოლაბის ირგვლივ შემონახვეტი ფქვილი (მ. ჩიქ.).

253 ნაფოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფოლ-ი
კუთხ. მთიულ. გაწეწილი მატყლი (ს. მაკალ.); გრძლად გადაჩეჩილი, გადახვეული მატყლი (ლ. კაიშ.).

254 ნაფოლარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფოლარ-ი
კუთხ. გუდამაყ. დაჩეჩილი მატყლი (ა. ბექ., 225). ნაფოტო-ჲ კუთხ. ქართლ. ბრტყელი თევზი, ნაფოტა (პ. გაჩეჩ.)

255 ნაფოხიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფოხიერ-ი
კუთხ. გურ. უხეიროდ, არამკვიდრად ნაკეთები რამ (გ. შარაშ.). „ქი არ გარღოულა აი შენი ნ ა ფ ო ხ ი ე რ ი ღობე!“ იხ. აგრეთვე: ფოხი, ფოხვა ნაფრეხე-ჲ კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნაფლეჭა/ე-ი ნაფტკვენ-ი კუთხ. რაჭ. ქათმის ბოლოებისაგან გაკეთებული პატარა ცოცხი მაგიდის გადმოსასუფთავებლად („კომუნისტი“, № 190, 1967).

256 ნაფურჩხალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფურჩხალ-ი
კუთხ. გურ. ნაფშვენი, ნამცეცი (დიალექტ., 666).

257 ნაფუტკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფუტკ-ი
კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: ნაფუტკნი ნაფუტკნ-ი კუთხ. ქიზიყ., ფშ. უმამლოდ დაბადებული კვერცხი (ს. მენთეშ.; თ. რაზიკ., „ივერია“, № 167, 1900; ი. ჭყონ.).

258 ნაფუტკნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფუტკნ-ი
კუთხ. ქიზიყ., ფშ. უმამლოდ დაბადებული კვერცხი (ს. მენთეშ.; თ. რაზიკ., „ივერია“, № 167, 1900; ი. ჭყონ.).

259 ნაფუჩნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფუჩნ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ნაფურჩქნი, უკანასკნელად აღებული თამბაქო (მ. ალავ., 2 ).

260 ნაფუძარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფუძარ-ი
კუთხ. თუშ. მეცხვარის საზაფხულო ბინის (ფარეხის) ნანგრევი (ლ. ლეონ.).

261 ნაფქვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფქვ-ი
კუთხ. კახ. ფქვილი (ა. მარტ., გ. იმნ.).

262 ნაფშრუკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფშრუკ-ი
კუთხ. ფშ. უხეიროდ ნაზელი (ვაჟა, IV, ა. შან.).

263 ნაფხენტალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფხენტალ-ი
კუთხ. ხევსურ. მსხვილი რიკის ან მოკლე ლატანის ნახეთქი (ა. ჭინჭარ., 278). ნაფხვერ-ი 1.კუთხ. თუშ მეწყრის ან ზვავის შემდეგ დარჩენილი ადგილი (თ. უთურგ.). 2.კუთხ. ხევსურ. პურის ნამუსრევი (ა.ჭინჭარ., 215).

264 ნაფხორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაფხორ-ი
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: ნაფხვერი 2 ნაფხუკ-ი კუთხ. ლეჩხ. ღორის მსხვილი ნაწლავის გარეთა ქონი (მ. ალავ., 2).

265 ნაქაშურებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქაშურებ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ჭამის დროს ტუჩებზე გადმოდენილი ნაჭამი. ზოგს ლაპარაკის დროსაც ემართება : ქაფი გადმოსდის.(ს. მენთეშ.). „ნ ა ქ ა შ უ რ ე ბ ი გადმაჲდის პირიდან.“

266 ნაქაჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქაჩ-ი
კუთხ. იმერ. სახარჯო ღვინო, ყურძნის დაწურვის შემდეგ დარჩენილ ჭაჭას წყალს დაასხამენ და ჩაასხამენ ქვევრში, ასე მიღებულ ღვინოს ნაქაჩი ჰქვია.(ლ. ლეჟ., 72; ბ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: ნაქაჯი ნაქაჯ-ი კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: ნაქაჩი ნაქეთ-ი კუთხ. მთიულ. ნამგლის სალესავი (ლ. კაიშ.).

267 ნაქერალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქერალ-ი
კუთხ. თუშ. ქერნაჭამი (ი. ბურუქ., 134).

268 ნაქეფჩარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქეფჩარა
კუთხ. იმერ. ლობიოს, სოიოსა და მისთ. გამონაფშვენი პარკი, გამობეგვილი ცარიელი პარკები, ნაჩურჩი (ი. ქავთ.).

269 ნაქვახა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქვახა-ი
კუთხ. გურ. ზრდაში ჩამორჩენილი წიწილა (გ. შარაშ.).

270 ნაქვეტო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქვეტო
კუთხ. ქვ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნაქოტა ნაქიჩარ-ი კუთხ. მთიუ;, გუდამაყ. ნაჩლიქარი (ე. ვირსალ.).

271 ნაქნარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქნარ-ი
კუთხ. გურ. 1. ნამოქმედარი, გაკეთებული. : 2. გადატ. ტანადი, კარგი შესახედავი (გ. შარაშ.). მუქარა : „კი გიზამ ნ ა ქ ნ ა რ ს, რომ გეკადრება, იმისთანას!“. „კაი ნ ა ქ ნ ა რ ი ა!“

272 ნაქოლავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქოლავ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სიმინდის წინწანარეკი მსუბუქი მარცვლები (მ. ჩიქ.).

273 ნაქონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქონ-ი
კუთხ. ფშ. უბრალოდ დაყრილი ქვით ამოყვანილი (ვაჟა, I, ა.შან.).

274 ნაქოტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქოტა
კუთხ. ქვ. იმერ. სიმინდის ფქვილის გაცრის შემდეგ დარჩენილი ნაწილი.

275 ნაქურჩალე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქურჩალე
კუთხ. ლეჩხ. სიმინდის ფუჩეჩი და გული, რომელზედაც მარცვლებია დამაგრებული (მ. ჩიქ.).

276 ნაქურჩელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქურჩელ-ი
კუთხ. ინგლ., იმერ. სიმინდის მარცვალგაცლილი ტარო (მ. ჯან.); ნაქურჩალი, მარცვალგაცლილი ტარო (ი. ქავთ.). იხ. აგრეთვე: ნაგულა, ნაკატო, ქურჩალა ნაქუჩ-ი 1.კუთხ. ქართლ., იმერ. უმარცვლო სიმინდის ტარო. (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 134, 1900; ი. ჭყონ.); გაფშვნილი ტარო. ნაქურჩალე (მ. ალავ., ედ. კლდ. ლექსიკ.). „მოწყენი უჯდა ბუხარს და ნ ა ქ უ ჩ ი ს ცეცხლს შეექცეოდა“. იხ. აგრეთვე: ნაქურჩელი 2.კუთხ. კახ. ნივრის ან ხახვის გარეკანი, ფოჩი (ა. მარტ., გ. იმნ.).

277 ნაქც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაქც-ი
კუთხ. ხევსურ., მოხ. მეორედ გაპარსულო ბატკანი (ს. ჭინჭარ.), 252); გაზაფხულზე ნაპარსი მატყლი (დიალექტ., 563).

278 ნაღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღ-ი
კუთხ. ფშ. ნაპრალი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).

279 ნაღარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღარ-ი
კუთხ. ქართ., ქიზიყ. ხნულის შუაში დაღჩენილი ღარი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.) ნაფთევთა შუა მოქცეული მოუხნავი მიწა, რომელიც შეიძლება ერთი მეტრის სიგანისაც იყოს და რამდენიმე დღიურიც (ს. მენთეშ.); ჴნულთ შუა დარჩომილი კორდი (საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.). იხ. აგრეთვე: ნაფთევი ნაღენკ-ი კუთხ. აჭარ. ნაგლეჯი, ნაჩეჩი, ნაწეწი; ნაფლეთი (შ. ნიჟარ.).

280 ნაღენჯურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღენჯურა
კუთხ. ოკირიბ. 1. ხილის ნაყოფის გული, რომელსაც ადამიანი არ ჭამს, ტოვებს; 2. ჭყინტი ტაროს გული (მარცვალგაცლილი). (მ. ალავ.). იხ. აგრეთვე: ღენჯურე ნაღერღალა კუთხ. ხევსურ. პურის ნამუსრევი. (ა. ჭინჭარ., 215). იხ. აგრეთვე: ნაფხვერი2 ნაღვერძალ-ი კუთხ. ქიზიყ. ტუჩებზე გამონაყარი გაციების გამო (ს. მენთეშ.). „ტუჩები ნ ა ღ ვ ე რ ძ ლ ე ბ ი თ ა აქ სამსე“

281 ნაღვრძენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღვრძენა
კუთხ. მთიულ. ნაღრძობი(ლ.კაიშ.). ნაღიბა-ჲ კუთხ. აჭარ. ნაღრიბაჲ, გადატ. გამხდარი, დალეული, სუსტი ბავშვი (შ. ნიჟარ.).

282 ნაღინტალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღინტალ-ი
კუთხ. ფშ. ზრდადაუსრულებული, დაჩაგრული, დაბეჩავებული (ი. ქეშიკ.).

283 ნაღინჯალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღინჯალა
კუთხ. ზ.იმერ. ხილის ჭამის შემდეგ დარჩენილი უვარგისი ნაწილი; აგრეთვე სიმინდისა და სხვ. ნაყოფის უვარგისი ნაწილი (ბ. წერეთ.). ნაღიტა-ჲ კუთხ. მესხ., ქიზიყ. გამხდარ-დასუსტებული ჭნავა ბავშვი (ი. მაისურ.); დაჩაგრული ცხოველი ან ადამიანი (ხბო, ბატკანი, ბავშვი), პატარაობის დროს რომ დაიჩაგრება და გაუზრდელი დარჩება; გადატ. ნაბოლარა (ს. მენთეშ.); პირუტყჳ დაჩაგრული (საბა); დაჩაგრული ხვასტაგი (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ). იხ. აგრეთვე: ჭნავაჲ ნაღლეზ-ი კუთხ. აჭარ. ნაგლეჯი, მონანგრევი (პ. ჯაჯან.; შ. ნიჟარ.). ნაღობარა/ე,- ჲ კუთხ. იმერ., გურ. ძველი ღობიდან აღებული შეშა ( ვ. ბერ.; ა. ღლ.). „ე ზამთარი ნ ა ღ ო ბ ა რ ჲ თ გევიტანეთ“

284 ნაღორდლევ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღორდლევ
კუთხ. ინგილ. ნაღრვერდლები, ნაკვერცხლები (დიალექტ., 621).

285 ნაღოფარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღოფარ-ი
კუთხ. მთიულ. ნაკვერჩხალი (ლ. კაიშ.).

286 ნაღრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღრ-ი
კუთხ. გურ. ჩაღრმავებული ზოლი; ნ ა ღ რ ე ბ ი ა ნ-ი ვაზის ტოტებზე იტყვიან (გ. შარაშ.).

287 ნაღრანტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღრანტ-ი
კუთხ. ფშ. გახრამული, ჩაღრმავებული, ჩანათხარი წყლისაგან (ვაჟა, I, ა. შან.).

288 ნაღრედა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღრედა-ი
კუთხ. გურ. დაღარული, ღარებიანი, მაგ., ჭიქა ან სხვა ჭურჭელი (გ. შარაშ.).

289 ნაღრიბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღრიბ-ი
კუთხ. გურ. გამხდარი, დალეული ბავშვი (ი. ჭყონ.); დაგლახებული, გაღატაკებული (ვანი, . თავაძე).

290 ნაღუნჯალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღუნჯალა
კუთხ. ზ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ღუნჯა ნაღურდალა კუთხ. რაჭ. მოუსვლელი და უჯიშო სიმინდის ტარო, იყენებენ ღორების საკვებად („კომუნისტი“, № 157, 1968).

291 ნაღუჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაღუჭ-ი
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: ნაღჯენაჲ. ნაღუჭა-ი კუთხ. გურ. ნაკუწი, პატარა ნაჭერი ქსოვილისა (გ. შარაშ.). ნაღჯენა-ჲ კუთხ. აჭარ. ხილის ნაყოფის თესლებიანი ნაწილი, ნაღინჭალა (შ. ნიჟარ.).

292 ნაყანობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყანობა
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: გაბორტვებული ყანა ნაყარ-ი 1.კუთხ. კახ. ცალკე ოჯახად გამოყოფილი ფუტკარი (ა. მარტყ., გ. იმნ.). 2.კუთხ. გურ., ლეჩხ. ახალმოყრილი რტოები (გ. შარაშ.); ბარტყი, სიმინდის ძირში უსარგებლოდ ამონაყარი, ამოსული ღეროები (დიალექტ., 678).

293 ნაყელავ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყელავ
კუთხ. ინგილ. ნადირის თავ-ყელ-კისერი მისი მკვლელი მონადირის წილად.(მ. ჯან.).

294 ნაყვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყვა
კუთხ. ინგილ. ცეხვა (ა. შან.), 351).

295 ნაყვერბულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყვერბულა
კუთხ. ლეჩხ. ყვერბზე გამომცხვარი მჭადი ან ხმიადი (მ. ალავ., 2). იხ. აგრეთვე: ყვერბი, ნაყორბალი ნაყვერ-ი კუთხ. ფშ. გახმობის მიზნით შემოკოდილი ხე (ი. ქეშიკ.). „ცულიც თავისას არ იშლიდა, სად ნაყვერს აკეთებდა, სად ახოსა სჩეხავდა“

296 ნაყვერებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყვერებ-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ. შემოკოდილი ხეები.(ვ. სომხიშვ.). იხ. აგრეთვე: ნაყვერი ნაყვრ-ი კუთხ. მთიულო. ნანგრევი (ლ. კაიშ.).

297 ნაყივ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყივ
კუთხ. ინგილ. ნაყივლი, დაყივლებული (დიალექტ., 621).

298 ნაყინუყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყინუყ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ნ ა ყ ი ნ უ ყ ი თ ლ ა პ ა რ ა კ-ი უგულოდ, ნაწყვეტ-ნაწყვეტ ლაპარაკი (ს. მენთეშ.). „რა ნ ა ყ ი ნ უ ყ ი თ ჲლაპარაკობ,თქვი, რა გინდა.“

299 ნაყიშება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყიშება
კუთხ. ქართ. გ ა ნ ა ყ ი შ ე ბ ა ნაწილ-ნაწილ წაღება, შემოფცქვნა, გამოკლება. შდრ.: გამონაყიშება (შ. ძიძ., ანგარიში).

300 ნაყიშ-ნაყიშ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყიშ-ნაყიშ
კუთხ. ქართ. ნაწილ-ნაწილ (შ. ძიძ., ანგარიში).

301 ნაყორბალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყორბალ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ღადარში გამომცხვარი მჭადი (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ნაყვერბულა ნაყოჩარ-ი კუთხ. ქიზიყ. თურქ. Koе 'ცხვარი'. დაკოდილი (დაყვერილი) ყოჩი (ს. მენთეშ.). ნაყრ-ი 1.კუთხ. ხევსურ. საარაყე ფქვილია (ა.ჭინჭარ., 215). იხ. აგრეთვე: ფორი 2.კუთხ. ფშ., მოხ, იმერ. საუზმე ადრე დილით (თ. რაზიკ., „ივერია’, № 134, 1900); საუზმემდის პურის ჭამა (ო. ქაჯ.); ლუკმა (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკ.). „ნაყრი არ მინახია“ „იმ დღეს ნაყრი არ გვენახა.“ 3.კუთხ. ქართლ. მარცვალში რძე რომ დაიწყებს გამაგრებს, იმას ეძახიან (ნ. კეცხ., 31).

302 ნაყრა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყრა-ი
კუთხ. მოხ. ჩვეულებრივი მატიტელა, მცენარეა (ა. მაყ.).

303 ნაყრიელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყრიელა-ი
კუთხ. გურ. პირიდან ნასაქმი; წ ა ა ყ რ ი ა გული აერია, ასაქმა (ა. ღლ.).

304 ნაყრობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყრობა
კუთხ. გურ. ფუტკრის გამრავლება, სკის რაოდენობის გადიდება (გ. შარაშ.). შდრ. : ქეგლ.

305 ნაყულა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაყულა-ი
კუთხ. გურ. თამბაქოზე, მდოგვზე, კომბოსტოსა და მისთანა მცენარეულობზე შეტეხილი ფოთლის ნაცვლად სხვა ახლად ამოსული ფოთოლი (ი. ჭყონ.).

306 ნაშავდღევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშავდღევ-ი
კუთხ. ქიზიყ. შავი დღით, ტანჯვა-წვალებით მონაგარი (ს. მენთეშ.). ნაშალ-ი 1.კუთხ. ხევსურ. საცხოვრებელი ნაგებობის ნანგრევი (ი. ჭინარ.), 298). 2.კუთხ. ქიზიყ. ნაყარი მიწა (ს. მენთეშ.). 3.კუთხ. ლეჩხ., იმერ., გურ., ზ. აჭარ. წვრილი ფული, ხურდა (მ. ჩიქ.; ვ. ბერიკ.; შ. ნიჟარ.; ა. ღლ.).

307 ნაშალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშალა
კუთხ. მთიულ. რაიმე ნაქსოვის დაშლილი ძაფი (ლ. კაიშ.).

308 ნაშაქარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშაქარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ყოფილი შაქი, ორნაყოლი დედალი ცხვარი (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: შაქი ნაშატ-ი კუთხ. ქსნის ხეობ. ნაძრავი მიწა (ვ. სომხიშვ.).

309 ნაშაშრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშაშრ-ი
კუთხ. ფშ. ნაჩხვლეტი (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.). ნაშე 1.კუთხ. ფშ., ქიზიყ. სველი, ნესტიანი ადგილი, საიდანაც წყალი იჟონება (ი. ქეში,.); წლისაგან მიშლამული ადგილი, სადაც ჩაეფლობა ადამიანი; ლამიანი ადგილი წყლი ქვეშ (ს. მენთეშ.); წყლის რიყე ფიჩხ-ჯაგნაროვანი (საბა). 2.კუთხ. ქართლ. შლამი (კირიონი). ნაშენ-ი 1.კუთხ. ხევსურ., ფშ. ნამატო პირუტყვი (ა. ჭინჭარ., 239; ქეგლ., 2). 2.კუთხ. კახ., ქიზიყ. შიგნეული (ს. მენთეშ.; ა. მარტ, გ. იმნ.). „ხანჯალი წაყუარა მუცელში და ნ ა შ ე ნ ი წინ დაულაგა.“

310 ნაშენობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშენობა
კუთხ. მთიულ. შთამომავლობა (მხოლოდ ვაჟები) (ლ. კაიშ.).

311 ნაშირ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშირ
კუთხ. ინგილ. „მკვლარზე გაყოლილ ნაშირს მესაფლავენი იყოფენ“ (მ. ჯან., 160; ა. შან., 351).

312 ნაშკიდურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშკიდურე
კუთხ. ლეჩხ. ქურაზე დარჩენილი ლითონის ნამწვი (მ. ჩიქ.). ნაშლაპაჸ-ი კუთხ. ფშ. ხერხით ჩამოღებული ნაკიდურები ფიცრებისაგან (პ. ხუბ).

313 ნაშხერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშხერ-ი
კუთხ. მესხ. ნახშირი (კ. დონდ., 374).

314 ნაშხულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაშხულა
კუთხ. გურ. ადგილი, სადაც წამოზრდილია ახალგაზრდა ხეები („კომუნისტი“, ¹ 292, 1967). იხ. აგრეთვე: შხუნა ნაჩალევ-ი კუთხ. გურ. ადგილი, სადაც ჩალა იყო; გადატ. გაშლილი, საჯირითო მინდორი (ა. ღლ.). შდრ. : ქეგლ.

315 ნაჩარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩარ-ი
კუთხ. მესხ. მდარე, ცუდი, უხარისხო (ი. მაისურ.).

316 ნაჩაფ-ი, ნაჩაფნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩაფ-ი, ნაჩაფნ-ი
კუთხ. ხევსურ. ნაოჭი (ნაოჭები) სადიაცო კაბის უკანა მხარეს (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 266).

317 ნაჩეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩეტ-ი
კუთხ. მთიულ. ბოჭკოგაცლილი კანაფის ღერო (ლ. კაიშ.).

318 ნაჩიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩიკა
კუთხ. ფშ., თუშ. მაჩიტელა, მცენარეა, თეთრი ძირი აქვს, იჭმება (თ. რაზიკი., „ივერია“,¹ 134, 1900; ი. ჭყონ.; ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: მაჩიკა ნაჩირგვალ-ი კუთხ. ლეჩხ. საჭმელი სოკოა ერთგვარი. (მ. ჩიქ.).

319 ნაჩირჩვნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩირჩვნა
კუთხ. ხევსურ. კირკილისაგან ტყავიდან აყრილი ბეწვი (ა. ჭინჭარ., 251). იხ. აგრეთვე: კირკილი 3 ნაჩოთირებ-ი კუთხ. ლეჩხ. თოვლზე ნაკვალევი (მ. ალავ., 1).

320 ნაჩოტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩოტ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ნაფოტი (მ. ჩიქ.).

321 ნაჩუჩქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩუჩქ-ი
კუთხ. რაჭ. უმთავრესად ღორის მიერ აჩიჩქნილი საჭმელი (შ. ძიძ., 211). ნაჩქინტელა/ე, - ი კუთხ. გურ. წვრილი, ბეწვის ოდენა ნაფოტი (ს. ჟღენ.). „ნ ა ჩ ქ ი ნ ტ ე ლ ა ი მომხდა ხელშიო.“

322 ნაჩხარტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩხარტ-ი
კუთხ. ქართ. იხ. აგრეთვე: ნაჩხატი ნაჩხატ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ., ქართლ., კახ., ფშ. 1 გაცვეთილი ნამჯობი ერთ-ორწელიწადს დასასვენებლად გაშვებული ( ს. მენთეშ.); გამოფიტული, მოუსვენარი მიწა (დიალქეტ., 563); დასვენებული მიწა, რომელზედაც წინა წელს არაფერი ეთესა. (ე. ბაბუნ., 271; გ. მაჭავარ., 287; ვაჟა-ფშ. მც.ლექსიკ.); 2. ხნულში დარჩენილი ხარვეზები (თ. სალარ., ალგ., 89). იხ. აგრეთვე: ნამჯობი, ნაბეჩხარი 2.კუთხ. მოხ. ჩანჩქერი (ო. ქაჯ.). 3.კუთხ. მოხ. წყალ-ღვარისაგა ჩამორეცხილი უნაყოფო ნიადაგი (დიალექტ., 563).

323 ნაჩხატებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჩხატებ-ი
კუთხ. მოხ. ჩანჩქერის გადმონაშხეფი (ა. ყაზბ.,I, შ. ძიძ.). იხ. აგრეთვე: ჩხატი ნაჩხეტ-ი კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: ნაჩხატი 1 ნაჩხოვარა ვარია კუთხ. იმერ. ნაშემოდგომევს გამოჩეკილი ვარია (ი. ქავთ.).

324 ნაცაპ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცაპ-ი
კუთხ. თუშ. ბულულის მეათედი ნაწილი (პ. ხუბ.).

325 ნაცარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცარა
კუთხ. გურ., მესხ. ნაცარქათამა, ჟუნჟრუკი, მცენარეა.(ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ქორაფა ნაცარბნევია კუთხ. მესხ. ნაცარქათამა(ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ნაცარა ნაცარბნია კუთხ. მესხ. იხ. აგრეთვე: ნაცარბნევია ნაცარგარო კუთხ. ზ. აჭარ. ნაცარტუტა, სარეცხისათვის ნაცარში ნადუღი წყალი.(შ. ნიჟ.). იხ. აგრეთვე: ნაცარძალი ნაცართუთქ-ი კუთხ. ქართლ. წყალში არეული ნაცარი (მ მესხ.).

326 ნაცარცხელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცარცხელ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ღადარი (მ. ალავ., 2).

327 ნაცარძალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცარძალ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. იხ. აგრეთვე: ნაცარგარო, ნაცრის ძალი ნაცარწმენდილ- ი კუთხ. ქიზიყ., რაჭ. ნაცარტუტა, მოდუღებული ნაცარი, რომელიც საპნის მაგივრობას ეწევა, როცა უსაპნობაა (ს. მენთეშ.); ნაცრიანი მდუღარე, ხმარობენ საპნის მაგიერ სარეცხად. (დიალექტ., 687). იხ. აგრეთვე: ნაცარგარო ნაცაქათარა კუთხ. იმერ. ნაცარქათამა, მხალია (ი. ქავთ.).

328 ნაცერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცერა
კუთხ. ქვ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნაქოტა ნაცვალგარდა მუშაობა კუთხ. ქიზიყ. ერთმანეთის დახმარება მუშაობაში, რამდენ დღესაც ერთი უშველის, იმდენდსავე დღეს მეორე დაეხმარება (ს. მენთეშ.).

329 ნაცივარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცივარ-ი
კუთხ. ფშ. ვისაც ციება სჭირდა (ვაჟა, II, ა. შან.).

330 ნაცილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცილ-ი
კუთხ. რაჭ., ქიზიყ. ბედისწერა (ვ. ბერ.); წერა; ფათერაკი, მოულოდნელი ცუდი შემთხვევა (ს. მენთეშ.). ნაცინცხალა/ე, - ი კუთხ. გურ. ნაპერწკალი (ს. ჟღ.).

331 ნაცნაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცნაურ-ი
კუთხ. ფშ. ნაცნობი (დიუალექტ.), 593).

332 ნაცორც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცორც-ი
კუთხ. მთიულ.,გუდამაყრ ნაძარცვი (ე. ვირსალ.).

333 ნაცრის ძალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცრის ძალ-ი
კუთხ. გურ. ნაცარტუტა, ნაცრის ნახარში წყალი, ხმარობენ სარეცხისათვის. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ნაცარგარო ნაცხერ-ი კუთხ. ფშ. ხე რომ მოტყდება და ნაპობები აეყრება; ან რაც ამოშვერილი მწვეტი დიდი ნაფოტები შერჩება მოტეხილი ხის ძირს, ასე რომ შეიძლება გაქცეული ნადირი ან კაცი, თუ უცებ დაეჯახა, ზედ აეგოს (თ. რაზიკ., „ივერია“, ¹ 134, 1900; ი. ჭყონ.).

334 ნაცხვენურ-ი, ნაცხუნურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცხვენურ-ი, ნაცხუნურ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სიმინდი, რომელიც სხვენზე გაახმეს (მ. ალავ., 2).

335 ნაცხუნურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაცხუნურ-ი
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: ნაცხვენური ნაძალ-ი კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნალი 2 ნაძაძარა კუთხ. იმერ. ძაძის (სოიის) გამოფშვნის შემდეგ დარჩდენილი ღეროები და ცარიელი პარკები (ი. ქავთ.).

336 ნაძახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძახ-ი
კუთხ. მთიულ. დაძახული ძაფი (ლ. კაიშ.).

337 ნაძგიდურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძგიდურა
კუთხ. რაჭ. ნასაკურთხევი, ნათრევი ხორცი (ვ. ბერ.).

338 ნაძებარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძებარა
კუთხ. იმერ. რთველის შემდეგ დარჩენილი ყურძენი ვენახში (ბ. წერეთ.); მოკრეფის (რთველის) შემდეგ ვაზებზე აქა-იქ შერჩენილი ყურძენი, გონგორა, ნამცვრევი (ი. ქავთ.).

339 ნაძეძა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძეძა-ი
კუთხ. გურ. ნაძენძი (გ. შარაშ.).

340 ნაძველა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძველა-ი
კუთხ. გურ. წინა წლისა, წინა წლიდან დარჩენილი ბოსტნეულის ამონაყარი (გ. შარაშ.).

341 ნაძირ-ი, ნაძირა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძირ-ი, ნაძირა
კუთხ. გურ., ქიზიყ. აბრეშუმის ჭიის ნაგავი : თუთის ფოთლების ნარჩენები, ჭიის სორსლები და ა.შ. (გ შარაშ.; ს. მენთეშ.).

342 ნაძმობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძმობ-ი
კუთხ. ფშ. ძმადშეფიცული, ძმობილი (თ. რაზიიკ., „ივერია“, ¹ 134, 1900; ი. ჭყონ.).

343 ნაძოძ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძოძ-ი
კუთხ. ფშ. ნაგლეჯი,ნაფლეთი (თ. რაზიკ., "ივერია", № 134, 1900; ი. ჭყონ.).

344 ნაძრავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძრავ-ი
კუთხ. ქართლ. მიწა, რომელიც, ერთხელ მაინცაა მოხნული. შდრ. : უძრავო მიწა (თ. სალარ., ალგ., 89).

345 ნაძრახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძრახ-ი
კუთხ. ქიზიყ., გურ. ნ ა ძ რ ა ხ ი ქ ა ლ ი სახელგატეხილი, შერცხვენილი ქალი, გალანძღული (ს. მენთეშ.; ა. ღლ.). შდრ. : ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

346 ნაძროვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაძროვალ-ი
კუთხ. იმერ. ძროზე, ფსკერზე დარჩენილი, ნაძირალი. ნაძროვალი ღვინო მაგარია (ი. ქავთ.). ანდაზაა : „კაი ღვინის ნ ა ძ რ ო ვ ა ლ ი ო და კაი კაცის ნაცოლარიო.“ ნაწევ-ი 1.კუთხ. ლეჩხ. საქონლის ფეხის ტკივილი დაჭედვის შემდეგ (მ. ჩიქ.). 2.კუთხ. ფშ. მოწვეული, მოპატიჟებული (ი. ქეშიკ.).

347 ნაწეკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწეკ
კუთხ. ინგილ. დაკვნიწებული ბრინჯი, წეკვა, კვნიწება (მ. ჯან.).

348 ნაწეკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწეკვ-ი
კუთხ. იმერ., გურ. ნაწყვეტი, ნაგლეჯი ან ნაჭერი რამესი, მაგ. ჩითეულის, ქაღალდის ან მიწისა (ი. ჭყონ.).

349 ნაწერობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწერობ-ი
კუთხ. ფშ. ბედისწერა, რაც, ცრუ რწმენით, ბედისაგან, ღმერთისაგან არის დადგენილი (ი. ქეშიკ.).

350 ნაწვერალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწვერალ-ი
კუთხ. ქართლ. ბალახის ან ქერის ნათესი ადგილი (ე. ბაბუნ., 271).

351 ნაწვრეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწვრეთ-ი
კუთხ. ხევსურ. კეცეულის ნაჭერი; გ ა წ ვ რ ე თ ა გაჭრა.(ა. ჭინჭ., 213). იხ. აგრეთვე: კეცეული, ქარმიჯი ნაწვრეტ-ი კუთხ. ფშ. ნახვრეტი (ი. ბუქურ., 135).

352 ნაწიგარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწიგარ-ი
კუთხ. ლეჩხ., ოკრიბ. ძირზე ამოსული ნერგი (მ. ჩიქ.); გადაწვენილი ვაზი ან ხე (მ. ალავ.).

353 ნაწიდარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწიდარ-ი
კუთხ. თუშ. ადგილი, სადაც ცხვარს აყენებენ (ი. ბექაუ., 135); ცხვრის ფარის ხანგრძლივად ნადგომი . ხუბ.)

354 ნაწიდვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწიდვარ-ი
კუთხ. ფშ. ცხვრის ნაბინავარი.(თ. რაზიკ., „ივერია,“ ¹ 167, 1900; ი.ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: ნაწიდარი ნაწილობა კუთხ. ქიზიყ. საუზმობა, წახემსება, დილაადრიან სახელდახელოდ ჭამა. შემდეგაა სადილობა, სამხრობა, ვახშმობა, სერიკუდა (ს. მენთეშ.).

355 ნაწკვინტალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწკვინტალ-ი
კუთხ. ფშ. დაწვეთებული (ი. ქეშიკ.). „გზის ერთ გვერდზე თაფლი იყო ნ ა წ კ ვ ი ნ ტ ა ლ ე ბ ი.“

356 ნაწნავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწნავ-ი
კუთხ. მთიულ. ნივრის ან ხახვის ასხმულა (ლ. კაიშ.).

357 ნაწრაწ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწრაწ-ი
კუთხ. იმერ. ფელამუშში ახლად ამოვლებული ჩურჩხელების ჩამონაღვენთი (ი. ქავთ.).

358 ნაწრია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწრია
კუთხ. მთიულ. წრე; ჭრელი ნაქსოვის სახე (ლ. კაიშ.).

359 ნაწყვეტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაწყვეტა
კუთხ. ქართლ. შვიტა, მცენარეა (ა. მაყ.). ნაჭა 1.კუთხ. იმერ., გურ., ლეჩხ. შუაცეცხლზე ქვაბის ჩამოსაკიდებელი ჯაჭვი, საკიდელი (ი. ჭყონ.); ჯაჭვი, საქვაბე (მ. ჩიქ.). 2.კუთხ. გურ., აჭარ. ნაჭი, წენგო (გ. შარაშ.; შ. ნიჟარ.). 3.კუთხ. ქვ. იმერ. ლაფანი. ლაფნის ხე (ა. მაყ.). 4.კუთხ. ქვ. იმერ. პურის გალეწვის შემდეგ დარჩენილი ნამჯა (ზ. ჭუმბურ., 283).

360 ნაჭაპნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭაპნ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ. თმის ნაწნავი (თ. რაზიკი., „ივერია“, ¹ 134, 1900; ი. ჭყონ.); თმის ნაწნავი (ა. შარ., 216). „ქალი წამავა ტირილით, თმის ნ ა ჭ ა პ ნ ჩამუდისაო.“ ნაჭარაჸ-ი კუთხ. თუშ. ნაჭერი (დიალექტ., 583).

361 ნაჭაჭურებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭაჭურებ-ი
კუთხ. ქიზიყ. შიგნეული (ს. მენთეშ.). „ყვირილისაგან ნ ა ჭ ა ჭ უ რ ე ბ ი გამაიდინა.“ ნაჭერ-ი 1.კუთხ. თუშ. ჭრილობა (ი. ბუქურ., 135; თ. უთურგ.). 2.კუთხ. ხევსურ. ძაფი, რომელსაც საქსოვად იყენებენ (ქიზიყ.) (ა. ჭინჭარ., 257).

362 ნაჭიობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭიობ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ყაჭი, რაც გამოუვა აბრეშუმის ჭიის პარკს ამოხვევის შემდეგ. (ს. მენთეშ.).

363 ნაჭირმაგარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭირმაგარ-ი
კუთხ. ფშ. ვინც იშრომა, იღვაწა-ღვაწლმოსილი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკი.).

364 ნაჭირმაგევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭირმაგევ-ი
კუთხ. ფშ. ჭირითა და ამაგით მოყვანილი (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.).

365 ნაჭლეკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭლეკ-ი
კუთხ. მოხ. ნაფეხური.(ო. ქაჯ.). იხ. აგრეთვე: ჭლიკი ნაჭლიკა კუთხ. ფშ., ხევსურ. კრიჭა, ნაველა წისქვილისა (ვაჟა, I, ა. შან.); ხის პატარა ღარი, რომლის ჴუმბურს ქვემოდან აქვს აკრული. ჴუმბურიდან (ხვიმირიდან) ნაჭლიკაზე გავლით მიდის საფქვავი წისქვილში (ა. ჭინჭარ. 209). „თუ სარეკელა რაკუნობს, ნ ა ჭ ლ ი კ ა შ ი დის ხვავია.“ იხ. აგრეთვე: ჴუმბურს ნაჭლიკარ-ი კუთხ. ფშ. ნაფეხარი, სველ მიწაზე, ტალახში დამჩნეული კვალი პირუტყვისა (ი. ქეშიკ.). "წავალ, წყალში გადვარდები - ხარის ნ ა ჭ ლ ი კ ა რ შ ი ა ო.“

366 ნაჭოჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭოჭ-ი
კუთხ. ხევსურ. ძვლის უმცირესი ნამუსრევი (ა. ჭინჭარ., 241). „მაარტყეს გერმანელებმაც, ნ ა ჭ ო ჭ გაიღა ძვლისაო.“

367 ნაჭოჭარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭოჭარ-ი
კუთხ. მთიულ., გუდამაყ. ფეხის ღრმა ნაკვალები (ე. ვირსალ.).

368 ნაჭრევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭრევ-ი
კუთხ. ფშ., თუშ. შემოკრული იარაღისაგან დარჩენილი ნაშთი (ვაჟა, I, ა. შან.); ჭრილობა (პ. ხუბ.).

369 ნაჭრევიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭრევიან-ი
კუთხ. ფშ., თუშ. დაჭრილი (თ. რაზიკ., „ივერია“, ¹167, 1900; ი. ჭყონ.; ი. ბუქურ., 135).

370 ნაჭრელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭრელ-ი
კუთხ. თუშ. იხ. აგრეთვე: ნაჭრელა ნაჭრელა კუთხ. ხევსურ., მთიულ. კერვის (ქარგვის) ხერხია ერთგვარი (ა. ჭინჭარ., 262). „რაი-ღ ვქნა, ვეღარ დავხკერავ პერანგის ნ ა ჭ რ ე ლ ა ს ა ო.“ ნაჭურტალა-ჲ კუთხ. ზ. აჭარ. ნაჭერი, ჩვარი, ჭინჭი (შ. ნიჟარ.).

371 ნაჭურჭალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭურჭალ-ი
კუთხ. ქიზიყ. 1. ნაჭუჭი; 2. თიხის ჭურჭლის კედელი (ს. მენთეშ.).

372 ნაჭყატურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭყატურა-ი
კუთხ. გურ. აბრეშუმის ჭიის დაუსრულებელილ, რბილი, უვარგისი პარკი (გ. შარაშ.).

373 ნაჭყვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჭყვა
კუთხ. ქართლ. ჭყლეტა, სრესა, ნაყვა, ჩეჩვა. (ა. ღლ.).

374 ნახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახა
კუთხ. ქიზიყ. რახან, რადგანაც, რაკი (ს. მენთეშ.; დიალექტ., 608). „ნახა შენ გინდა, წამავალ.“

375 ნახამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახამ
კუთხ. კახ. რადგან, რახან. (ა. მარტ., გ. იმნ.). იხ. აგრეთვე: ნახა ნახაპურა-ი კუთხ. გურ. თავის ქალა (გ. შარაშ.).

376 ნახდათ ქონება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახდათ ქონება
კუთხ. ლეჩხ. მონახადად; ჭ უ რ ი ნ ა ხ დ ა თ ა ქ ვ ს ხშირად ხდის ქვევრს, რომელშიც სახარჯო ღვინო უსხია (მ. ალავ., 2).

377 ნახევ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახევ
კუთხ. ფერეიდნ. ნახევარი (ა. ჩიქ.).

378 ნახევარგურგვალ-ი ქლიბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახევარგურგვალ-ი ქლიბ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ოქრომჭედლის იარაღი; ქლიბია, ცალი მხარე ბრტყელი აქვს, მეორე - მრგვალი (ს. მენთეშ.).

379 ნახეშურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახეშურ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ხეშიდან მიღებული მარცვალი (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ხეში ნახეჩ-ი კუთხ. ფშ., ქიზიყ. ნახეჩი, ნაპობი, ჩამონაპობი (დიალექტ., 608); გახლეჩილი (დ. ჩუბ.).

380 ნახვევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახვევ-ი
კუთხ. მთიულ. გადაჩეჩილი, შეხვეული მატყლი (ლ. კაიშ.). ნახირე-ჲ კუთხ. ქართლ. პატარა, წითელი ჩიტი, საქონელთან იცის ყოფნა (პ. გაჩეჩ.).

381 ნახიჭო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახიჭო
კუთხ. მესხ. ქონის ან დუმის ნადნობი (ი. მაისურ.); გადადნობის შემდეგ დარჩენილი ქონის ნაჭერი („კომუნისტი“, № 157, 1968); ქონის ნადნობში მწუარი (საბა).

382 ნახმერტლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახმერტლა
კუთხ. გურ. ცხენის ნაჭამი ჩალის ნარჩენები (გ. შარაშ.). ნახორ-ი 1.კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ნაფხვერი 2 2.კუთხ. გურ. ღომის გაცეხვის შემდეგ დარჩენილი ქერცლები მარცვლისა (ს. ჟღ.); ნაცეხვის ანაბერტყი (საბა).

383 ნახორმალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახორმალ-ი
კუთხ. ქართლ. ძველი ჭურჭლისა და მისთანათა მანტვრევ-ნამუსრევი (გ. შატბ.), 82).

384 ნახორმახარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახორმახარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ნამუსრევი, წვრილი ნამტვრევები.(ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ნახორხალი, ნახორმალი ნახორხალ-ი კუთხ. ფშ. საჭმელად უვარგისი პურის ნატეხები, ნაფხვენები (ი. ქეშიკ.). ნახრანტაჸ-ი კუთხ. თუშ. წყლის მიერ გამოხრამული მიწა (პ. ხუბ.).

385 ნახსიანობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახსიანობა
კუთხ. გურ. წყენის დიდხანს დახსომება; ნ ა ხ ს ი ა ნ-ი, ნ ა ღ ს ი ა ნ-ი წყენას, შეურაცხყოფას რომ არ ივიწყებს (გ. შარაშ.).

386 ნახუნაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახუნაკ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ღვინის ძირში დალექილი ჭურჭელი, ლექე, რომელიც ამჟავებს ღვინოს (ს. მენთეშ.). „ღვინოჲ ნ ა ხ უ ნ ა კ ი შაჲყოლია და დამჟავებულა.“

387 ნახურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახურ-ი
კუთხ. ფშ. ნახურავი, რაც ეხურა (ვაჟა, IV, ა. შან.; ქეგლ.). ნახშიორაჲ კუთხ. მოხ., მთიულ. გამდნარი დუმის ნარჩენი (ო. ქაჯ.); ნ ა ხ შ ი ო რ ა ხიწიწი (ლ კაიშ.).

388 ნახშირჭმულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნახშირჭმულ-ი
კუთხ. გურ. შემცდარი, შერცხვენილი, სირცხვილჭმული (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.). ნახშობა 1.კუთხ. რაჭ. ლაპარაკი, ბაასი; ს ა ნ ა ხ შ ო ბ ო ადგილი, სადაც კვირა-უქმეებში იკრიბებიან და ბაასობენ (ვ. ბერ.; დიალექტ., 687). 2.კუთხ. აჭარ. გაჭირვება, სიმწარე (პ. ჯაჯან.). „ბევრი ნ ა ხ შ ო ბ ა მინახავს, იმან გამაბეჩავა.“ ნაჴად-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. 1. კოპტონი; 2. ამხრალებული რქა, კანგახდილი თუთის ტოტები. რქას რომ აამხრალებენ, ლასტად წნავენ და ჭიას შლიან ზედ. სანამ ჭია არ გასულა ცახზე და პარკი არ გაუკეთებია, მანამ ნაჴადის დაწვა არ შეიძლებაო, ჭია ცოდოაო (ს. მენთეშ.). შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ. 2.კუთხ. მთიულ. ტყავის უბეწვო მხარე (ლო. კაიშ.). ნაჴარებ-ი კუთხ. მთიულ. ნამაკინტლევი ძროხა (ლ. კაიშ.). ნაჴელ-ი კუთხ. თუშ. ქუმელა აზელილი მხოლოდ ცხვრის კალტით (პ. ხუბ.). ნაჴეჩ-ი კუთხ. ხევსურ. ხის ნახეთქია, (ა. ჭინჭარაულ, 278). იხ. აგრეთვე: ნახეჩი ნაჴობა-ჲ კუთხ. თუშ. სარეველა, მახობელა (პ. ხუბ.). ნაჯანჴალევებულ-ი კუთხ. ქიზიყ. ბევრი ნავალი, ხანგრძივ ნატარები, მიწვეტებულ-მოწვეტებული (ს. მენთეშ.). „მდინარე წყალი ნ ა ჯ ა ნ ჴ ა ლ ე ვ ე ბ უ ლ ი ა და დასალევად კარგია, შამრგოა.“

389 ნაჯაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჯაო
კუთხ. იმერ., ლეჩხ. 1. დაბალი ადგილი (ვ.ბერ.); 2. ნიაღვრისაგან მოტანილი შლამი (მ. ჩიქ.).

390 ნაჯენჯარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჯენჯარ-ი
კუთხ. მთიულ. დაბურდული, დახლართული ძაფი (ლ. კაიშ.). ნაჯიგა/ე,-ი კუთხ. გურ. ფქვილის გაცრის შემდეგ დარჩენილი ქატო. (ს. ჟღ.).

391 ნაჯინჭვ-ი დათვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჯინჭვ-ი დათვ-ი
კუთხ. გურ. გაბოროტებულ დათვზე იტყვიან (გ. შარაშ.).

392 ნაჯორკალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჯორკალ-ი
კუთხ. ქართლ. ცეცხლმონაკიდები შეშის ნაჭერი (მ. მესხ.).

393 ნაჰარ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნაჰარ
კუთხ. ინგილ. აზ. нahap 'სადილი' ნაყრი, დანაყრება (მ. ჯან.).

394 ნგრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნგრო
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: მგრო ნება კუთხ. მოხ., თუშ. ზზ., ნელა, წყნარად (ო. ქაჯ.); ნელა (პ. ხუბ.). „ნ ე ბ ა იარ“...

395 ნებალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნებალ-ი
კუთხ. ქართლ. ლებანი, ნიგვზის გულის ნახევარი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).

396 ნებალ-ო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნებალ-ო
კუთხ. იმერ. ნიგვზის (კაკლის) გულის ნახევარი. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: ნებალი ნებას კუთხ. ხევსურ. ნელა, წყნარად. (ა. შან.). იხ. აგრეთვე: ნება ნებიერ-ი 1.კუთხ. რაჭ., იმერ. საგანგებოდ გასუქებული საახალწლო მოზვერი (შ. ძიძ., 210); უშობელი (ვ. ბერ.). 2.კუთხ. ქიზიყ. გუთნის ნაწილია (ს. მენთეშ.). ნებიერაჸ-ი კუთხ. თუშ. ჯანმრთელი, საღი ცოცხალი არსება (თ. უთურგ.).

397 ნებივრათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნებივრათ
კუთხ. კახ. ნელა, მძიმედ. (ა. მარტ., გ. იმნ.). იხ. აგრეთვე: ნება ნებითება კუთხ. გუდამაყ. ე ნ ე ბ ი თ ე ბ ა. ენებება, ნებავს, სურს (დიალექტ., 572).

398 ნებრუცა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნებრუცა
კუთხ. ქიზიყ. მეტად ნებიერი, ძალიან განებრივრებული (ს. მენთეშ.).

399 ნეგო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეგო
კუთხ. მესხ., ჯავახ. კრაზანა, მცენარეა (ა. მაყ.).

400 ნეგრო, ნოგრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეგრო, ნოგრო
კუთხ. გურ., აჭარ. ჯიში, მოდგმა (ს. ჟღ., ი. მეგრ.).

401 ნედლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნედლო
კუთხ. ქიზიყ. დუნე, უფხო კაცი (ს. მენთეშ.).

402 ნედლობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნედლობა
კუთხ. ქიზიყ. ნორჩბალახობა შემოდგომაზე ან ზამთარში ნოტიობის დროს (ს. მენთეშ.).

403 ნეთხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეთხ-ი
კუთხ. ფშ. იხ. აგრეთვე: ნეთხა ნეთხა კუთხ. ხევსურ. ძვალი, რომელზედაც რქაა წამოცმული (ა. ჭინჭარ., 239).

404 ნეი-ნეი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეი-ნეი!
კუთხ. კახ. ღორების დაძახება დასაპურებლად (ა. მარტ., გ. იმნ.). ნეკ-ი 1.კუთხ. იმერ., ლეჩხ., ქიზიყ. ვაზის სამი კვირტის შემცველი ლერწი გასხვლის შემდეგ დატოვებული (დიალექტ., 672); გადაჭრილი ლერწი (ლ. ლეჟ., 66); ვაზის რქა, სანერგე (მ. ჩიქ.); ორ-სამ კვირტზე გასხლული ვაზის რქა (ს. მენთეშ.; დიალექტ., 608). 2.კუთხ. მთიულ. ნეკნის ბოლო (ლ. კაიშ.). 3.კუთხ. ქართლ. ხვნის დამთავრებამდის ზოგჯერ მოუხნავად დარჩენილი მცირე ნაკვეთი მიწისა (თ. სილაგ., ადგ., 92).

405 ნეკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკა
კუთხ. მთიულ. 1. საქონელი ან ადამიანი, რომელიც ნელა იზრდება და პატარა რჩება; 2. გამოუჩვევი, გუთანში უკან შებმული ხარი; 3. იგივეა, რაც ნელა (ლ. კაიშ.).

406 ნეკად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკად
კუთხ. ლეჩხ. ჯავრად, ხინჯად, ნაკლად (მ. ალავ., 1). „ბოშობისას გამლანძღა და მასოღმა გულში ნ ე კ ა დ მაქ.“

407 ნეკარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკარ-ი
კუთხ. ქართლ. კვირტებიანი შტო (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). იხ. აგრეთვე: ნეკერი ნეკერ-ი კუთხ. ფშ., რაჭ., იმერხ., აჭარ. ხის ტოტის ნორჩი წვერები (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.); თხილის გარეკანი (შ. ძიძ., 210); მუხის ფოთლები ზამთარში საქონლის საჭმელად (დიალექტ., 654); მცენარის ფოთლიანი ყლორტები (ნ. მარი, 83; პ. ჯაჯან.).

408 ნეკერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკერა
კუთხ. ქიზიყ. 1. დაულაგებელი, არადარბაისელი ადამიანი; 2. მეტსახელიანი კაცისა (ს. მენთეშ.).

409 ნეკერჩხალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკერჩხალ-ი
კუთხ. ქართლ. ქორაფი, მცენარეა (ა. მაყ.).

410 ნეკვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკვა
კუთხ. იმერ. ვაზის გადაჭრა კვირტზე გაზაფხულზე (ვ. ბერ.).

411 ნეკნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკნ-ი
კუთხ. ქართლ. გამომცხვარი პური; ფორმით ნახევარმთვარის მსგავსი (პ. გაჩეჩ.).

412 ნეკორჩხალ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეკორჩხალ
კუთხ. ინგილ. ჩვეულებრივი ნეკერჩხალი. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ნაკერჩხალი ნეკურა კუთხ. ქართლ. კუნჭულა, მცირე ადგილი, რომელიც დატოვებულია მინდორში მკის ან ხვნის დროს („კომუნისტი, ¹157, 1968); ერთიან მამულში შეჭრილი სამკუთხა ნაკვეტი (მ. მესხ.).

413 ნელად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნელად
კუთხ. მოხ. ახლახან, ცოტა ხნის წინათ (დიალექტ., 563).

414 ნელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნელა
კუთხ. მთიულ. ძროხა, რომელიც გვიან გაზაფხულზე იგებს (ლ. კაიშ.). ნელა-ჲ კუთხ. ინგილ. ჯიში ხეხილთა, რომელთა ნაყოფი გვიან, ნელა მწიფდება (მ. ჯან.).

415 ნელგანაყარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნელგანაყარ-ი
კუთხ. მთიულ. ახლო ნათესავი (ლ. კაიშ.).

416 ნელიგიჟო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნელიგიჟო
კუთხ. იმერ. ნელ-თბილი წყალი (ვ. ბერ.).

417 ნელჩქულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნელჩქულ-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ლენჩქური ნელხანათ კუთხ. კახ. ახლახან, ეს-ეს არის (ა. მართ., გ. იმნ.).

418 ნემსიყლაპია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნემსიყლაპია
კუთხ. ქიზიყ. სავარცხელა, მცენარეა (ს. მაყ.).

419 ნემსა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნემსა
კუთხ. ლეჩხ. ურმის ფალანგის უკანა გამირი (მ. ჩიქ.). ნენა/ე,-ი კუთხ. გურ. დედა (ს. ჟღ.; ა. ღლ.; ე. ნენ.; I, თ. კიკ.).

420 ნენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნენა
კუთხ. ქიზიყ. ნელა (ს.მენთეშ.).

421 ნენე-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნენე-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნენაი ნენე-ჲ კუთხ. ზ. აჭარ. ბებია, დიდედა; (ქვ. აჭარ.) დედა (შ. ნიჟარ.).

422 ნენეძირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნენეძირ-ი
კუთხ. აჭარ. ნენეზირა, მსხლის ჯიშია ერთგვარი (შ. ნიჟარ.).

423 ნეპერ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეპერ
კუთხ. ინგილ. ქაფი, პერი (მ. ჯან.).

424 ნერბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნერბ-ი
კუთხ. მთიულ. დედალი, დამაკებული ცხვარი (ლ. კაიშ.).

425 ნერგ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნერგ
კუთხ. ინგილ. მორგვი (მ. ჯან.).

426 ნერგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნერგ-ი
კუთხ. ქართლ. ტირიფი, ძეწნა, მცენარეა (დიალექტ., 640; ა. მაყ.).

427 ნერღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნერღ-ი
კუთხ. ფშ. ყველის ან ხაჭოს შრატი (ლ. ლეონ.); შრატის ნარჩენი, ნაძირალი (ა. ჭინჭარ.), ფშ.). ნერჩ-ი 1.კუთხ. გურ., იმერ. ახლად დაბადებული ბავშვის დასალოცავად ლხინის გამართვა დედამანიისა და მის დამხმარეთა თანდასწრებით (ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: დედამანია 2.კუთხ. იმერ. სანერჩე, სათესლედ მიჩნეული მხალი, ხელმეორედ გადანერგილი შემდეგი წლისათვის თესლის გამოსაღებად (ვ. ბერ.). 3.კუთხ. ლეჩხ. ხის ნედლი შტოებით მოფენილი საბრძლის ჭერი, რომ მის ქვეშ საკვები არ წახდეს (მ. ალავ., 1). 4.კუთხ. ქვ. იმერ., ზ. აჭარ. ფსკერი, ძირი ჭურჭლისა (შ. ნიჟარ.). 5.კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ნერჭი ნერცხ-ი კუთხ. მთიულ., მოხ. ნარეცხი წყალი (ლ.კაიშ.; ო. ქაჯ.).

428 ნერჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნერჭ-ი
კუთხ. რაჭ. მოხარშული ხორცის ნაჭერი (ვ. ბერ.).

429 ნესვპუმპულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნესვპუმპულა
კუთხ. თიან. დასტამბო, ბალახია (ა. მაყ.).

430 ნეტარ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეტარ
კუთხ. თუშ. ნეტავი (დიალექტ., 583).

431 ნეფისძველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეფისძველა
კუთხ. ქართლ. დაძველებული ნეფე, ნეფე ქორწილის მეორე დღეს (გ. შატბერ., 82).

432 ნეფსა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეფსა
კუთხ. რაჭ. მარხილის ნაწილია (შ. ძიძ., 210).

433 ნექვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნექვ-ი
კუთხ. რაჭ. ნაწილ-ნაწილ აგროვებული თივა ზვინის დასადგმელად (ვ. ბერ.).

434 ნეშვტებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეშვტებ-ი
კუთხ. მოხ. ძარღვები (ა. ყაზბ., IV, შ. ძიძ.).

435 ნეშტვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეშტვ-ი
კუთხ. ფშ. საკრავი (სალამური, სტვირი) (ი. ქეშიკ.).

436 ნეჩო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეჩო
კუთხ. მოხ. ფქვილის გაცრის შემდეგ დარჩენილი ჩენჩი (ო. ქაჯ.).

437 ნეცხვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეცხვ-ი
კუთხ. აჭარ. კევრის ასაბმელი (შ. ნიჟარ.). ნეჭა-ჲ კუთხ. ინგილ., ქიზიყ. ჭრილობა (ა. შან., 351; დიალექტ., 621); ჭილობი ან სქელი მატერიის ჩამონაჭრებისაგან დაწნული საფენი (ს. მენთეშ.); სუფთა ჭილოფი (საბა; ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ.).

438 ნეხვბალახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეხვბალახა
კუთხ. კახ., მთიულ. იხ. აგრეთვე: ბანგა, დაჯორა ნეხვწყალ-ი კუთხ. ზ. აჭარ. წყალში გახსნილი ნაკელი, ორგანული სასუქი, რომელსაც მიუშვებენ ყანაში (სადაც წყალი უდგება) გასანოყიერებლად (შ. ნიჟარ.).

439 ნეჯვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნეჯვ-ი
კუთხ. თუშ. მენჯი; ნ ე ჯ ვ ჸ ა-ი მენჯის ძვალდაავადებული, კოჭლი (პ. ხუბ.; ლ. ლეონ.).

440 ნიაგაბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიაგაბ-ი
კუთხ. გურ. ნაირი (გ. შარაშ.). „რა ნ ი ა გ ა ბ ი ბაღანაი ხარ, ხელს, რომ ვერ გააჩერებ მიდღემჩი.“

441 ნიაგავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიაგავ-ი
კუთხ. გურ. ნაირი, გვარი, სახეობა; ამ ნიაგავათ ამგვარად, ამნაირად. (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ნიაგაბი ნიადამ კუთხ. ფშ. რა თქმა უნდა, უეჭველად (ი. ქეშიკი.).

442 ნიადე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიადე
კუთხ. ხევსურ. ნიადაგ, რასაკვირველია, რა თქმა უნდა. (ა. შან., 133; დიალექტ., 555). „ჯვარის ძალით რო არ დაელიშნ, ნ ი ა დ ე ვინ მისცემდ ქალს?“ ნიავქარ-ი 1.კუთხ. ქართლ. ზღაპრული ცხენი. (ა. ღლ., ქართლ., 287). „შეჯდა დავრიში ნ ი ა ვ ქ რ ე ბ ზ ე“. იხ. აგრეთვე: იარქანი 2.კუთხ. რაჭ. ცხენის ეპითეტია (შ. ძიძ., 211).

443 ნიავღორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიავღორ-ი
კუთხ. გუდამაყ. ნიაღვარი (დიალექტ., 573).

444 ნიაზობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიაზობა
კუთხ. ფშ. საჭიროება, სურვილი (ი. ქეშიკ.).

445 ნიახურა ბალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიახურა ბალახ-ი
კუთხ. კახ., გურ. იხ. აგრეთვე: წყლის ნიახურა ნიგა/ე,-ი კუთხ. გურ. თუჯის თუნგი (ს. ჟღ.).

446 ნიგვზნარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიგვზნარა
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: დათვის ბალი ნიგზურ-ი, ნიგზურა კუთხ. ფშ., ხევსურ., მოხ., მთიულ. მუგუზალი (ი. ჭყონ ; ა. შან.; ო. ქაჯ.; ლ. კაიშ.) ნიგზურაჸ-ი კუთხ. თუშ. მუგუზალი. (თ. უთურგ.). იხ. აგრეთვე: ნიგზური ნიგორ კუთხ. ინგილ. ნიორი (მ. ჯან.).

447 ნიგუზ, ნიგზურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიგუზ, ნიგზურა
კუთხ. ხევსურ. მუგუზალი.(ა. ჭინჭარ., 289). „ერთ რაიმ ნიგუზს იბრუნებს, სხვა ეზიდების კერასა“. იხ. აგრეთვე: ნიგზური ნიგუზალ-ი კუთხ. გურ. მუგუზალ-ი. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ნიგზური, ნიგუზ ნიგუზარ-ი კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: ნიგუზალი, ნიგზური, ნიგუზ ნიდაო კუთხ. იმერ. ცხენის კისერი ბეჭების შესაყართან (ვ.ბერ.; ქეგლ.).

448 ნიდორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიდორ-ი
კუთხ. ლეჩხ. მინდორი (მ. ალავ., 1).

449 ნიედეგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიედეგა
კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: ნიადაგა ნიკაშა-ჲ კუთხ. აჭარ. თეთრნიკაპა და გრძელბეწვა ძაღლისათვის შერქმეული სახელი (შ. ნიჟარ.).

450 ნიკბ-ი, ნიკბებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიკბ-ი, ნიკბებ-ი
კუთხ. მესხ., ზ. იმერ. ქსოვილის ან ნაქარგის კბილოვანი კიდურები (ი. მაიურ.); კბილოვანი ნაპირები, კბილები; ნ ი კ ბ ე ბ ი ა ნ-ი ქ ს ო ვ ი ლ-ი კბილოვან-სახებიანი ქსოვილი (ბ. წერეთ.).

451 ნიკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიკვ-ი
კუთხ. გურ. ნიყვი, სოკოა ერთგვარი (ა. ღლ.).

452 ნიკნიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიკნიკა
კუთხ. ინგილ. კიკნია, ნიკაპდაუყენებელი მოლაპარაკე (მ. ჯაშ.).

453 ნიკორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიკორა
კუთხ. ხევსურ. ნ ი კ ო რ ა თ ი თ-ი ნეკი (ა. შან., დიალექტ., 555).

454 ნიკორა ლობიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიკორა ლობიო
კუთხ. ქართლ. ლობიოს ჯიშია ერთგვარი, სარის ლობიო (გ. შატბერ., 68).

455 ნიკრის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიკრის-ი
კუთხ. იმერ. პატარა, გამხდარი ნიკაპი (ვ. ბერ.).

456 ნიკურტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიკურტ-ი
კუთხ. გურ. წალდის მოკაუჭებული წვერი (გ. შარაშ.). ნინიმა-ჲ კუთხ. ინგილ. საალერსო სიტყვაა, ძროხაზე ამბობენ (მ. ჯან.). ნინუა/ე,-ი ნონუა/ე,-ჲ კუთხ. იმერ. ღრძილი (ვ. ბერ.).

457 ნიორთავა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიორთავა
კუთხ. კახ. დანაყილი ნივრისა და ნიგვზისაგან შემზადებული კერძი, სანელებელი (ქეგლ.).

458 ნიორთა ნაქურჩელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიორთა ნაქურჩელა-ი
კუთხ. გურ. სულ ცოტა, უმნიშვნელო სარგებლობა (გ. შარაშ.).

459 ნიორტაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიორტაკ-ი
კუთხ. ქართლ. ნივრის შეჭამანდი. მზადდება ნივრისა და ნიგვზის შეზავებით. (გ. შატბერ., 82). იხ. აგრეთვე: ნიორთავა ნიორწყლათ ქცევა კუთხ. გურ. დანგრევა, დაქცევა, გაცამტვერება, მტვრად ქცევა (ა. ღლ.); ნ ი ო რ წ ყ ლ ა თ ა ქ ც ე ვ ს ძალიან სცემს, დაბეჭავს, ცხვირ-პირს დაუჩეჩქავს, გაანადგურებს (ქეგლ.).

460 ნიჟ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიჟ-ი
კუთხ. თუშ. ჟინი (პ. ხუბ.). „ვერ მიჸკალი ნიჟ.“

461 ნიჟურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიჟურ-ი
კუთხ. მოხ. ხორკალი, როკი, კორძი (ო. ქაჯ.).

462 ნირ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნირ
კუთხ. თუშ. ნიორი (პ. ხუბ.).

463 ნირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნირ-ი
კუთხ. ფშ., კახ. ზნე, ჩვეულება (ლ. ლეონ.).

464 ნირღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნირღ-ი
კუთხ. მოხ. ნადუღრის ნარჩენი სითხე.(ო. ქაჯ.). იხ. აგრეთვე: ნერღი ნირციო კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ლინციო ნისლ-ი კუთხ. ხევსურ. ოხშივარი, ორთქლი. (ა. შან., 246). „დავითვერ, ნ ი ს ლ მ ა დამათვრა აბანოთ ამამდინარმა“

465 ნისლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნისლა
კუთხ. ქართლ. ნისლისფერი საქონლის სახელი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.) შდრ. : ქეგლ. ნიტრა 1.კუთხ. ქიზიყ., იმერ., ოკრიბ., რაჭ., ლეჩ. 1. ლიტრა. საწყაო ხისა, მრგვალი, 13 გირვანქა ხორბალი ჩადის (ს. მენთეშ.); 2. პატარა დოქი, ხელადა თიხისა ( ს. მენთეშ.; ვ. ბერ.; დიალექტ., 687; მ. ალავ.). 2.კუთხ. ოკრიბ. ადგილობრივი ჯიშის მსხალი ნიტრისებური ფორმისა, საზამთრო, მწვანე ფერის (მ. ალავ.).

466 ნიუკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიუკ-ი
კუთხ. კახ. ნიუკა, მცენარეა (ა. მაყ.).

467 ნიფხავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიფხავ-ი
კუთხ. მესხ. ბურტყლი, ბუმბული ფრინველისა (კ. დონდ., 375). „ტრედი დავიჭირე, გავღვლიპე და იმისი ნ ი ფ ხ ა ვ ი ხელში შემრჩაო.“

468 ნიფხვისტოტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიფხვისტოტა
კუთხ. ქართლ. დიდჯამა ფურისულა, მცენარეა (ა. მაყ.).

469 ნიქვთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიქვთ-ი
კუთხ. გურ., რაჭ. ნივთი (ს. ჟღ.; შ. ძიძ., 211; დიალექტ., 687). ნიქსარულა-ჲ კუთხ. ზ. აჭარ. განთქმული ჯიშის ხორბალი (შ. ნიჟარ.).

470 ნიღნიღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიღნიღ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ცხვირში ლაპარაკი, ჯუჯღუნი (ს. მენთეშ.). ნიღნიღა-ჲ კუთხ. ინგილ. ჯუჯღუნა(მ. ჯან.).

471 ნიღრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიღრ-ი
კუთხ. ქიზიყ., თუშ. წალდის ცხვირი (ს. მენთეშ.); ცულის წვერი (პ. ხუბ.); მახჳლის ყუის გნდე (საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).

472 ნიღურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიღურ-ი
კუთხ. გურ. წალდის წვერი. (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: ნიღრი ნიყვ-ი 1.კუთხ. გურ. სოკოა ერთგვარი (ს. ჟღ.). 2.კუთხ. ლეჩხ. კეცის მჭადის ნატეხი (მ. ჩიქ.).

473 ნიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიშ-ი
კუთხ. მოხ. სალოცავი, როცა რომელიმე დიდი ეკლესია შორს იყო, მის სახელზე კეთდებოდა პატარა ნაგებობა - ნ ი შ ი, სადაც მოდიოდნენ მლოცველები (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).

474 ნიშაქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიშაქ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ხემსი, ცოტა რამე დასანაყრებელი, მცირე საჭმელი (ს.მენთეშ.).

475 ნიშხა-ნიშხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიშხა-ნიშხა
კუთხ. კახ., ქართლ., თიან. ბავშვების თამაშობაა (ა. მარტ., გ. იმნ.); გოგონათა თამაშობაა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; დ. ჯიბლაძე).

476 ნიშხაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიშხაფ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. ახორის (ბოსელის) დამატებითი კარი-ჭიშკარი (შ. ნიჟა.).

477 ნიჩბურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიჩბურა
კუთხ. ქართლ. ნიჩბისიდან გამოთხოვილი ქალი (გ. შატბერ., 83)

478 ნიჩურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიჩურ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ღორის დინგი (ს. მენთეშ.); ნიჩვი, ჩიჩჳრი (საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).

479 ნიჩქვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიჩქვ-ი
კუთხ. ლეჩხ. უშნო სახე (მ. ჩიქ.).

480 ნიჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიჭ-ი
კუთხ. კახ. პატარძლისათვის მირთმეული საჩუქარი (ა. მარტ., გ. იმნ.); საბოძვარი, საჩუქარი, ჯილდო (საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).

481 ნიხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიხ-ი
კუთხ. თუშ. სასმელია (ს. მაკალ.).

482 ნიხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიხა
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ. სახნავში შორიშორს გავლებული კვალი (ვ. ბერ.); ხნულში კვალის გავლებით გამოყოფილი ფართობი, კვალსა და კვალს შუა ფართობი (დიალექტ., 678).

483 ნიხაჩო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიხაჩო
კუთხ. ქიზიყ. ხის ლურსმანი, ორი ძელის გადასაბმელად დარჭმული. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ფარეში ნიხრ-ი კუთხ. ხევსურ. დაბერებული საქონელი (ა. ჭინჭარ., 234). „მაგის ფურს ვინაღ იყიდის, ნ ი ხ რ ი, კბილის კაკოლ არ ებადების.“

484 ნიჯგვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნიჯგვა
კუთხ. ქიზიყ. ცხვირგანიერი და ნოღა ადამიანი (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ნოღა ნიჯგო კუთხ. ქსნის ხეობ. ადამიანი, რომელსაც ცხვირი დაჭეჭყილი აქვს. (ვ. სომხიშვ.). იხ. აგრეთვე: ნოჯგო ნობ-ი კუთხ. ლეჩხ. პირუტყვისათვის დასალევი კოდი წყაროზე (მ. ალავ., 1).

485 ნობათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნობათ-ი
კუთხ. ქიზიყ., თუშ. არაბ..-აზერბ. Нобa. ჯერი, რიგი. დიდ ოჯახებში რძლებსა აქვთ ნ ო ბ ა თ ი შემოღებული : ერთ დღეს ან ერთ კვირას ერთი დიასახლისობს, მეორე დღეს ან კვირას - მეორე და ა.შ. (ს. მენთეშ.; პ. ხუბ.); ჯერი, ხვედრი, რიგი (დ. ჩუბ.).

486 ნობეთობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნობეთობა
კუთხ. რაჭ. მწყემსების მორიგეობა. („კომუნისტი“, ¹ 294, 1967). იხ. აგრეთვე: ნობათი ნოგბარ-ი კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: ნუგბარი ნოგრო კუთხ. გურ., იმერ. ჯიში შინაური პირუტყვია და ფრინველისა. (ი. ჭყონ.; ა. ღლ., გურ.). იხ. აგრეთვე: მგრო, ნეგრო ნოვა კუთხ. ოკრიბ. თეთრი ყურძენი იყო, უგემური, გადაშენდა (მ. ალავ., წყალტუბოს რ., გვიშტიბი). ნოთა, ნოთია/ე,-ი კუთხ. იმერ., გურ. საღარი, შუბლთეთრი ცხენი (ი. ჭყონ.; ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: კიაფი ნოინ-ი კუთხ. გურ. სასიმღერო გასაღებია (გ. შარაშ.). ნოლ-ი 1.კუთხ. გურ. წყლის პირი საყანე მიწა, წყლისაგან ახალმიტოვებული; ახალი ამწვანებული ბალახით შემკული (ი. ჭყონ.). 2.კუთხ. ქიზიყ., მთიულ. ნორჩი; ნ ო ლ-ი ბ ა ლ ა ხ-ი ნათიბში ავდარზე ახალმოსული ბალახი (ს. მენთეშ.); გათიბვისას დარდჩენილი ბალახი; დიდ ხნის ყანაზე ამოსული ბალახი. (ლ. კაიშ.). „ყანას ნოლმა გადაუარა.“

487 ნოჟვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოჟვა
კუთხ. იმერ. ჟონვა; გ ა მ ო ნ ო ჟ ა გამოჟონა (ვ. ბერ.).

488 ნორდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნორდ-ი
კუთხ. გურ. ხის გადანაჭერზე სწორად ამოსული ლორთქი ღერო (ი. ჭყონ.).

489 ნოსტვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოსტვა
კუთხ. იმერ. დანესტიანება (ვ. ბერ.). „ამდენმა წვიმამ სიმინდი მ ო ნ ო ს ტ ა“

490 ნოსტო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოსტო
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ნოყო ნოტო-ჲ კუთხ. თუშ.,ქიზიყ., მთიულ., ფშ. ფარიდან გამოყოფილი ცხვირის ჯგუფი, ფარის ან ნახირის ნაწილი. გადატ. ადამიანთა ჯგუფი (ი. ბუქურ., 135; თ. უთურგ., ს. მენთეშ., ლ. კაიშ.); ცხოველების ან ფრინველების ფარის ნაწილი (ი. ქეშიკ.). იხ. აგრეთვე: ნასხლეტი ნოტო-ნოტოდ კუთხ. გუდამაყრ.,თუშ. თანდათანობით (ა. ბექ., 223); გაფანტვით (ს. მაკალ.); ნაწილ-ნაწილ, ჯგუფ-ჯფუგად. ითქმის ადამიანზე, საქონელზე (პ. ხუბ.). „დასხდება ნ ო ტ ო და ნ ო ტ ო, შამომდენ არვინ არია.“ ნოღა 1.კუთხ. იმერ. დაბალი, სილიანი და მსუქანი ადგილი, კარგი მოსავალი იცის(ვ. ბერ.). 2.კუთხ. ქიზიყ., ქსნის ხეობ. პაჭუა ცხვირის წვერი, ზემოთ რომ აქვს აწეული. (ს. მენთეშ.; ვ. სომხიშვ.). იხ. აგრეთვე: ნიჯგო 3.კუთხ. გურ. ნორჩი, მოზარდი ხე (გ. შარაშ.; დიალექტ., 666). 4.კუთხ. გურ. ხევი, ღელე; ჭაობიც (პ. ჯაჯან.).

491 ნოღრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოღრო
კუთხ. აჭარ. ნიაღვარი (ზოტი, ქს. სიხარულიძე).

492 ნოღირსა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოღირსა
კუთხ. იმერ. სასაფლაო, საიქიო (ი. ქავთ.)

493 ნოყლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოყლა
კუთხ. ფშ. ნორჩი, ახალნერგი მცენარე (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკი.).

494 ნოყო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოყო
კუთხ. გურ., იმერ. ორმოში ჩამდგარი ლორწოიანი წყალი, ჭაობი, დამდგარი, ლორწომოდებული წყალი (ე. ნინ., I, II, თ. კიკვ.; ს.ჟღ.; ი/ ქვთ.).

495 ნოშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოშო
კუთხ. რაჭ., იმერ. ნეშო; ფოთოლი; ნ ო შ ო ი ა ნ-ი ფოთლიანი (დიალექტმ, 687).

496 ნოხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოხ
კუთხ. ინგილ. ნეხვი (დიალექტ., 621). ნოჴჩო კუთხ. ქიზიყ. ცხვირჩაწეული, მსხვილტუჩებიანი და ლოყისთავებამოწეული ადამიანი (ს. მენთეშ.).

497 ნოჯარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოჯარ-ი
კუთხ. თუშ. მდინარის მიერ მოტანილი ხერგი (პ. ხუბ.).

498 ნოჯგო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნოჯგო
კუთხ. ქსნის ხეობ. იხ. აგრეთვე: ნიჯგო. ნუგან კუთხ. ინგილ. პარკის მოყვანა; ნ უ გ ნ ო ბ ა პარკის მოყვანის დრო (მ. ჯან.).

499 ნუგბარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუგბარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. სპარს. novbär 'ახალი ხილი' ნორჩი. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ნოგბარი ნუგლ-ი კუთხ. ქსნის ხეობ. თივის აღების შემდეგ ადგილზე დატოვებული ნარჩენი (ვ. სომხიშვ.). ნუგუზ-ი 1.კუთხ. ლეჩხ. მუგუზალი.(მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ნიგზური, ნიგუზ, ნიგუზალი 2.კუთხ. იმერ. მუგუზალი (დიალექტ., 672).

500 ნუზლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუზლ-ი
კუთხ. თუშ. მეწყერი (თ. უთურგ.).

501 ნუზლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუზლა
კუთხ. მესხ. პირის ღრუს ავადმყოფობაა : ადამიანს ღრძილები უსივდება და სტიკვა (ი. მაისუ.)

502 ნუკვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუკვა
კუთხ. ფშ. ხვეწნა, თხოვნა (ი. ქეშიკ).

503 ნუმ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუმ
კუთხ. ინგილ. კავშ. რომ (დიალექტ., 621). ნუნა 1.კუთხ. ქართლ. კახ. თითს რომ ფრჩხილი და ჩლიქს რქა წასძვრება, ნ უ ნ ა ზ ე დადგება (ლ. ლეონ.). 2.კუთხ. ჩ. თუშ. გრძელი მილი, რომელშიც არაყის ორთქლი გადის (კ. ჭრელ., 259).

504 ნურძა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნურძა
კუთხ. ლეჩხ. ძროხის საწველი ჭურჭელი ხისა (მ. ალავ., 1).

505 ნუსტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუსტა
კუთხ. თიან. თხის ბეწვის ან კანაფის ავშარა (ლ. ლეონ.).

506 ნუქთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუქთ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ბადალი, მაგიერი.(ს. მენთეშ.). „განა ეგ ამის ნუქთია?“

507 ნუღრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუღრ-ი
კუთხ. გურ. ახალმოსული, ნორჩი ისლი (გ. შარაშ.).

508 ნუყურ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნუყურ
კუთხ. იმერ. ნუ უყურებ, თურმე, ბეჩა! (ვ. ბერ.).

509 ნქრევა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნქრევა
კუთხ. მესხ. ტანში ჟრუანტელისა და ჟრჟოლის დავლა მეტისმერი ზიზიღის ან რისამე ნდომისაგან (ი. მაისურ.). „უხსენებლის დანახვა არ შემიძლია, ტანში მ ა ნ ქ რ ე ვ ს.“

510 ნჩქლევა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნჩქლევა
კუთხ. ფშ. ღვრა, დენა ბლომად; ნ ჩ ქ ლ ე ვ ი თ ნაკადით (ვაჟა, I, ა. შან.). „სისხლი ამასდის ნ ჩ ქ ლ ე ვ ი თ ა.“

511 ნწ! ნწუ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნწ! ნწუ!
კუთხ. ქართლ. შორისდ. უარის თქმისა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). ნწა კუთხ. ხევსურ. წყალი ბავშვის ენაზე (ა. ჭინჭარ., 214).

512 ნწა-გერო! გერი-გერი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნწა-გერო! გერი-გერი!
კუთხ. ხევსურ. მოზვრის მოხმობა (ა. ჭინჭარ., 232). ნწე-ჲ, ნწე-ჲ, ნწე-ჲ! კუთხ. თუშ. ხბოს მოსაფერებელი ძახილი (პ. ხუბ.).

513 ნჯაყვება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნჯაყვება
კუთხ. გურ. ღრძობა; ხ ე ლ ი ი ნ ჯ ა ყ ვ ა ხელი იღრძო (ს. ჟღ.).

514 ნჯიქვება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲ზევით დაბრუნება


ნჯიქვება
კუთხ. გურ. ნიდაყვის კვრა (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ჯიკავი, ჯიქვება