|
მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები |
 |
ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - ს |
"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის.
ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.
წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.
|
|
1 სა? - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სა?
კუთხ. გურ., აჭარ. სად? “ს ა ვიშოვო ასე ელანძე თუმანი"(ე. ნინ., I, თ. კიკვ.; ,ს. ჟე.; ა. ღლ.; ,დიალექტ., 659; 666).
|
|
2 სააბედე სოკო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სააბედე სოკო
კუთხ. ფშ. სოკოა ერთგვარი (ა. მაყ.).
|
|
3 საათა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საათა
კუთხ. მესხ., ჯავახ. სავარცხელა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
4 საალაჴე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საალაჴე
კუთხ. ხევსურ. ჯღნის ფსკერის შუა ადგილი (ა. ჭინჭარ., 247). იხ. აგრეთვე: ჯღანი
|
|
5 საამიცანე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საამიცანე
კუთხ. ფშ. გამოსაცნობი, ამოსახსნელი (ი. ქეშიკ.).
|
|
6 საანჯმო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საანჯმო-ჲ
კუთხ. თუშ. ადგილი სოფელში, სადაც ხალხი იყრის თავს (თ. უთურგ.).
|
|
7 სააღმაოდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სააღმაოდ
კუთხ. ქართლ. აღმა ასასვლელი, აღმა ასაყვანად (დიალექტ., 593).
|
|
8 საბაგირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბაგირ-ი
კუთხ. რაჭ., იმერ. ავადმყოფობაა, ქავილი უტყდება ადამიანს (ვ. ბერ.).
|
|
9 საბაკნია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბაკნია
კუთხ. მთიულ. ლენცოფა, მცენარეა. (ა. მაყ.).
|
|
10 საბალახე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბალახე
კუთხ. ხევსურ. საკლავი (ცხვარი), რომელსაც სოფელი საძოვრის ფასად ართმევდა მეცხვარეს (დიალექტ., 555).
|
|
11 საბან-გობან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბან-გობან-ი
კუთხ. მოხ. ქვეშაგები : საბანი და ლეიბი (ა. ყაზბ., II, შ. ძიძ.; ქეგლ). საბანდ-ი 1.კუთხ. ხევსურ., თუშ., ფშ. ტყავის წვრილი თასმა ჯღნის ძირის გამოსაბანდავად (დიალექტ., 556; თ. უთურგ.); ჯღნის გასაბლანდასვი ღვედი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.). იხ. აგრეთვე: ჯღანი 2.კუთხ. ქიზიყ. საცალოს პირზე წასაფარებელი ქსოვილის ნაჭერი, ძველი ტანისამოსი ან ტყავის და მისთ. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: საცალო
|
|
12 საბანურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბანურ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ფარცხის სათვალე, საიდანაც გემრას ყრიან გარეთ. აქედან სინათლე და ჰაერიც შედის (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: გემრა
|
|
13 საბარკულაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბარკულაჸ-ი
კუთხ. თუშ. ქალის ქვედა საცვალი, იქსოვებოდა მატყლის ნართისაგან (თ. უთურგ.).
|
|
14 საბაყაყე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბაყაყე
კუთხ. მოხ. ცხენის ჩლიქის შუაგული (ო. ქაჯ.).
|
|
15 საბეგველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბეგველ-ი
კუთხ. კახ. კეტი, რითაც ბეგვავენ მიწას საქვევრედ (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
16 საბეგველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბეგველა
კუთხ. ქვ. რაჭ. კურდღლისფრჩხილა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
17 საბერავა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბერავა
კუთხ. ქსნის ხეობ. ბალახია, რომელიც საქონელს ბერავს (ვ. სომხიშვ.).
|
|
18 საბერაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბერაჸ-ი
კუთხ. თუშ. საშარდე ბუშტი (პ. ხუბ.).
|
|
19 საბერველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბერველა
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: საბერავა
|
|
20 საბეღურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბეღურა
კუთხ. ოკრიბ. ტკეჩის გოდორი (მ. ალავ.).
|
|
21 საბეწველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბეწველა
კუთხ. ზ.იმერ. ავადმყოფობა ერთგვარი (ბ. წერეთ.).
|
|
22 საბეწვე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბეწვე
კუთხ. ხევსურ. პატარა ჯოხი, რომელიც საჴვნივლის (გუთნის ) მჴრის წინა კიდეშია გაყრილი (ა. ჭინჭარ., 198).
|
|
23 საბეჭდია-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბეჭდია-ი
კუთხ. მოხ. აბრეშუმა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
24 საბეჭე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბეჭე
კუთხ. ხევსურ. გადასახადი ბეჭზე ჭრილობის მიყენებისათვის - 3 ძროხა (ს. მაკალ.). საბეჭურ-ი 1.კუთხ. ხევსურ. კაცის პერანგის გულისპირი, რომელიც მოქარგულია (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 265). 2.კუთხ. იმერ. 1. კანაფისაგან მოქსოვილი უსახელო ზედატანი ჭიდაობის დროს ჩასაცმელად; 2. პერანგის ან კაბის სარჩული ბეჭებთან (ვ. ბერ.; ქეგლ.).
|
|
25 საბზად-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბზად-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სამზადი
|
|
26 საბზელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბზელ-ი
კუთხ. თუშ. საბძელი (დიალექტ., 583).
|
|
27 საბზეურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბზეურ-ი
კუთხ. იმერ. მზვარე, მზიანი ადგილი (დიალექტ., 672).
|
|
28 საბზიარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბზიარ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: საბზეური
|
|
29 საბიკარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბიკარ-ი
კუთხ. ოკრიბ., ლეჩხ. ყანის დასაცავი ჭიშკარი წყლის ან მესრისა (მ. ალავ.).
|
|
30 საბისურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბისურა
კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: სობურა
|
|
31 საბიძალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბიძალ-ი
კუთხ. მესხ. შარვლის ან ქვედა საცვლის უბე, ტოტებშორისი არე (ი. მაისურ.).
|
|
32 საბიჯელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბიჯელა
კუთხ. ლეჩხ. ალაგე, ღობეზე გადასასვლელი ადგილი (მ. ალავ., 1).
|
|
33 საბლაყუნჩე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბლაყუნჩე
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: სატალახო
|
|
34 საბლაყუჩო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბლაყუჩო
კუთხ. გურ. საურავი, ჯარიმა. შეცდომის გამო მისჯილი ბატონისაგან (გ. შარაშ.).
|
|
35 საბმურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბმურ-ი
კუთხ. აჭარ. გამოცანა (შ. ძიძ., ქრესტ.). „ერთი ს ა ბ მ უ რ ი უნდა გითხრა.“
|
|
36 საბნელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბნელო
კუთხ. მთიულ., ფშ. ბნელეთი, ჯურღმული (ლ. კაიშ.); სატუსაღო, საპატიმრო (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
37 საბნიელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბნიელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. იხ. აგრეთვე: საბნიერი
|
|
38 საბნიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბნიერ-ი
კუთხ. იმერ. საკვეთო, კვეთი (პ. ჯაჯან., IX).
|
|
39 საბოლოო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბოლოო
კუთხ. მოხ., მთიულ. მემკვიდრე, შთამომავლობა (ო. ქაჯ.; ლ. კაიშ.).
|
|
40 საბოშიანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბოშიანო
კუთხ. ზ. რაჭ. ყანის ია, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
41 საბრძანის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბრძანის-ი
კუთხ. ფშ. ხატის ადგილი (ს. მაკალ.).
|
|
42 საბუარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბუარა
კუთხ. თუშ. ჩალაბუმბულა (ა. მაყ.).
|
|
43 საბუზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბუზე
კუთხ. ქიზიყ. ცხენის შუბლზე ჩამოსაფარებელი, რომ ბუზებმა არ შეაწუხონ (ს. მენთეშ.; ქეგლ).
|
|
44 საბუზელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბუზელა
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: ეშმაკის სარკე
|
|
45 საბუნიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბუნიკა
კუთხ. იმერ. დედაკაცი უხეირო, უსუფთაო, ცუდი (პ. ჯაჯან., X).
|
|
46 საბუჩე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბუჩე
კუთხ. ფშ. ნაგვისა და ჩალაბულის გადასაყრელი ადგილი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
47 საბჭეო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბჭეო
კუთხ. მოხ. ადგილი, სადაც იკრიბებოდნენ ბჭეები - თემობის მიერ არჩეული მოსამართლეები, მოთათბირენი, მრჩეველნი - ბჭობისათვის (ა. ყაზბ., II, შ. ძიძ.). შდრ. : ქეგლ.
|
|
48 საბძელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საბძელა
კუთხ. აჭარ. ჩიტი, ბეღურა (ი. მეგრ.).
|
|
49 საგათენებლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგათენებლო
კუთხ. მთიულ. გათენების ჟამი, გათენება (ლ. კაიშ.).
|
|
50 საგდოლ-ი, საგდოლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგდოლ-ი, საგდოლა
კუთხ. რაჭ., თუშ., ხევსურ. კარის დასაკეტი. ვერტიკალური ურდული. (თ. უთურგ.); კარების საკეტია შიგნიდან. (ა. ჭინჭარ., 282); კარის მოდგების გასაყრები (საბა); კარის დასაკეტი (დ. ჩუბ.). „კარი აბია რკინისა ს ა გ დ ო ლ ი მისი გრძელია“ (შ. ძიძ., 212); იხ. აგრეთვე: სადღვეცი, კედი
|
|
51 საგდოლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგდოლა
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: საგდოლი
|
|
52 საგდოლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგდოლე
კუთხ. ლეჩხ. 1. წისქვილის ,წყლის გადამკეტი; 2. საღორის კარის ჩასაკეტი ჯოხი. (. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: საგდოლი
|
|
53 საგდულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგდულ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. ურდული. (გ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: საგდოლი
|
|
54 საგდულა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგდულა-ი
კუთხ. გურ. წისქვილის წყლის გადასაგდები ფიცარი. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: საგდოლი
|
|
55 საგებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგებელ-ი
კუთხ. ხევსურ. ნაქსოვი, ძირს დასაფენი, ფარდაგი, ხურჯინი და ა.შ. (ა. ჭინჭარ., 259).
|
|
56 საგებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგებ-ი
კუთხ. გურ. ბავშვის საწოლი, ქვეშაგები (ა. ღლ.)
|
|
57 საგერ-ი, საგერებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგერ-ი, საგერებ-ი
კუთხ. ხევსურ. მარილი, რომელსაც მეწველ ძროხას ალოკვინებენ, რომ გამოსტყუონ რძე (ა. ჭინჭარ., № 267).
|
|
58 საგერობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგერობელ-ი
კუთხ. მთიულ. მარილი, თივა ან სხვა რამ, რომლის გარეშეც ძროხა რძეს არ იძლევა. (ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: საგერი
|
|
59 საგვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგვა
კუთხ. იმერ. თ ა ვ ი ს მ ო ს ა გ ვ ა თავის მოკატუნება (ვ. ბერ.).
|
|
60 საგვარმეტო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგვარმეტო
კუთხ. ფშ. საგვარო გადასახადის წესი (ს. მაკალ.).
|
|
61 საგვაჯილე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგვაჯილე
კუთხ. ლეჩხ. სასულუგუნე, გვარჯილისათვის გამოსადეგი ან დანიშნული ყველი (დიალექტ., 678).
|
|
62 საგველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგველა
კუთხ. კახ., რაჭ., ლეჩხ. ქასრა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
63 საგიჟებელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგიჟებელა
კუთხ. თიან. შმაგა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: . გიჟანა
|
|
64 საგლაჯუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგლაჯუნა
კუთხ. გურ. დიდ, ახმახ ქალზე იტყვიან (ს. ჟღ.).
|
|
65 საგმირო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგმირო
კუთხ. თუშ. ლახვარი (პ. ხუბ.). "მტერს მოუქნიე ს ა გ მ ი რ ო."
|
|
66 საგოგა, საგუგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგოგა, საგუგა
კუთხ. ხევსურ. მთის ღოლო, მცენარეა (ა. მაყ.). საგოგავ-ი 1.კუთხ. მოხ., ქიზიყ., მთიულ. აკვნის ფეხი, რაზედაც ის ირწევა (დიალექტ., 563; ს. მენთეშ.); აკვნის ნაწილია (ს. მაკალ., მთიულ.); თითისტარის ძირის წვეტი (ლ კაიშ.). 2.კუთხ. ქიზიყ. ბარის სატერფული, ბარის ტარში შეყრილი კოტა ფეხის დასადგმელად, რომ კაცი ბარს დააწვეს და მიწაში ღრმად ჩაიყვანის (ს. მენთეშ.).
|
|
67 საგოგან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგოგან-ი
კუთხ. ხევსურ. აკვნის ფეხები (ა. ჭინჭარ., 293). იხ. აგრეთვე: საგოგავი
|
|
68 საგომელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგომელა
კუთხ. რაჭ. ხის საწყაულია (შ. ძიძ., 212); წყლის საზიდი ჭურჭელი მთლიანი ხისაგან გამოთლილი (დიალექტ., 687).
|
|
69 საგონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგონ-ი
კუთხ. ფშ., მთიულ., გუდამაყრ. დარდი, ფიქრი, საფიქრელი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.); მოსაფიქრებელი, საზრუნავი (ე. ვირსალ.). საგორავ-ი 1.კუთხ. იმერ. სამეზობლო საზღვარი (ი. ჭყონ.). 2.კუთხ. ქიზიყ. მრგვალი ხეა, ქსელში გაუგდებენ ხოლმე, რომ ქსელი ერთმანეთში არ აირიოს (ს. მენთეშ.). 3.კუთხ. ქიზიყ. ვიწრო და გრძელი ნაბადი ტახტზე გასაშლელად სუფრის გაყოლებაზე (ს. მენთეშ.). 4.კუთხ. ქიზიყ., გურ. მრგვალი ძელი, რომელსაც ქვეშ ამოუდებენ დიდ მორს გასაგორებლად (ს. მენთეშ.; ს. ჟღ.). 5.კუთხ. ქიზიყ. მოკლე მრგვალი ჯოხი ლავაშისა, თახახისა და სანაზუქე ცომის გასაბრტყელებლად (ს. მენთეშ.).
|
|
70 საგრეხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგრეხა
კუთხ. ფშ., თიან. ჩაჩანაკი - სალტეში თავისუფლად მბრუნავი რკინა („კომუნისტი“, № 294, 1967). იხ. აგრეთვე: საგრეხელა
|
|
71 საგრეხელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგრეხელა
კუთხ. ფშ. ხის ჯამბურა, თითის ტარის სატრიალებელი. (ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: საგრეხა
|
|
72 საგრილო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგრილო-ჲ
კუთხ. ინგილ. ქოლგა (მ. ჯან.).
|
|
73 საგულავ დანა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგულავ დანა-ჲ
კუთხ. ინგილ. კალმის დანა; დანა, რომელიც იკეცება და იხურება (მ. ჯან.).
|
|
74 საგულაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგულაჸ-ი
კუთხ. თუშ. ხინკლის ან ქადის გული მათ მოხვევამდე (თ. უთურგ.). საგულე 1.კუთხ. მოხ. დედაკაცის ერთიანი გრძელი კაბა გულამოღებული (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.). 2.კუთხ. ქსნის ხეობ. ადგილი, სადაც თივას ინახავენ ზამთარში მთაზე, რომ ზვავმა არ წაიღოს (ვ. სომხიშვ.). 3.კუთხ. რაჭ. ახალუხი (დიალექტ., 687; ვ. ბერ.). 4.კუთხ. მთიულ. ორ წისქვილის ქვას შორის მდებარე რკინის პატარა სოლი (ლ. კაიშ.). 5.კუთხ. ხევსურ. გადასახადი გულზე მძიმე ჭრილობის მიყენებისათვის - 4-5 ძროხა (ს. მაკალ.).
|
|
75 საგულებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგულებ-ი
კუთხ. ხევსურ. ჭალაში ჩამოტანილი ძნის შესანახი ადგილი. (ა. ჭინჭარ., 204). იხ. აგრეთვე: საჩადლი
|
|
76 საგძარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საგძარ-ი
კუთხ. მოხ. საგზალი (დიალექტ., 563).
|
|
77 სადაველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადაველ-ი
კუთხ. მოხ., მთიულ. სადაური (დიალექტ., 563; 568; ლ. კაიშ.).
|
|
78 სადაიაჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადაიაჯა
კუთხ. ზ. იმერ. საგანგებო, ამორჩევით (ბ. წერეთლ.).
|
|
79 სადგამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადგამ-ი
კუთხ. ხევსურ. ჯანსაღი და საყოლად ვარგისი წვრილფეხა პირუტყვი (ა. ჭინჭარ., 237).
|
|
80 სადგამურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადგამურ-ი
კუთხ. იმერ. მოსაშენებლად გაშვებული ფრინველი ან ცხოველი (ვ. ბერ.).
|
|
81 სადგინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადგინ-ი
კუთხ. თუშ. დოღი (ს. მაკალ.).
|
|
82 სადე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადე
კუთხ. გურ. სპ.-თურქ.. Sade. უბრალო, სადა (ს. ჟღ.).
|
|
83 სადედ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადედ-ი
კუთხ. კახ. რძის ჩასადედებელი, ყველის დედა, სახსნე, კვეთი (ა. მარტ., გ. იმნ.; ქეგლ). სადედო 1.კუთხ. კახ. დედა ფუტკარისათვის განკუთვნილი უჯრა სკაში(ა. მარტ., გ. იმნ.). 2.კუთხ. ხევსურ. სასისხლო გადასახადი, რომელიც მეხელემ უნდა მისცეს მოკლულის დედის ძმებს - 5 ძროხა (ს. მაკალ., 85). იხ. აგრეთვე: მეხელე
|
|
84 სადედროვ[ა]ნო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადედროვ[ა]ნო
კუთხ. ხევსურ. ქალებისათვის განკუთვნილი (დიალექტ., 556). სადიაცო 1.კუთხ. ხევსურ. კაბა, ქალის ტანსაცმელია (ა. ჭინჭარ., 265). 2.კუთხ. ხევსურ. ქვემო სართულის ოთახი (ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: სამყოფო
|
|
85 სადიდო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადიდო
კუთხ. ქიზიყ. გაყრის დროს მშობლებისათვის მიცემული ქონების ნაწილი (ს. მენთეშ.).
|
|
86 სადივარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადივარ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სადინარი. საწნახლის ღარი, რომელზეც ტკბილი გამოდის (მ. ალავ., 2).
|
|
87 სადმამწყვიტე, სადმამგლიჯე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადმამწყვიტე, სადმამგლიჯე
კუთხ. მესხ. ქვეყნის გული, მცენარე (ა. მაყ.).
|
|
88 სადო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადო
კუთხ. ხევსურ. სასისხლო გადასახადი, რომელიც მოხელემ მოკლულის დებს უნდა მისცეს - 9 ცხვარი (ს. მაკალ., 85).
|
|
89 სადობილო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადობილო
კუთხ. ხევსურ., ფშ. ხახმატის ჯვრის დობილების (აშექალი, მზექალი, სამძიმარი) კვერი, ნამცხვარი (ს. მაკალ., ხევსურ., ფშ.).
|
|
90 სადოლავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადოლავ-ი
კუთხ. ლეჩხ. საკოდელი, დოლაბის მოსაკოდი ჩაქუჩი (მ. ალავ., 2 ).
|
|
91 სადორე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადორე
კუთხ. ლეჩხ. სითხის ჭურჭლის დასადები მოწყობილობა ხისა („კომუნისტი“, № 187, 1968).
|
|
92 სადრაქუნა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადრაქუნა-ი
კუთხ. გურ. მსუქანი, ლამაზი და მოხდენილი ქალი, ქალიშვილი (ა. ღლ.).
|
|
93 სადრეკელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადრეკელ-ი
კუთხ. ფშ. სახსარი (პ. ხუბ.).
|
|
94 სადროშაე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადროშაე
კუთხ. ხევსურ. ყვითელი ტუხტი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
95 სადღვეც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადღვეც-ი
კუთხ. თუშ. კარის საკეტი მსხვილი ხე, ურდული (თ. უთურგ.). „კარებ ს ა დ ღ ვ ე ც ი თ ვკეტ.“
|
|
96 სადღინგძელო, სადღენძელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადღინგძელო, სადღენძელო
კუთხ. გურ. სადღეგრძელო (დიალექტ., 666).
|
|
97 სადღობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადღობელ-ი
კუთხ. რაჭ., მთიულ. სადღვებელი, რძის შესადღვები თიხის სპეციალური დიდი ჭურჭელი (დიალექტ., 568; 687; ლ. კაიშ.).
|
|
98 სადღობელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სადღობელა-ი
კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: ვარდკჭაჭა
|
|
99 საერო პური - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საერო პური
კუთხ. ქიზიყ. საცერში ჩვეულებრივი წესით გაცრილი, არაგამტკიცული ფქვილის პური (ს. მენთეშ.).
|
|
100 საეჭვმიჭო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საეჭვმიჭო
კუთხ. გურ. ეჭვმისატანი, საეჭვო, სათუო (ა. ღლ.).
|
|
101 სავათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავათ-ი
კუთხ. ინგილ. სპ.-აზერბ. cавад განათლება, ცოდნა (დიალექტ., 622).
|
|
102 სავალა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავალა-ჲ
კუთხ. ინგილ. მაქო (მ. ჯან.).
|
|
103 სავან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავან-ი
კუთხ. ქართლ. ქონება, ცხოვრება, სახსარი (თ. სალარ.).
|
|
104 სავარცხელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავარცხელ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ხმალა (ს. მენთეშ.).
|
|
105 სავარჯვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავარჯვალ-ი
კუთხ. გურ. თეძო, თეძოს ძვალი; ს ა ვ ა რ ჯ ვ ა ლ ა მ ო გ დ ე ბ უ ლ-ი თეძოდაზიანებული (ს. ჟღ.; ა. ღლ.). წყევლაა : „ს ა ვ ა რ ჯ ვ ა ლ ი ამოგივარდა.“ სავატობა 1.კუთხ. ქართლ. ღონე, ილაჯი (მ. მესხ.). „ს ა ვ ა ტ ო ბ ა აღარა მაქ." 2.კუთხ. მესხ. საძრაობა, სიფართოვე (ი. მაისურ.).
|
|
106 სავაჯახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავაჯახ-ი
კუთხ. მესხ. წყლის საკეტი წისქვილი არხში ან ღართან („კომუნისტი“, № 187, 1968).
|
|
107 საველედ მთების დაჭრა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საველედ მთების დაჭრა-ჲ
კუთხ. თუშ. სათარეშოდ მთებში გასვლა (თ. უთურგ.).
|
|
108 სავინიცობო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავინიცობო
კუთხ. იმერ. მოულოდნელი, გასაჭირი შემთხვევისათვის შენახული რამ (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკ.).. „ბესარიონს მოატანიეს ალბათ წინდაწინ ს ა ვ ი ნ ი ც ო ბ ო თ მომარაგებული ფული,“
|
|
109 სავსეთ, სამსეთ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავსეთ, სამსეთ
კუთხ. რაჭ. ორსულად, ფეხმძიმედ (დიალექტ., 687).
|
|
110 სავსედ ვართ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სავსედ ვართ
კუთხ. ქართლ. ეს გამოთქმა იხმარებოდა უარის მაგივრად. პურის სასესხებლად მოსულ მეზობელს, თუ პური გამომცხვარი არ ჰქონდათ, ეტყოდნენ : ს ა ვ ს ე დ ვ ა რ თ ო, ე. ი. არა გვაქვსო. გამოთქმა „არა გვაქვსო“ არ იხმარებოდა, ამის თქმა ოჯახის თავმყოყვარეობის შელახვად მიაჩნდათ (გ. შატბ., 88).
|
|
111 საზაზ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზაზ
კუთხ. ინგილ. ქვაბების სახეხი, ვაზის ტყავისაგან გაკეთებული (მ. ჯან.).
|
|
112 საზდავაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზდავაჸ-ი
კუთხ. თუშ. სართავი (პ. ხუბ.).
|
|
113 საზდულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზდულ-ი
კუთხ. მოხ. ძუძუმწოვარა ბავშვის სლოკინი (ო. ქაჯ.). „ბალღს ს ა ზ დ უ ლ ი აქუ.“
|
|
114 საზეპელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზეპელ-ი
კუთხ. მთიულ. ბანის (ბრტყელი სახურავის) მიწის სატკეპნი ხისა (დიალექტ., 568).
|
|
115 საზვე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზვე-ჲ
კუთხ. ინგილ. სარძეო (მ. ჯან.).
|
|
116 საზვებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზვებ-ი
კუთხ. ხევსურ. მაკე პირუტყვი (ა. ჭინჭარ., 232).
|
|
117 საზიდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზიდ-ი
კუთხ. ოკრიბ. სამატი, უღლის შუა ადგილზე მიბმული დაწნული ტყავი ან ღვლეჭი, რომელიც მეორე თავით ფრჩხილების თავსაკრავს უერთდება (მ. ალავ.).
|
|
118 საზლე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზლე-ჲ
კუთხ. თუშ. სარძლო (პ. ხუბ.).
|
|
119 საზმანიება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზმანიება
კუთხ. მოხ. ცდა, ფიქრი (ო. ქაჯ.).
|
|
120 საზუზარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზუზარ-ი
კუთხ. ქართლ. ფაქიზად სახმარი (კირიონი).
|
|
121 საზურგე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საზურგე
კუთხ. ხევსურ. ვიწრო, მაღალი, ოდნავ მოხრილი კასრია(ა. ჭინჭარ., 217). „წინავ წყალ ს ა ზ უ რ გ ი თ უზიდნავა, შიგ ჯამ უდგმავ პირქვ, თორე წყალ გადმაიჩქანჩლებო(დ).“
|
|
122 სათავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათავ-ი
კუთხ. ლეჩხ. დამატება, სართი (მ. ალავ., 1).
|
|
123 სათავან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათავან-ი
კუთხ. გურ. წყლის სათავე (გ. შარაშ.; ს. ჟღ.).
|
|
124 სათავანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათავანო
კუთხ. ზ. აჭარ. წისქვილის ნაწილია (შ. ნიჟარ.).
|
|
125 სათავსქვიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათავსქვიო
კუთხ. ფშ. მუთაქა (ს. მაკალ.).
|
|
126 სათათე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათათე
კუთხ. ხევსურ. სამწვერად მხვეველი ნართისა (ა. ჭინჭარ., 256).
|
|
127 სათაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათაო
კუთხ. მთიულ. გათხოვილი ქალისთვის მზითევად მიცემული ძროხა, ხარი ან ცხვარი (ლ. კაიშ.). სათარ-ი 1.კუთხ. მოხ., მთიულ., ფშ. მთიდან თივის ჩამოსათრევი ან ზვინის ქვეშ დასადები მეჩხერი ლასტისებური წნული არყისა (დიალექტ., 563); არყის წნელის ჩელტი, ხმარობენ თივის ქვეშ დასადებად (ო. ქაჯ.); მთიდან თივის ჩამოსათრევი ფიჩხის ლასტი (ლ. კაიშ.); უღელი ხარის ან კამეჩის მიერ თრევით მოტანილი შეშა, მორი (ი. ქეშიკ.). 2.კუთხ. იმერ., აჭარ. მთის კალთაზე გაკეთებული გზა ხეების ჩამოსაგორებლად, ჩამოსაცურებლად (ვ. ბერ.); თავქვე დასაცურებელი (ხეების) ღარობი, - შურო (ს. ნიჟარ.).
|
|
128 სათაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათაურ-ი
კუთხ. მოხ. სათავე (ო. ქაჯ.). შდრ. : დ. ჩუბ., ქეგლ. „ს ა თ ა უ რ ჩ ი წამოუარე ცხორსაო.“
|
|
129 სათაურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათაურა
კუთხ. ხევსურ. მოქარგული რგოლი, რომელსაც ქალები თავშალზე, ანუ ქიჩილაზე იხურავენ (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 264).
|
|
130 სათბილო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათბილო
კუთხ. ლეჩხ. დაკლული ხარის ან ძროხის ნაწილი თეძოსა და შუა წელს შორის (მ. ალავ., ზეპირსიტყვ.) შდრ. : ქეგლ.
|
|
131 სათვალავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათვალავ-ი
კუთხ. მთიულ. ყდებში ქსოვის დროს ორი ძაფი (ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: ყდა1
|
|
132 სათვალე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათვალე
კუთხ. ფშ. ფუღურო ხის ან სკის პატარა ნახვრეტი, ჭრილი ფუტკრის შესასვლელ-გამოსასვლელად (ი. ქეშიკ.).
|
|
133 სათვალიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათვალიო
კუთხ. კახ. კარგი შესახედაობისა, თვალად მოსაწონი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
134 სათვე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათვე-ჲ
კუთხ. ინგილ. სათივე, სახმელბალახე (მ. ჯან.). სათითე 1.კუთხ. ხევსურ. ცივი იარაღია (ა. ჭინჭარ., 305). იხ. აგრეთვე: ღაჯია 2.კუთხ. ქართლ., ქიზიყ. ხის სათითე, რომელსაც მომკალი მარცხენა ხელის თითებზე იკეთებს, რომ მარჯვენა ხელით ნამგლის მოსმის დროს თითები არ დაიჭრას (დიალექტ., 608; 641; ს. მენეშ.).
|
|
135 სათითურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათითურ-ი
კუთხ. გურ. სათითე (ა. ღლ.)
|
|
136 სათიკვაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათიკვაჸ-ი
კუთხ. ფშ. სქელი ნართი (თ. უთურგ.). სათირ-ი 1.კუთხ. მესხ. ხორცის სანაყავი ფართო ცულისებრი პირის მქონე დანა (ი. მაისურ.). 2.კუთხ. კახ. დიდი მორი, რომელიც ურემზე ვერ დაიდება, ხარებს მოუბამენ და ისე მიათრევენ (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
137 სათიღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათიღ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ფიცრის კიდეზე სიგრძივ ორი პარალელური ხაზის ამოსაღები შალაშინი (ს. მენთეშ.).
|
|
138 სათმე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათმე
კუთხ. ხევსურ. დალალი (ს. მაკალ.).
|
|
139 სათმეურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათმეურა
კუთხ. მთიულ. საქონლის ხორცში თეთრ თმასავით გამოჩენილი ძარღვი (ლ. კაიშ.).
|
|
140 სათოვლია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათოვლია
კუთხ. გურ., აჭარ. უცუნა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
141 სათოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათოლ-ი
კუთხ. გუდამაყ. სათვლელი, ჩასათვლელი (დიალექტ., 574).
|
|
142 სათოლმაჯო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათოლმაჯო
კუთხ. მოხ. თურქ. tilmac თოლმაჯი, ენის მცოდენე, მთარგმნელი. თვალსაჩინო. (ო. ქაჯ.). იხ. აგრეთვე: თოლმაჯი
|
|
143 სათრობელა, სათრობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათრობელა, სათრობა
კუთხ. თუშ. ღვარძლი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
144 სათრულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათრულ-ი
კუთხ. ხევსურ. თივის გადასაზიდი (ს. მაკალ.).
|
|
145 სათუე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათუე
კუთხ. ინგილ. სათივე (დიალექტ., 622).
|
|
146 სათუკნო სახელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათუკნო სახელ-ი
კუთხ. მთიულ. მეტსახელი. (ს. მაკალ.). იხ. აგრეთვე: თიკუნი
|
|
147 სათუო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათუო
კუთხ. ოკრიბ. ს ა თ უ ო შ ი გ ა მ ო ს ვ ლ ა მძიმე ავადმყოფობის გადატანა; კრიზისის გავლაზე იტყვიან (დ. თომაშვ.).
|
|
148 სათუოდან გამოსვლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათუოდან გამოსვლა
კუთხ. გურ. წამოზრდა, დამოუკიდებელ ცხოვრებას შეჩვევა (ა. ღლ.).
|
|
149 სათულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათულ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ. ხორცის საჭრელი დიდი დანა (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 138, 1900; ი. ჭყონ); ხორცის საკუწი დიდი ბრტყელი (ორმხრივ ლესილი) დანა (ს. მენთეშ.). შდრ. : ქეგლ.
|
|
150 სათფილო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათფილო
კუთხ. ზ. იმერ. ცხვრის ხორცის ნაჭრები (უკანა ნაწილი, თეძოები) (ქ. ძოწ.).
|
|
151 სათქამურის თავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათქამურის თავ-ი
კუთხ. ხევსურ. ადგილი წისქვილის წყლის ღარის თავში, არხის ბოლოს, საიდანაც წყლის რეგულაცია ხდება (ა. ჭინჭარ., 208).
|
|
152 სათქიჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათქიჩ-ი
კუთხ. იმერ. ხუროთა იარაღი (ვ. ბერ.) იხ. აგრეთვე: საფხაჭი
|
|
153 სათქმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათქმო
კუთხ. თუშ. სალაპარაკო (ი. ბუქურ., 135).
|
|
154 სათხელება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სათხელება
კუთხ. მთიულ. ხინკლის ან ქადის ცომის გასათხელებელი ხისა (დიალექტ., 568; ქეგლ.).
|
|
155 საი, საი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საი, საი!
კუთხ. ქიზიყ. ბატებისა და იხვების გასაქშევი, გასადენი ძახილი (ს. მენთეშ.).
|
|
156 საია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საია
კუთხ. ქიზიყ. ერთნახადი, ბოლო არაყი (ს. მენთეშ.).
|
|
157 საიასაღო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საიასაღო
კუთხ. გურ. თურქ. yasak საგანგებო, გამორჩეული (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: იასაღი1
|
|
158 საიკალ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საიკალ
კუთხ. ინგილ. ბოძკინტი, საკავი (მ. ჯან.).
|
|
159 საინციო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საინციო
კუთხ. ფშ. გასაოცარი, საკვირველი (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
160 საირაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საირაო
კუთხ. გურ. ადგილი, სადაც იჭერდნენ მოსაშინაურებელ მიმინოს; ს ა ი რ ა ო ზ ე გ ა მ ო ყ ვ ა ნ ა საქვეყნოდ, საჯაროდ გამოყვანა. „რა მიქნა იმ ოჯახქორმა, ქი არ გამომოყვანა ს ა ი რ ა ო ზ ე !“ (გ. შარაშ.).
|
|
161 საირმულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საირმულა
კუთხ. ლეჩხ. ადრეული ვაზის ჯიშია. თეთრ ყურძენს ისხამდა. მსხვილი მარცვალი, გრძელი და შეკრული მტევანი ჰქონდა. დაბლარად აშენებდნენ, მაღალი ხარისხის ღვინოს იძლეოდა. სოფ. საირმეში იყო გავრცელებული (მ. ალავ., 2).
|
|
162 საისარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საისარ-ი
კუთხ. თუშ. მონადირის კუთვნილი ტყავი, თავი და მკერდი, ნანადირევის დანარჩენ ნაწილებს მონადირეები თანატოლად იყოფენ (პ. ხუბ.).
|
|
163 საისრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საისრე
კუთხ. ფშ. ნანადირევის გაყოფა (ს. მაკალ.).
|
|
164 საისრეულო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საისრეულო
კუთხ. თუშ. ადგილი, სადაც იმართება მშვილდ-ისრის სროლა (პ. ხუბ.).
|
|
165 საიქ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საიქ
კუთხ. ქიზიყ. თითქმის, კინაღამ (ს. მენთეშ.). „ეხლა ს ა ი ქ შუაღამე იქნება.“
|
|
166 საიქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საიქ-ი
კუთხ. მესხ. ბარემ; მაინც, განა (ი. მაისურ.). „ს ა ი ქ ი ნა დავისვენო და, მეც აქ დავჯდები.“
|
|
167 საიყელიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საიყელიო
კუთხ. ლეჩხ. ქვა, ჯირკი ან ფიცრის ნაჭერი, რასაც ბერკეტი ეყრდნობა (მ ალავ., 2).
|
|
168 საიწლიოდ მოსულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საიწლიოდ მოსულა
კუთხ. მოხ. პატარძლის სტუმრობა მშობლებთან გათხოვებიდან ერთი წლის გასვლის შემდეგ (ო. ქაჯ.).
|
|
169 საკაკალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკაკალო
კუთხ. იმერ. საჭმელია. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: დაკაკალება
|
|
170 საკაკვავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკაკვავ-ი
კუთხ. გურ. ქათმის ფერხვის დღეს ოჯახის წევრები მხოლოიდ ქათმის თავს, კუჭს, ფილტვს, ფეხს ჭამდნენ და ამას ს ა კ ა კ ვ ა ვ ს ეძახდნენ (ს. ჟღ.).
|
|
171 საკაკლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკაკლე
კუთხ. ქვ. იმერ. ხვიმრა, მარცვლის ჩასაყრელი წისქვილში (ზ. ჭუმბურ., 284).
|
|
172 საკანთიელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკანთიელო
კუთხ. ფშ., მოხ. საკვირველი (ვაჟა-ფშ. მც, ლექსიკ.); უცნაური, სამარცხვინო ქცევისა, საკვირველი, (ო. ქაჯ.; დიალექტ., 593) „ს ა კ ა ნ თ ი ე ლ ო საქმე მოუვიდა იმასა“
|
|
173 საკანტალაოდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკანტალაოდ
კუთხ. ხევსურ. საქურდლად, საპარავად; კ ა ნ ტ ა ლ ა ო ბ ა ქურდობა (დიალექტ., 556).
|
|
174 საკაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკაო
კუთხ. გურ. ყანის გაზიარებისას მოსავლის ნახევარს გარდა მოზიარე მეპატრონეს ზედმეტად მოსავლის ნახევარს გარდა ორ მანეთს ფულად აძლევდა და ამას ს ა კ ა ო ს ეძახდნენ (ს. ჟღ.).
|
|
175 საკარგყმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკარგყმო
კუთხ. ფშ., ხევსურ., მოხ. კაი ყმის სადღეგრძელო (ვაჟა, IV, ა. შან.); ვაჟკაცთა დასამწყალობელი, საჩუქარი მოთავის, წინამძღოლისა, კარგი ყმის შესაფერი საჩუქარი, სადღეგრძელო (ი. ჭყონ.); კარგი ყმების, კარგი ვაჟკაცების სადღეგრძელო (ო. ქაჯ.)
|
|
176 საკარია/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკარია/ე,-ი
კუთხ. გურ. საქათმე. (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: კარიე
|
|
177 საკარულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკარულ-ი
კუთხ. გურ. ზღურბლი (გ. შარაშ.).
|
|
178 საკარჩხილე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკარჩხილე-ჲ
კუთხ. თუშ. კარების სახელდახელო საკეტი (თ. უთურგ.).
|
|
179 საკარცხულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკარცხულ-ი
კუთხ. რაჭ. საპატიო სავარძელი ოჯახის უფროსისათვის (შ. ძიძ., 213); საპატიო სკამი, მოხარატებული, სახლის უფროსის, მოხუცის დასაჯდომად (დიალექტ., 687; ქეგლ.)
|
|
180 საკარძიულო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკარძიულო
კუთხ. თუშ. კარების თავზე გადებული ხე, კარების ზედა ჴიდი (პ. ხუბ.).
|
|
181 საკატურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკატურ-ი
კუთხ. აჭარ. ბუხარში განზე გადებული ხე (ფიცარი), რომელზედაც საქვაბე ჰკიდია (შ. ნიჟარ.)
|
|
182 საკაცებ-ო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკაცებ-ო
კუთხ. რაჭ. კერის ის მხარე, სადაც მხოლოდ მამაკაცები სხდებოდნენ (დიალექტ., 687).
|
|
183 საკაცეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკაცეთ-ი
კუთხ. მოხ. კაცთა მოდგმა (ო. ქაჯ.). შდრ. : ქეგლ. „რაჲ ვქნა, შულო? გაწყვიტა მტერმა ს ა კ ა ც ე თ ი.“
|
|
184 საკაჭკაჭე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკაჭკაჭე
კუთხ. ქართლ. კახ. კუდუსუნი (ლ. ლეონ.).
|
|
185 საკედე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკედე-ჲ
კუთხ. თუშ. სპილენძის დიდი ორყურა ქვაბი, რომელსაც კეტს გაუყრიან და ისე მიაქვთ (პ. ხუბ.).
|
|
186 საკედურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკედურა
კუთხ. ხევსურ. კარის უკან კედელში დატოვებული ღრმა ხვრელი (ა. ჭინჭარ., 281).
|
|
187 საკეთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკეთო
კუთხ. მესხ. ირონ. კაი რამე, კაი ვინმე (ი. მაისურ.). „ეგ საკეთოც აქა ბრძანდება!“
|
|
188 საკეკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკეკ-ი
კუთხ. მთიულ. შაკიკი (ლ. კაიშ.).
|
|
189 საკეკიქარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკეკიქარ-ი
კუთხ. ქართლ. ნახევრი თავის ტკივილი, შაკიკი (შ. ძიძ., ანგარიში).
|
|
190 საკელე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკელე
კუთხ. იმერ. ნაკელის მოსაგროვებელი ადგილი. (ზ. ჭუმბურ., 84). იხ. აგრეთვე: კელა 2
|
|
191 საკენჭურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკენჭურ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ჩიტებზე სანადირო იარაღი (ს. მენთეშ.).
|
|
192 საკერჩხილე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკერჩხილე
კუთხ. ხევსურ. გრძელი ჯოხი, იხმარება გარედან კარის საკეტად (ა. ჭინჭარ., 282).
|
|
193 საკეს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკეს
კუთხ. ინგილ. კვესი, საკვესი; კ ე ს ე ბ ა კვესება (მ. ჯან.).
|
|
194 საკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვ-ი
კუთხ. ლეჩხ. საქონლის საკვები; თივა, ჩალა, ბზა . . (მ. ჩიქ.).
|
|
195 საკვალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვალა
კუთხ. ხევსურ. ცხემლის ნაწილია (ს. მაკალ.). იხ. აგრეთვე: ცხემლი
|
|
196 საკვალე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვალე
კუთხ. გურ. ოდა-სახლის ირგვლივ შემოვლებული წვიმის საწვეთარი კვალი, საწრეტი (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.); წვიმის წყლის საწრეტი თხრილი სახლის გარშემო (გ. შარაშ.).
|
|
197 საკვალია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვალია
კუთხ. გურ. თესლის ჩასათესავად კვლის გასავლები იარაღი (პ. ჯაჯან.).
|
|
198 საკვალია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვალია
კუთხ. გურ. თესლის ჩასათესავად კვლის გასავლები იარაღი (პ. ჯაჯან.).
|
|
199 საკვამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვამ-ი
კუთხ. ხევსურ. ერდო, კვამლის ამოსავალი სახლიდან. (ა. შან., 149). იხ. აგრეთვე: საკომი
|
|
200 საკვდავაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვდავაჸ-ი
კუთხ. თუშ. მომაკვდავი (თ. უთურგ.).
|
|
201 საკვეცაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვეცაჸ-ი
კუთხ. თუშ. მაკრატელი (თ. უთურგ.).
|
|
202 საკვნეტელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვნეტელა
კუთხ. რაჭ. ტყის ცოცხი (ა. მაყ.).
|
|
203 საკვირკობო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვირკობო
კუთხ. გურ. კვირიკობის (ივლისის) თვის მსხალი (ა. ღლ.).
|
|
204 საკვირჩხილა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკვირჩხილა-ი
კუთხ. გურ. ვაზის ჯიში იყო, ახლა გადაშენებულია (ა. ღლ.).
|
|
205 საკიდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკიდ-ი
კუთხ. მესხ. ვირი, სახედარი (ი. მაისურ.; დიალექტ., 652). საკიდელ-ი 1.კუთხ. მოხ., ფშ., თუშ., ხევსურ., კახ. ჯაჭვი, ჩამოკიდებული კერის შუა ადგილას (ო. ქაჯ.); ნაჭა, ჯაჭვი კერაზე (ვაჟა, IV, ა. შან.); ქვაბის ჩამოსაკიდებელად კავი, რომელიც ჭერზეა მიმაგრებული რითიმე, უმეტესად ჯაჭვით (თ. უთურგ.); საალეს შუაში ჩამოშვებული ჯაჭვი (ა. ჭინჭარ., 291); შუაცეცხლზე ქვაბის ჩამოსაკიდებელი (ა. მარტ., გ. იმნ.). შდრ. : ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. 2.კუთხ. რაჭ., ლეჩხ. 1. ყველის დედა, კვეთი, საკვეთი, საყველე რძის შესადედებელი სითხე; 2. ხაოგაცლილი მაჭიკი, რომელსაც ძმარსა და მარილში ჩადებენ ერთ თვემდის, შემდეგ ამოიღებენ და ახმობენ მზეზე ან ბუხრის თაროზე (დიალექტ., 687); კვეთი, დვრიტა, რძის საკვეთი, საყველედ რძის შესადედებელი სითხე (დიალექტ., 678); რძის საკვეთი (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: მაჭიკი 3.კუთხ. ზ. იმერ. იხ. აგრეთვე: საბნიერი
|
|
206 საკიდელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკიდელა
კუთხ. კახ. ჭორტანა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
207 საკინძალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკინძალ-ი
კუთხ. ოკრიბ. ქვაბის შუა ცეცხლზე საკიდელი, საქვაბე, ნაჭა, ჯაჭვი (ვ. ბერ.); პატარა საქვაბე. „ბუხარში ს ა კ ი ნ ძ ა ლ ი ჰკიდია“ (მ. ალავ.).
|
|
208 საკირცხავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკირცხავ-ი
კუთხ. რაჭ. მარხილის ნაწილია (შ. ძიძ., 213).
|
|
209 საკირცხლავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკირცხლავ-ი
კუთხ. მოხ. გამოსაჯავრებელი, წასაბაძი (დიალექტ., 563).
|
|
210 საკლებ-სამატება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკლებ-სამატება
კუთხ. ხევსურ. ბაწარი, რომლითაც ნაჭლიკა ჴუმბურზეა მიბმული; საკლებ-სამატებას აწევ-დაწევით ხდება მარცვლის დოლაბისაკენ მოძრაობის მატება ან კლება (ა. ჭინჭარ., 209). იხ. აგრეთვე: ნაჭლიკა, ჴუმბური
|
|
211 საკმელა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკმელა-ჲ
კუთხ. ინგილ. ყურძნის ჯიშია, სურნელოვანი გემო აქვს, ნაზი, მწყაზარია (მ. ჯან.; ა. შან., 350).
|
|
212 საკმიელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკმიელა-ი
კუთხ. გურ. ვაზის ადგილობრივი ჯიშია (გ. შარაშ.).
|
|
213 საკოდელა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკოდელა-ჲ
კუთხ. აჭარ. წისქვილის ქვის მოსაკოდავი იარაღი (შ. ნიჟარ.)
|
|
214 საკოზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკოზე
კუთხ. რაჭ. კოვზების შესანახი ადგილი (დიალექტ., 687).
|
|
215 საკოკვაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკოკვაჸ-ი
კუთხ. თუშ. ორი მაღალი ჯოხი, რომლებსაც დაბლა ფეხის დასაბჯენი თიკები აქვთ. ეს ჯოხები ბავშვებს ხელში უჭირავთ და თიკებზე ფეხის დაბრჯენით დადიან (პ. ხუბ.).
|
|
216 საკოკია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკოკია
კუთხ. ლეჩხ. მაჭრის გასაწურავი ეკლიანი მცენარის თავთავი; გოქში (მ. ალავ., 1; ა. მაყ.).
|
|
217 საკომ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკომ-ი
კუთხ. ფშ., ქსნის ხეობ. სახლის ნაწილია (ს. მაკალ.); საკომლი, საკვამლე, ბოლის ასასვლელი და სინათლის ჩამოსასვლელი ჭრილი ბანიან სახლში. ამჟამად ეძახიან ბაკის პირდაპირ გომურის ჭერში დატანებულ ჭრილს, საიდანაც თივას ყრიან (დიალექტრ., 593); ბანიანი სახლის სარკმელი სინათლისათვის (ვ. სომხიშვ.).
|
|
218 საკოტარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკოტარ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ. მანქანა ცხენის უკანა ფეხებზე გასაკეთებელი, რომ წიხლი აღარ გაიქნიოს (ი. ჭყონ.); მწიხლავი ძროხისათვის ცალი წინა ფეხის ასაწევი, რომ სამ ფეხზე დადგეს და წიხლი ვერ მოიქნიოს (ა. ჭინჭარ., 232). იხ. აგრეთვე: მწიხლავი
|
|
219 საკრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკრ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ. ვაზის ასახვევი, ასაყელავი მასალა-ლაფნის, აკაციის, თელის კანი, ჭილი, თოკი (ი. ქავთ.); ვენახის ასახვევი ლაფანი (ბ. წერეთ.); ვაზის ასახვევი კანი (მ. ჩიქ.).
|
|
220 საკრელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკრელ-ი
კუთხ. გურ. ძმრის დოქი (კ. გვარ., 949).
|
|
221 საკრეფალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკრეფალ-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: საკრეფელი2 საკრეფელ-ი 1.კუთხ. მოხ. ფოცხი (დიალექტ., 563). 2.კუთხ. კახ., ზ.იმერ. პატარა გოდორი, გოდროხა, რომელშიც ყურძენს კრეფენ (ა. მარტ., გ.იმნ.; ს. მენთეშ.); ყურძნის საკრეფი პატარა კალათა (ბ. წერეთ.).
|
|
222 საკუდურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკუდურ-ი
კუთხ. ხევსურ. საკუდო, საძუე (დიალექტ., 556).
|
|
223 საკუდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკუდე
კუთხ. მთიულ. თოკი, რომლითაც თივას ალახზე ამაგრებენ (ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: ალახი
|
|
224 საკუთნო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკუთნო
კუთხ. ფშ. რაც ვისმე ეკუთვნის (ვაჟა, II, ა. შან.).
|
|
225 საკუნზურ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკუნზურ
კუთხ. ინგილ. მწვადებაგებული შამფურის სასთაული (მ. ჯან.).
|
|
226 საკუსრა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკუსრა-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სიქინჯის ფეხი
|
|
227 საკუწელ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკუწელ
კუთხ. ინგილ. სქელი ფიცარი ხორცის დასაკეპ-დასანაყად (მ. ჯან.).
|
|
228 საკუჭუჭე სიმინდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საკუჭუჭე სიმინდ-ი
კუთხ. კახ. კუჭუჭა სიმინდი იხ. აგრეთვე: კუჭუჭი
|
|
229 სალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: სამყვრე
|
|
230 სალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალა
კუთხ. ქიზიყ. ბრტყელი მრგვალი რიყის ქვა სალაობის სათამაშო (ს. მენთეშ.); ბრტყელი ქვა სამღერელი (საბა); თხელი და მრგუალი ქუა სასროლი ვეგთა და მისთანა თამაშობაში (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.). (რაჭ.) კლასობანას სათამაშო პატარა ბრტყელი ქვა (ლაგვანა, ი. თაგვაძე).
|
|
231 სალაგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაგა
კუთხ. ქსნის ხეობ. გამოუცდელი, ახლად დამწყები ისეთი საქმისა, რაც ჯერ არ იცის(ვ. სომხიშვ.).
|
|
232 სალაგმე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაგმე
კუთხ. ქვ. იმერ. წისქვილის ღარში წყლის გადასაკეტი (ზ. ჭუმბურ., 283).
|
|
233 სალაკა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაკა/ე,-ი
კუთხ. გურ. ადგილი; ამ ს ა ლ ა კ ა ი ამ ადგილას (ს. ჟღ.).
|
|
234 სალანჩა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალანჩა
კუთხ. ლეჩხ. მაგარი ტკეჩი სალასტოს ჩონჩხისათვის (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ტკეჩი, სალასტო
|
|
235 სალაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაობა
კუთხ. ქიზიყ., მთიულ., ,თუშ. სალის თამაშობაა (ს.მენთეშ.; ს. მაკალ.; მთიულ.; თუშ.). იხ. აგრეთვე: სალა
|
|
236 სალაპოტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაპოტ-ი
კუთხ. ლეჩხ. საბორგავი (მ. ალავ., 2). „რამ ააწრიალა, რა ს ა ლ ა პ ო ტ ი ოუტყდა?!“
|
|
237 სალაჟა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაჟა-ჲ
კუთხ. ინგილ. მკვდრის ასაწევი კიბე-კუბო (მ. ჯან.).
|
|
238 სალასტიკონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალასტიკონ-ი
კუთხ. გურ. კოხტა, ჯავარიანი კაცი (გ. შარაშ.).
|
|
239 სალასტო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალასტო
კუთხ. ლეჩხ. გოდორი (ვ. ბერ.); სიმინდის საზიდავი გოდორი; ჩადის ოთხი ბათმანი (მ. ჩიქ.).
|
|
240 სალაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაურ-ი
კუთხ. გურ. ვინმეს ფარშემო ტრიალი და ზრუნვა მისთვის, მოფერება; უ ს ა ლ ა უ რ ე ბ ს უვლის (გ. შარაშ.).
|
|
241 სალაჯა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაჯა-ჲ
კუთხ. ინგილ. აზ. салача. საკაცე, ჯალამბარი. (გ. იმნ.) იხ. აგრეთვე: სალაჟაჲ
|
|
242 სალაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალაჸ-ი
კუთხ. თუშ. ბრტყელი, მოგრძო ან მრგვალი ქვა, რომელსაც ისვრიან ბავშვები გილძაობის დროს (პ. ხუბ.). იხ. აგრეთვე: გილძაობა-ჲ
|
|
243 სალბა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალბა-ჲ
კუთხ. ინგილ. კეტი (გ. იმნ.).
|
|
244 სალბო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალბო
კუთხ. ფშ. საცხი, ჭრილობის მოსაშუშებელი, სალბუნებელი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
245 სალდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალდა
კუთხ. რაჭ., იმერ. წალიკა, წითელი წალიკა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: სარდალა
|
|
246 სალეველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალეველ-ი
კუთხ. ქართ., ზ. იმერ. ზამთრისთვის შენახული სურსათი, სურსათ-სანოვაგე (ქეგლ).
|
|
247 სალეჟრობო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალეჟრობო
კუთხ. გურ. საყანე მიწის ბე (ი. ჭყონ.; ს. ჟღ.).
|
|
248 სალეთხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალეთხე
კუთხ. ფშ. საკიდლის ჯოხი (ს. მაკალ.).
|
|
249 სალექსო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალექსო
კუთხ. ხევსურ. ლექსისათვის განკუთვნილი ჯილდო. ეძლეოდა ავტორმთქმელს (დ. გოგოჭური).
|
|
250 სალთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალთა
კუთხ. ქიზიყ., მთიულ. თურქ. salt, 'მარტო'. მარტოხელა კაცი (ს. მენთეშ.; ქეგლ); ს ა ლ თ ა დ მარტო, ხელცარიელი (ლ. კაიშ.).
|
|
251 სალია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალია
კუთხ. ხევსურ. ცხენის ქაჩაჩის ქვედა პირი, რომელიც იჭედება ნალით (ლ. ლეონ.).
|
|
252 სალიკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალიკა-ი
კუთხ. აჭარ., გურ. იხ. აგრეთვე: სალიკე
|
|
253 სალიკე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალიკე
კუთხ. გურ. ადგილი; ამ ს ა ლ ი კ ე ამ ადგილას. (ა. ღლ., გურ.). იხ. აგრეთვე: სალაკაი
|
|
254 სალმანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალმანა
კუთხ. ოკრიბ. ურმის ხელნა (ვ. ბერ.).
|
|
255 სალოკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალოკ
კუთხ. ინგილ. კლდიდან მჟონავი მთის წყარო, მონადირეთაგან დამლაშებული ნადირთა სალოკავად (მ ჯან.).
|
|
256 სალოს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალოს-ი
კუთხ. ლეჩხ. ტკბილი, მოხერხებული კაცი (მ. ჩიქ.).
|
|
257 სალოცველებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალოცველებ-ი
კუთხ. მთიულ. პურის პატარა კვერები ხატისათვის გამომცხვარი (ლ. კაიშ.).
|
|
258 სალტე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სალტე
კუთხ. ინგილ. სამაჯური (ა. შან., 352). სამა 1.კუთხ. ზ. აჭარ., იმერხ. არაბ..-თურქ. semai. ცეკვა (შ. ნიჟარ. ქეგლ). 2.კუთხ. მესხ. შტერი, უგუნური, ჩერჩეტი (ი. მაისურ.).
|
|
259 სამაგნის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამაგნის-ი
კუთხ. რაჭ. გარკვეულ ზომებად დაჭრილი შეშა ბუხარში კეცების გასახურებლად და საცხობად („კომუნისტი“,№ 187, 1968).
|
|
260 სამადლოთ სარჩენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამადლოთ სარჩენ-ი
კუთხ. რაჭ. ფრინველია, რომელსაც სხვა ჩიტები არჩენენ, თვითონ საჭმელს არ ეძებს (ვ. ბერ.).
|
|
261 სამაენეო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამაენეო
კუთხ. ხევსურ. სასისხლო გადასახადი, რომელიც ენის მიმტანმა უნდა გადაიხადოს, თუ კენჭაობა ენის მიტანითა და სხვისი წაქეზებით მოხდა - 5 ძროხა (ს. მაკალ., 96).
|
|
262 სამაკინელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამაკინელ-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სამაკინო
|
|
263 სამაკინო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამაკინო
კუთხ. ლეჩხ. ზრდადამთავრებული დეკეული; დასამაკებელი ასაკის (სამი-ოთხი წლის) უშობელი (მ. ალავ., 2).
|
|
264 სამალაჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამალაჯა
კუთხ. რაჭ. ქალის ჩასაცმელი, ახალუხივით იყო შეკერილი (დიალექტ., 687)
|
|
265 სამალდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამალდე
კუთხ. კახ., ქართლ., ფშ. ხარის (კამეჩის) უღელში შებმისას ტაბიკების საბმური (ა. მარტ., გ. იმნ.); აპეური (ე. ბაბუნ., 274); თხის ბალნისაგან დაწნული თოკი, რომლითაც ღვედს გამწევ უღელთან აბამენ. მას აპეურადაც იყენებენ (დიალექტ., 641); თოკის მოკლე მონაჭერი, ბაწარი. „ქარქაშს კანაფის ს ა მ ა ლ დ ე შემოუჭირა ჭავლადა“ (ი. ქეშიკ.).
|
|
266 სამალევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამალევ-ი
კუთხ. ფშ. ხატის განძის საცავი (ს. მაკალ.).
|
|
267 სამალტე თოკი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამალტე თოკი
კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: სამალდე
|
|
268 სამალულო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამალულო
კუთხ. რაჭ. მალულად ჭამა ქალების მიერ. ძველი ჩვეულება იყო : გოჭის ხუთშაბათს ქალები საერთო სუფრის შემდეგ მალულად ჭამდნენ ქადას, ქათამსა და სამ კვერცხს (დიალექტ., 687).
|
|
269 სამამკლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამამკლო
კუთხ. ხევსურ. 1. ჯვარის ყანის მომკა; 2. ჯვარის ყანის სამკალად გასული სოფლის ლხინი საამისოდ ნადუღი ლუდით (დიალექტ., 556).
|
|
270 სამამიდაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამამიდაო
კუთხ. ხევსურ. სასისხლო გადასახადი, რომელიც მეხელემ მოკლულის მამიდას უნდა მისცეს - 9 ცხვარი (ს. მაკალ., 85). იხ. აგრეთვე: მეხელე
|
|
271 სამამლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამამლე
კუთხ. კახ. მამალი ფუტკრისათვის განკუთვნილი უჯრა სკაში (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
272 სამამო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამამო
კუთხ. ლეჩხ. მამაპაპისეული. (მ. ალავ., 3). „ ს ა მ ა მ ო ქონება დაინაწილეს“
|
|
273 სამამფიცრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამამფიცრო
კუთხ. ფშ., თიან. ჯარიმა ტყუილზე დაფიცებისათვის („კომუნისტი“,№ 294, 1967). სამან-ი 1.კუთხ. ზ. აჭარ. თურქ. saman 'ჩალა', 'ბზე'. პურეული მცენარის გალეწვის შემდეგ დარჩენიული ჩალა, ბზა (შ. ნიჟარ.). 2.კუთხ. მოხ. თემიდან კაცის გარიცხვის ნიშანი (ო. ქაჯ.). „თემჩიგათ განდევნილს კაცსა ჩაუსუენდეს სამს დიდ-ბატარა ქვასა, რაჲც იმის ნიშანი იყო, რო იმას თემჩი მასულა აღარ შეეძლა“ .
|
|
274 სამანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამანა
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: სამანე
|
|
275 სამანაგვრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამანაგვრო
კუთხ. მთიულ. საზიარო (ლ. კაიშ.).
|
|
276 სამანე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამანე
კუთხ. გურ. საზღვარი (ს. ჟღ.); მიჯნა, ზღვარი, ზღვრის დასადებად მიწაში ჩაფლული სამი ქვა (ა. ღლ.).
|
|
277 სამანძაგო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამანძაგო
კუთხ. გურ. საძაგელი, სალანძღავი სიტყვაა (გ. შარაშ.).
|
|
278 სამარვან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამარვან
კუთხ. ინგილ. სასაფლაო (მ. ჯან.). სამართ-ი 1.კუთხ. იმერ. ბზის ჯოხი ტყავის პირის გასასწორებლად, მეუნაგრენი ხმარობენ (ვ. ბერ.). 2.კუთხ. მოხ. ცულის, ნამგლისა და მისთ. გამოსაპირავი რკინის იარაღი (დიალექტ., 563).
|
|
279 სამარხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამარხ-ი
კუთხ. გურ. ვაზის ჯიშია ერთგვარი (კ. გვარ., 959).
|
|
280 სამასრე ტირიფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამასრე ტირიფ-ი
კუთხ. რაჭ. იალღუნი, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ილღუნი, ჭალური, ჟლღუნი, ოლღუნი, ულუღან
|
|
281 სამატ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამატ-ი
კუთხ. ქართლ. თასმის ან წნელის ჩამონაჭერი, რითაც ღვედი უერთდება უღელს (დიალექტ., 641); წნელი, რომლითაც გუთნის უღელი ღვედზეა დამაგრებული (ე. ბაბუნ., 272).
|
|
282 სამაშნავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამაშნავ-ი
აყალოთი დაგლესილი ქვევრის თავზე დასაყრელი ფხვიერი მიწა (დიალექტ., 672); მიწა რომელსაც აყალოს ზევიდან აყრიან ქვევრის თავს, რომ თიხა არ გამოშრეს და არ დასკდეს (ქ. ძოწ.).
კუთხ. იმერ.
კუთხ. იმერ. აყალოთი დაგლესილი ქვევრის თავზე დასაყრელი ფხვიერი მიწა (დიალექტ., 672); მიწა რომელსაც აყალოს ზევიდან აყრიან ქვევრის თავს, რომ თიხა არ გამოშრეს და არ დასკდეს (ქ. ძოწ.).
|
|
283 სამაჭრია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამაჭრია
კუთხ. იმერ. ცოცხანა, ცოცხობა, მცნარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: შავი ცოცხი, კაჭაჭი 1
|
|
284 სამახა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამახა-ი
კუთხ. მოხ. გონგოლა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
285 სამახველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამახველა
კუთხ. რაჭ. კუნძი, რომელზედაც სარს მახვავენ, აწვეტებენ (ვ. ბერ.).
|
|
286 სამბილო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამბილო
კუთხ. ფშ. დანიშნულისათვის ნიშნად მისაცემი ფართლის ნაჭერი (ი. ქეშიკ.).
|
|
287 სამბო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამბო
კუთხ. მოხ. ძირმაგარა (ო. ქაჯ.).
|
|
288 სამბურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამბურ-ი
კუთხ. ხევსურ., ფშ., მთიულ. პირუტყვის დასაბმელი თოკი ; წინდის ბოლოზე დატოვებული, ფეხზე შემოსახვევი თასმა (ი. ქეშიკ.; ლ. კაიშ.). „ლურჯაი კვირიკაისა ს ა მ ბ უ რ ჩ ი აღარ დგებისა“ (ა. ჭინჭარ., 287)
|
|
289 სამგურგალოზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამგურგალოზე
კუთხ. მთიულ. ირგვლივ, გარშემო (ლ. კაიშ.).
|
|
290 სამე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამე
კუთხ. გურ., რაჭ. სადმე (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.; ს. ჟღ.; დიალექტ., 687)
|
|
291 სამემცხვარეო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამემცხვარეო
კუთხ. მთიულ. სამეცხვარეო ქუდი (ლ. კაიშ.).
|
|
292 სამერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამერ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ბინის გვერდზე დიდი ბაკივით მოწნული ადგილი, სადაც ცხვარს ადოლებენ და ბატკანს აწოვებენ (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ბინა 1
|
|
293 სამერცხლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამერცხლე
კუთხ. რაჭ. სახლის სახურავზე გასასვლელი კარი. მოჩანს შორიდანაც (ლაგვანთა, ი. თაგვაძე).
|
|
294 სამეულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამეულ-ი
კუთხ. ხევსურ. დაწყობილი სამი ძნა : ძირს ორი ძნაა, მესამე ზედ აძევს (დიალექტ., 556).
|
|
295 სამექსლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამექსლო
კუთხ. აჭარ. საფეიქრო დაზგა („კომუნისრი“,№ 187, 1968).
|
|
296 სამზად-ი, საბზად-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამზად-ი, საბზად-ი
კუთხ. გურ. სამზარეულო სახლი (ვ. ბერ.; ა. ღლ.; გურ.).
|
|
297 სამზველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამზველ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: საზვები
|
|
298 სამზირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამზირ-ი
კუთხ. გურ. მონადირის ჩასასაფრებელი, სადარაჯო ადგილი, სადაც ნადირმა უნდა გაიაროს. „მონადირის გული ვერ მოითმენს ამაღამ ს ა მ ზ ი რ ს წაუსვლელობას“ (ე. ნინი., I, II, თ. კიკვ.; გ. შარაშ.).
|
|
299 სამთვალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამთვალა
კუთხ. ქსნის ხეობ. ვაშლის ჯიშია ერთგვარი (ვ. სომხიშვ.).
|
|
300 სამთვარავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამთვარავ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სამაშნავი
|
|
301 სამთითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამთითა
კუთხ. ლეჩხ. ფიწალი, ხორბლის სანიავებელი (მ. ჩიქ.).
|
|
302 სამთილ-ო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამთილ-ო
კუთხ. ლეჩხ. სადედამთილ-სამამამთილო, ქმრის ოჯახი (მ. ალავ., ზეპირსიტყვ.).
|
|
303 სამთიობო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამთიობო
კუთხ. იმერ. ოთახი ახალშეუღლებულთათვის (ვ. ბერ.).
|
|
304 სამთხულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამთხულ-ი
კუთხ. მოხ. საფრთხობელა (ო. ქაჯ.).
|
|
305 სამიდღემჩიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამიდღემჩიო
კუთხ. გურ., იმერ. სამუდამო, სამარადისო. „ს ა მ ი დ ღ ე მ ჩ ი ო თ კი არ გეხვეწები : ერთი-ორი დღით მინდა“ (გ. შარაშ.; მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკ.).
|
|
306 სამირგვლია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამირგვლია
კუთხ. ხევსურ. სადიაცო კაბის კალთებზე დაკერებული ნაჭერი (ა. ჭინჭარ, 266).
|
|
307 სამისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამისა
კუთხ. ქიზიყ. აბრეშუმის ჭია, მესამედ რომ გამოიცვლის კანსა (ს. მენთეშ.).
|
|
308 სამისკრავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამისკრავ-ი
კუთხ. მთიულ. მიცალებულისათვის დაკლული ცხვარი (ლ. კაიშ.).
|
|
309 სამკვრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამკვრე
კუთხ. რაჭ. კერაზე ჩამოკიდებული რამ, რაზედაც კვარს ანთებენ (შ. ძიძ., 213). სამკლავე 1.კუთხ. ფშ., ხევსურ. ნიდაყვიდან მაჯამდე ასაკვრელი ფოლადის ფიცარი, ამოღარული, ფარად სახმარი ფარიკაობასა და ომში (ი. ჭყონ.); მკლავზე გასაკეთებელი რკინის იარაღი. მუზარადის ნაწილი (დიალექტ., 556). შდრ. : ქეგლ. 2.კუთხ. ქვ. იმერ. სვეტებშუა გადებული ძელი (ქეგლ).
|
|
310 სამკლის კუდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამკლის კუდ-ი
კუთხ. ხევსურ. ჩვეულებაა, როცა უკანასკნელ ყანას მომკიან, ერთი ბღუჯა ყანა მიაქვთ ხოლმე შინ. ამას ს ა მ კ ლ ი ს კ უ დ ი ეწოდება (ა. ჭინჭარ., 202).
|
|
311 სამკლოვიარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამკლოვიარო
კუთხ. ლეჩხ. საახალწლო ხმიადი (მ. ჩიქ.).
|
|
312 სამლაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამლაშ-ი
კუთხ. ფშ. ხის პატარა ჯამისებური ჭურჭელი, მასში მარილს ყრიან და უდგამენ წინ პირუტყვს (ი. ქეშიკ.).
|
|
313 სამონატურო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამონატურო
კუთხ. მთიულ. სანატრელი (ლ. კაიშ.).
|
|
314 სამოცა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამოცა
კუთხ. მთიულ. სამთხილიანი კუნწულა (ლ. კაიშ.).
|
|
315 სამპოტიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამპოტიკ-ი
კუთხ. გურ. სამტოტა (ა. ღლ., გურ.).
|
|
316 სამრელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამრელო
კუთხ. ხევსურ. სამირეულო, ქოხი, სადაც ქალები დედათა წესის შესრულების დროს ცხოვრობენ (ა. ჭინჭარ., 301; დიალექტ., 556). იხ. აგრეთვე: მირეული
|
|
317 სამსვიაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამსვიაჸ-ი
კუთხ. თუშ. სავსე (დიალექტ., 584).
|
|
318 სამსუნ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამსუნ
კუთხ. ინგილ. სუსამბარი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
319 სამტავრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამტავრო
კუთხ. ზ. აჭარ. ბუღა ხარი (შ. ნიჟარ.).
|
|
320 სამტკიც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამტკიც-ი
კუთხ. ფშ., კახ., ,იმერ., ლეჩხ., ზ. აჭარ. წმინდა საცერი. ქსოვენ წმინდა მავთულისაგან ან ძუისაგან (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; გ. მაჭავარ., 291; ი. ჭყონ.; მ. ალავ., 1; შ. ნიჟარ.; ქეგლ).
|
|
321 სამტკურ-ი, სანტკურ-ი, სატკბურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამტკურ-ი, სანტკურ-ი, სატკბურ-ი
კუთხ. იმერ. ბავშვის ავადმყოფობაა (ვ. ბერ.).
|
|
322 სამტყუჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამტყუჭა
კუთხ. ქიზიყ. სამი ცალი ნაყოფი ერთად (ს. მენთეშ.).
|
|
323 სამუგე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამუგე
კუთხ. ლეჩხ. ფეხსაცმლის ზედაპირი. (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: პირადა
|
|
324 სამუგუზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამუგუზე
კუთხ. რაჭ. სამუგუზლე კერიაში (შ. ძიძ., 213).
|
|
325 სამუნელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამუნელ-ი
კუთხ. გურ. ცხენის, ხარის, ძროხის კანის საწმენდი სავარცხლის მსგავსი ხელსაწყო (ა. ღლ.).
|
|
326 სამუხელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამუხელ-ი
კუთხ. იმერ. ორპოტიკა გათლილი ჯოხი აბრეშუმის ძაფის დასახვევად ამოღების დროს (ვ. ბერ.).
|
|
327 სამუჴლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამუჴლე
კუთხ. ჩ.თუშ. შარვალი (კ. ჭრელ., 269).
|
|
328 სამფოჩა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამფოჩა
კუთხ. ქართლ. სამწყერაო ხელსაწყო (მ. მესხ.).
|
|
329 სამქერქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამქერქ-ი
კუთხ. გუდამაყ. სამკეცი, სამფურცლიანი ქადა (დიალექტ., 574). სამყად-ი 1.კუთხ. გურ. აბრეშუმის სარტყელი რამდენიმე ფენად წელზე შემოსარტყმელი (ი. ჭყონ.). 2.კუთხ. გურ. სამფერი (გ. შარაშ.).
|
|
330 სამყარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამყარ-ი
კუთხ. გურ. საპყარი, დავარდნილი, ლოგინადჩავარდნილი (ა. ღლ.).
|
|
331 სამყვრე, სალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამყვრე, სალ-ი
კუთხ. ხევსურ. ცხენის ქაჩის ქვედა მხარე (ა. ჭინჭარ., 245).
|
|
332 სამყოფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამყოფ-ი
კუთხ. ფშ. იხ. აგრეთვე: სამყოფო
|
|
333 სამყოფო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამყოფო
კუთხ. ხევსურ. სახლის ქვეითა სართულის ოთახი, სადაც უფრო ხშირად იმყოფებიან, ვიდრე ზემო სართულში, რომელსაც ჭ ე რ ხ ო ს ეძახიან. (ი. ჭყონ.); საცხოვრებელი სახლია, მესამე სართული (ა. ჭინჭარ., 279). იხ. აგრეთვე: სადიაცო
|
|
334 სამყურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამყურ-ი
კუთხ. რაჭ. მცენარეა ერთგვარი, კურდღლის ფრჩხილა (ა. მაყ.).
|
|
335 სამშობლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამშობლო
კუთხ. ქართლ. კახ., მთიულ., ჯავახ., რაჭ. გათხოვილი ქალის მშობლების საცხოვრებელი ადგილი და ოჯახი(დიალექტ., 569; 649; 687; ლ. კაიშ.).
|
|
336 სამშრალე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამშრალე
კუთხ. მთიულ. საძოვარი მთაში, სადაც ცხვარი უბატკნოდ იძოვება (ლ. კაიშ.).
|
|
337 სამჩხავერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჩხავერა
კუთხ. გურ. ვაზის ჯიშია ადგილობრივი (გ. შარაშ.).
|
|
338 სამჩხირავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჩხირავ-ი
კუთხ. ხევსურ. სამი ჩხირი, რომლებითაც ფსრე ფარცხის გალებზეა ასხმული (ა. ჭინჭარ., 198). იხ. აგრეთვე: ფსრე, გალი
|
|
339 სამჩხვე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჩხვე
კუთხ. გურ. გასამრავლებელი, სადგამური (ქათამზე იტყვიან). „ს ა მ ჩ ხ ვ ე თ მაინც არ ვარგოდა, მოკტებოდა ამ ზამთარსა“ (გ. შარაშ.).
|
|
340 სამცობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამცობა
კუთხ. ლეჩხ. ურმის, მარხილის ნაწილი (მ. ჩიქ.).
|
|
341 სამცრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამცრო
კუთხ. ქიზიყ. საწნახლის (ნავის) წინა პირზე ჰორიზონტალურად დაკრული ფიცარი, რომელზედაც გოდორი იდგმება ნავში ყურძნის ჩასაყრელად (ს. მენთეშ.).
|
|
342 სამძიმარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამძიმარ-ი
კუთხ. ფშ. ხახმატის ჯვარის ერთ-ერთი დობილთაგანი. (ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკ.). იხ. აგრეთვე: აშექალი
|
|
343 სამძირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამძირ-ი
კუთხ. გურ. ერთ კაცის წასვლა სანადიროდ უძაღლოდ. (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: სამზირი
|
|
344 სამძლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამძლე
კუთხ. იმერ. შუაცეცხლზე (კერაზე) გადებული ორი ოთხკუთხა რკინის ძალაყინი ქვაბებისა და მისთ. დასადგმელად - ქვეშ უნთია ცეცხლი (ი. ქავთ.).
|
|
345 სამწაე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამწაე
კუთხ. ხევსურ. ჭრელი ხბოს ტყავის შოლტები - ახალგაზრდა ქალის ტყავის საკაზმავი (ა. ჭინჭარ., 249).
|
|
346 სამწვერლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამწვერლო
კუთხ. ზ. აჭარ. სიმინდის ყვავილი, კატარი (შ. ნიჟარ.).
|
|
347 სამწიფელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამწიფელა
კუთხ. კახ. უზანი და მისი ნაყოფი (ა. მაყ.).
|
|
348 სამწუნვარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამწუნვარო
კუთხ. მთიულ. დასაწუნი (ლ. კაიშ.).
|
|
349 სამწყდო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამწყდო
კუთხ. რაჭ. სამწყსო (შ. ძიძ., 213).
|
|
350 სამწყვდევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამწყვდევ-ი
კუთხ. მთიულ. ტილო, რომელსაც შეშის ზურგით ზიდვისას მხრებზე იფენენ (ლ. კაიშ.).
|
|
351 სამჭაჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭაჭა
კუთხ. ოკრიბ. ძველებური შავი ყურძენი. კარგი ღვინო აქვს. წყალტუბოს რაიონში მოჰყავთ (მ. ალავ.).
|
|
352 სამჭინო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭინო
კუთხ. რაჭ. საჭირო (შ. ძიძ., ქრესტ.). „იმაში შენთვის ს ა მ ჭ ი ნ ო არაფერი არიო.“
|
|
353 სამჭირაჸ-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭირაჸ-ჲ
კუთხ. ჩ.თუშ. მსხვილი ჯოხია, რომელსაც ნალექის საწურავად ხმარობენ (კ. ჭრელ., 260).
|
|
354 სამჭირობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭირობელ-ი
კუთხ. იმერ. ურემზე ძნის დასაკრავი გრძელი ჭოკი (ვ. ბერ.).
|
|
355 სამჭკუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭკუა
კუთხ. ქართლ. ცეტი, დაუმჯდარი ჭკუის, ცვალებადი აზრისა. (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). იხ. აგრეთვე: ორჭკუა, ცხრაჭკუა
|
|
356 სამჭლეო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭლეო
კუთხ. ლეჩხ. სათავი მწირი მიწისა, რომელსაც ვინმეს მიუზომავდნენ გაყოფის დროს (მ. ალავ., 2).
|
|
357 სამჭმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭმო
კუთხ. მესხ. საჭმელი (კ. დონდ., 376). „ჩემი ს ა მ ჭ მ ო არა მაქვს.“
|
|
358 სამჭოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჭოლ-ი
კუთხ. გუდამაყ. სამჭვალი. სპეციალურად გამოჭრილი ჭოკი, რომლითაც მდინარეში დამხჩვალს ეძებენ (დიალექტ., 574).
|
|
359 სამხედრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამხედრო
კუთხ. ხევსურ. პერანგის გაჭრილი კალთა (ს. მაკალ.).
|
|
360 სამხევ-ი საჭმელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამხევ-ი საჭმელ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ. მადის აღმძვრელი საჭმელი, არა მსუყე. (ი. ქავთ.; მ. ალავ.; 2). იხ. აგრეთვე: სამხიო
|
|
361 სამხიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამხიო
კუთხ. გურ. საჭმელი აღმძვრელი მადისა, ზოგჯერ ხილითა და ტკბილეულითურთ (ა. ღლ.); მსუბუქი საჭმელი, რომელსაც გამაძღარი კაციც კი შეექცევა. (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: სამხევი
|
|
362 სამხობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამხობ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. ამოღარული (პირამოღებული) მოგრძო სქელი ფიცარი, როიმელიც ემხობა (აფარია) ლირსის ნაპირს სახურავის ქვეშ. (ბ. წერეთ.). სამხრე 1.კუთხ. გურ. გოდრის სახელურები მხრებზე მოსაკიდებლად, თოკის ან ტკეჩისა (გ. შარაშ.). 2.კუთხ. ფშ. პერანგის საგულე (ს. მაკალ.).
|
|
363 სამჴარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჴარ-ი
კუთხ. გუდამაყ. სამხარი, ნაშუადღევის პურის ჭამა, სადილის შემდგომი ჯერი ვახშმამდის (დიალექტ., 574).
|
|
364 სამჴრეულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჴრეულა
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: სამწყვდევი
|
|
365 სამჴსნელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სამჴსნელო
კუთხ. ხევსურ. მკვლელის მიერ მოკლულის ჭირისუფლისათვის მიცემული სამ-სამი ცხვარი. სამჴსნელოს მიცემის შემდეგ მკვლელს, რომელიც მანამდე გახიზნული იყო, უფლება ჰქონდა დაბრუნებოდა თავის სახლ-კარს და მიეხედა საფლავ-სამარისა და სალოცავისათვის. სამჴსნელო იყო საფლაც-სამარისა და ჯვარ-ჯვარისკრისა (დიალექტ., 556).
|
|
366 სანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანა
კუთხ. ზ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ისარნა1
|
|
367 სანაგრამოე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაგრამოე
კუთხ. ხევსურ. ორი ცალი მორკალული ხე, რომლებსაც დოლაბს გარშემო შემოუწყობენ, რათა ფქვილი არ გადაცვივდეს (ა. ჭინჭარ., 209).
|
|
368 სანათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანათ-ი
კუთხ. ინგილ. ქორაფისა და სხვ. ხეების ხმელი ტოტების ნამტვრევები, ფიჩხი (მ. ჯან., 94; ა. შან., 351).
|
|
369 სანათლის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანათლის-ი
კუთხ. ლეჩხ. ლამპარი, სანათური საზოგადოდ (მ. ალავ., ზეპირსიტყვ.). სანაკადლო 1.კუთხ. ქართლ. ადგილი, საიდანაც ნაკადელი მიჰყავთ მოსარწყავ ნაკვეთში. „მთელი დღეა ს ა ნ ა კ ა დ ლ ო ზ ე ვზივარ, წყალს ვის დავანებებ“ (გ. შატბერ., 90). იხ. აგრეთვე: ნაკადელი 2.კუთხ. ქართლ. მერუის გასამრჯელო (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
370 სანაკვეთო ყანწ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაკვეთო ყანწ-ი
კუთხ. ხევსურ. დიდი ყანწი, ქეიფის დროს „არაყგაწირულ“ კაცს ამ ყანწით ასმევენ (ა. ჭინჭარ., 218).
|
|
371 სანამალეო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანამალეო
კუთხ. რაჭ. გათხოვილ ქალთა წესჩვეულებრივი ცერემონიალი ოჯახის გასამრავლებლად (შ. ძიძ., 21).
|
|
372 სანაპირო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაპირო
კუთხ. კახ. აბრეშუმის ჭიის ლასტის გარშემო შემოლაგებული ცახი(ა. მარტ., გ. ინ.).
|
|
373 სანარე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანარე
კუთხ. ქართ. პურის ყანის სამარგლი იარაღი (ე. ბაბუნ., 273).
|
|
374 სანარწყალ-ი, სანარწყულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანარწყალ-ი, სანარწყულ-ი
კუთხ. ქართლ., ზ. აჭარ., მესხ. ადგილი ბოსელში, სადაც ნეხვს მოაგროვებენ (თ. რაზიკ., „ივერის“,№138, 1900; ი. ჭყონ.); ბოსლის შუა ადგილას სიგრძივ გაღარული ნაწილი, რითაც ნეხვი გააქვთ (შ. ნიჟარ.); ბოსელში ნაკელისა და წუნწუხის დასაგროვებლად მოყობილი ორმოსებრი ადგილი („კომუნისტი“,№ 187, 1968).
|
|
375 სანარწყულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანარწყულ-ი
კუთხ. ფშ. იხ. აგრეთვე: სანარწყალი
|
|
376 სანარცხ-ი, სახელნარცხზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანარცხ-ი, სახელნარცხზე
კუთხ. ზ. იმერ. ტაშტისგვარი თიხის ჭუჭელია (ბ. წერეთ.).
|
|
377 სანასკო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანასკო
კუთხ. ხევსურ. სანასკვო, ნასკვის გამოხსნა : მოსისხლეთა შერიგების წესია (ს. მაკალ.).
|
|
378 სანაქსელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაქსელა
კუთხ. იმერ. საქსელავი ჯოხი (ვ. ბერ.).
|
|
379 სანაღბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაღბე
კუთხ. გუდამაყ. ნაღების ჭურჭელი (ა. ბექ., 223).
|
|
380 სანაყელ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაყელ
კუთხ. ინგილ. ფილთაქვა. (მ. ჯან.). იხ. აგრეთვე: ფილი 4
|
|
381 სანაყრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაყრე
კუთხ. ფშ. კუჭი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
382 სანაჩხატ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაჩხატ-ი
კუთხ. მოხ. სახურავის მილიდან ჩამოსული წვიმის წყალი (ო. ქაჯ.).
|
|
383 სანაცურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაცურა
კუთხ. ფშ. კერის პირას იატაკზე დაფენილი ცხვრის ტყავი ან ქსოვილის, ნაბადის ნაჭერი. მასზე ფეხმორთხმით სხდებიან ქალები (ი. ქეშიკ.).
|
|
384 სანაწეო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაწეო
კუთხ. ფშ. ნეფე-დედოფლისათვის განკუთვნილი მისალოცი, საჩუქარი (ს. მაკალ.; ი. ქეშიკ.).
|
|
385 სანაწყაურო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანაწყაურო
კუთხ. გურ. საწყაო (გ. შარაშ.).
|
|
386 სანახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანახ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სასინჯი, ყავრისათვის შეგულვებულ ხეს მთაში სასინჯად დიდ ნაფოტს აართმევენ და მას ჰქვია. „როცა ყავარი მომინდება, წვალ ტყეში და შ ე ვ ა ს ა ნ ა ხ ე ბ“ (მ. ჩიქ.).
|
|
387 სანახელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანახელო
კუთხ. ლეჩხ. მოსავლელი, საპატრონო (მ. ალავ., 1).
|
|
388 სანახველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანახველა
კუთხ. მესხ. სანაგვე (∥ სანეხვე) ადგილი (ი. მაისურ.).
|
|
389 სანახლათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანახლათ
კუთხ. აჭარ. სანახავად (დიალექტ., 659).
|
|
390 სანახშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანახშო
კუთხ. რაჭ. სალაპარაკო, საბაასო, სამასლაათო, სასაუბრო ადგილი სოფელში, სადაც თავს იყრიდნენ სასაუბროდ და გასართობად (დიალექტ., 687).
|
|
391 სანგალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანგალ-ი
კუთხ. ხევსურ., თუშ., მოხ., ფშ. სანგარი, საფარი, თხრილი, მიწური საფარი ( ა. ჭინჭარ., 299; ა. შან.; დიალექტ., 584; ი. ქეშიკ.)
|
|
392 სანდაოც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანდაოც-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ. ადამიანი, რომელსაც ყველაფერი უკვირს და ყველაფერს იოცებს, განცვიფრებულია (ვ. სომხიშვ.).
|
|
393 სანდვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანდვალ-ი
კუთხ. მესხ. საყრდენი, დგამის დასაყრდენი ნაწილი, კიდური (ი. მაისურ.).
|
|
394 სანება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანება
კუთხ. თუშ. წიწმატურა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
395 სანე, სანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანე, სანა
კუთხ. ლეჩხ. ზოგან, რომელიმე ადგილას (დიალექტ., 678).
|
|
396 სანერბიელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანერბიელო
კუთხ. ხევსურ. ხავიწის გულიანი მოზრდილი ქადაა (ა. ჭინჭარ., 213).
|
|
397 სანერწყვო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანერწყვო
კუთხ. მთიულ. ბაგაში საქონელსა და საქონელს შუა დატოვებული ადგილი ნაგვის მოსახვეტად (ლ. კაიშ.).
|
|
398 სანეხველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანეხველა
კუთხ. ლეჩხ. სანეხვე, ადგილი, სადაც ნაკელს აგროვებენ (მ. ალავ., 2).
|
|
399 სანთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანთ-ი
კუთხ. ქიზიყ. სიმარჯვე, ხერხი (ს. მენთეშ.). „ ს ა ნ თ ი არა აქვს.“
|
|
400 სანთბის ყუნჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანთბის ყუნჭ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ჩირახის ყუნჭი
|
|
401 სანიაზო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანიაზო
კუთხ. ფშ. სასურველი, სანატრელი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.; დიალექტ., 556).
|
|
402 სანიაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანიაო
კუთხ. ხევსურ. საფქვის გასაფენი ფარდაგი (ა. ჭინჭარ., 259).
|
|
403 სანიჭარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანიჭარ-ი
კუთხ. ჯავახ., თუშ. საჩუქარი, ნეფე-დედოფლისთვის მისართმევი საჩუქარი მექორწილეებისაგან (დიალექტ., 649); შესაწევარი სიკვდილის შემდეგ (თ. უთურგ.). სანსალა, გასანსალება 1.კუთხ. იმერ. გატანტალება, ძალზე გასუფთავება (ვ. ბერ.). 2.კუთხ. ფშ. წყალში მცხოვრები მწერია, მთის წყლებში იცის, კალმახი ჭამს (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.); ნაცრისფერი მრავალფეხა წყლის ჭია (ი. ქეშიკი.). 3.კუთხ. გურ. მეტისმეტად გალესილი მახვილი (დანა, სადგისი, ნაჯახი . .); გ ა ს ა ნ ს ა ლ ე ბ უ ლ-ი გალესილი (გ. შარაშ.).
|
|
404 სანტახელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანტახელ-ი
კუთხ. გურ. საწნახელი (ა. ღლ.).
|
|
405 სანუქთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანუქთო
კუთხ. ქიზიყ. სამუქფო, სამაგიერო, სანაცვლო. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ნუქთი
|
|
406 სანჩხვე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სანჩხვე
კუთხ. იმერ. სათესური, მოსაშენებლად გაშვებული საქონელი, ფრინველი (ვ. ბერ.).
|
|
407 საჲქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჲქ-ი
კუთხ. ინგილ. აზ. санки თითქმის (მ. ჯან.).
|
|
408 საოთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საოთ-ი
კუთხ. ფშ. სავათი, წეროს მსგავსი მაღალფეხებიანი და გრძელყელიანი ფრინველია, ჭამენ (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.).
|
|
409 საომჩულე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საომჩულე
კუთხ. გურ. ღომის შესანახი ჭურჭელი (ა. წულ., ეთნოგრ. გურია, 1972, 121).
|
|
410 საორმოცო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საორმოცო
კუთხ. გურ. მუცლის ტიფი (გ. შარაშ.).
|
|
411 საონავრო სათიბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საონავრო სათიბე
კუთხ. ხევსურ. უპატრონო სათიბე, რომლის თიბვა ყველას შეეძლო, ვინც დაასწრებდა (ა. ჭინჭარ., 223).
|
|
412 საოსხე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საოსხე-ჲ
კუთხ. თუშ. დასაკლავად გასუქებული პირუტყვი. შდრ. : ძვ. ქართ. უ ს ხ-ი
|
|
413 საოშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საოშ-ი
კუთხ. ქართლ. 1. ორხელა ან ოქოქა, რომლითაც ანეულს ხნავენ - ოშავენ; 2. ხელმეორედ სახნავი ანეული (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
414 საპინა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპინა
კუთხ. თუშ. ლენცოფა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
415 საპარავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპარავ-ი
კუთხ. მესხ. გრძელტარიანი ხელსაწყო, ძნელად მისაწვდომ მაღალ ტოტზე ხილის დაუზაიანებლად მოსაწყვეტი („კომუნისტი“,№ 294, 1967).
|
|
416 საპიპინო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპიპინო
კუთხ. ლეჩხ. სასტვენი, სათამაშო (მ. ჩიქ.).
|
|
417 საპირბეწვე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპირბეწვე
კუთხ. ხევსურ. მატყლის მჩეჩელთა მეორე ვახშამი : მჩეჩელნი ორჯერ ვახშმობენ, რადგან გვიან ღამე მუშაობენ (ა. ჭინჭარ., 252); მესამე ვახშამი, ღამე მესამედ ჭამა მჩეჩელთა ნადის მიერ. პირველად ჭამა ო ჴ შ ა მ ი ა, მერედ - ო ჴ შ ა მ თ უკვენა, მესამედ - ს ა პ ი რ ბ ე წ ვ ე (დიალექტ., 556).
|
|
418 საპირგამტეხლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპირგამტეხლო
კუთხ. ფშ., თიან. ჯარიმა, დამნაშავე პირის მიერ დაზარალებული ოჯახისათვის შესარიგებელად მირთმეული ცხვარი ან სანოვაგე („კომუნისტი“,№ 294, 1967)
|
|
419 საპირე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპირე
კუთხ. მოხ. ხარის პირის ამოსაკრავი ლეწვის დროს (დიალექტ., 563).
|
|
420 საპირობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპირობელ-ი
კუთხ. კახ. ფქვილის ჩამოსადენი ალატაში (ა. მარტ., გ. იმნ.). იხ. აგრეთვე: ალატა
|
|
421 საპირჴსნო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპირჴსნო
კუთხ. თიან. ცხვარი, რომელსაც კლავდნენ მიცვალებულია დამარხვის მეორე დღეს პირის გასახსნელად, ხორცის ჭამის ნების დასართველად (დიალექტ., 600).
|
|
422 საპიტინა-ი, საპუტუნა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპიტინა-ი, საპუტუნა-ი
კუთხ. გურ. სასტვენი (დ. შარაშ.).
|
|
423 საპონელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპონელა
კუთხ. ქართლ. კახ. წინწკალა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ბეჭედა
|
|
424 საპონა ბალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპონა ბალახ-ი
კუთხ. თუშ. ქაფუნა (ა. მაყ.).
|
|
425 საპოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპოხ-ი
კუთხ. ფშ. ცხიმი ყოველნაირი (ი. ჭყონ.).
|
|
426 საპრუწ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპრუწ-ი
კუთხ. ქართლ. ქისისა და მისთანათა პირის მოსაკრავი ზონარი, თასმა (გ. შატბერ., 90).
|
|
427 საპურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპურე
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: პურადა
|
|
428 საპურე ბუნაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპურე ბუნაგ-ი
კუთხ. ხევსურ. საპურე ჭურჭელია, რომელშიც პურს ინახავენ (ა. ჭინჭარ., 207).
|
|
429 საპუტუნა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საპუტუნა-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: საპიტინაი
|
|
430 საჟრიატაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჟრიატაჸ-ი
კუთხ. თუშ. საშიში, ავი სულების სადგომი (პ. ხუბ.).
|
|
431 საჟუილაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჟუილაჸ-ი
კუთხ. თუშ. თამაშია ერთგვარი (პ. ხუბ.).
|
|
432 საჟურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჟურ-ი
კუთხ. ფშ. ერთი წყლის რუს შემდეგ გაკეთებული მცირე რუ, იმ წყლის წასაყვანად, რაც პირველ რუს გასდის (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
433 სარაბახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაბახ-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სერაბახი
|
|
434 სარაგვავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაგვავ-ი
კუთხ. იმერ. წნელი, რითაც რაგვავენ (ღობავენ) ღობეს (ი. ქავთ.) სარათ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. სოფლის ახლოს მარჯვედ მდებარე ადგილი, სადაც გადის სოფლის შინაური ცხოველი და ფრინველი : ინდაური, ბატი, ღორი, ურმის საქონელი (ს. მენთეშ.). 2.კუთხ. თუშ. ხის სამანი. (თ. უთურგ.). იხ. აგრეთვე: სამანე
|
|
435 სარათა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარათა
კუთხ. მთიულ. მაღალი ბოძი ცხვრის ბინასთან (ლ. კაიშ.).
|
|
436 სარაკულე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაკულე
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარეველა 1.
|
|
437 სარაკუნა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაკუნა/ე,-ი
კუთხ. გურ. წისქვილის ნაწილია. ჩიბაზე მიმაგრებული ჯოხი, რომელიც ქვაზეა დადებული და მოძრაობს (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: ჩიბა 2
|
|
438 სარაკუნე, სარაკუნიე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაკუნე, სარაკუნიე
კუთხ. გურ., ლეჩხ. ხის პატარა ზარი, რომელსაც ხბოსა და სხვა საქონელს შეაბავენ ყელზე, რომ მწყემსს არ გაუჭირდეს ღრე-კლდეებში მათი ძებნა (ი. ჭყონ.; ს. ჟღ.; მ. ჩიქ.).
|
|
439 სარამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარამ
კუთხ. მესხ. სანამ; ს ა რ ა მ დ-ი სანამდე, ვიდრე (დიალექტ., 652).
|
|
440 სარამიტელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარამიტელ-ი
კუთხ. გურ. ჭკვიანი, გონიერი, მიმხვდარი; კარგი მოლაპარაკე. „აი ბაღანი ნამეტარი ს ა რ ა მ ი ტ ე ლ ი ა!“ (გ. შარაშ.).
|
|
441 სარაღან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაღან
კუთხ. ინგილ. თრიმლი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
442 სარაყუდელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაყუდელა
კუთხ. ლეჩხ. უშნო მაღალი კაცი, აყლაყუდა (მ. ალავ., 2).
|
|
443 სარაჭ-ი, სარაჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაჭ-ი, სარაჭა
კუთხ. იმერ. ფიჭი (ვ. ბერ.).
|
|
444 სარაჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარაჯა
კუთხ. ლეჩხ. ფიჭი (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: სარაჭი
|
|
445 სარგვლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარგვლა
კუთხ. მესხ. ძლიერად წყევლა, შეჩვენება (ი. მაისურ.). „წყევლის და ს ა რ გ ვ ლ ი ს თავის დამწვარ და დახრუკულ სვე-ბედსა.“
|
|
446 სარგის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარგის-ი
კუთხ. ლეჩხ. სადგისი (დიალექტ., 679).
|
|
447 სარდალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარდალა
კუთხ. მთ. რაჭ. წალიკა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: სალდა
|
|
448 სარდო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარდო
კუთხ. ქართლ. საზრდო; გ ა რ დ ი ლ-ი გაზრდილი; რ დ ი ლ ო ბ ა ზრდილობა (ა. ღლ.).
|
|
449 სარე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარე
კუთხ. გურ. სად (ს. ჟღ.).
|
|
450 სარეგვავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეგვავ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარეჯგველა
|
|
451 სარეგველე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეგველე
კუთხ. ლეჩხ. ჩიტის მახეა (მ. ჩიქ.).
|
|
452 სარევან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარევან-ი
კუთხ. ხევსურ. ფაფის მოსარევი ხელსაწყო, ქაფქირი. (ა. ჭინჭარ., 296; დიალექტ., 556). იხ. აგრეთვე: საფაფე
|
|
453 სარეველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეველა
კუთხ. მთიულ. ხისტარიანი რკინის ნიჩაბი, არაყის ან რძის მოსარევად (ლ. კაიშ.).
|
|
454 სარეკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეკ-ი
კუთხ. ქართლ., ქვ. იმერ., ქიზიყ. 1. ხელნებზე ურმის თვლების წინ დაკრული ლატანი, რომ თავდაღმართში ურმის თავში შებმულმა კამეჩებმა გავით დაიჭირონ ურემი და ამავე დროს ურმის თვალი არ მოხვდეს გავასა და ფეხებზე (ე. ბაბუნ., 274; ზ. ჭუმბ., 285; ს. მენთეშ.); 2. ადგილი, საიდანაც ნადირობის დროს მრეკავნი ნადირს ერეკებიან სახუნდრისაკენ (ს. მენთეშ.); ნადირთ მოსალალავი (საბა). იხ. აგრეთვე: მრეკავი სარეკელა 1.კუთხ. ხევსირ., იმერ., ზ. აჭარ. ხის პატარა თავკომბლის ფორმის პალო, რომელიც ერთი ნაპირით (თავით) დოლაბზე დევს, ხოლო მეორეთი ნაჭლიკასთან არის შეერთებული. წისქვილის ტრიალისას სარეკელა ხტუნაობს, არხევს ნაჭლიკას და ეს იწვევს მარცვლის თანაზომიერ დენას წისქვილისაკენ (ა. ჭინჭაე., 209; დიალექტ., 672; შ. ნიჟარ.). იხ. აგრეთვე: ნაჭლიკა 2.კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარაკუნე
|
|
455 სარეკულე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეკულე
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარეკელა 1
|
|
456 სარემპო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარემპო
კუთხ. ხევსურ. ხატის შესაწირავი : ბატკანი ან ციკანი. იხდიდა ის, ვინც ხახმატის ჯვარს ცხენების მომრავლებას შესთხოვდა (ს. მაკალ.).
|
|
457 სარეტებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეტებელ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: კუჭულა3
|
|
458 სარეხვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეხვ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. ჩიტისა და თაგვის მახე (ბ. წერეთ.).
|
|
459 სარეჯგველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარეჯგველა
კუთხ. იმერ. სარეგველა, სარეგვავი, მახე (ვ. ბერ.). სართ-ი 1.კუთხ. მესხ. თურქ. sert 1. მყიფე, ფიცხი, ადვილად მსხვრევადი : „თუჯი სართია“; 2. მაგარი, ძლიერი : „ს ა რ თ ი თუთუნი“ („კომუნისტი“, № 187, 1968). 2.კუთხ. აჭარ. დიდი ჯირკი კერაზე, ნელა იწვის, მისი ცეცხლი დიდხანს ძლებს (შ. ნიჟარ.).
|
|
460 სართაულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართაულ-ი
კუთხ. რაჭ. მარხილის კოჭების შემაერთებელი ნაწილი (შ. ძიძ., 213); ს ა რ თ ა უ ლ ა ურმის ხელნებსა და ფიცრებზე დამაგრებული მოკლე ძელები (ორი-სამი), რათა ტვირთმა ურმის ფიცრები არ დააზიანოს („კომუნისტი“, № 187, 1968).
|
|
461 სართაულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართაულა
კუთხ. მთიულ. კერაში შეკეთებული დიდი კუნძი, რომელიც ნელ-ნელა იწვის, თავსართაულა (ლ. კაიშ.).
|
|
462 სართვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართვ-ი
კუთხ. რაჭ. ს ა რ თ ვ-ი გ უ ლ-ი ხაჭაპურის (ბაჭულის) გული, რასაც ცომში ჩაურთავენ (ლობიო, ,ცერცვი, ხაჭო, ნადუღი და სხვ.) (დიალექტ., 688).
|
|
463 სართვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართვა
კუთხ. გურ. ნათესის (მაგ., სიმინდის) გამეჩხრება, ზედმეტისაგან გაწმენდა (პ. ჯაჯან.).
|
|
464 სართვიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართვიან-ი
კუთხ. რაჭ. პურის ნამცხვარი, რომელშიაც ჩართულია რაიმე, მაგ., ლობიო, ხორცი. („კომუნისტი“,№ 294, 1967). იხ. აგრეთვე: სართვი
|
|
465 სართიგულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართიგულ-ი
კუთხ. რაჭ. გამოსაცხობ პურში ჩასატანებელი ხაჭო, ერბო, ყველი და მისთანანი ("კომუნისტი, № 294, 1967). იხ. აგრეთვე: სართვი
|
|
466 სართოფელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართოფელა
კუთხ. აჭარ. იხ. აგრეთვე: ხელთოფა
|
|
467 სართულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართულ-ი
კუთხ. კახ. აბრეშუმის ჭიის გასაფენი ერთი წყება, ერთრიგი ლასტი-გარინგა (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
468 სართხამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სართხამ
კუთხ. ინგილ., ფშ. ტყავების გასართხმელი ჭიგოები (მ. ჯან.; ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
469 სარია მიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარია მიწა
კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: ლომამიწა
|
|
470 სარიგა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარიგა-ი
კუთხ. გურ. მდინარე წყლის გასარიგებელი, გასაყოფი მოწყობილობა (გ. შარაშ.).
|
|
471 სარიგო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარიგო
კუთხ. ფშ. ნამცხარია ერთგვარი (ს. მაკალ.).
|
|
472 სარიდვალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარიდვალო
კუთხ. ქიზიყ. მოსარიდებელი ჭირი, საერთოდ გადამდები სენი (ს. მენთეშ.).
|
|
473 სარიკჯოხობა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარიკჯოხობა-ჲ
კუთხ. თუშ. თამაშობაა ბავშვთა (პ. ხუბ.).
|
|
474 სარიოშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარიოშ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. სარიოშე, ღვინის მრგვალი სასმისი ხისა, ფეხიანი (ბ. წერეთ.).
|
|
475 სარისტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარისტა
კუთხ. ფშ. საზრუნავი, თადარიგი. „შინა და კარში ს ა რ ი ს ტ ა ს თავს ვეღარ ართმევს შვილ-წვრილი“ ( ქეშიკ.). სარმა 1.კუთხ. აჭარ. თურქ. sarma მსხლის ფოთოლში გახვეული ბრინჯიანი ხორცი (დიალექტ., 660). 2.კუთხ. ქართლ., კახ. ჭიდაობის ერთი ხერხთაგანი. (ი. ჭყონ.; ქეგლ). იხ. აგრეთვე: კვანტი 3
|
|
476 სარმან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარმან-ი
კუთხ. ქვ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარმანა, მანჭო
|
|
477 სარმანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარმანა
კუთხ. ლეჩხ. მანა, ჭალი, ურმის ზესადგარში ჩარჭობილი სარი, სიმაღლით ერთ მეტრამდის (მ. ალავ., 2).
|
|
478 სარნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარნა
კუთხ. ფშ., ზ. აჭარ., ზ.იმერ. წყაროსთვის დადგმული გეჯი, დიდი, უხეში ჭურჭელი ხისა. (თ. რაზიკ., „ივერის“, № 138, 1900; ი. ჭყომ.; შ. ნიჟარ.). იხ. აგრეთვე: ისარნა 1
|
|
479 სარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარო
კუთხ. ქართლ., მესხ., ჯავახ., ზ. აჭარ., ლეჩხ. ლაშქარა, მცენარეა (ა. მაყ.; შ. ნიჟარ.).
|
|
480 სარსალა/ე,-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარსალა/ე,-ჲ
კუთხ. იმერ. გაწყვეტა, დახოცვა, ჭირი. „გეგერიათ ს ა რ ს ა ლ ე ჲ!“ (ვ. ბერ.).
|
|
481 სარსარიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარსარიკა
კუთხ. ქართლ. ყბედი, ჭორიკანა ქალი (მ. მესხ.).
|
|
482 სარსლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარსლ-ი
კუთხ. ქართლ. ხახვის ფურცელსა და ფურცელს შუა თხელი გარსი (გ. შატბერ., 90).
|
|
483 სარუე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარუე
კუთხ. ხევსურ. წისქვილის წყლის არხი (ა. ჭინჭარ., 208).
|
|
484 სარუკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარუკა
კუთხ. ფშ. თივის პატარა ზვინი (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
485 სარულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარულ-ი
კუთხ. იმერ. ცურვის სახე : მოცურავე სწორად დგას ღრმა წყალში, ხელები შეუძლია ზევით აიშვიროს, თითქოს ფეხები ფსკერზე უბრჯენიაო (ი. ქავთ.)
|
|
486 სარფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარფ-ი
კუთხ. ქართლ. ყუთი (დიალექტ., 642).
|
|
487 სარქალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარქალ-ი
კუთხ. კახ., ფშ., თუშ. სპარს. särkar ბინის მწყემსების უფროსი, ბინის თავი (ლ. ლეონ.). სარქე 1.კუთხ. იმერ. გამომცხვარი პურის რგოლი (ი. ქავთ.). 2.კუთხ. ქართლ. ადგილი, სადაც ხბოს რქა ამოსდის (გ. შატბერ., 90).
|
|
488 სარქენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარქენ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: სარქე 2 სარქვა 1.კუთხ. იმერ., გურ. საქონლის დაბმა რქებით (ვ. ბერ.). 2.კუთხ. ლეჩხ. ყინვა, გაყინვა (მ. ჩიქ.).
|
|
489 სარქვიელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარქვიელ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ქვევრის სარქველი, თავსახურავი, ფართო, ბრტყელი ქვა ან ფიცარი (მ. ჩიქ.; დიალქტ., 679).
|
|
490 სარყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარყ-ი
კუთხ. თუშ., ფშ. სამანი (თ. უთურგ.). იხ. აგრეთვე: სარყანი
|
|
491 სარყან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარყან-ი
კუთხ. მთიულ. გათლილი ჯოხები სათიბის გარშემო ჩასმული, რომ შიგ საქონელი არ შეუშვან (ლ. კაიშ.).
|
|
492 სარშვალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარშვალა
კუთხ. აჭარ. საშუალო (ი. მეგრ.).
|
|
493 სარჩეველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჩეველა
კუთხ. ქართლ. სარჩევი, რითაც არჩევენ, ვთქვათ, სიმინდს (ქეგლ).
|
|
494 სარჩიალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჩიალ-ი
კუთხ. მოხ. არჩევანი (ო. ქაჯ.).
|
|
495 სარჩიელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჩიელა
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარჩეველა
|
|
496 სარჩილი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჩილი
კუთხ. რაჭ. რკინის რგოლი ცულის ტარზე მისამაგრებლად (ვ. ბერ.).
|
|
497 სარჩლობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჩლობა
კუთხ. რაჭ. ბჭობა, მსჯელობა, სჯა-ბაასი (დიალექტ., 688); შდრ. : ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
498 სარჩუტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჩუტ-ი
კუთხ. ქართლ. ძველი დაფუტურებული, უვარგისი სარი (ი. ჭყონ.; შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
499 სარჩხინავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჩხინავ-ი
კუთხ. გურ. სახლის სახურავის უმაღლესი ნაწილი შიგნიდან, ჭერს ზევითა ნაწილი. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ნაბურავი
|
|
500 სარცხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარცხ-ი
კუთხ. ფშ., ქიზიყ., ლეჩხ. ქვევრის გამოსარეცხი (ვაჟა, IV, ა. შან.; ს. მენთეშ.); ქვევრის სარეცხი, აკეთებენ ბლის, არაყის ქერქისაგან (მ. ჩიქ.; დიალექტ.,679); სარცხელი, ქვევრის საწმენდი ბლის ქერქი (ნ. ჩუბ.; ქეგლ).
|
|
501 სარცხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარცხა
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: მწყურიელა
|
|
502 სარცხათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარცხათ-ი
კუთხ. ხევსურ. რძის საწურია (ს. მაკალ.).
|
|
503 სარცხელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარცხელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარცხი
|
|
504 სარცხლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარცხლ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სარცხი
|
|
505 სარძეულა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარძეულა-ი
კუთხ. ქართლ. საწველელი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
506 სარწყეო ჩაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარწყეო ჩაფ-ი
კუთხ. იმერ. ტკბილის ჩაფია ერთგვარი (ლ. ლეჟ.,71).
|
|
507 სარწყილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარწყილა
კუთხ. თუშ. წითელი გვირილა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: რწყილიკალია
|
|
508 სარწყუელ-ი კვახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარწყუელ-ი კვახ-ი
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ., ზ. იმერ. მწარე კვახი, ხრიკა, წყლის ჭურჭელი; მისგან აკეთებენ კოპეს, ორშიმოს. (მ. ჩიქ., ბ. წერეთ.; ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: კოპეს 1, ორშიმო, მწარე კვახი
|
|
509 სარხვიელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარხვიელ-ი
კუთხ. რაჭ. ლობიოს ჭიგო, სარი („კომუნისტი“,№ 187, 1968).
|
|
510 სარჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჯ-ი
კუთხ. მესხ. სასჯელი; დ ა ს ა რ ჯ ვ ა დასჯა; ს ა რ ჯ ვ ა დასჯა. „დ ა ს ა რ ჯ ა დიდი სარჯით“ (კ. დონდ., 376).
|
|
511 სარჯელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჯელ-ი
კუთხ. გურ., აჭარ. სასჯელი (ა. ღლ.; შ. ნიჟ.).
|
|
512 სარჯულავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სარჯულავ-ი
კუთხ. ფშ. რჯული, სარწმუნეობა (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.
|
|
513 სასაგულე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასაგულე
კუთხ. მოხ. კაბის საგულისპირე ნაჭერი (დიალექტ., 563).
|
|
514 სასაგძლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასაგძლე
კუთხ. ხევსირ. ბეწვგაუცლელი ხბოს ტყავისაგან გაკეთებული გუდა, რომელშიც მთესველი თესლს ჩაყრის. „ხელამ ტყუილით გამტენა, როგორც ს ა ს ა გ ძ ლ ე სხლიანი (ა. ჭინჭარ., 199, 250).
|
|
515 სასალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასალ-ი
კუთხ. ქიზიყ. სუსტი, უღონო, ადამიანი; დავრდომილი ადამიანი (ს. მენთეშ.).
|
|
516 სასალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასალა-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სასელაი, სასალო
|
|
517 სასალაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასალაკ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ენის კლიტე (ს. მენთეშ.).
|
|
518 სასალაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასალაჸ-ი
კუთხ. თუშ. მთის მდინარის წურბლის მსგავი ჭია (პ. ხუბ.).
|
|
519 სასალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასალო
კუთხ. ლეჩხ., ოკრიბ. მსხლის ადრეული ჯიშია (მ. ჩიქ.; მ. ალავ.).
|
|
520 სასან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასან-ი
კუთხ. ქიზიყ. ძლიერი ნდომა რისამე, სურვილით შეპყრობა, გაფაციცება ჭამისათვის. „რა მოგივიდა, რა ს ა ს ა ნ ი გჭირს, გოგო, ყველაფერზე?!“ (ს. მენთეშ.).
|
|
521 სასანთბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასანთბე
კუთხ. ხევსურ. შანდალი, რომელზედაც სანთებს ანუ ჩირაღს (|| ჩირახს) დებენ (ა. ჭინჭარ., 292).
|
|
522 სასარცხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასარცხე
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: მწყურიელა
|
|
523 სასასმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასასმო
კუთხ. ზ. იმერ. სასმისი (ბ. წერეთ; ქეგლ).
|
|
524 სასაფურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასაფურე
კუთხ. რაჭ. ორხელიანი მაღალი ქოთანი (ვ. ბერ.)
|
|
525 სასაჭმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასაჭმო
კუთხ. ზ. იმერ. საჭმელი (ბ. წერეთ.). სასელა-ი, სასელა-ჲ 1.კუთხ. გურ. მსხლის ადრეული ჯიშია ერთგვარი. (კ. გვარ., 950; ა. ღლ., გურ.). იხ. აგრეთვე: სასალო 2.კუთხ. ინგილ. სახლის გარშემო წვიმის წყლის სადენი ღარი. (მ. ჯან.). იხ. აგრეთვე: ოჭვათო
|
|
526 სასელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასელო
კუთხ. ლეჩხ. საზაფხულო მსხალი იხ. აგრეთვე: სასალო
|
|
527 სასერავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასერავ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ყავრის სახდელი დანა (დიალექტ., 679).
|
|
528 სასვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასვარ-ი
კუთხ. ფშ., რაჭ. წყალში მოდუღებული ქატო ძაღლების საჭმელად, სალაფავი (თ. რაზიკი., „ივერია“,№ 138, 1900; ი.ჭყონ.).
|
|
529 სასველე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასველე
კუთხ. ქართლ. ღვინოს რომ ამორწყავენ, მყიდველს რასაც ზედმეტად დაუსხამენ სათვალავს გარდა - სასველეა (ი ჭყონ.).
|
|
530 სასთაულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასთაულ-ი
კუთხ. ფშ. სასთუმალი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
531 სასინათო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასინათო
კუთხ. ქართლ. მცირე სარკმელი, სინათლის ჩასასვლელი (დიალექტ., 642).
|
|
532 სასინათობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასინათობელ-ი
კუთხ. მთიულ. ფარანი (ლ. კაიშ.).
|
|
533 სასირხატო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასირხატო
კუთხ. ფშ. უვარგისი მიწა (ს. მაკალ.).
|
|
534 სასნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასნა
კუთხ. ქართლ. ხარბად ჭამა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
535 სასოფლო სათიბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასოფლო სათიბე
კუთხ. ხევსურ. სათიბე, რომელსაც ყოველ წელს კენჭის ყრით (წილის ყრით) ანაწილებენ (ა. ჭინჭარ., 223).
|
|
536 სასრაველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასრაველა
კუთხ. ფშ. დაჭრელებული ხმიადი, პატარა კვერები (ს. მაკალ.).
|
|
537 სასრევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასრევ-ი
კუთხ. მოხ. სალესი, ცელ-ნამგლის გამოსაპირავი ქვა (დიალექტ., 563; საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.; ქეგლ).
|
|
538 სასტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასტ-ი
კუთხ. ქართლ. ბრძანება (კირიონი).
|
|
539 სასტვენელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასტვენელა
კუთხ. ფშ. სასტვენი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
540 სასტულ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასტულ
კუთხ. ინგილ. სასთუმალი, ბალიში (მ. ჯან.; დიალექტ., 622).
|
|
541 სასუდარმამაკვდარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასუდარმამაკვდარო
კუთხ. ხევსურ. სასისხლო გადასახადი - ერთი დღის სახნავი მიწა, რომელიც მეხელეს მოკლულის ოჯახისათვის უნდა მიეცა (ს. მაკალ.). იხ. აგრეთვე: მეხელე
|
|
542 სასულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასულა
კუთხ. ხევსურ. საყლაპავი მილი პირუტყვისა (ა. ჭინჭარ., 239).
|
|
543 სასულავა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასულავა
კუთხ. მთიულ. ჩხირი, რომლითაც აწეულ პურს ჩხვლეტენ, რომ არ გასკდეს (ლ. კაიშ.).
|
|
544 სასულე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასულე
კუთხ. ქართლ. სარკმელი (კირიონი).
|
|
545 სასუნებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასუნებელ-ი
კუთხ. კახ. სუსამბარი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
546 სასურაო ცოცხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასურაო ცოცხ-ი
კუთხ. ხევსურ. ცოცხი, რომლითაც ხვავსა და ნამკუდს აცალკევებენ; კალოს მ ა ს უ რ ა ე ბ ა||დ ა ს უ რ ა ე ბ ა კალოს გაწმენდა ცოცხით (ა. ჭინჭარ., 205). იხ. აგრეთვე: ნამკუდი
|
|
547 სასუტებელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასუტებელა
კუთხ. მოხ. ჯინჭრის დედა, ჭინჭრის დედა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
548 სასუტელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასუტელა
კუთხ. ფშ. წუწნელა, მცენარეა თაფლოვანი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი.ჭყონ.).
|
|
549 სასუტკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასუტკა
კუთხ. ფშ. ფუტკარა, მცენარეა (ი. ჭყონ.; ა მაყ.).
|
|
550 სასუფთია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასუფთია
კუთხ. ფშ. სეფისკვერი ან ხატში მისატანი ქადა-პურები (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
551 სასქლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასქლე
კუთხ. ფშ. მატყლის უხეში ნართი. ძაფი ფლასის, ფარდაგის, ტომრისა და მისთ. მოსაქსოვად (დიალექტ., 594).
|
|
552 სასწორაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასწორაჸ-ი
კუთხ. ფშ. 1. ვაკე ადგილი; 2. ვაკე ადგილზე გაყვანილი გზა (თ. უთურგ.). სასწრაფო 1.კუთხ. ზ. იმერ. სამუსიკო იარაღი, სოლინარი (ბ. წერეთ.). 2.კუთხ. ფშ. ჩანთა მასრებითურთ, რომლებშიც წინასწარ თითო გასროლა წამალია ჩაყრილი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
553 სასხამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასხამ-ი
კუთხ. იმერ. საწყაო ჩაფის პირამდე გასავსები ღვინო, ცალკე დოქით ეჭირათ და კასრში ჩაცლის წინ უმატებდნენ ჩაფს (ი. ქავთ.).
|
|
554 სასხეპია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასხეპია
კუთხ. მოხ. ღიმი, ატოლი, მცენარეა (ა. მაყ.)
|
|
555 სასხიპ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასხიპ-ი
კუთხ. ხევსურ. მრგვალი ფიცარია, რომელსაც ადებენ ხოკერში ჩაწყობილ ნამტენებს, ე.ი. გაჩეჩილ მატყლს, რათა ის არ აიწეწოს, უფრო დაიწნიხოს, რაც შემდეგ რთვას აადვილებს (ა. ჭინჭარ., 254). იხ. აგრეთვე: ხოკერი, ნამტენა
|
|
556 სასხიპავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასხიპავ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. ნედლი ტყავის გასაჭიმავი ჯოხი (შ. ნიჟარ.).
|
|
557 სასხიპურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასხიპურა
კუთხ. ფშ. ჩიტების მახეა ერთგვარი (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
558 სასხლიპავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასხლიპავ-ი
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: სასხიპავი
|
|
559 სასხოთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სასხოთო
კუთხ. ხევსურ. პირუტყვის სალანძღავი სიტყვაა, სასხვათო (ა. ჭინჭარ., 233).
|
|
560 სატალახო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატალახო
კუთხ. იმერ., ლეჩხ. 1. ქეიფის დროს, თუ მსმელი ადგა შარდზე გასასვლელად, მას ჯარიმად ასმევენ ღვინოს, რომელსაც ს ა ტ ა ლ ა ხ ო ჰქვია (ვ. ბერ.; მ. ჩიქ.); 2. ფეხის ქირა (მ. ჩიქ.). სატან-ი 1.კუთხ. თუშ.,ქიზიყ., ფშ. ყველი, ხაჭო, ერბო-ყველაფერი, რაც პურთან ერთად იჭმევა, რასაც პურს შეატანენ (თ. უთურგ.); ხმელი შეჭამანდი, პურის შესატანებელი ყველი, ხორცი და მისთ. (ს. მენთეშ.); ჭამის დროს პურთან შესატანებელი, მისაყოლებელი (ი. ქეშიკ.). 2.კუთხ. ხევსურ. მოხდილი ყველი, დამზადებული ძროხის რძისაგან; საერთოდ ყველი (ა. ჭინჭარ., 268); ძროხის მოხდილი რძის ყველი (დიალქეტ., 556).
|
|
561 სატანტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატანტა
კუთხ. გურ. ენამჭევრი, ჩქარმეტყველი, ენაკვიმატი; ავი ქცევისა (ა. ღლ.).
|
|
562 სატანტურა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატანტურა-ჲ
კუთხ. გურ. საკოხტაოსავით (გ. შარაშ.). „ახლა ქალებს მუუწყიათ მოვის კაბა ს ა ტ ა ნ ტ უ რ ა ჲ; რავაც მიხვალ, ასე გეტყვის : რას მოსულხარ ასე ტყულაჲ.“
|
|
563 სატარელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატარელა
კუთხ. ინგილ. სასეირნოდ; ს ა ტ ა რ ე ლ ა წ ა უ დ ნ ე ნ სასეირნოდ, გასართობად წავიდნენ (მ. ჯან.).
|
|
564 სატატია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატატია
კუთხ. ფშ. ბავშვის სავლელი ჯოხები, ჭოჭინა (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900).
|
|
565 სატაფურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატაფურ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ბარის ტარში გაყრილი ჩხირი ფეხის დასაბრჯენად (მ. ალავ., 1).
|
|
566 სატე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატე
კუთხ. იმერ. საგანთა, ნივთთა ან სხეულთა დამტევნელობა (ი. ჭყონ.).
|
|
567 სატევარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატევარა-ი
კუთხ. გურ. მცენარეა ბალახეული (ა. ღლ.).
|
|
568 სატეკველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატეკველა
კუთხ. რაჭ. ტარდაგებული ფიცარი საკალოე მიწის მოსასწორებლად („კომუნისტი“,№187, 1968).
|
|
569 სატენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატენ-ი
კუთხ. ქიზიყ. მსხვილი კეტი ფქვილისა და მისთ. ჩასატენად ტომარაში (ს. მენთეშ.).
|
|
570 სატეხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატეხე
კუთხ. ქართლ. გუთნის ნაწილი, საკვეთი. „საჭრეთლით დახვრეტილი ხარ, არ გირევია ს ა ტ ე ხ ე“ (გ. შატბერ., 91).
|
|
571 სატვინია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატვინია
კუთხ. ქვ. იმერ. ურმის ხელნაში ჩასობილი რკინა (მ. ალავ., 3).
|
|
572 სატვინის ხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატვინის ხე
კუთხ. რაჭ. სახლის თავის ხე, რომელიც ვაცაზეა დაყრდნობილი (ვ. ბერ.); სახლის თავხე, საქუდე („კომუნისტი“,№187, 1968). იხ. აგრეთვე: ვაცა
|
|
573 სატილია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატილია
კუთხ. აჭარ. ურთხმელი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
574 სატკაჩუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატკაჩუნა
კუთხ. აჭარ. ონტკოფა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
575 სატკივარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატკივარ-ი
კუთხ. თუშ. ბავშვის შობის დროს მოსვლა, დადგომა (დიალექტ., 584).
|
|
576 სატრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატრე
კუთხ. ფშ. ბოლში გამოყვანილი გამხმარი ხე, რომლისაგანაც სართავ ტარს (თითის ტარს) აკეთებენ (დიალექტ., 594).
|
|
577 სატრია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატრია
კუთხ. ფშ., ხევსურ. ჭანჭყატა, მცენარეა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ჭანჭყატა
|
|
578 სატუკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატუკ-ი
კუთხ. რაჭ. სუთისებრი ჯოხი ლობიოს მოსაზელად („კომუნისტი“,№ 294; 1967).
|
|
579 სატუკელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატუკელ-ი
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: სატუკი
|
|
580 სატუკელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატუკელა
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: სატუკი
|
|
581 სატუჩარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატუჩარ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ტუჩისათვის დატოვებული ცარიელი ადგილი სავსე ჭიქაში (მ. ალავ., 2).
|
|
582 სატყეშებელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სატყეშებელა
კუთხ. მოხ. ჭიპანტა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
583 საუკენმამკვდარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საუკენმამკვდარო
კუთხ. ხევსურ. სასისხლო გადასახადი - 5 ძროხა. თუ მკვლელს საწესოები გადახდილი აქვს და თავსისხლის გათავებამდის მეშუღლემ იგი მაინც მოკლა, ამ უკანასკნელს ს ა უ კ ე ნ მ ა მ კ ვ დ ა რ ო გადახდება (ს. მაკალ., 88).
|
|
584 საუნდომო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საუნდომო
კუთხ. გურ. ავადმყოფისათვის მომზადებული საჭმელი. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: უნდომი, სამხიო
|
|
585 საურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საურ-ი
კუთხ. მთიულ., გუდამაყ. საბნის გარსაკრავი (ე. ვირსალ.).
|
|
586 საუჭმელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საუჭმელო
კუთხ. ქართლ. სიდედრის მიერ სიძისთვის ნაჩუქარი ბაღდადი (პ. გაჩეჩ.).
|
|
587 საუხანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საუხანო
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: ჩეჩმა
|
|
588 საუხიაკო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საუხიაკო
კუთხ. მოხ. უხერხული (ა. ყაზბ., IV, შ. ძიძ.).
|
|
589 საფაიდო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფაიდო
კუთხ. გურ. სახეირო, სარგებლიანი (გ. შარაშ.). საფანდარ-ი 1.კუთხ. მოხ., მთიულ. მთიდან შეკრული თივის დასაგორებელი ხელსაწყო (ო. ქაჯ.); თივის პატარა ზვინი. მთაში, სადაც სათარის ან ვალდახის გამოყენება ვერ ხერხდება, სახელდახელოდ დადგამენ პატარა ზვინს. შემდეგ საფანდარს მოაგროვებენ კლდის თავზე და იქიდან გადმოყრიან (ს. მაკალ.; დიალექტ., 563). იხ. აგრეთვე: სათარი, ვალდახი 2.კუთხ. ქსნის ხეობ. თარო (ვ. სომხიშვ.).
|
|
590 საფანდარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფანდარა
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: საფანდარი 1
|
|
591 საფანდრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფანდრე
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ჴოლნაბო
|
|
592 საფანდურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფანდურ-ი
კუთხ. მთიულ. ბალახი, რომელსაც ჩონგურს სიმებად უბამენ (ლ. კაიშ.).
|
|
593 საფარავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფარავ-ი
კუთხ. ფშ. საფარცხავი (ი. ქეშიკი.).
|
|
594 საფარებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფარებ-ი
კუთხ. მთიულ. ზარფუში(ლ. კაიშ.).
|
|
595 საფართ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფართ-ი
კუთხ. ფშ., თიან., თუშ. ფიცრის კალაპოტია ახლად მოქსოვილი წინდის წამოსაცმელად და ფორმის მისაცემად („კომუნისტი“,№ 294, 1967); ს ა ფ ა რ ა-თ ი ჩითის კალაპოტი (ს. მაკალ.). იხ. აგრეთვე: ჩითი
|
|
596 საფართხელა, შაფართხელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფართხელა, შაფართხელა
კუთხ. ხევსურ. ხმიადის ფორმის, ოღონდ ცოტა უფრო მცირე ზომის პური (ა. ჭინჭარ., 212). იხ. აგრეთვე: ხმიადა
|
|
597 საფარჩხველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფარჩხველ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ფარცხი (მ. ჩიქ.).
|
|
598 საფარცხველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფარცხველ-ი
კუთხ. ხევსურ. თივის ასაღები, ასაკრეფი იარაღია. „გაოჴრდა ცელი, ს ა ფ ა რ ც ხ ვ ე ლ იო თორმეტის მთიბლის სამყოფინიო“ (ა. ჭინჭარ., 226).
|
|
599 საფაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფაფ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ლაფაფი
|
|
600 საფაფე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფაფე
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: სარევანი
|
|
601 საფაფურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფაფურ-ი
კუთხ. იმერ. კედელსა და სახურავს შუა დარჩენილი ცარიელი ადგილი („კომუნისტი“,№ 294, 1967).
|
|
602 საფაქიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფაქიან-ი
კუთხ. ლეჩხ. სუსტი, ავადმყოფი, შეუძლო (მ. ალავ., 1).
|
|
603 საფევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფევ-ი
კუთხ. ფშ. ჭურჭლის პირსაცობი, საცობი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი.ჭყონ.; ვაჟა, I, 1946, ა. შან.).
|
|
604 საფეთქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფეთქ-ი
კუთხ. ოკრიბ. იხ. აგრეთვე: ფეთქი
|
|
605 საფენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფენ-ი
კუთხ. რაჭ. გადასახურავი, წასაბურავი, მიცვალებულის ჭირისუფლთათვის შემწეობის აღმოჩენა (ვ. ბერ.).
|
|
606 საფერავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფერავ-ი
კუთხ. კახ. ჭიაფერა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
607 საფერჴე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფერჴე
კუთხ. მოხ., ფშ., თუშ., მთიულ., გუდამაყრ. საჯდომი ცხენი (ო. ქაჯ.; ლ. ლეონ.; ი. ქეშიკ.; თ. უთურგ.; ე. ვირსალ.).
|
|
608 საფეტვია/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფეტვია/ე
კუთხ. ლეჩხ. თეთრი ქლიავის ჯიშია, ჭანჭურისებრ ნაყოფს ისხამს (მ. ალავ., 2).
|
|
609 საფეშველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფეშველა
კუთხ. ქსნის ხეობ. ბალახია ერთგვარი (ვ. სომხიშვ.).
|
|
610 საფეხვნო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფეხვნო
კუთხ. ხევსურ. ნაგებობაა, წინა კედელი არა აქვს. გართობის მიზნით თავშესაყრელი ადგილი. აქ თავს იყრიან მხოლოდ მამაკაცები. დიაცებს სხვაგან აქვთ გასართობი ფეხონი. (ი. ჭყონ., ა. ჭინჭარ., 273, 300); ს ა ფ ე ხ ნ ო სასაუბრო (ს. მაკალ.). იხ. აგრეთვე: საფიფხვნო
|
|
611 საფთეურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფთეურა
კუთხ. რაჭ. კეტი, წისქვილის ბორბლის ფთეში დებენ, როდესაც ბორბლის გაჩერება უნდათ (ვ. ბერ.).
|
|
612 საფთრობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფთრობ-ი
კუთხ. ქართლ. ჭკუა-გონება, ანგარიში, გაგება (პ. გაჩეჩ.).
|
|
613 საფთურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფთურ-ი
კუთხ. იმერ., გუდამაყ., მთიულ. უნაგირის სამკაულია : ოთხკუთხედი სქელი ტყავი აბჟანდს ქვეშ ამოფარებული (ვ. ბერ.; ლ. ლეონ.).
|
|
614 საფთხულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფთხულ-ი
კუთხ. ფშ. საფრთხული, საფრთხობელა. „ბინაში აღარ მიგიშვა, სუ ს ა ფ (რ) თ ხ უ ლ ი ვ ი თ დაგყუდო“ (ი. ქეშიკ.).
|
|
615 საფიფხვნო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფიფხვნო
კუთხ. ფშ. ერის შესაკრები ადგილი, ყრილობის ადგილი. (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900’ ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: საფეხვნო
|
|
616 საფიცხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფიცხ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ქვა ან ყელმოტეხილი დოქი, რომელზეც კეცს ააყუდებენ და ცეცხლზე მიაფიცხებენ (მ. ალავ., 2).
|
|
617 საფიცხებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფიცხებელ-ი
კუთხ. რაჭ. ხორბლის საშრობი შენობა, მოდგმული დუროიან სახლზე (შ. ძიძ., 213). იხ. აგრეთვე: დურო 1
|
|
618 საფიცხობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფიცხობელ-ი
კუთხ. რაჭ. კალოზე გაკეთებული აივანი პურის გასამზეურებლად (ვ. ბერ.).
|
|
619 საფოთარა/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფოთარა/ე
კუთხ. ლეჩხ. ქათმის ფრთისაგან გაკეთებული პატარა კონა, ხმარობენ ხრილის სახვეტად წისქვილში (მ. ალავ., 1).
|
|
620 საფოთლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფოთლე
კუთხ. ხევსურ. საექიმო გადასახადი (ს. მაკალ.).
|
|
621 საფოჴარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფოჴარ-ი
კუთხ. თუშ. ჩვარი (თ. უთურგ.).
|
|
622 საფრიალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფრიალა
კუთხ. ოკრიბ. იხ. აგრეთვე: ფეთქი
|
|
623 საფრიანი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფრიანი
კუთხ. მთიულ. ხაშიანი (ლ. კაიშ.).
|
|
624 საფრინდაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფრინდაო
კუთხ. თუშ. საბჭეო, ადგილი, სადაც ბჭობა, თათბირი იმართებოდა (ს. მაკალ.).
|
|
625 საფსე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფსე
კუთხ. ლეჩხ., გურ. სავსე (დიალექტ., 679).
|
|
626 საფუარ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფუარ
კუთხ. ინგილ. ხაში (მ. ჯან.).
|
|
627 საფუნებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფუნებელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. საფუარი (ბ. წერეთ.).
|
|
628 საფურცლობო წვიმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფურცლობო წვიმა
კუთხ. გურ. გაზაფხულის ჟუჟუნა წვიმა, რომელიც ფოთლების გაშლას ხელს უწყობს (გ. შარაშ.).
|
|
629 საფურცქვნელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფურცქვნელა
კუთხ. ქვ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: საფცქვნელა
|
|
630 საფუხარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფუხარ-ი
კუთხ. ფშ., გურ. ხელთათმანი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№138, 1900); ორთითი, საჩვენებელ თითზე გაკეთებული მეშის საფარველი მიმინოს დასასმელად (ა. რობაქ., 164).
|
|
631 საფუხრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფუხრე
კუთხ. ფშ., მთიულ. იხ. აგრეთვე: საფუხარი
|
|
632 საფჩხილე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფჩხილე
კუთხ. გურ. ძროხის თვალის ავადმყოფობა, ფრჩხილის მსგავსად ამონაზარდი გაუჩნდება თვალის კილოში (გ. შარაშ.).
|
|
633 საფცქვნელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფცქვნელა
კუთხ. კახ., მთიულ. მამულა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: წერეწო, სერნა
|
|
634 საფხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფხ-ი
კუთხ. რაჭ. ლესვაზე გადანაცალი რკინის პირველი პირი (ვ. ბერ.).
|
|
635 საფხაჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფხაჭ-ი
კუთხ. იმერ. ხუროთა იარაღი. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: სათქიჩი
|
|
636 საფხინალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საფხინალ-ი
კუთხ. ფშ. სახეხავი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
637 საქალებო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქალებო
კუთხ. რაჭ. კერის ის მხარე, სადაც მხოლოდ ქალები სხდებოდნენ (დიალექტ., 688).
|
|
638 საქალეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქალეთ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ., მოხ. ქალები, ქალთა საზოგადოება (შ. ძიძ., ნ, კეცხ., პ. ხუბ.; ს. მენთეშ.; ა. ყაზბ.,I, II, III, შ. ძიძ.).
|
|
639 საქალე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქალე-ჲ
კუთხ. თუშ. ახლად დაბადებული ბავშვი მდედრობითი სქესისა (თ. უთურგ.).
|
|
640 საქარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქარ-ი
კუთხ. იმერ. საფარი. სხლტე ქარისაგან დასაფარავი (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: საქრული
|
|
641 საქარე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქარე
კუთხ. ქიზიყ. საკოჭედ მოსწორებული სახლის გვერდის კედლებზე, კოჭების მაღლა, ერთიმეორის პირისპირ პირამიდულად აყვანილი ცალპირი კედელი, რომელზედაც გადებულია სათავე. საქარეს უფარდებენ ქარის მიმართულებას (ს.მენთეშ.).
|
|
642 საქაჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქაჩ-ი
კუთხ. გურ. მსხვილი ლურსმნის გაზი, მარწუხი (გ. შარაშ.).
|
|
643 საქაჩველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქაჩველ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. ჭაჭის საწური პრესი. (ბ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: საქაჯავი
|
|
644 საქაჯავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქაჯავ-ი
კუთხ. ქართლ. ყურძნის საწნეხი ხელსაწყო. (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). იხ. აგრეთვე: საქაჩველი
|
|
645 საქედავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქედავ-ი
კუთხ. გურ. ფიცრები, რომლებიც ფარავენ სახლის სახურავსა და კედლებს შუა დარჩენილ ღია ადგილს (. შარაშ.).
|
|
646 საქედურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქედურ-ი
კუთხ. კახ., ხევსურ. ტაბიკებს შუა ამოწეული, ამოზნექილი ნაწილი უღლისა (ა. მარტ., გ.იმნ.); ნაწილი უღლისა, რომელიც ხარს ქედზე ადევს (ა. ჭინჭარ., 198).
|
|
647 საქვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქვ-ი
კუთხ. ჯავახ., მესხ. იხ. აგრეთვე: საქვე
|
|
648 საქვაბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქვაბე
კუთხ. ლეჩხ. ნაჭა, სხვენიდან ჩამოშვებული ჯაჭვი, ქვაბის დასაკიდი (მ. ჩიქ.; მ. ლავ.; ზეპირსიტყვ.; დიალექტ., 679).
|
|
649 საქვაბე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქვაბე-ჲ
კუთხ. თუშ. ფარდული, სადაც სასოფლო ლუდის მოსახარში ქვაბი (ან ქვაბები) დგას (თ. უთურგ.).
|
|
650 საქვე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქვე
კუთხ. მესხ. საწოლი, ძველებური დიდი ტახტი (ი. მაისურ.).
|
|
651 საქიო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქიო-ჲ
კუთხ. თუშ. მეტიჩარა, პრანჭია (პ. ხუბ.).
|
|
652 საქლეშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქლეშ-ი
კუთხ. ქართლ. კახ. გუთნის ნაწილია : რკინის ფრთა, რომელიც სანახევროდ ფარავს საკვეთელს, იცავს ადვილად დაზიანებისაგან ხმალსა და ფრთებს (დიალექტ., 642; ნ. ზუკაკ., ე. ხუციშ.; ქეგლ.).
|
|
653 საქმრეულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქმრეულ-ი
კუთხ. მესხ. ქმრის ნათესავნი, ქმრისეულნი (ი. მაისურ.).
|
|
654 საქნარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქნარ-ი
კუთხ. ხევსურ. რიგი, მიცვალებულის სულის მოსახსენებლად გაწეული ხარჯი (შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
655 საქო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქო
კუთხ. ხევსურ. ხის პატარა კასრი არდოტის ხეობაში (ა. ჭინჭარ., 217). იხ. აგრეთვე: ჯიმური
|
|
656 საქოკაჸებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქოკაჸებ-ი
კუთხ. თუშ. ორჩოფეხები; წოვ. ქ ო კ ფეხი (თ. უთურგ.).
|
|
657 საქოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქოლ-ი
კუთხ. რაჭ. სახლის სახურავზე ულურსმნოდ დახურული ყავრის დასამაგრებელი ქვა ან სხვა რამ („კომუნისტი“,№ 294, 1967; № 187, 1968).
|
|
658 საქოლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქოლე
კუთხ. რაჭ. სახურავზე დაწყობილი ქვები ბასკების მაგიერ. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: ბასკი, საქოლი
|
|
659 საქონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქონ-ი
კუთხ. ხევსურ., ფშ., თუშ., მთიულ., გუდამაყ. საქონელი, მსხვილფეხა პირუტყვი, ცხვარიც (ა. ჭინჭარ., 229; ი. ქეშიკ.; ლ. ლეონ.; დიალექტ., 556; 594; თ. უთურგ.; ე. ვირსალ.).
|
|
660 საქონე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქონე
კუთხ. გურ. ვერცხლის ან თითბრის ჭურჭელი, რომელშიც მეომარი ქონს ინახავდა (გ. შარაშ., ქეგლ).
|
|
661 საქონის მყურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქონის მყურე
კუთხ. ხევსურ. საქონლის მომვლელი (ა. ჭინჭარ., 229).
|
|
662 საქრულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქრულ-ი
კუთხ. იმერ. საფარი, სხლტე ქარისაგან დასაფარავი. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: საქარე
|
|
663 საქსაქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქსაქ-ი
კუთხ. იმერ., გურ. ე ნ ი ს ს ა ქ ს აქ-ი ენის ტრიალი, ენის გამოყოფა; გადატ. გრძელი ენა (ა. ღლ.).
|
|
664 საქსლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქსლე
კუთხ. ხევსურ. ოცდაოთხი ტარი, ე.ი. სამი ჯარატარი ერთად (ა. ჭინჭარ., 257).
|
|
665 საქსოვლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქსოვლ-ი
კუთხ. მოხ. საქსოვი, ქსოვისათვის გამზადებული ქსელი (დიალექტ., 563).
|
|
666 საქსოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქსოლ-ი
კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: საქსოვლი
|
|
667 საქუდელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქუდელ-ი
კუთხ. ქართლ. წისქვილის კრიჭიდან საფქვავი ჩადის ს ა ქ უ დ ე ლ შ ი, რომელიც ზედაქვაზე, დოლაბზეა მოთავსებული (გ. შატბერ., 91).
|
|
668 საქუსლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქუსლე
კუთხ. რაჭ. მარხილის ნაწილია (შ. ძიძ., 214; ქეგლ).
|
|
669 საქუჩებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქუჩებელ-ი
კუთხ. თუშ. სმის დროს ჯარიმის სახით ზედმეტი ღვინის დალევინება (პ. ხუბ.).
|
|
670 საქციელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქციელ-ი
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ. დუროიან სახლში გარჭობილი დირე (შ. ძიძ., 214); სახლის თავხეზე დაყრდნობილი ლარტყა, იყენებენ ყავრით გადახურვის შემთხვევაში („კომუნისტი“,№ 187, 1968); მსხვილი ღვლეჭი (მ. ალავ., 1). იხ. აგრეთვე: დუროიანი სახლი
|
|
671 საქცივლიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საქცივლიან-ი
კუთხ. თუშ. ზრდილობიანი (ი. ბუქურ., 136).
|
|
672 საღა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღა
კუთხ. გურ. სადღა (ე. ნინ., II, თ. კიკვ.). „ს ა ღ ა იშოვეთ.“
|
|
673 საღადარია/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღადარია/ე,-ი
კუთხ. გურ. ნაღვერდლის, ღადრის ასაღები ნიჩაბი. (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: საღადრია
|
|
674 საღადრია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღადრია
კუთხ. იმერ. თიხეულის ნატეხი ღადრისა და ნაცრის ასაღებად (ვ. ბერ.).
|
|
675 საღავათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღავათ-ი
კუთხ. ლეჩხ. შეღავათი (მ. ალავ., 3).
|
|
676 საღამეთო-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღამეთო-ი
კუთხ. აჭარ. ღამის გასათევი (პ. ჯაჯან.)
|
|
677 საღამო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღამო
კუთხ. ხევსურ. საგებ-სახურავი, აკეთებენ ცხვრის ტყავისაგან (ა. ჭინჭარ., 251).
|
|
678 საღამოჯარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღამოჯარ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. საღამო ხანი (ქ. ძოწ.).
|
|
679 საღამურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღამურ-ი
კუთხ. თუშ. ლოგინი. (თ. უთურგ.). იხ. აგრეთვე: საღამო
|
|
680 საღან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღან-ი
კუთხ. აჭარ. არაბ.-თურქ. sahan სპილენძის დიდი თეფში (ი. მეგრ.)
|
|
681 საღარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღარ-ი
კუთხ. ფშ., მთიულ., გუდამაყრ., თუშ. ცხენი შუბლზე თეთრი ნიშნით (ი. ქეშიკ.; ე. ვირსალ.); თეთრშუბლიანი ცხენი (თ. უთურგ.); შუბლთეთრი ცხენი (საბა; ნ. ჩუბ; დ. ჩუბ.; ქეგლ.).
|
|
682 საღარავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღარავ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. წისქვილის ყორე, რომელზედაც ღარები ჰკიდია (ბ. წერეთ.).
|
|
683 საღდიკარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღდიკარ-ი
კუთხ. აჭარ. საყდარი (პ. ჯაჯან.).
|
|
684 საღებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღებელ-ი
კუთხ. გუდამაყ. გასაღები, კლიტე (დიალექტ., 574).
|
|
685 საღენჭელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღენჭელ-ი
კუთხ. მოხ. ტყავის მოსაქნელი საზელი ხელსაწყო (ო. ქაჯ.).
|
|
686 საღერღელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღერღელ-ი
კუთხ. გურ. ბევრი ლაპარაკის მოყვარულზე იტყვიან ხოლომე : საღერღელი აეშალაო, ე. ი. ბევრს ლაპარაკობსო (ა. ღლ.).
|
|
687 საღეჭელა/ე,-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღეჭელა/ე,-ჲ
კუთხ. იმერ. საქონლის ავადმყოფობაა, ენაზე ჰყრის და ჭამას ძლიერ უშლის (ვ. ბერ.).
|
|
688 საღვანავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღვანავ-ი
კუთხ. გურ. ბადის ქვედა კიდე, რომელშიც თევზი მოყვება ხოლმე (გ. შარაშ.).
|
|
689 საღვარე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღვარე
კუთხ. ფშ., კახ. წისქვილის ქვეშ ადგილი, სადაც ბორბლებიდან წყალი გადის (ი. ჭყონ.).
|
|
690 საღვარია/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღვარია/ე,-ი
კუთხ. გურ. ნაწვიმარი წყლის გასასვლელი თხრილი, საღვარე (ს. ჟღ.).
|
|
691 საღვერავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღვერავ-ი
კუთხ. ხევსურ. ირმის მსხალა, მცენარეა (ა. მაყ.)
|
|
692 საღვიძლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღვიძლა
კუთხ. თუშ. ბურბუშელა, ბალახია (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ღვიძლა
|
|
693 საღვრიალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღვრიალა
კუთხ. გურ. ბზრიალა. (გ. შარაშ.) იხ. აგრეთვე: ღვრიალა
|
|
694 საღინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღინ-ი
კუთხ. ინგილ. აზ. сагын მეწველი საქონელი (შ. ძიძ., ქრესტ.)
|
|
695 საღინჭილა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღინჭილა-ი
კუთხ. გურ. პატარა მდინარეზე მოწყობილი წისქვილი, რომელიც ძლივს-ძლივობით, ღინჭილით ფქვავსა. (ღლ.). იხ. აგრეთვე: ღინჭილი
|
|
696 საღორე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღორე
კუთხ. ხევსურ., ქართლ., თიან., მთიულ. საღვარე, ქვედა სართული წისქვილისა. (ა. ჭინჭარ., 208; დიალექტ., 642; 600; 569; ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: საღვარე
|
|
697 საღრეჭელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღრეჭელ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ავადმყოფობაა ერთგვარი (მ. ჩიქ.).
|
|
698 საღსაღაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღსაღაჯ-ი
კუთხ. ქიზიყ. მაგარი ხეა, წვრილი ფოთლები აქვს (ს. მენთეშ.; დ. ჩუბ.).
|
|
699 საღუნწე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საღუნწე
კუთხ. იმერ. კეფის ძვლის ბოლოს, თავის ქალისა და კისრის ძვლების შესაყარზე ჩაღრმავებული ადგილი (ი. ქავთ.).
|
|
700 საყადელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყადელ-ი
კუთხ. გურ. ზომა შეშისა, უდრის 1,5 საჟენს (ი. ჭყონ.); ერთი საჟენი შეშა (ს. ჟღ.).
|
|
701 საყანვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყანვარ-ი
კუთხ. ლეჩხ. საყანური, საყანე მიწა (მ. ალავ., 2). „ს ა ყ ა ნ ვ ა რ ე ბ ი ჯერ ბარში დეიხვნება და მერე თაში.“
|
|
702 საყანულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყანულ-ი
კუთხ. გურ. ყანის, მიწის ღალა (ი. ჭყონ.); მიწის გადასახადი, მოსავლის გარკვეული ნაწილი. „ბატონს თავისი ს ა ყ ა ნ უ ლ ი ეძლეოდა“ (პ. ჯაჯან.). საყარ-ი 1.კუთხ. ქართლ. ადგილი, სადაც ზაფხულში ნახირს დაყრიან დასასვენებლად (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.). 2.კუთხ. ქსნის ხეობ. საქონლის მიერ რომელიმე ადგილის ამოჩემება საწოლად (ვ. სომხიშვ.). 3.კუთხ. იმერ. სენია, წითლად ყრის ტანზე, ძნელი მოსარჩენია (ვ. ბერ.).
|
|
703 საყბაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყბაურ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. საყბეური, გამომარყუჟებული ბაწარი პირუტყვის დასაბმელად (შ. ნიჟარ.)
|
|
704 საყბო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყბო
კუთხ. გურ. სალაყბო, დასაცინავი, გასაკილავი. „ქვეყნის ს ა ყ ბ ო თ გუუხთია თავი“ (ა. ღლ.).
|
|
705 საყე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყე
კუთხ. გურ. საყენი, ნაკრძალ მიწაში ჩარჭობილი სარი იმ ადგილის შეუვალობის აღსანიშნავად.(გ. შარაშ. ქეგლ); იგივე ხალა. (საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.). „რავა გაჩერებულხარ ს ა ყ ე ს ა ვ ი თ?„ იხ. აგრეთვე: ხალა 2
|
|
706 საყელაჸ-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყელაჸ-ჲ
კუთხ. ჩ.თუშ. წვრილი ჯოხი, რომელსაც ნალექის საწურავად ხმარობენ (კ. ჭრელ., 260).
|
|
707 საყენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყენ-ი
კუთხ. ქიზიყ. 1. კონკილა, ურმის შესადგამი; 2. ნალბანდის ხელსაწყო (ს. მენთეშ.).
|
|
708 საყენებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყენებელ-ი
კუთხ. კახ. ღერძის საბრუნავ ადგილას ურმის ხელნაში ჩაყრილი ჭინჭილაქი, რომ ღერძი წინ ან უკან არ წაგორდეს (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
709 საყვანელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყვანელა
კუთხ. ფშ. საქსოვი დაზგის ნაწილი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
710 საყვებურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყვებურ-ი
კუთხ. გურ. შუაცეცხლის დასანთები ადგილი სამზად სახლში (ა. ღლ.).
|
|
711 საყვერბია/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყვერბია/ე
კუთხ. ლეჩხ. ადგილი, სადაც ყვერბის ქვა მოიპოვება (მ. ალავ., 2). იხ. აგრეთვე: ყვერბი საყვითლო 1.კუთხ. მესხ. ღვიძლის ავადმყოფობაა, სიყვითლეს იწვევს (ი. მაისურ.). 2.კუთხ. აჭარ. ქრისტესისხლა, მცენარეა (ა. მყ.).
|
|
712 საყივარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყივარ-ი
კუთხ. ფშ. მამლის ბოლოს გრძელი ბუმბული. „ს ა ყ ი ვ ა რ ე ბ ი სულ დაგლიჯა“ (ი. ქეშიკი.).
|
|
713 საყიჩარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყიჩარ-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ. საწყენი, დამამცირებელი სიტყვაა. „ისეთი საყიჩარი უთხრა, რომა! . .“ (ვ. სომხიშვ.).
|
|
714 საყლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყლ-ი
კუთხ. მთიულ. ტყავის საწმენი იარაღი (ლ. კაიშ.). საყმაწვილო 1.კუთხ. გურ., ქვ. აჭარ. ძირმწარა, ყანისია, ,მცენრეა (ა. მაყ.). 2.კუთხ. გურ., იმერ. ბავშვის ინფექციური ავადმყოფობა ერთგვარი (ა. ღლ.); ავადმყოფობაა ერთგვარი (ვ. ბერ.);
|
|
715 საყმე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყმე-ჲ
კუთხ. თუშ. ახალდაბადებული ბავშვი მამრობითი სქესისა (თ. უთურგ.).
|
|
716 საყმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყმო
კუთხ. ფშ. ფშაველების რწმენით, ლაშარის ჯვარი მათი ბატონია, ისინი ყ მ ე ბ ი ა, ფშავი კი ს ა ყ მ ო ა ლაშარისა (ვაჟა, I, ა. შან.). საყოლ-ი 1.კუთხ. გურ., მთიულ., აჭარ. სანაშენე საქონელი, შინაური პირუტყვი საერთოდ (ა, ღლ.; ლ. კაიშ.); შინაური ცხოველი, ფრინველი (შ. ნიჟარ.). 2.კუთხ. ზ. იმერ. ცოლოური, ცოლის სახლი (ვ. ბერ.); ქალის ოჯახი, საიდანაცაა გამოთხოვილი (ქ. ძოწ.).
|
|
717 საყსაღაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყსაღაჯ-ი
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: საღსაღაჯი
|
|
718 საყუათო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუათო
კუთხ. იმერ. არაბ. 'kuvvat 'ძალა', 'ღონე'. საჭმელზე იტყვიან, როცა ის შესარგოა ადამიანისათვის, ყუათიანიაო (ი. ჭყონ.; ქეგლ).
|
|
719 საყუდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუდ-ი
კუთხ. იმერ. ქვა ან ხე, რომელსაც ძირს უდებენ ირწევანს (ი. ჭყონ.).
|
|
720 საყუდარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუდარ-ი
კუთხ. ქვ. იმერ. კეცის საყენებელი, რომ აყუდებისას არ წაიქცეს (ზ. ჭუმბურ., 282).
|
|
721 საყუდი კეცისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუდი კეცისა
კუთხ. ქართლ. ცეცხლზე მიფიცხებული კეცის საყრდენი ხის ან ქვისა (ბორჯომი, თ. რევაზიშვილი).
|
|
722 საყუე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუე
კუთხ. ფშ. თავხე (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
723 საყუვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუვ-ი
კუთხ. ხევსურ. გზის მისახვევ-მოსახვევი. „თქვენ უფრო გამაარჩევდით, ს ა ყ უ ვ თქვენ იცით გზისაო“ (ა. შან., 212).
|
|
724 საყულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყულა
კუთხ. ოკრიბ. კარის შიგნიდან ჩასაკეტი ძელი, მოკლე ურდული. „ჭიშკარი საყულათი დაკეტა“ (მ. ალავ.).
|
|
725 საყუნტალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუნტალო
კუთხ. ზ. იმერ. საქანელა, ქვაზე გადებული ფიცარი ბავშვთა საქანელად. (ბ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: ყუნტალი
|
|
726 საყუნწურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუნწურე
კუთხ. მთიულ. მდინარის ნაპირზე აშენებული ქვითკირის კედელი (ლ. კაიშ.).
|
|
727 საყუნწურებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუნწურებ-ი
კუთხ. თუშ. კარის თავები, რომლებითაც კარი ჩამჯდარია ზღურბლსა და თაღში. საყუნწური ეწევა ანჯამის მაგივრობას. კარს ორი საყუნწური აქვს (თ. უთურგ.).
|
|
728 საყურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყურა
კუთხ. ქართლ. პატარძლის ყვავილი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
729 საყურებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყურებ-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ. სამწყესურში აღებული გასამრჯელო (ვ. სომხიშვ.).
|
|
730 საყუყუნჸა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუყუნჸა-ი
კუთხ. თუშ. უგულო ღეროსგან ბავშვების მიერ გაკეთებული საყვირი (პ. ხუბ.).
|
|
731 საყუჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საყუჩ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ., მთიულ., გუდამაყ. საფარი (თ. რაზიკი., „ივერია“,№ 138, 1900; ი.ჭყონ.); სამალავი, საფარი, ჩასასაფრებელი ადგილი. თავშესაფარი, ხელოვნური ნაგებობაცაა და ბუნებრივიც. საფარი ადგილი (ე. ვირსალ.; დიალექტ., 556). „აღარცაღ ს ა ყ უ ჩ ი მავჴელეთ“ (ა. შან., 196); „ცხენზეით გადმაიარა, დახვდეს ს ა ყ უ ჩ ა დ ქვანია“
|
|
732 საშალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშალ-ი
კუთხ. ფშ. ჭახრაკების მოსატრიალებელი იარაღი (თ. რაზიკი., “ივერია“, № 138, 1900; ,ი. ჭყონ.).
|
|
733 საშევარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშევარ-ი
კუთხ. ჩ. თუშ., მთიულ., გუდამაყ. ჯოხი, რომელიც შეშშია გაყრილი (კ. ჭრელ., 268; ს. მაკალ.; ა. ბექ., 225).
|
|
734 საშვეტელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშვეტელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. მახეა ერთგვარი (ბ. წერეთ.).
|
|
735 საშვრიე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშვრიე
კუთხ. ხევსურ. ქურსლის წინა ნაწილია (ა. ჭინჭარ., 198). იხ. აგრეთვე: ქურსლი
|
|
736 საშრობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშრობ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. თამბაქო ფოთლის გასაშრობი ფარდული (შ. ნიჟარ.).
|
|
737 საშუალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშუალო
კუთხ. მთიულ. ძროხა, რომელიც წელგამოშვებით იგებს (ლ. კაიშ.). საშუბლე 1.კუთხ. მთიულ. 1. აივნის სიგრძის ფიცარი, რომელზედაც აივნის კოჭები აწყვია, თავხე; 2. ჩიხტი (ლ. კაიშ.). 2.კუთხ. კახ. საოფლე, რომელიც ოფლისაგან იცავს თვალებს (ნ. ზუკაკ., ე. ხუციშვ.).
|
|
738 საშუე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშუე
კუთხ. რაჭ. კავის ნაწილია (შ. ძიძ., 214).
|
|
739 საშუშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშუშ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ქვევრის თავზე დასაყრელი ფხვიერი მიწა, თირი. იგი სარქველზე დატკეპნილ აყალო მიწას იცავს : თიხა აღარ დასქდება გვალვაში (მ. ალავ., 2).
|
|
740 საშხაფუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საშხაფუნა
კუთხ. აჭარ. ფუტკარა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: მაწვიმარა
|
|
741 საჩადლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩადლ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: საგულები საჩალე 1.კუთხ. კახ. ჩალის საზიდი ურემი (ა. მარტ., გ. იმნ.). 2.კუთხ. იმერ. გრძელი ორკაპა ჯოხი ხეზე ან მაღალ ზვინზე დასაკიდებელი ჩალის კონის მისაწოდებელად (ი. ქავთ.). საჩეკ-ი 1.კუთხ. ფშ. საჩხრეკი, ნაღვერდლებისა და მუგუზალების მისაწევ-მოსაწევი მოკაკული ჯოხი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.). 2.კუთხ. ლეჩხ. ჯირკი ან დაბალი სამტოტა ძელი, რომელზედაც სარს, ჭიგოსა და მისთ. დაჩეკენ, წვერს წაუთლიან, წაუმახვავენ (მ. ალავ., 2).
|
|
742 საჩენჩელა/ე,-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩენჩელა/ე,-ჲ
კუთხ. იმერ. სიმინდის საფშვნელი, ჩერხულა (ვ. ბერ.).
|
|
743 საჩერნე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩერნე
კუთხ. ფშ., ხევსურ. მუხლებს ქვემოთ ასაფარებელი ჯაჭვი (ი. ჭყონ.); საწვივე ჯაჭვი (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.); ჩერნის ანუ წვივის დასაცავი (ა. ჭინჭარ., 308).
|
|
744 საჩეროებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩეროებელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. საჩრდილობელი (ქ. ძოწ.).
|
|
745 საჩეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩეხ-ი
კუთხ. ხევსურ. სამშობიარო ქოხი არხოტულად (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 301).
|
|
746 საჩეხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩეხე
კუთხ. ზ. იმერ. საქონლის საზაფხულო სადგომი, სამწყვრევი (ქ. ძოწ.).
|
|
747 საჩვილე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩვილე
კუთხ. მთიულ. განყოფილება ცხვრის ბინაში (ლ. კაიშ.).
|
|
748 საჩიბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩიბე
კუთხ. რაჭ. საჭმლის შესანახი (ს. ძიძ., 214).
|
|
749 საჩივარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩივარ-ი
კუთხ. გურ. ლექსები, ყანურის ტექსტი (ა. წულ., ეთნოგ. გურია, 1917, 17). იხ. აგრეთვე: ყანური
|
|
750 საჩიქილე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩიქილე
კუთხ. ფშ. სალეჩაქე, სათავშლე (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ).
|
|
751 საჩრივანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩრივანა
კუთხ. ქსნის ხეობ. მოფერებ. პატარა, მცირე (ვ. სომხიშვ.).
|
|
752 საჩქეფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩქეფა
კუთხ. მთიულ. ჩანჩქერი (ლ. კაიშ.).
|
|
753 საჩხატაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩხატაჸ-ი
კუთხ. თუშ. 1. წყაროზე გაკეთებული პატარა ღარი; 2. წყალვარდნილი (პ. ხუბ.).
|
|
754 საჩხატე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩხატე
კუთხ. მთიულ. საწვიმარი ღარი (ლ. კაიშ.).
|
|
755 საჩხინავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩხინავ-ი
კუთხ. გურ. სამზარეულო სახლის სახურავის შუა ადგილი, სადაც საკვამლეა გაკეთებული. (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: სარჩხინავი
|
|
756 საჩხრეკაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩხრეკაჸ-ი
კუთხ. თუშ. დოში არეული ქუმელი, თხელია, დაილევა (თ. უთურგ.); ცოტათი ქუმელმოკიდებული დო (შრატინ ან წყალი), სვამენ სიცხეში ან ძალიან დაღლილზე (დიალექტ., 584); მჟავე დოს საჭმელია (ს. მაკალ.).
|
|
757 საჩხრეკელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩხრეკელა
კუთხ. ქსნის ხეობ. ჯოხი, რითაც ფურნეში ნაკვერცხალს ჩხრეკენ (ვ. სომხიშვ.).
|
|
758 საჩხუნავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩხუნავ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ცურთიკრუნა, ჩხუნია
|
|
759 საჩხუტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჩხუტ-ი
კუთხ. ქართლ. უვარგისი სარი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900).
|
|
760 საცალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცალო
კუთხ. ქიზიყ. ბაწრის ტომარა (ს. მენთეშ.).
|
|
761 საცდურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცდურ-ი
კუთხ. მესხ. საფრთხე, საშიშროება. „ვართ ერთ ს ა ც დ უ რ შ ი“ (ი. მაისურ.).
|
|
762 საცერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცერა
კუთხ. ქიზიყ. 1. საქმეზე გულდაუდობელი და თანაც მკვეხარა ადამიანი; 2. მეტსახელია კაცისა (ს. მენთეშ.).
|
|
763 საცერელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცერელ-ი
კუთხ. ფშ. ცერზე გასაკეთებელი ლითონის რკალი, ჩხუბში სახმარი (ი. ჭყონ.).
|
|
764 საცერულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცერულ-ი
კუთხ. ქართლ., ხევსურ., კახ., ფშ. ცერზე წამოსაცმელი (დიალექტ., 642); პატარა ცივი იარაღია ერთგვარი. (ა. ჭინჭარ., 305); მკის დროს ცერზე წამოცმული სათითური (გ. მაჭავარ., 288); ცერზე გასაკეთებელი ლითონის რგოლი ჩხუბში სახმარად (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900). იხ. აგრეთვე: სათითური, საცერელი
|
|
765 საცეხვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცეხვარ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. საცეხვი ჯოხი (ბ. წერეთ.).
|
|
766 საცეხველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცეხველა
კუთხ. ქართლ. თოხმახი. (ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: საცეხვარი
|
|
767 საცვეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცვეთ-ი
კუთხ. გურ., ქიზიყ. საძუგვის მაღალი საწვივე, რომელსაც ჩაქურა შარვლის ტოტის ზემოდან იცვამენ (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.); შალის პაიჭი, შარვლის ტოტებს ინახავს, მწყემსებს აცვიათ მინდვრად (ს. მენთეშ.; დიალექტ., 609); ნატის პაიჭი (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).
|
|
768 საცვეთებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცვეთებ-ი
კუთხ. ქვ. იმერ. ურმის ზესადგრის მსხვილი ნაწილი, ღერძთან შეხების ადგილი (ზ. ჭუმბურ., 285). იხ. აგრეთვე: ზესადგარი
|
|
769 საცივ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცივ-ი
კუთხ. გურ. წყარო (ვ. ბერ.; ს. ჟღ.; ა. ღლ.; გურ.).
|
|
770 საცივო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცივო
კუთხ. ჯავახ. საცხოვრებელ სახლზე ჩრდილო მხრიდან მიდგმული ოთახი (დიალექტ., 649). საციქველ-ი 1.კუთხ. რაჭ., ზ. იმერ., გურ. მათხოვრის მისაცემი შემწეობა (ვ. ბერ.); მეალილოეების ან მეჭონეების საჩუქარი (ბ. წერეთ.). 2.კუთხ. თუშ., ფშ., მესხ. საოჯახო ინვენტარი : ტომარა, ჯამი, ხურჯინი და სხვ. (თ. უთურგ.); მეზობლისაგან ნათხოვარი საოჯახო ნივთი (ი. ქეშიკ.); ყოველდღიურად სახმარი საოჯახო მოწყობილობა (ი. მაისურ.). შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
771 საციქუელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საციქუელ-ი
კუთხ. მოხ. საოჯახო იარაღი და ჭურჭეულობა ერთად. (ო. ქაჯ.). იხ. აგრეთვე: საციქველი 2
|
|
772 საციცქარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საციცქარ-ი
კუთხ. ლეჩხ. მცირე მშრალი საჭმელი თავის შესაქცევად. „ბოშს ხელში უჭირავს ს ა ც ი ც ქ ა რ ი - ყველი და ჭადის ნატეხი "(მ. ალავ., 2). საცნაურ-ი 1.კუთხ. გურ. ხელსაწყო, რომლითაც წისქვილს ააწყობენ ხორბლის წვრილად ან მსხვილად დასაფქვავად (გ. შარაშ.). 2.კუთხ. გურ. გონება, შეგნება, აზრი; ს ა ც ნ ა უ რ ი ს შ ე შ ლ ა გონების დაკარგვა, უაზროდ ქცევა (ა. ღლ.).
|
|
773 საცნაურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცნაურა
კუთხ. ხევსურ. გამოცანა (ა. ჭინჭარ., 253).
|
|
774 საცორველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცორველა
კუთხ. რაჭ. რკინა, რომელზედაც წისქვილის ბორბლის ფეხი ბრუნავს (ვ. ბერ.).
|
|
775 საცოცხა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცოცხა-ი
კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: სამახაი
|
|
776 საცრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცრე
კუთხ. ფშ. ბაკი, საწველი (თ. რაზუკ., „ივერია“,№ 168, 1900).
|
|
777 საცუარაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცუარაჸ-ი
კუთხ. თუშ. გუდაფშუტა (პ. ხუბ.).
|
|
778 საცუხაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცუხაჸ-ი
კუთხ. თუშ. საციგაო ადგილი (პ. ხუბ.).
|
|
779 საცხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცხა
კუთხ. გურ., იმერ., აჭარ., ლეჩხ. სადაცა-ღა, სადაც სადღაც (ს. ჟღ.; დიალექტ., 666; ე. ნინ., I, თ. კიკვ.; დიალექტ., 660; 672; 679).
|
|
780 საცხებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცხებ-ი
კუთხ. ქართლ. ერბო ან ქონი, საპოხი (თ. სალარ.).
|
|
781 საცხვრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცხვრე
კუთხ. ხევსურ. მეორე სართული ქვითკირის შენობისა, სადაც ცხვარია მოთავსებული (ა. ჭინჭარ., 279).
|
|
782 საცხოვრის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საცხოვრის-ი
კუთხ. კახ., ფშ., ქსნის ხეობ. სარჩო-საბადებელი, ქონება-დოვლათო, საცხოვრებელი (ა. მარტ., გ. იმნ.); ქონება, საცხოვრებელი (დიალექტ., 594); საცხოვრებელი ბინა (ვ. სომხიშვ.).
|
|
783 საძახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძახა
კუთხ. რაჭ. სადა-ცა-ღა, სადღაც. (დიალექტ., 688). იხ. აგრეთვე: საცხა
|
|
784 საძევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძევ-ი
კუთხ. ხევსურ. საძებნი (დიალექტ., 556).
|
|
785 საძველო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძველო
კუთხ. ზ. აჭარ., იმერ. შესანახი სათესლე სიმინდი (შ. ნიჟარ.); კაი ღვინო, მეორე წლისათვის შესანახავი ღვინო (ვ. ბერ.).
|
|
786 საძვიარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძვიარ-ი
კუთხ. მთიულ. საძუე, ცხენის ძუაზე ამოდებული თასმა, რომ უნაგირი წინ არ გადავარდეს (ლ. კაიშ.).
|
|
787 საძიგველი-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძიგველი-ი
კუთხ. აჭარ. საცეხველა ( პ. ჯაჯან.). იხ. აგრეთვე: ჩამური
|
|
788 საძილისკუდო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძილისკუდო
კუთხ. ფშ. ვახშმის შემდეგი ჯერი (დიალექტ., 594). საძირე 1.კუთხ. მოხ. საძირკველი (ო. ქაჯ.). 2.კუთხ. გურ. გოდრის დასაღობი ბრტყელი ტკეჩი, რომელზედაც წვრილ ტკეჩს აღობავენ( გ. შარაშ.). საძირო 1.კუთხ. ქართლ. ბაგაზე სასქონლის მისაბმელი წნელი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). 2.კუთხ. ქსნის ხეობ. პალო, რომელზეც საქონელს აბამენ (ვ. სომხიშვ.)
|
|
789 საძმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძმო
კუთხ. ხევსურ. სასისხლო გადასახადი, რომელიც უნდა გადაეხადა მეხელის ბიძაშვილებს მოკლულის გვარისათვის (ს. მაკალ.). იხ. აგრეთვე: მეხელე
|
|
790 საძნაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძნაურ-ი
კუთხ. მთიულ. საძნე, ძნის შესანახი ადგილი (ლ. კაიშ.).
|
|
791 საძნოვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძნოვარ-ი
კუთხ. ფშ. კალო და მის გარშემო შემოღობილი ადგილი მთლიანად (დიალექტ., 594); ძნის დასადგმელი ადგილი. (ი. ქეშიკ.). იხ. აგრეთვე: საძნაური
|
|
792 საძნურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საძნურ-ი
კუთხ. კახ. საძნეური, ძნისა და თივის საზიდი მაღალჭალებიანი დიდი ურემი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
793 საწანკლავ-ი ენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწანკლავ-ი ენა
კუთხ. იმერ. ავი ენა; ს ა წ ა ნ კ ლ ა ვ ი ე ნ ა აქ ავი, მწარე ენა აქვს, წანკლიანია (ი. ქავთ.).
|
|
794 საწარბავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწარბავ-ი
კუთხ. ფშ., ქიზიყ. დურგლების იარაღია (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 168, 1900; ი. ჭყონ.); ხუროს იარაღი : თხელი სატეხივითაა, ხისტარიანი, ხმარობენ ფერსო-სოლის ნაპირების სასწორებლად. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: წარბვა
|
|
795 საწარბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწარბე
კუთხ. მესხ. ძველებური მიწური სახლის კედლის თავხე („კომუნისტი“,№ 295, 1967).
|
|
796 საწაღმართო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწაღმართო
კუთხ. ფშ. ხატის ძღვენი (ს. მაკალ.).
|
|
797 საწბელე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწბელე
კუთხ. იმერ. ჭაჭის გამოსაწურავი ხელსაწყო (ლ. ლეჟ., 72).
|
|
798 საწბერავი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწბერავი
კუთხ. ლეჩხ. ჭაჭის საპრესი (მ. ჩიქ.); საქაჯავი, ჭაჭის საწურავი, ჭახრაკივითაა, ღარი აქვს, ჭაჭას ჩაყრიან და წურავენ (დიალექტ., 679).
|
|
799 საწდე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწდე-ჲ
კუთხ. ფშ., ხევსურ. დიდი ჭურჭელი, რომლითაც ლუდი გამოაქვთ ხალხში და იქიდან თასებით არიგებენ (თ. უთურგ.; დიალექტ., 584; კ. ჭრელ., 260); ჭურჭელი, რომელშიაც ლუდი ასხია (ა. ჭინჭარ., 217; დიალექტ., 556); საღვინე (საბა; დ. ჩუბ.).
|
|
800 საწებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწებ-ი
კუთხ. რაჭ. შეჭამანდი, ყოველგვარი კერძი, რის შეტანებაც პურთან შეიძლება (დიალექტ., 688).
|
|
801 საწევრობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწევრობა
კუთხ. ფერეიდნ. შემწეობა (დიალექტ., 631).
|
|
802 საწელ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწელ
კუთხ. ინგილ. საწველი ძროხა და სხვ. (მ. ჯან.).
|
|
803 საწელე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწელე
კუთხ. მთიულ. შარვლის ნაწილი, რომელშიც ქამარს უყრიან (ლ. კაიშ.).
|
|
804 საწელურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწელურ-ი
კუთხ. ქართლ. 1. უნაგირის შუა მოსართავი, ცხენის წელზე შემოსაჭერი; 2. ყოველნაირი ქამარი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
805 საწენგულო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწენგულო
კუთხ. ლეჩხ. წელისა და გულის ტვირთი, შრომაგასაწევი, საჯაფო. „დამხმარე არევინ ხავს, თელ ქონებას მარტვე ის უვლის და პატრონობს, ყველაფერი მისი ს ა წ ე ნ გ უ ლ ო არი“ (მ. ალავ., 2).
|
|
806 საწენურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწენურ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: საყუდი
|
|
807 საწესო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწესო-ჲ
კუთხ. თუშ. ძღვენი (თ. უთურგ.).
|
|
808 საწვეთელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწვეთელა
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ოჭვათო
|
|
809 საწვიე, საწვიენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწვიე, საწვიენ-ი
კუთხ. ხევსურ. კაცის ტალავარია (ა. ჭინჭარ., 264); ს ა წ ვ ი ვ ე პაჭიჭი (ს. მაკალ.).
|
|
810 საწვივე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწვივე
კუთხ. რაჭ. სადიაცო პაიჭი (დიალექტ., 688).
|
|
811 საწვირთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწვირთო
კუთხ. ხევსურ. ბულული თივისა, ერთად თავმოყრილი თივა (ა. ჭინჭარ., 226). იხ. აგრეთვე: ბულული
|
|
812 საწვიურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწვიურ-ი
კუთხ. მთიულ. უთათო წინდა, პაჭიჭი (ლ. კაიშ.).
|
|
813 საწიკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწიკვ-ი
კუთხ. მთიულ. თივაზე გამობმული გრძელი საბელი სათრევად (ლ. კაიშ.).
|
|
814 საწინდარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწინდარ-ი
კუთხ. იმერ. ვაზის ლერწი (ლ. ლეჟ., 66).
|
|
815 საწინდია-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწინდია-ი
კუთხ. ფშ. დართული ძაფი მატყლისა, წინდის მოსაქსოვად დაძახული (დიალექტ., 594).
|
|
816 საწირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწირ-ი
კუთხ. მთიულ. ხატის შესაწირავი (ს. მაკალ.).
|
|
817 საწიფელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწიფელო
კუთხ. ქართლ. ცოტ-ცოტა-საფქვავის დაფქვა (კირიონი).
|
|
818 საწიწკარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწიწკარ-ი
კუთხ. ფშ. ცოტა რამ კბილის გასაკრავი, საწიწკნი (ვაჟა,I, ა. შან.).
|
|
819 საწიწკარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწიწკარა
კუთხ. გ. კახ. ფრინველის ზურგი ნეკნებით (ლ. ლეონ.).
|
|
820 საწიწკნარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწიწკნარა
კუთხ. ქართლ. ფრინველის მკერდის ორკაპა ძვალი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
821 საწკვერტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწკვერტ-ი
კუთხ. იმერ. უნაგირის წინა ან უკანა ტახტზე თავისუფალი თასმები, ნაბადის ან სხვ. მისაკრავად (ი. ჭყონ.)
|
|
822 საწკვეტელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწკვეტელა
კუთხ. რაჭ. დამდგარი წყლის ბალახია, მავთულივით გრძელი იზრდება, ბუსუსებიანი ყვავილი აქვს („კომუნისტი“,№187, 1968).
|
|
823 საწკვეტელა/ე, საწყვეტელა/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწკვეტელა/ე, საწყვეტელა/ე
კუთხ. ლეჩხ. ჭილი (მ. ალავ., 2). საწმინდარ-ი 1.კუთხ. ფშ. სატანსაცმლე ქსოვილის მოსაქსოვად დართული ძაფი მატყლისა, სატოლე ნართი (დიალექტ., 594). 2.კუთხ. ფშ. წმინდად დაფქული ფქვილი (ქეგლ). 3.კუთხ. მთიულ. ხატობა-დღეობისა და ქორწილისათვის შემონახული ხორბალი (ლ. კაიშ.).
|
|
824 საწოვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწოვა
კუთხ. მოხ., თიან., იმერ., რაჭ., ლეჩხ. ჯინჭრის-დედა, ჭინჭრის-დედა, ყანის სანთელა, ჯიქა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ჭიაპურა, ქაჯეკალა
|
|
825 საწოლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწოლა
კუთხ. მოხ. ცოლ-ქმრის დასაძინებელი ოთახი (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).
|
|
826 საწოლავიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწოლავიან-ი
კუთხ. მთიულ. ფარდაგისა და ხალიჩის ერთგვარი სახე (ლ. კაიშ.).
|
|
827 საწორავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწორავ-ი
კუთხ. ქართლ. საწურავი, გადასაგდები, ღარის ან რუს ჩასაკეტი წყლის გადასაგდებად (დიალექტ., 642).
|
|
828 საწოწნელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწოწნელა
კუთხ. მთიულ. წითელი სამყურა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
829 საწრიპინა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწრიპინა
კუთხ. ზ. აჭარ. ტყის ფურისულა იზრდება ხევებში, ხმარობენ სამკუნალოდ ძვლების მშრალი ტკივილების დროს (შ. ნიჟარ.).
|
|
830 საწუალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწუალო
კუთხ. რაჭ. საქანელა (დიალექტ., 688).
|
|
831 საწუთრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწუთრო
კუთხ. მესხ. ყოველდღიურად აუცილებელი საკვები პროდუქტები, საზრდელი; ხორაგი, ჭირნახული და ყოველნაირი სასმელ-საჭმელი (ი. მაისურ.).
|
|
832 საწურავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწურავ-ი
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: საწბერავი
|
|
833 საწურავა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწურავა-ი
კუთხ. მოხ. კეწერა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
834 საწუწკნელა, წუწკნელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწუწკნელა, წუწკნელა
კუთხ. მესხ., ჯავახ. ჯინჭრის-დედა, ჭინჭრის-დედა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
835 საწუხის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწუხის-ი
კუთხ. კახ. სადარდებელი, შესაწუხებელი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
836 საწყავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწყავ-ი
კუთხ. აჭარ., გურ. საწყაო, ჭურჭელი, ჩაფი, რომელშიც ორი ფუთი ღვინო ჩადის (დიალექტ., 660; ე. ნინ., II, თ. კიკვ.).
|
|
837 საწყაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწყაო
კუთხ. ქიზიყ. მოსარგები, სარგო. „ჩემი ს ა წ ყ ა ო ტანისამოსი“ (ს. მენთეშ.). საწყვეტ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. უნაგირის ტახტაზე (წინ და უკან) ჩაბმული წყვილი თასმა ხურჯინის ჩასაკრავად. (ს. მენთეშ.). შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. იხ. აგრეთვე: საწკვერტი 2.კუთხ. ქიზიყ. შოლტის ბოლოს მობმული სატყლაშუნებელი თასმა (ს. მენთეშ.).
|
|
838 საწყლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწყლე
კუთხ. იმერ. ხელსახოცი, პირსახოცი (ვ. ბერ.).
|
|
839 საწყლია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწყლია
კუთხ. მთიულ. საქონლის წყლის ბუშტი (ლ. კაიშ.).
|
|
840 საწყობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწყობ-ი
კუთხ. აჭარ. ჩიტის მახეა ერთგვარი (პ. ჯაჯან.).
|
|
841 საწყურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საწყურ-ი
კუთხ. გურ. მდინარის ტოტი, რომლითაც წყლის გადაგდება შეიძლება თევზის დასაჭერად (გ. შარაშ.).
|
|
842 საჭე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭე
კუთხ. ქიზიყ. ორკაპა პალო, სიგრძით ერთი მეტრი. კაპების მხრიდან ასობენ მდინარის პირას, წვერზე აქვს თოკით მობმული ჩანგალი, რომელიც წყალშია ჩაშვებული თევზის დასაჭერად (ს. მენთეშ.).
|
|
843 საჭვართ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭვართ-ი
კუთხ. აჭარ. მაგარი ხის მორი, ჯირკი, რომელზედაც წვერს წაუთლიან სარს, ჭიგოს (შ. ნიჟარ.).
|
|
844 საჭვრეთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭვრეთა
კუთხ. ხევსურ. პურის საჭრელებელი იარაღია (ს. მაკალ.).
|
|
845 საჭვრეთელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭვრეთელ-ი
კუთხ. თუშ., მთიულ. ტყავის სახვრეტი იარაღი, ერთგვარი სადგისი, ბრტყელპირა.(თ. უთურგ.; ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: ჭვრეთა
|
|
846 საჭიაღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭიაღ-ი
კუთხ. აჭარ. იხ. აგრეთვე: საჯიაღი
|
|
847 საჭიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭიკ-ი
კუთხ. ხევსურ. მოსართავი ცხენებისა (თ. რაზიკ., "ივერია", № 138, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
848 საჭიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭიკა
კუთხ. თუშ. სარტყელია, შდრ.: საჭიკი (ს. მაკალ.).
|
|
849 საჭილოფე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭილოფე
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ. ჭილი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
850 საჭინჭილაგე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭინჭილაგე
კუთხ. მოხ. ურმის ღერძის ბოლოებში გაყრილი ჯოხი, თვალი რომ არ წასძვრეს (ო. ქაჯ.).
|
|
851 საჭიპურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭიპურ-ი
კუთხ. ქართლ. ტიკის ჭიპის ადგილი (გ. შატბერ., 91).
|
|
852 საჭირნიგე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭირნიგე
კუთხ. ფშ. სანაგვე (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
853 საჭირობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭირობელ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ძნის შესაკრავი გრძელი თოკი (მ. ალავ., 1).
|
|
854 საჭმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭმო
კუთხ. ფშ., ქიზიყ. რკო და წიწიბო ღორის საჭმელი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.); საჭმელი (ს. მენთეშ.).
|
|
855 საჭორტიკო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭორტიკო
კუთხ. ფშ. საჭორაო (ი. ქეშიკ.).
|
|
856 საჭრელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭრელა
კუთხ. მოხ. ფარსმანდუკი, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: მკერვალა
|
|
857 საჭურია-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭურია-ჲ
კუთხ. აჭარ. მსხლის ჯიშია ერთგვარი (შ. ნიჟარ.).
|
|
858 საჭყეპიე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჭყეპიე
კუთხ. ლეჩხ. სათამაშო დგუში ხეღრუისაგან გაკეთებული (მ. ჩიქ.).
|
|
859 სახადილო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახადილო
კუთხ. მესხ. გასართობი, დროს გასატარებელი, სახუმარო (ი. მაისურ.).
|
|
860 სახაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახაო
კუთხ. ზ. აჭარ. ავადმყოფობაა ერთგვარი (შ. ნიჟარ.).
|
|
861 სახარბაკე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახარბაკე
კუთხ. ფშ. ბოსლისმაგვარი შენობა ქვითკირისა, რომელშიაც ხატისადმი შეწირულ ხარ-კურატებს ათავსებენ (ს. მაკალ.).
|
|
862 სახარდნე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახარდნე
კუთხ. ზ. იმერ. სავენახე ადგილი (ბ. წერეთ.).
|
|
863 სახარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახარო
კუთხ. ფშ. სასიხარულო, გასახარებელი (ი. ქეშიკ.).
|
|
864 სახაფიფო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახაფიფო
კუთხ. რაჭ. მეტად საყვარელი რამ (ვ. ბერ.).
|
|
865 სახაჭუნა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახაჭუნა-ი
კუთხ. გურ. ბავშვის გასართობი, ჩხრიალა სათამაშო ან სხვა რამ ნივთი (გ. შარაშ.).
|
|
866 სახახანა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახახანა-ი
კუთხ. იმერ. მთის კალთაზე დაყოლებული ღარი ხე-ტყის ჩამოსაგორებლად. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: შურო, ნაშვავო, სათრი, სათრიელი
|
|
867 სახდურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახდურ-ი
კუთხ. ფშ. ჭამისას შესაყოლებელი, შესატანებელი (ი. ქეშიკ.).
|
|
868 სახედ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახედ-ი
კუთხ. მოხ. ხეზე ან კედელზე მისადგმელი კიბე („კომუნისტი“,№ 187, 1968).
|
|
869 სახევებელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახევებელა
კუთხ. ფშ. არხის, რუს სათავე (ი. ქეშიკ.).
|
|
870 სახევრიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახევრიან-ი
კუთხ. თუშ. მიხვეულ-მოხვეული (ი. ბუქურ., 136).
|
|
871 სახელავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახელავ-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ. ადგილი, სადაც თიხას ზელენ ჭურჭლის გასაკეთებელად (ვ. სომხიშვ.).
|
|
872 სახელვანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახელვანო
კუთხ. გურ. ხელსაწყო, ხელოსნის იარაღები საერთოდ (გ. შარაშ.).
|
|
873 სახემშვენიერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახემშვენიერა
კუთხ. გურ., ქვ. იმერ., ქვ. აჭარ. ტყის ფურისულა, მცენარეა (ა. მაყ.)
|
|
874 სახეშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახეშ-ი
კუთხ. ქიზიყ. წვრილი სოლები, რომლებითაც ურმის თვალში (მორგვაში) ღერძს გასჭედავენ, მოხეშავენ. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ხეში
|
|
875 სახეშითაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახეშითაო
კუთხ. ლეჩხ. 1. ადგილი, სადაც ხეშისთავი, ანუ მეველე დგას და ნათესებში დაჭრილ საქონელს ამწყვდევს; 2. ნატურალური გადასახადი (პური, სიმინდი), რომელიც მეველეს გასამრჯელოდ ეძლევა წლიურად კომლიდან (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ხეშითავი
|
|
876 სახეჩლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახეჩლე
კუთხ. აჭარ. ბოძი, გრძელი ხე, რომლის გარშემო გარკვეული წესით დააზვინავენ ჩალას (შ. ნიჟარ.).
|
|
877 სახეხავი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახეხავი
კუთხ. ფშ. ქსლის საქსოვი იარაღია (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
878 სახვარბლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახვარბლე
კუთხ. ქიზიყ. წისქვილის ნაწილია : ხვიმირი, პირამიდისებურად შეკრული ყუთი, რომელშიაც დასაფქვავ ხორბალს ყრიან (დიალექტ., 609).
|
|
879 სახვეტელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახვეტელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. ჩიტის მახეა. (ბ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: საშვეტელი
|
|
880 სახვეწაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახვეწაჸ-ი
კუთხ. თუშ. კურდღლის მახე (პ. ხუბ.).
|
|
881 სახვიელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახვიელ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ. წინდის სახვევი (ი. ჭყონ.); ასახვევი თვალებისა (დიალექტ., 556).
|
|
882 სახვრეტაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახვრეტაჸ-ი
კუთხ. თუშ. დამჟავებული რძე ხაჭოთი (თ. უთურგ.).
|
|
883 სახვრეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახვრეტ-ი
კუთხ. მთიულ. სასმელი, თხელი კერძი, წვნიანი (ლ. კაიშ.). შდრ. : დ. ჩუბ.
|
|
884 სახიმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახიმ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სწორი ჯოხი, რითაც ძაღლი არის დაბმული (მ. ალავ., 2).
|
|
885 სახიჩრიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახიჩრიან-ი
კუთხ. მთიულ. მახინჯი, სახიჩარი (ლ. კაიშ.).
|
|
886 სახლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლ-ი
კუთხ. ყიზილ-მოზდ. კომლი, ოჯახი, (დიალექტ., 602; ქეგლ).
|
|
887 სახლამათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლამათ-ი
კუთხ. ყიზილ-მოზდ. საღი, ჯანმრთელი (დიალექტ., 602).
|
|
888 სახლიდიდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლიდიდ
კუთხ. ინგილ. სახლის დიდი, უფროსი (მ. ჯან.).
|
|
889 სახლიკაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლიკაც-ი
კუთხ. რაჭ. ბიძა (დიალექტ., 688; ქეგლ).
|
|
890 სახლისაშვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლისაშვილ-ი
კუთხ. ლეჩხ. გათხოვილი ქალის შვილიშვილი, სახლიშვილის შვილი ან მისი შემდგომი შთამომავალი (მ. ალავ., 2). იხ. აგრეთვე: სახლიშვილი
|
|
891 სახლისმამალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლისმამალ-ი
კუთხ. გურ. საჯიშედ დატოვებული საუკეთესო მამალი (გ. შარაშ.).
|
|
892 სახლიშვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლიშვილ-ი
კუთხ. ლეჩხ. გათხოვილი ქალის შვილი. „ს ა ხ ლ ი ს შ ვ ი ლ ი დედულს ეწვია“ (მ. ალავ., 2).
|
|
893 სახლოსნობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახლოსნობა
კუთხ. მესხ., ჯავახ. სახლის მოწყობილობა, საოჯახო ნივთებისა და ავეჯის ერთობლიობა (ი. მაისურ.; დიალექტ., 649).
|
|
894 სახმითმატირლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახმითმატირლო
კუთხ. ხევსურ. ტირილისათვის (დატირებისათვის) განკუთვნილი ჯილდო (დ. გოგოჭური).
|
|
895 სახმობ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახმობ-ი
კუთხ. მთიულ. ცხენის დავადებაა, რომლის დროსაც ცხენს ნესტოში ძვალი ეზრდება (ლ. კაიშ.).
|
|
896 სახმუწ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახმუწ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ. პირის მოსაკრავი. (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: საპრუწი
|
|
897 სახნაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახნაურ-ი
კუთხ. ლეჩხ., ხევსურ. სახნავი (მ. ალავ., 2); სახნავი მიწა (ს. მაკალ.).
|
|
898 სახნაურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახნაურა
კუთხ. ფშ. ფრინველია ერთგვარი (ს. მაკალ.).
|
|
899 სახოპავ-ი, საჩხრეკ-ი ბადე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახოპავ-ი, საჩხრეკ-ი ბადე
კუთხ. იმერ. ამოსასმელი ბადე, ოთხკუთხი, ჯვარედინ ჯოხებზე მიმაგრებული, თევზის საჭერი ბადე (ბ. წერეთ.; ი. ქავთ.).
|
|
900 სახორხ-ი, ჩოლახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახორხ-ი, ჩოლახ-ი
კუთხ. ქიზიყ. დიდი სატეხი მორგვის გულის გამოსაღებად, რომ მორგვში ღერძი გაუგდონ (ს. მენთეშ.).
|
|
901 სახოურ-ი ბაწარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახოურ-ი ბაწარ-ი
კუთხ. გურ. ერთგვარი გრძელი თოკია, ხმარობენ ხეზე გიდლის ასაწევ-ჩამოსაშვებად (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: გიდელი
|
|
902 სახოც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახოც-ი
კუთხ. გურ. ქალის თავსაფარი, ხილაბანდი (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.).
|
|
903 სახრაშუნა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახრაშუნა-ჲ
კუთხ. აჭარ. მსხლის ჯიშია ერთგვარი (შ. ნიჟარ.).
|
|
904 სახრელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახრელ-ი
კუთხ. ჩ.თუშ. ხის პატარა ნაჭერი, რომელშიც თითისტარს ატრიალებენ (კ. ჭრელ., 265).
|
|
905 სახრეშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახრეშ-ი
კუთხ. ქართლ. წისქვილის ქვის მოსაკოდავი რკინისპირიანი აირაღი (დიალექტ., 642).
|
|
906 სახრო მიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახრო მიწა
კუთხ. გურ. ქვიშნარი (გ. შარაშ.).
|
|
907 სახსაღაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახსაღაჯ-ი
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: საღსაღაჯი
|
|
908 სახსნია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახსნია
კუთხ. მთიულ. ყველის შესაწური ჭურჭელი (ლ. კაიშ.).
|
|
909 სახუნარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახუნარ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ჩასასაფრებელი ადგილი. „კაი სახუნარი ვიშოვეთ, თვარა გაგვიჭირდებოდა ი დათვის მოკვლა“ (მ. ალავ., 1).
|
|
910 სახუნდარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახუნდარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ადგილი, სადაც ნადირობისას მსროლელები სხდებიან და ნადირს მათკენ ერეკებიან (ს. მენთეშ.).
|
|
911 სახუცო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სახუცო
კუთხ. ხევსურ. ხუცესისათვის განკუთვნილი ჯილდო, გასამრჯელო (დ. გოგოჭური).
|
|
912 საჴნურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴნურ-ი
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ურნატა საჴარავნო 1.კუთხ. ხევსურ. ჯამაგირი მეჴარავნისა, ხარების ნახირის მწყემსისა (ა. ჭინჭარ., 230). 2.კუთხ. მთიულ. ხარის ჯოგის სადგომი ადგილი (ლ. კაიშ.). საჴარე 1.კუთხ. ხევსურ. თივა ორი და მეტი კაცის ტვირთული (ა. ჭინჭარ., 226). 2.კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: საჴარავნო2
|
|
913 საჴდურაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴდურაჸ-ი
კუთხ. თუშ. მისაჭმელი, პურთან შესატანებელი რძის ნაწარმი : ყველი, ხაჭო და მისთ. (დიალექტ., 584).
|
|
914 საჴევჴმელოდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴევჴმელოდ
კუთხ. ფშ. საქვეყნოდ, მთელს ქვეყნიერებაზე, მთელ დედამიწაზე (დიალექტ., 594).
|
|
915 საჴელქურო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴელქურო
კუთხ. თუშ. ბოლომოქარგული სახელოები (პ. ხუბ.).
|
|
916 საჴერულებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴერულებ-ი
კუთხ. მთიულ. ხელთათმნები, რომელსაც მომკელი ხელზე იცვამს, რომ ხელი არ გაუფუჭდეს; ცალთითა ხელთათმანი (ლ. კაიშ.).
|
|
917 საჴეჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴეჩ-ი
კუთხ. ინგილ. ატმის ჯიშია, სახლეჩი (ა. შან., 356).
|
|
918 საჴვნიელი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴვნიელი
კუთხ. ხევსურ. გუთანი (ა. ჭინჭარ., 198).
|
|
919 საჴიჩარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴიჩარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ხეიბარი, ჭრილობებისაგან დამახინჯებული (ს. მენთეშ., დამ.).
|
|
920 საჴლებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴლებ-ი
კუთხ. მთიულ. ხელზე წამოსაცმელი თასმა; ხელნებში გაყრილი თასმა (ლ. კაიშ.).
|
|
921 საჴლეჩელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴლეჩელა
კუთხ. ფშ. ხილის (მსხლის, ვაშლის . . ) მოსაკრეფი ჯოხი (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
922 საჴნაურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴნაურა
კუთხ. მთიულ. ჩიტია ერთგვარი. (ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: მოჴნია
|
|
923 საჴორჴელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴორჴელ-ი
კუთხ. მთიულ. თავღორი ცხენის კაპებიანი ლაგამი (ლ. კაიშ.).
|
|
924 საჴსარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴსარ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ორ ერთნაირ საგანს შუა დარჩენილი ხარვეზი (ს. მენთეშ., დამ.).
|
|
925 საჴსნე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჴსნე
კუთხ. მთიულ. დვრიტა (ლ. კაიშ.). საჯ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ., თუშ. პურის საცხობი, ტაფასავით, თუჯისა, მწყემსებს აქვთ (ს. მენთეშ.; პ. ხუბ.); ტაფა (დ. ჩუბ.). 2.კუთხ. ზ. აჭარ., ჯავახ. თურქ.-აზერბ. sac. თუნუქის ნაჭერი, რომელსაც კეცს ახურავენ ნაღვერდლის დასაყრელად (შ. ნიჟარ.); თუჯის დისკო, დიდი თასის მსგავსი პურის საცხობად (ი. მაისურ.). 3.კუთხ. მთიულ. სწორი აგური, რაზედაც მეცხვარე ფათილეს აცხობს (ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: ფათილე
|
|
926 საჯალჯე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯალჯე
კუთხ. ქართლ. ადგილი ჭალაში, სადაც საგანგებოდ ახარებენ ეკლიან ბუჩქნარს (ქაცვისას, ასკილისას, ჩიტავაშლასას, ძეძვისას), რომ შემდეგ აჩეხონ და ჯ ა ლ ჯ ი დაამზადონ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
927 საჯამე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯამე
კუთხ. მთიულ. ჯამ-ჭურჭლის შესანახი ხის ყუთი (ლ. კაიშ.).
|
|
928 საჯამია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯამია
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: საბაკნია
|
|
929 საჯანჯღარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯანჯღარო
კუთხ. თიან. სასიარულო, სავალ-სატარებელი (დიალექტ., 600).
|
|
930 საჯაოხურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯაოხურა-ი
კუთხ. გურ. ნადური სიმღერაა ერთგვარი (ა. ღლ.).
|
|
931 საჯარა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯარა-ჲ
კუთხ. მთიულ. სამხლე მცენარეა (პ. ხუბ.).
|
|
932 საჯარე, საჯარე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯარე, საჯარე-ჲ
კუთხ. ფშ., ხევსურ., თუშ. ხატში ხალხის დასასხდომი ადგილი (ი. ჭყონ.); ადგილია ხატში, სადაც ხალხი სხდება, (ვაჟა, I, ა. შან.); ნაგებობა დარბაზის გვერდზე, სადაც სალოცავად მოსული ხალხი იყრის თავს (ა. ჭინჭარ., 300); ადგილი, სადაც ჯარი იმართება (თ. უთურგ.). იხ. აგრეთვე: ჯარი
|
|
933 საჯარჯე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯარჯე
კუთხ. ლეჩხ. ტყიან მაღალ მთაში ან მის ყამირ კალთაზე დაშვებული თხრილი, ნაღვარევი, რაზედაც ჯარჯები თრევით ჩამოაქვთ (მ. ალავ., 2). იხ. აგრეთვე: შურო, ჯარჯები
|
|
934 საჯაყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯაყ-ი
კუთხ. გურ. სასირცხვო; მ ო ჯ ა ყ ვ ა შერცხვენა, ჯაყვით თავმოჭრა; მ ო მ ჯ ა ყ ა შემარცხვინა (ი. ჭყონ.).
|
|
935 საჯვარო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯვარო
კუთხ. ფშ. ნამცხვარია ერთგვარი (ს. მაკალ.).
|
|
936 საჯიაღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯიაღ-ი
კუთხ. აჭარ. თურქ.-აზერბ. sacayaĝ1. სამფეხი (პ. ჯაჯან.).
|
|
937 საჯიგვე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯიგვე-ჲ
კუთხ. თუშ. ცერის ბეჭედი (პ. ხუბ.).
|
|
938 საჯიგუელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯიგუელ-ი
კუთხ. მოხ. ორ თითზე წამოსაცმელი რკინა, იყენებენ ჩხუბისას (ო. ქაჯ.).
|
|
939 საჯიქიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯიქიო
კუთხ. გურ. ღორის ზურგის ხერხემლის წინა ნაწილი. საკლავის კისრიდან აღებულ ხორცს ეძახიან (ს. ჟღ.). „აგი ს ა ჯ ი ქ ი ო ა“ (ე. ნინ., II, თ. კიკივ.);
|
|
940 საჯობინარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯობინარ-ი
კუთხ. გურ., იმერ. ადრიანი საუზმე, დასაძლევი რამ (გ. შარაშ.).
|
|
941 საჯოხე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯოხე-ჲ
კუთხ. თუშ. ცხვრის მომვლელის გასამრჯელო ჭედილასა თუ ფულის სახით (პ. ხუბ.).
|
|
942 საჯურუმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯურუმო
კუთხ. ხევსურ. საჯარიმო, ჯარიმა (ს. მაკალ.).
|
|
943 საჯღვლემაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჯღვლემაჸ-ი
კუთხ. თუშ. საღეჭი, მაგ., ოჭი (კევი) (პ. ხუბ.).
|
|
944 საჰყიზ-ი ფოთოლ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
საჰყიზ-ი ფოთოლ
კუთხ. ინგილ. მრავალძარღვა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
945 სეალკუდუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეალკუდუმ-ი
კუთხ. რაჭ. შემაღლებული ადგილი (შ. ძიძ., 214).
|
|
946 სებებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სებებ-ი
კუთხ. იმერხ. არაბ.-თურქ. sebeb საბაბი, მიზეზი. „დედეჲ სებები გემიხდა“ (ნ. მარი; შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
947 სებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სებელ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ვაზის ჯიშია (მ. ჩიქ.).
|
|
948 სევა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სევა
კუთხ. მოხ. სუსხი (ო. ქაჯ.). „ქუეღმაჲ შამადის და ცუდი ს ე ვ ა აქუ.“
|
|
949 სევდოგარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სევდოგარ-ი
კუთხ. გუდამაყ. სპ.-თურქ.-აზერ. сөавдакар სოვდაგარი, დიდვაჭარი (დიალექტ., 574).
|
|
950 სეზგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეზგ-ი
კუთხ. აჭარ. თურქ. süzgü სპილენძის (ან სხვა ლითონის) ცხრილი, სუზგი (პ. ჯაჯან.)
|
|
951 სეილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეილ-ი
კუთხ. ფერეიდნ. არაბ.-სპ. seyr სეირი, სანახაობა (დიალექტ., 631).
|
|
952 სეინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეინ-ი
კუთხ. გურ. საინი, თეფში (დიალექტ., 666).
|
|
953 სეირან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეირან-ი
კუთხ. იმერ., გურ. ფეხისალაგი (ვ. ბერ.); კუჭის მოქმედება (გ. შარაშ.); ფეხისადგილი. შდრ. : სეილი (ს. ჟღ.).
|
|
954 სეკო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეკო
კუთხ. იმერ. სოკო (თ. ოქროშიძე, ჭოლევი).
|
|
955 სელ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სელ
კუთხ. ინგილ. შრატი, სველი (მ. ჯან.).
|
|
956 სელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სელ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. ბორბლიანი მარხილი - ორთვლიანი. (შ. ნიჟარ.). იხ. აგრეთვე: ბოლოთრია
|
|
957 სელგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სელგა
კუთხ. ქართლ. დიდი სეტყვა, ქარიშხალი წვიმითურთ. შდრ. : სელგაჰი (თ. სალარ., ალგ., 85).
|
|
958 სელგაჰ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სელგაჰ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. წყალდიდობა, მდინარეების ადიდების შედეგად ნათესებისა და ჭალების წალეკვა (შ. ნიჟარ.).
|
|
959 სელშავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სელშავ-ი
კუთხ. ფშ. მოცვი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
960 სემა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სემა-ჲ
კუთხ. ინგილ. თურქ. seme 'ბრიყვი' სულელი (დიალექტ., 622).
|
|
961 სემერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სემერ-ი
კუთხ. აჭარ. კრამიტის ყალიბი (შ. ნიჟარ.).
|
|
962 სემსე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სემსე
კუთხ. აჭარ. თურქ. semsiye ქოლგა (პ. ჯაჯან.)
|
|
963 სენე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სენე
კუთხ. ხევსურ. რძის შესანახი სპეციალური ბინა ხევსურულ სახლში (ა. ჭინჭარ., 267); სახლის ნაწილი (ს. მაკალ.).
|
|
964 სენთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სენთ-ი
კუთხ. გურ. არაბ.-თურქ. semt ადგილმდებარეობის გარკვევა, გამოცნობა - რა მხარეს არის აღმოსავლეთ-დასავლეთი; დ ა ს ე ნ თ ე ბ ა მოსახერხებელი მხარე (გ. შარაშ.); ხერხი (ს. ჟღ.); ხერხი, უნარი, ალღო (ა. ღლ., გურ.). „ქე ხედავს, იქვე ჟდანა, მარა გალაპარაკების ს ე ნ თ ი არა აქ."
|
|
965 სენცეცხლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სენცეცხლა
კუთხ. ფშ. კანის ავადმყოფობაა ერთგვარი, სრვილსა ჰგავს; კანს აწყლულებს (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
966 სეჲვან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეჲვან-ი
კუთხ. ინგილ. აივანი; წინკარი (დიალექტ., 622).
|
|
967 სერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერ-ი
კუთხ. ქართლ., კახ. საქონლის ყურზე პატრონის მიერ დადებული ნიშანი - ადვილსაცნობად. (ლ. ლეონ.). იხ. აგრეთვე: სერა1 სერა 1.კუთხ. მთიულ. ნიშანი ცხვრის ყურზე (ლ. კაიშ.). 2.კუთხ. ხევსურ., მთიულ., გუდამაყ. საქონლის ფაშვის ნაჭერი, გაფხეკილ-გასუფთავებული, რომელსაც ვარიას ნახვრეტზე აფარებენ ხოლმე (ა. ჭინჭარ., 270); სადღვებლის პირმოსაკრავი თხელი ტყავი (ლ. კაიშ.; ე. ვირსალ.); ხბოს, თხის ტყავი, მსხვილფეხა საქონლის კუჭის აპკი ან ბუშტი სადღვებლის პირის გადასაკრავად (დიალექტ., 569); ქოთნის პირის მოსაკრავი (საბა; ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ.). იხ. აგრეთვე: ვარია
|
|
968 სერაბახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერაბახ-ი
კუთხ. გურ. სახლის სახურავის დაბლა შემოვლებული ფიცრები, რომლებზედაც დაყრდნობილია სახურავის კავები და წყლის მილები. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: სარაბახი
|
|
969 სერათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერათ-ი
კუთხ. მთიულ. საქონლის ბუშტი (ს. მაკალ.).
|
|
970 სერესკელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერესკელ-ი
კუთხ. გურ. სპ.-არაბ. ser ('თავი') asker ('სამხედრო პირი'). აქ : დიდ.ჯარი. სერასკირი, დიდი ჯარი. „მეიყვანა ს ე რ ე ს ე კ ე ლ ი, გურულებს გავწყვეტო“ (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.)
|
|
971 სერიკუდა, სირიკუდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერიკუდა, სირიკუდა
კუთხ. ქიზიყ. მეხუთეჯერ, ნავახშმევს ჭამა პურისა (ს. მენთეშ,); ვახშმის უკან დაწოლის დროს ჭამა (დ. ჩუბ.).
|
|
972 სერკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერკვ-ი
კუთხ. ხევსურ., თუშ. მომკილი იფქლის ძნა (ა. ჭინჭარ., 203; თ. ურთურგ.; ს. მაკალ., ხევსურ., თუშ.). მარჴილის უბე, ძნების (პურეულის) ზვინი, ქვეშ უგებენ უხეშ ბალახს (დიალექტ., 556).
|
|
973 სერნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერნა
კუთხ. მთიულ. მამულა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
974 სერობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სერობა
კუთხ. ფშ. საღმრთო (ს. მაკალ.).
|
|
975 სეფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეფა
კუთხ. გურ., იმერ. ფარდული დიდი წვეულებისათვის სადილის ან ვახშმის მისართმევად (ი. ჭყონ.); სახელდახელოდ გაკეთებული გრძელი ფანჩატური, რომელშიც სტუმრებისათვის სუფრას შლიან დიდი ქორწილის ან ქელეხის დროს (დიალექტ., 666). შდრ. : ქეგლ.
|
|
976 სეფეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეფეთ-ი
კუთხ. გურ., აჭარ. თურქ. sepet კიდობანი (კ გვარ., 950); პატარა ძველებური ყურთი (პ. ჯაჯან.); გოდორი (ი. მეგრ.). სექვ-ი 1.კუთხ. მესხ., ზ. აჭარ. თურქ. seki ბუხრის თავი (გარედან), ბუხრის ქვას ზედა ქიმი გამოწეული აქვს თაროსავით, ზედ წვრილმან საოჯახო ნივთებს აწყობენ (ი. მაისურ.). 2.კუთხ. ზ. აჭარ. ძელურ სახლებში მთელი კედლის გასწვრივ მიშენებული ტახტი, შეიძლება სექვი ორივე მხარეს იყოს მიშენებული. (შ. ნიჟარ.). იხ. აგრეთვე: საქვე
|
|
977 სექილონჯა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სექილონჯა-ი
კუთხ. გურ. ტყის მხალეული მცენარეა (გ. შარაშ.).
|
|
978 სეყვა, დასეყვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეყვა, დასეყვა
კუთხ. იმერ. ძალზე მობრეგვა, გალახვა, დაძვამბილება (ვ. ბერ.).
|
|
979 სეხნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სეხნა
კუთხ. გუდამაყ. თანამოსახლე, სახელის მოზიარე (დიალექ., 574); ორთავ რომ ერთი სახელი ერქვას (საბა); სახელმოდგამი, სახელთზიარი (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).
|
|
980 სვან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვან-ი
კუთხ. ქართლ. ტყის ერთი ნაწილი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); მოჭრილი ხის დასაცურებელი ადგილი ტყეში (მ. მესხ.).
|
|
981 სვარ, სასვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვარ, სასვარ-ი
კუთხ. ხევსურ. სალაფავი (ა. შან.). სვე 1.კუთხ. ხევსურ., ქიზიყ., ფშ., მთიულ., თიან., ჩ. თუშ. სვია, ფშალა (ა. შან.; ა. ჭინჭარ., 219; ს. მენთეშ.; ა. მაყ; დიალექტ., 600; კ. ჭრელ., 260).) 2.კუთხ. თუშ., ქიზიყ., ქართლ. მკის, თიბვის დროს ერთ ჯერზე გატანილი კვალი (დიალექტ., 584); ველი, რაც მომკელებს მიაქვთ (თ. რაზიკ., „ივერია“,№168, 1900).
|
|
982 სველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სველ-ი
კუთხ. იმერ., გურ., ლეჩხ. ყველის ამოყვანის შემდეგ დარჩენილი სითხე, რომლისგანაც ხაჭოს ადუღებენ, შრატი (ვ. ბერ.; დიალექტ., 672; ს. ჟღ.; დიალექტ., 679).
|
|
983 სვენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვენა
კუთხ. მესხ. მინდვრის ხვლიკი მწვანე ფერისა (ი. მაისურ.).
|
|
984 სვერულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვერულ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. სიმღერააა ერთგვარი სოფ. სვერის მცხოვრებთა (ბ. წერეთ.).
|
|
985 სვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვილ-ი
კუთხ. ხევსურ., კახ., ფშ. ჭვავი (ა. შან.; გ. მაჭავარ., 286; ა. ჭინჭარ., 200; დიალექტ., 556; 594).
|
|
986 სვინა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვინა
კუთხ. ქართლ. ნეფის მეჯვარე (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); შვილის მომნათლავი (საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).
|
|
987 სვინტალ-ი, წვინტალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვინტალ-ი, წვინტალ-ი
კუთხ. იმერ. ოხერი, ეშმაკი, გაუტანელი; უზრდელი, ტუტუცი (ვ. ბერ.).
|
|
988 სვინტრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვინტრ-ი
კუთხ. ფშ., ოკრიბ. ბოსტნეულია (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.); ტყის მხალეული, გაზაფხულზე მოდის (მ. ალავ.).
|
|
989 სვიოდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვიოდ-ი
კუთხ. თუშ. სრულიად, სავსებით (პ. ხუბ.).
|
|
990 სვირ-ი შეშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვირ-ი შეშა
კუთხ. ქართლ. ხმელი, ადვილად საწვავი შეშა. . „ისე ადუღდა ეს ქვაბი, კარგი ს ვ ი რ ი შ ე შ ა ი რომ შაუკეთო“ (ა. ღლ., ქართლ. 287)
|
|
991 სვირილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვირილ-ი
კუთხ. თუშ. სურვილი (პ. ხუბ.).
|
|
992 სვირსალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვირსალ-ი
კუთხ. მთიულ. გარჩეული ლობიო (ლ. კაიშ.).
|
|
993 სვიტ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვიტ!
კუთხ. ფშ. ძაღლის წასაქეზებელი, მისასევი შეძახილი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
994 სვიტილე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვიტილე
კუთხ. ლეჩხ. აყლაყუდა, კოჭმაღალი (მ. ჩიქ.).
|
|
995 სვლება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვლება
კუთხ. ხევსურ. იფქლისა და სვილის ერთგვარი ავადმყოფობაა. „იფქლს ს ვ ლ ე ბ ა მაშინ გაშჩინდების, ახა მარცვალს კილჩი წყალ ჩაუდგას“ (ა. ჭინჭარ., 202). იხ. აგრეთვე: სვილი
|
|
996 სვლეჭა, შვლეჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვლეჭა, შვლეჭა
კუთხ. იმერ. გამოღება, გარტყმასაც ნიშნავს. „ვ ი შ ვ ლ ი ჭ ე თილიყამყამი და წკეპა გავადენიე ყურის ძირში“ (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: თილიყამყამი
|
|
997 სვლიკ-ი, სვნიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვლიკ-ი, სვნიკ-ი
კუთხ. რაჭ. პატარა ხვლიკი, მსუენი (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: ტინტილა
|
|
998 სვრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვრე
კუთხ. ქართლ. სვე, კვალი, რომელიც მიწის მუშას ერთ ჯერზე სწორად მიაქვს თოხის, მკის თუ თიბვის დროს (დიალექტ., 642). იხ. აგრეთვე: სვრელი
|
|
999 სვრელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვრელ-ი
კუთხ. იმერ. ნახნავის ერთი ნაკვეთი. (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკი.). იხ. აგრეთვე: სვრე
|
|
1000 სვრეტა, სვრეჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვრეტა, სვრეჭა
კუთხ. იმერ. დახვრეტა; დ ა ს ვ რ ე ტ ი ლ-ი, დ ა ს ვ რ ე ჭ ი ლ-ი ახლო-ახლოს დახვრეტილი; ნ ა ს ვ რ ე ტ-ი ნახვრეტი (ვ. ბერ.).
|
|
1001 სვრეჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვრეჭა
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სვრეტა
|
|
1002 სვრიჭიან-ი, სრუჭიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სვრიჭიან-ი, სრუჭიან-ი
კუთხ. იმერ. ქაჩალი (ვ. ბერ.).
|
|
1003 სთვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სთვა
კუთხ. მოხ. რთვა (დიალექტ., 563; საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).
|
|
1004 სთველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სთველ-ი
კუთხ. ფშ. შემოდგომა (ვაჟა, I, ა. შან.; საბა).
|
|
1005 სთველობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სთველობა
კუთხ. მოხ. რთვლობა, შემოდგომა (დიალექტ., 563).
|
|
1006 სთურე, სთურმე, თურმე, სტუმრე, სტურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სთურე, სთურმე, თურმე, სტუმრე, სტურე
კუთხ. ლეჩხ. თურმე (დიალექტ., 679).
|
|
1007 სი? სიდ? - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სი? სიდ?
კუთხ. თუშ. სად? (თ. უთურგ.; შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
1008 სია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სია
კუთხ. ქართლ. მოსულელო, ყეყეჩი, გამოთაყვანებული კაცი (გ. შატბერ., 92). „რა ს ი ა ს ა ვ ი თ აგიღია თავი და დადიხარ?“
|
|
1009 სია-სია! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სია-სია!
კუთხ. იმერ. ასე ეუბნებიან ბავშვებს, როდესაც ფეხის ადგმას ასწავლიან. „სია-სია, კვაკვალია!“ ე.ი. იარე, აკვანკვალდიო (ვ. ბერ.).
|
|
1010 სიათა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიათა
კუთხ. ხევსურ., მთიულ., გუდამაყ. ძველებური თოფია (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 309; ე. ვირსალ.) შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. სიალნე 1.კუთხ. ფშ. სიმართლე, სიალალმართლე (თ. რაზიკ., „ივერია“,№138, 1900; ი. ჭყონ.). 2.კუთხ. მთიულ. სიკეთე (ლ. კაიშ.).
|
|
1011 სიას-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიას-ი
კუთხ. იმერ. სიარულს რომ შეაჩვიონ ახალფეხადგმული ბავშვი, ეუბნებიან სია, სიაო (ი. ქავთ.).
|
|
1012 სიატატა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიატატა-ი
კუთხ. გურ. ფეხასადგმელი ბავშვის ხელჩაკიდებით ტარება (გ. შარაშ.).
|
|
1013 სიაც - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიაც
კუთხ. თუშ. სადა (დიალ;ექტ., 584).
|
|
1014 სიახლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიახლე
კუთხ. თუშ., ფშ. ახალგაზრდობა (ვაჟა, I, ა. შან.); სიყმაწვილე (ი. ბუქურ., 136).
|
|
1015 სიბან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიბან-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ. მარჯვენა ბეჭი ცხვრისა ორი წიბოთი (ნეკნით) და თირკმლებით (ლ. ლეონ.); ცხვრის ზურგი, გადაჭრილი ორ-სამ მალაზე თირკმლებითა და ნეკნებითურთ. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ციბანი
|
|
1016 სიბასუკე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიბასუკე
კუთხ. ქიზიყ. ჭენჭი, სიმსუქნე (ს. მენთეშ.). „კურდღელი რა არი, იმაჲ რა ს ი ბ ა ს უ კ ე აქ!“
|
|
1017 სიბუქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიბუქ-ი
კუთხ. გურ. მსუბუქი (ა. ღლ.).
|
|
1018 სიგელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიგელ-ი
კუთხ. გურ. მეტსახელი, თიკუნი (ა. ღლ.).
|
|
1019 სიგელა/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიგელა/ე
კუთხ. გურ. მეტსახელი. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: სიგელი
|
|
1020 სიგენჯე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიგენჯე
კუთხ. აჭარ. ახალგაზრდობა, სიყმაწვილე, სიჭაბუკე (შ. ნიჟარ.).
|
|
1021 სიგრიგელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიგრიგელა
კუთხ. ფშ. ორომტრიალი, ჩხუბი (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 168, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
1022 სიგრძის ლოგინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიგრძის ლოგინ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. ლოგინფიცარი, გრძელი ტახტი, რომელიც მიშენებულია ძელურ სახლებში მთელი კედლის გასწვრივ. აქ მთელი ოჯახი წვება. (ბ. წერეთ.). იხ. აგრეთვე: გამწეტახტი
|
|
1023 სიდ? - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიდ?
კუთხ. თუშ. სად?; ს ი დ ა ვ სადაო; ს ი დ ი თ ა საიდან; ს ი დ ა ც სადაც (დიალექტ., 584).
|
|
1024 სიდამოს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიდამოს
კუთხ. ქიზიყ. გარშემო, ირგვლივ (ს. მენთეშ.).
|
|
1025 სიდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიდე
კუთხ. ფერეიდნ. სიდიდე; ე გ ს ი დ ე ამ სიდიდე (დიალექტ., 631).
|
|
1026 სიდედრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიდედრ-ი
კუთხ. ქართლ. ცოლის და ან ცოლის დედა, შეიძლება ცოლის ბიძაშვილი ქალიც იყოს (პ. გაჩეჩ.).
|
|
1027 სიდიოფალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიდიოფალა
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: დედალობა
|
|
1028 სივსივაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სივსივაჸ-ი
კუთხ. თუშ. გარეული ფრინველია ქათმისოდენა. უყვარს გუნდად ცხოვრება. იჭმება (პ. ხუბ.).
|
|
1029 სიზარულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიზარულ-ი
კუთხ. მესხ. სიზარმაცე (ი. მაისურ.).
|
|
1030 სიკინძის ფეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიკინძის ფეხ-ი
კუთხ. გურ. რკინის ნაჭერი, რაზედაც დამაგრებულია წისქვილის ბორბალი. (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: სიქინჯის ფეხი
|
|
1031 სიკინჭილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიკინჭილა
კუთხ. იმერ. სათამაშოა (ვ. ბერ.).
|
|
1032 სიკორკობილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიკორკობილა
კუთხ. გურ. სათამაშოა. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: ოკაწონა
|
|
1033 სიკორკოპილა/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიკორკოპილა/ე
კუთხ. გურ. საქანელა. (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: სიკორკობილა
|
|
1034 სიკორწიალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიკორწიალა
კუთხ. იმერ., გურ. კორწიანა, კორწიალა, საქანელა, რწიანა. (ვ. ბერ.; ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: სიკორკობილა, სიკორკოპილა
|
|
1035 სილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილ-ი
კუთხ. იმერ. უბედურება. „სიმიდით ნასუქია [ინდაური], ს ი ლ ი და ჭირი არ მამეცეს“ (ი. ქავთ.).
|
|
1036 სილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილა
კუთხ. ქართლ. ს ი ლ ა ჭ უ რ ჭ ე ლ-ი მარცვლეულით, აგრეთვე ფქვილით ზუსტად პირამდე სავსე ჭურჭელი; გ ა ს ი ლ ა ვ ე ბ უ ლ-ი მარცვლებით სავსე ჭურჭელი (გ. შატბერ., 92).
|
|
1037 სილა-ი, სილაღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილა-ი, სილაღ-ი
კუთხ. იმერხ. იარაღი, თოფ-იარაღი (დიალექტ., 654).
|
|
1038 სილაბანდურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილაბანდურა-ი
კუთხ. გურ. უშინაარსო მსჯელობა, უადგილო ლაპარაკი. „მოყევი ახლა შენებურა ს ი ლ ა ბ ა ნ დ უ რ ა ი“ (გ. შარაშ.).
|
|
1039 სილაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილაგ-ი
კუთხ. ხევსურ. სილაქი, დამჟავებულ შრატში ცოტა მარილს ჩაყრიან და ალო ფქვილს მიუმატებენ. ხმარობენ ტყავის გასაწმენდად ბეწვებისაგან (ლ. ლეონ.).
|
|
1040 სილამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილამ
კუთხ. მოხ. სანამ, ვიდრე (დიალ;ექტ., 563).
|
|
1041 სილაღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილაღ-ი
კუთხ. გურ. არაბ. silâh იარაღი, საჭურველი (ა. ღლ.).
|
|
1042 სილვაშლა, სირვაშლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილვაშლა, სირვაშლა
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ., იმერ. ჩიტვაშლა, ,მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1043 სილინგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილინგ-ი
კუთხ. რაჭ. თოფების ან ისრების ერთად სროლა (შ. ძიძ., 214). „ს ი ლ ი ნ გ ი გადგა ისრისა.“
|
|
1044 სილის სოკო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილის სოკო
კუთხ. იმერ., გურ. სილიო (ა. მაყ.).
|
|
1045 სილკრის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილკრის-ი
კუთხ. ქიზიყ. დაყალიბებისას აგურის გადასასმელი ფიცარი მოსასწორებლად (ს. მენთეშ.).
|
|
1046 სილფიჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილფიჩ-ი
კუთხ. ქიზიყ. დაბაღხანაში გამოყვანილი ტყავის გასასუფთავებელი (თრიმლის ნარჩენის მოსაშორებელი) ცხენის ძუა ან ხარის კუდი საგველასავით ან ფუნჯივით გაკეთებული (ს. მენთეშ.).
|
|
1047 სილქან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სილქან-ი
კუთხ. ქიზიყ. ხვარხვარა, მცენარეა. (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: უშუ
|
|
1048 სიმარტელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმარტელ-ი
კუთხ. ინგილ., თუშ. სიმარტლ, ზღმარტლი (მ. ჯან.; ა. მაყ.).
|
|
1049 სიმარჴე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმარჴე-ჲ
კუთხ. თუშ. სიავე, ბოროტება (პ. ხუბ.).
|
|
1050 სიმაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმაურ-ი
კუთხ. გურ. სიმამრი (ს. ჟღ.; დიალექტ., 666).
|
|
1051 სიმურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმურ-ი
კუთხ. ხევსურ. წყალი ხატის ენაზე (ა. ჭინჭარ., 215; დიალექტ., 557).
|
|
1052 სიმქაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმქაშ-ი
კუთხ. ქიზიყ., იმერ. ოქრომჭედლის იარაღი; ბრტყელწვერა გაზია ოქროს მავთულის გასაწევად (ს. მენთეშ.; ვ. ბერ.).
|
|
1053 სიმჭლის ბალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმჭლის ბალახ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. აბზინდა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1054 სიმჭრივე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიმჭრივე
კუთხ. ქიზიყ. სიბასრე, მჭრელობა. „ამ ოჴერ დანაჲ ბეწო ს ი მ ჭ რ ი ვ ე არა აქ“ (ს. მენთეშ.). სინა 1.კუთხ. იმერ., გურ. მავთული (ვ. ბერ.). შდრ. : საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. 2.კუთხ. მთიულ. ლურჯი ჟანგი მოუკალავ სპილენძის ჭურჭელზე (ლ. კაიშ.). 3.კუთხ. იმერ. თუჯის ან სპილენძის ქვაბი (ი. ქავთ.).
|
|
1055 სინათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სინათ-ი
კუთხ. მთიულ. ჭუჭრუტანაში შემოსული შუქის ზოლი; ს ი ნ ა თ ე სინათლე (ლ. კაიშ.).
|
|
1056 სინაბარე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სინაბარე
კუთხ. თუშ. სხვისი იმედით (პ. ხუბ.).
|
|
1057 სინგვლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სინგვლა
კუთხ. ლეჩხ. ლანძღვა, თათხვა (მ. ჩიქ.).
|
|
1058 სინდილიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სინდილიან-ი
კუთხ. ქართლ. ზერე-ქვერე ავადმყოფი ხანგრძლივად (მ. მესხ.).
|
|
1059 სინის გემო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სინის გემო
კუთხ. იმერ., გურ. მოუკალავი ჭურჭლის თავისებური გემო (ი. ქავთ.).
|
|
1060 სინორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სინორ-ი
კუთხ. მესხ., ჯავახ. ბერძ.-თურქ. sinir მიჯნა, საზღვარი (შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
1061 სინსლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სინსლ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ჟინჟღლი, წვრილ წვრილმაზე იტყვიან (ს. მენთეშ.).
|
|
1062 სიოჰეე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიოჰეე!
კუთხ. ქართლ. შეძახილი ცხვრის გასარეკავად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). სიპ-ი 1.კუთხ. ხევსურ., თუშ., ფშ., მთიულ., ინგილ., ქიზიყ. ფიქალი, შიფერი (ა. შან.); ბრტყელი, თხელი ქვა, იყენებენ სახურავად (ა. ჭინჭარ., 274; ვაჟა, I, ა. შან.; დიალექტ., 569; მ. ჯან.);გალესილი, გლუვი, ზედაპირმოლესილი (ს. მენთეშ.); ქვა პირგლუსუნი (საბა); ქუა მაგარი და პიტალო (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.). 2.კუთხ. იმერ., გურ. მუცლის ნაწილი ჭიპს ქვემოთ (ქეგლ).
|
|
1063 სიპა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიპა
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სიპი2
|
|
1064 სიპრიელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიპრიელა
კუთხ. ხევსურ. თხელი, პატარა ზომის ქვა. (ა. ჭინჭარ., 274). იხ. აგრეთვე: სიპი1
|
|
1065 სიპერდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიპერდა
კუთხ. ხევსურ. ქვის სახურავი სახლისა (ა. ჭინჭარ., 273); მონადირეთა მიერ მთაში აგებული ქოხი (იქვე, 301).
|
|
1066 სიპტანდელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიპტანდელ-ი
კუთხ. ინგილ. პირველი, პირვანდელი (შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
1067 სირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირ-ი
კუთხ. ქართლ., მესხ., ჯავახ. რიგი. (შ. ძიძ., ქრესტ.). იხ. აგრეთვე: სირა2 სირა 1.კუთხ. მთიულ. ყალიონში გაყრილი მილი (ლ. კაიშ.). 2.კუთხ. გურ., ზ. აჭარ., მესხ., ქიზიყ., ინგილ. ჯერი წისქვილზე საფქვავისა (ს. ჟღ.); ჯერი რიგი (შ. ნიჟარ.; დიალექტ., 660); რიგი, მწკრივი, ჯერი. ; ს ი რ ი ს ი რ ი თ რიგრიგად, მწკრივად (ი. მაისურ.); ჯერი, რიგი, მორიგეობა (ს. მენთეშ.; გ. იმნ.). „ჩემი ს ი რ ა ც მოვა“
|
|
1068 სირამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირამ
კუთხ. მესხ. სანამ (კ. დონდ., 376).
|
|
1069 სირენჩქა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირენჩქა
კუთხ. გურ. ჩიტის მახეა ერთგვარი (ა. ღლ.).
|
|
1070 სირთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირთ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. თურქ. sirt სერი, ქედი, მთა. „ს ე რ თ ი- ს ე რ თზ ე მივდიოდი, მოვდენიდი ჩიტებსაო, გოგუები მეხვეწება, ჩამახუტე ბიჭებსაო“ (შ. ნიჟარ.).
|
|
1071 სირიკუდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირიკუდა
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: სერიკუდა
|
|
1072 სირისირით - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირისირით
კუთხ. ზ. აჭარ., იმერხ., მესხ. იხ. აგრეთვე: სირა
|
|
1073 სირისკუდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირისკუდ-ი
კუთხ. გურ. ვახშამს მოყოლებული სამხიო საჭმელი (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: სამხიო სირისკუდა 1.კუთხ. ქართლ. სახელდახელო საჭმელი, უმთავრესად კი ხილეული და ხმელი ხილი. (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). იხ. აგრეთვე: სირისკუდი 2.კუთხ. ლეჩხ., მთიულ. საღამოს ცალკე სუფრას გამართავენ მაყრები, როცა დიდი სუფრიდან ადგებიან. ამას სირისკუდა ჰქვია (მ. ჩიქ.); ჩეჩვის დროს მეორე ვახშამი (ლ. კაიშ.).
|
|
1074 სირისუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირისუა
კუთხ. გურ. ჟუნჟრუკი, მცენარეა.(ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ბოწოწო, ბოწოწუა
|
|
1075 სირიქა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირიქა-ი
კუთხ. გურ. კვანწიასავით (გ. შარაშ.).
|
|
1076 სირიღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირიღ-ი
კუთხ. ქიზიყ. თურქ. sirik 'ჭოკი', 'გრძელი ჯოხი'. ღობეზე ან ბოძზე გადებული ლატანი (ს. მენთეშ.).
|
|
1077 სირიხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირიხე
კუთხ. ქიზიყ. გრძელი ლატანი თამბაქოს თოკების გასაბმელად. (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: სირიღი
|
|
1078 სირონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირონ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ. თურქ. sirin ნამცხვარია : პურის ცომის თხელ ფენებს შეაზავებენ შაქრითა და ნადუღით ან კარაქით და შეწვამდნენ კეცზე ან საოჯახო ფურნეში. სახელდახელოდ მისატანი სტუმართან (შ. ნიჟარ.) სირსვალ-ი, კირკაჟ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ., გურ. ლობიო ან მუხუდო მოხარშული, გადაწურული, შეულესავად (მრგვლად) შენელებული ზეთსა და ხახვში (ს. მენთეშ.; ს. ჟღ.); რაჲც მარცვალი წყლით ოდენ მოიხარშება (საბა); კირკაჟი, მოხარშული მარცვალი სამარხოდ, უწვნოდ (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.). 2.კუთხ. ლეჩხ. ღერღილად დაფქვილი (მ. ჩიქ.)
|
|
1079 სირსველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირსველა
კუთხ. ქიზიყ. კანის ავადმყოფობაა ერთგვარი, სირსვილი (ს. მენთეშ.); სენი ხორცმძოვნელი (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.; ქეგლ).
|
|
1080 სირსვილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირსვილა
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სირსველა
|
|
1081 სირსიგალ-ი, მოსირსიგალება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირსიგალ-ი, მოსირსიგალება
კუთხ. რაჭ. დათელვა, მოჯირგილება, დაჯეკნა. (ვ. ბერ,.). იხ. აგრეთვე: გირგისალი
|
|
1082 სირსილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირსილ-ი
კუთხ. იმერ. გაცივების გამო კისერში ღიტინი, სუნთქვის გაძნელება (ვ. ბერ.).
|
|
1083 სირსიტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სირსიტ-ი
კუთხ. ქართლ. ქუდის ქვეშ დასახური (კირიონი).
|
|
1084 სისაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისაკ-ი
კუთხ. თუშ. საით, საითკენ (პ. ხუბ.).
|
|
1085 სისამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისამ-ი
კუთხ. აჭარ. სოინჯი, მცენარეა (ა. მაყ.). სისვ-ი 1.კუთხ. ქიზიყ. დათვის კანაფი (ა. მაყ.); ბალახია, კაჭაჭივით იზრდება, მისგან ყვითელ საღებავს აკეთებენ (ს. მენთეშ.). 2.კუთხ. ხევსურ. მწვანე; ს ი ს ვ ი თ ი ვ ა მწვანე თივა (ა. ჭინჭარ., 260, 226; დიალექტ., 557). 3.კუთხ. ხევსურ. ხმალი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; . ჭყონ.). 4.კუთხ. იმერ., გურ., აჭარ. ლურჯა ცხენი (ი. ჭყონ.,); ლეგა, რუხი ფერის ცხენი (შ. ნიჟარ.).
|
|
1086 სისივავა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისივავა-ჲ
კუთხ. მესხ. ბავშვის ენით : გათითიზებული, განაზებული, გასათუთებული ბავშვი. „შენც რა ს ი ს ი ვ ა ვ ა ჲ გამიხდი!“ (ი. მაისურ.) სისირ-ი 1.კუთხ. ქართლ., ქიზიყ. მუხუდო (დიალექტ., 642; ს. მენთეშ.); ცერცვი (დ. ჩუბ.). 2.კუთხ. ქიზიყ. ციცირი, ციცარი (ს. მენთეშ.).
|
|
1087 სისნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისნა
კუთხ. ფშ. მცირე ჭამა (ი. ქეშიკ.).
|
|
1088 სისო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისო
კუთხ. მესხ. სადურგლო ხერხი (კ. დონდ., 376).
|
|
1089 სისონ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისონ-ი
კუთხ. მესხ. მშვილდით გაბმული პატარა ხერხი („კომუნისტი“,№ 294, 1967). იხ. აგრეთვე: სისოხერხი
|
|
1090 სისონა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისონა
კუთხ. ხევსურ. ყაპყაპი, ურიის მტრედი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№ 138, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
1091 სისოხერხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისოხერხ-ი
კუთხ. იმერ. გაბმული მშვილდიანი ხერხი (ვ. ბერ.).
|
|
1092 სისტიკინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისტიკინ-ი
კუთხ. ლეჩხ. გინება. (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: სისტიქინი
|
|
1093 სისტიქინ-ი, დასისტიქინება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისტიქინ-ი, დასისტიქინება
კუთხ. იმერ., გურ. გინება, შეგინება. (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: სისტიკინი სისხა 1.კუთხ. ქიზიყ., თუშ. დიზენტერია (ს.ლ მენთეშ.; ,პ. ხუბ.); სისხლზე ყვანა (დ. ჩუბ.). 2.კუთხ. ქართლ. იატაკის, აივნის, ეზოს დანაგვიანება ფრინველთა განავლით, დასისხვა, მოსისხვა (გ. შატბერ., 93).
|
|
1094 სისხინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისხინ-ი
კუთხ. ლეჩხ. მშიერი გოჭების ხმაური (მ. ჩიქ.); სიანჩხლე; სისხინობს ანჩხლობს(მ. ალავ., 2).
|
|
1095 სისხლაბალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისხლაბალახ-ი
კუთხ. ხევსურ. ქრისტესისხლა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1096 სისხლბალახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისხლბალახა
კუთხ. მესხ. ქათმის კუჭა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1097 სისხო ხე-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სისხო ხე-ი
კუთხ. გურ. მთელი ხე, დასახერხავი მორი (გ. შარაშ.).
|
|
1098 სიტრიგელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიტრიგელა
კუთხ. ფშ. ორომტრიალი (ი. ქეშიკ.).
|
|
1099 სიტყვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიტყვა
კუთხ. ლეჩხ. შალის ქსოვის ერთეული : ოთხი ღერი ძაფი; ლანდში ათი სიტყვაა (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ლანდი 1
|
|
1100 სიტყვის შეჭმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიტყვის შეჭმა
კუთხ. რაჭ. იტყვიან დავალების, ნათქვამის შეუსრულებლობაზე („კომუნისტი“,№187, 1968). „ნუ გიყვარს ს ი ტ ყ ვ ი ს შ ე ჭ მ ა!“
|
|
1101 სიფათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიფათ-ი
კუთხ. ქიზიყ. არაბ. sifat სახე, ხატი; გამომეტყველება. „:შენი სიფათი კი არ იყოჲ, აჰა!“ (ს. მენთეშ.; ქეგლ).
|
|
1102 სიფარ-ი კედელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიფარ-ი კედელ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ცალი აგურით ან ქვით ამოყვანილი კედელი (ს. მენთეშ.).
|
|
1103 სიფრო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიფრო
ტაბლა, სუფრა, მაგიდა (ა. ყაზ., I, შ. ძიძ.; ო. ქაჯ.; დიალექტ., 563;).
კუთხ. მოხ. არაბ. sufra
კუთხ. იმერ. ჩიფჩიფი; ს ი ფ ს ი ფ ე ლ ა მეტსახელი ჩიფჩიფა ქალისა (მ. ალავ., 3).
|
|
1104 სიქევხავე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიქევხავე
კუთხ. ფშ. სიმდიდრე, შეძლებულად ცხოვრება (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკი.).
|
|
1105 სიქილონჯა, ჯიჯილოჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიქილონჯა, ჯიჯილოჯა
კუთხ. გურ. ფერისცვალა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1106 სიქინძის ფეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიქინძის ფეხ-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სიქინჯის ფეხი
|
|
1107 სიქინჯის ფეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიქინჯის ფეხ-ი
კუთხ. გურ. რკინის საფუძველი, რაზედაც წისქვილის ბორბლის ფეხია დაყრდნობილი (გ შარაშ.).
|
|
1108 სიყმილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიყმილ-ი
კუთხ. ფშ. შიმშილი (ი. ქეშიკ.).
|
|
1109 სიჩდო, სიჩრდო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიჩდო, სიჩრდო
კუთხ. მესხ. ჩრდილო, დაჩრდილული ადგილი (ი. მაისურ.).
|
|
1110 სიჩხიე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიჩხიე
კუთხ. ქართლ. ცხიმოვნება, ყუათი (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: სიჩხინტე სიჩხინტე 1.კუთხ. მესხ. საჭმლის ძალა, ყუათი (ი. მაისურ.). 2.კუთხ. ქიზიყ. სიმსუქნე (ს. მენთეშ.); მცირე რამ ცხიმი (საბა); მცირედი სიმსუქნე წვენისა (ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.).
|
|
1111 სიჩხნაკვე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიჩხნაკვე
კუთხ. ქიზიყ. ბოროტება, შხამიანობა (ს. მენთეშ.)
|
|
1112 სიძრის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიძრის-ი
კუთხ. მთიულ., გუდამაყ. უნარიო მოძრაობისა (ე. ვირსალ.); ძვრა. „ ი ძ რ ი ს ი არა აქვს“ (ლ. კაიშ.).
|
|
1113 სიწირფლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიწირფლე
კუთხ. ხევსურ. სუფთად ყოფნა. "მიერეოდი ფეჴითა, ს ი წ ი რ ფ ლ ე უნდა ჯვარსაო" (ა. შან., 205)
|
|
1114 სიწლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიწლო
კუთხ. ქიზიყ. სიწვრილე; სიგანე (ს.მენთეშ.). "ერთი თითი ს ი წ ლ ო იქნება."
|
|
1115 სიწუნტე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიწუნტე
კუთხ. ფშ. სივერაგე, სისაძაგლე (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.)
|
|
1116 სიხაშლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიხაშლე
კუთხ. ქიზიყ. ცხვრის ავადმყოფობაა (ს.მენთეშ.)
|
|
1117 სიხიმს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სიხიმს-ი
კუთხ. კახ. სიმსუქნე (ა. მარტ., გ. იმნ.) იხ. აგრეთვე: სიჩხინტე სკა 1.კუთხ. ხევსურ., მოხ., მთიულ. პირუტყვის ტვინზე გადაკრული აპლი (ა. ჭინჭარ., 239);კვერცხის აპკი, ცილასა და ნაჭუჭს შორის მოთავსებული სიფრიფანა კანი (დიალექტ., 563; ლ. კაიშ.). 2.კუთხ. გურ. ფუტკარი (ს. ჟღ.; ა. ღლ., გურ.; დიალექტ., 666).
|
|
1118 სკალატ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკალატ-ი
კუთხ. გურ., ზ. აჭარ. მაუდის საშარვლე, უფრო შავი ფერისა. (გ. შარაშ.; შ. ნიჟარ.) შდრ.: ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. იხ. აგრეთვე: სკლატი
|
|
1119 სკამლოგინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკამლოგინ-ი
კუთხ. ზ. იმერ., გურ., რაჭ. მთლიანი ხისგან გამოჭრილი გრძელი სკამი, რომელსაც ცალ ან ორივე მხარეს ხის მუთაქა აქვს (ბ. წერეთ., ა. ღლ.; დიალექტ., 666); ძველებური ხის საწოლი (შ. ძიძ., 214; დიალექტ.,666) შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
1120 სკამ-საკაცე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკამ-საკაცე
კუთხ. რაჭ. კერიასთან დადგმული საპატიო სავარძელი უფროსისათვის (შ. ძიძ., 214).
|
|
1121 სკარტუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკარტუნ-ი
კუთხ. ფშ. კაკუნი (ი. ქეშიკ.).
|
|
1122 სკევრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკევრ-ი
კუთხ. რაჭ. კევრი (დიალექტ., 688).
|
|
1123 სკერტვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკერტვა
კუთხ. ფშ. ჩანისკარტება (ი. ქეშიკ.).
|
|
1124 სკვანტილა,სკვანტილო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკვანტილა,სკვანტილო
კუთხ. ზ. იმერ., რაჭ. ბუსკანტურა,მცენარეა (ა. მაყ.); მხალია ერთგვარი (ი. ქავთ.).
|
|
1125 სკვარამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკვარამ-ი
კუთხ. გურ., იმერ. უფსკრული, ქვესკნელი (ი.ჭყონ.; ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: წკვარამი
|
|
1126 სკვაჯუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკვაჯუნ-ი
კუთხ. აჭარ. ვულგ. მოურიდებლად., უშნოდ მოძრაობა, - ანცობა, მოუსვენრობა (შ. ნიჟარ.).
|
|
1127 სკვიაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკვიაობა
კუთხ. ფშ. ხტუნაობა კალიისა ან ფრთამოტეხილი ფრინველისა (თ. რაზიკ., "ივერია",№ 168, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
1128 სკვილენჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკვილენჯ-ი
კუთხ. ქვ. იმერ. ოფი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1129 სკვინჩა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკვინჩა
კუთხ. გურ. ჭრელფრთებიანი პატარა ფრინველი (ე. ნინ.,II, თ. კიკვ.; ს. ჟღ.; საბა; ნ. ჩუბ.; დ. ჩუბ.; ქეგლ).
|
|
1130 სკვინჩაის მაყარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკვინჩაის მაყარ-ი
კუთხ. გურ. გადატ. პატარა ტანის, მოქნილი მიმოხვრის კაცი (გ. შარაშ.).
|
|
1131 სკიბაჯგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკიბაჯგ-ი
კუთხ. ლეჩხ. 1. სკის ბარჯგ-ი, საფუტკრის ბოძი; 2. დაბალი ტანის კაცი, ჩაფსკვნილი (მ. ჩიქ.)
|
|
1132 სკივ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკივ-ი
კუთხ. ხევსურ., თუშ. ნაპერწკალი (ა. ჭინჭარ., 290; პ. ხუბ.)
|
|
1133 სკინკილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკინკილ-ი
კუთხ. კახ. ცალფეხზე ხტომა (ა. გვენც., თ. ბერიაშვ.)
|
|
1134 სკიპარტაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკიპარტაჸ-ი
კუთხ. თუშ. წკიპურტი (პ. ხუბ.)
|
|
1135 სკიპარჭ-ი, სკიპარჭვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკიპარჭ-ი, სკიპარჭვა
კუთხ. გურ. უზრდელად,უშნოდ წაქცევა, თანაც წაქცევა ისე, რომ ფეხები ზევით აიწიოს (გ. შარაშ.; ა. ღლ.).
|
|
1136 სკიპ და რუკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკიპ და რუკ
ჩაჯდომა-ადგომით ხტომა; თამაშის მოსათვალავი : გადაჯექი, გადმოჯექი, სკიპ და რუკ (ი. ქავთ.).
კუთხ. იმერ.
კუთხ. იმერ. ჩაჯდომა-ადგომით ხტომა; თამაშის მოსათვალავი : გადაჯექი, გადმოჯექი, სკიპ და რუკ (ი. ქავთ.).
|
|
1137 სკისბარჯღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკისბარჯღ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სკიბაჯგი
|
|
1138 სკლატ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკლატ-ი
კუთხ. თუშ, ხევსურ. მაუდი. (თ. უთურგ.; დიალექტ., 557). "ტანს ს ი ს ვ ი ს კ ლ ა ტ ი ჩეეცვა". იხ. აგრეთვე: სკალატი
|
|
1139 სკმანვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკმანვა
კუთხ. იმერ. მალვა (ი. ქავთ.)
|
|
1140 სკმა-გლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკმა-გლა
კუთხ. აჭარ. მოუსვენრად ყოფნა, თავაწყვეტით მოძრაობა (შ. ნიჟარ.)
|
|
1141 სკმევა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკმევა
კუთხ. იმერ. რტყმევა, ცემა,გალახვა (ი. ქავთ.).
|
|
1142 სკორე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკორე
კუთხ. რაჭ. ყინულოვანი მთა, მყინვარი (შ. ძიძ., 214); დიდი ნაპრალი მუდმივ თოვლსა და ყინულში (ვ. ბერ.).
|
|
1143 სკორო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკორო
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: სკორე
|
|
1144 სკუნელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკუნელ-ი
კუთხ. ქართლ. კუნელი, მცენარეა (ა.მაყ.).
|
|
1145 სკუპელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკუპელა
კუთხ. ქართლ. სკუპ-სკუპით (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
1146 სკურტუმალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკურტუმალ-ი
კუთხ. რაჭ. კურტუმო (შ. ძიძ., 214).
|
|
1147 სკუტურა/ე,-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკუტურა/ე,-ჲ
კუთხ. იმერ. წიწილების ავადმყოფობაა ერთგვარი (ვ. ბერ.).
|
|
1148 სკუჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სკუჯ-ი
კუთხ. აჭარ. თაღლითი, ფლიდი, ონავარი, ენამყრალი, (შ. ნიჟარ.).
|
|
1149 სლანკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლანკ
კუთხ. ინგლ. თხელი წვენი (მ. ჯან.).
|
|
1150 სლაქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლაქვა
კუთხ. იმერ., გურ. ლოკვა (ი. ჭყონ.); ენით ლოკვა. იხ. აგრეთვე: ტლაკვა, ამოსლაქვა
|
|
1151 სლიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლიან-ი
კუთხ. გურ. სრიალი მოლიპულ ადგილზე. "ფეხი დ ა მ ი ს ლ ი ა ნ დ ა და კეღამ დევინტვრიე ცხვი-პირი" (გ. შარაშ.).
|
|
1152 სლივანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლივანა
კუთხ. ლეჩხ. ერთგვარი მატლია (მ. ჩიქ.).
|
|
1153 სლიკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლიკვ-ი
კუთხ. გურ. ანკარა, ქვეწარმავალი (კ. გვარ., 950).
|
|
1154 სლიკინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლიკინ-ი
კუთხ. ფშ. ცურვა, სრიალი. (ი. ქესიკ.). იხ. აგრეთვე: სროპიალი
|
|
1155 სლინვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლინვა
კუთხ. გურ. ქვეწარმავალთა გლინვა, სვლა,ძვრომა (გ. შარაშ.).
|
|
1156 სლურტვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სლურტვა
კუთხ. ქიზიყ. წურვა,კრუნჩხვა; ვიწრო ტანისამოსში გაჩრა. (ს. მენთეშ., დამ.). "რაჲ ი ს ლ უ რ ტ ე ბ ი, ბიჭო, ქცივა?"
|
|
1157 სმაფიცილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სმაფიცილა
კუთხ. ქართლ. სვამს და ამბობს, არა ვსვამო (გ. შატბერ., 95).
|
|
1158 სმენაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სმენაობა
კუთხ. ხევსურ. დიდ ხუთშაბათს (კუდიანთ წუხრას) სამ წერის კვერას შეჭამს გასათხოვარი ქალი ან უცოლო ვაჟი, მთელ დღეს წყალს არ დალევს, არც პურს ჭამს და საღამოზე (კუდიანთ წუხრას) წავა სოფლის განაპირას რომელიმე ხიდთან ან წყლის პირზე და იქ ს მ ე ნ ა ო ბ ს. ხევსურთა რწმენით, ეშმაკები (კუდიანები) მ ე ს მ ე ნ ა ე ს დაუძახებენ, თუ ვინაა მისი საბედო. "ტანიეს ს მ ე ნ ა ო ბ ა მ ა სრულ გონ-წარით გადაგყარნათ"(ა. ჭინჭარ., 213).
|
|
1159 სმეულობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სმეულობა
კუთხ. ქართლ., მთიულ. დიდი სმა, ღრეობა, ქეიფი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); მაგარი სასმელის სმა (დიალექტ., 569).
|
|
1160 სმორტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სმორტ-ი
კუთხ. რაჭ. თოკმობმული ჩხირი კოლტის ყელის მოსაკრავი (ვ. ბერ.).
|
|
1161 სმულობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სმულობა
კუთხ. ფშ. იხ. აგრეთვე: სმეულობა
|
|
1162 სმუსნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სმუსნ-ი
კუთხ. გურ. ოდნავ შენძრევა (ძილში). "ისე ეძინა, რომე ს მ უ ს ნ ი არ უქნია" (გ. შარაშ.).
|
|
1163 სნაკება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სნაკება
კუთხ. მოხ. სლოკინი (ო. ქაჯ.)
|
|
1164 სნეკვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სნეკვა
კუთხ. ფშ., იმერ., თუშ. მტკივანი ადგილი რომ ფეთქავს და თრთის (თ. რაზიკ., "ივერია", №138, 1900; ი. ჭყონ.); ავადმყოფობის გამო სხეულის ამა თუ იმ ნაწილში ჩხვლეტა და მით გამოწვეული კვნესა (პ. ხუბ., თუშ.).
|
|
1165 სნეულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სნეულა
კუთხ. იმერ. დიდი, გრძელი ბუზი, ხმაურით დაფრენს, კატა ჭამს (ი. ქავთ.).
|
|
1166 სნოულა, მესნოულე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სნოულა, მესნოულე
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სნეულა
|
|
1167 სო-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სო-ი
კუთხ. ინგილ. სვია, მცენარეა (ა. მაყ.)
|
|
1168 სობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სობა
კუთხ. აჭარ. თურქ. soba ღუმელი (პ. ჯაჯან.).
|
|
1169 სო-სო-სო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სო-სო-სო!
კუთხ. ჯავახ. ძაღლების მოსახმობი შეძახილი (ი. მაისურ.)
|
|
1170 სობა-ვაშლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სობა-ვაშლა
კუთხ. ზ. აჭარ. ვაშლის ჯიშია ერთგვარი (შ. ნიჟარ.)
|
|
1171 სობელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სობელ-ი
კუთხ. აჭარ., გურ. სველი, ნესტიანი (დიალექტ., 660; ა. ღლ.)
|
|
1172 სობისურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სობისურა
კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: სობურა
|
|
1173 სობურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სობურა
კუთხ. ქართლ. საბისურა, თეთრეკალა, მცენარეა (ა. მაყ.); ლენცოფას ეკლიანი ნაყოფი (მ. მესხ.). იხ. აგრეთვე: სობისურა
|
|
1174 სოგო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოგო
კუთხ. მოხ. ნესტი, სინოტივე (ო. ქაჯ.).
|
|
1175 სოგორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოგორ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ. ოდნავ შემაღლებული ადგილი ვაკეზე, ბეგობი, ბორცვი (ი. ქავთ.);დაბალი სერი (მ. ალავ., ზეპირსიტყვ.).
|
|
1176 სოდინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოდინ-ი
კუთხ. მთიულ.,გუდამაყ. კლდე (ე. ვირსალ.); ძნელად მისადგომი მაღალი კლდე ("კომუნისტი", №294, 1967 )
|
|
1177 სოდომ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოდომ-ი
კუთხ. მთიულ. ნესტიანი (ლ.კაიშ.).
|
|
1178 სოი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოი
კუთხ. გურ., ზ. აჭარ., ქიზიყ. თურქ. soy 'გვარი', ნაირი'. ნაირი, ფასონი, მოდა; ო რ ი ს ო ი ს ა ორნაირი, ორგვარი (ი. ჭყონ., ჟღ.; ა. ღლ., გურ.; შ. ნიჟარ.; ს.მენთეშ.).
|
|
1179 სოი, სოი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოი, სოი!
კუთხ. გურ. იხვების დაძახება, დახმობა (ა. ღლ.); ბატთ გადენის ჴმა (საბა). სოია 1.კუთხ. აჭარ. იხ. აგრეთვე: ბოყვი 4 2.კუთხ. თუშ. სვავი, ფრინველია (ს. მაკალ.). სოინარ-ი 1.კუთხ. იმერ. მდარე არაყი (ი. ქავთ.). 2.კუთხ. გურ. ძველი ხალხური სამუსიკო ინსტრუმენტი (გ. შარაშ.).
|
|
1180 სოიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოიო
კუთხ. აჭარ. სოია, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1181 სოკოკვერცხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოკოკვერცხა
კუთხ. გურ. ნიყვი, სოკოა ერთგვარი (ა. მაყ.).
|
|
1182 სოლახა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოლახა-ჲ
კუთხ. ინგილ. აზ. солахаj 'ცაცია' მარცხენა (დიალექტ., 622).
|
|
1183 სოლე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოლე!
კუთხ. ზ. აჭარ. შორისდ. გაჩუმდი! იყუჩე! (შ. ნიჟარ.)
|
|
1184 სონთქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სონთქ-ი
კუთხ. ლეჩხ. გაუმაძღარი ადამიანი. (მ. ალავ., 3). იხ. აგრეთვე: ონთქი
|
|
1185 სონილ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სონილ
კუთხ. ინგილ. სანელებელი, სუნელი (მ. ჯან.).
|
|
1186 სორატ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სორატ-ი
კუთხ. იმერ. არაბ. surat ძლიერ ვიწრო გზა, ბილიკი (ვ. ბერ.).
|
|
1187 სორბოითლობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სორბოითლობა
კუთხ. ქიზიყ., ფშ. მუსაიფი, ბაასი. ამბის თხრობა, სჯა-ბაასი. "მყუდროზე დასხდებიან დედაკაცები და გააბამენ ს ო რ ბ ო ი თ ლ ო ბ ა ჲ" (ს. მენთეშ.). "დაიწყეს ს ო რ ბ ო ი თ ლ ო ბ ა აქა-იქაური ამბისა" (ი. ქეშიკ.)
|
|
1188 სორომკორომოთ ქცევა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სორომკორომოთ ქცევა
კუთხ. გურ. იავარქმნა, მოსპობა, განადგურება (ა. ღლ., გურ.).
|
|
1189 სოროტ-ი წვიმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოროტ-ი წვიმა
კუთხ. გურ., ზ. აჭარ. თხელ წვიმას ეძახიან (ი. ჭყონ.); ავდარი, ქარიშხალი, თავსხმა, დელგმა, კოკისპირული წვიმა (შ. ნიჟარ.).
|
|
1190 სოსან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოსან-ი
კუთხ. ოკრიბ. გასხეპილი ან ბუნებრივად სწორი, უტოტო ხე (მ. ალავ.).
|
|
1191 სოსელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოსელო
კუთხ. ოკრიბ. იხ. აგრეთვე: სასალო
|
|
1192 სოსიალ-ი,გასოსიალება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოსიალ-ი,გასოსიალება
კუთხ. იმერ. სრიალი, გასრიალება, ცოცვა, ცოციალი (ვ. ბერ.).
|
|
1193 სოსინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოსინ-ი
კუთხ. თუშ. კანკალი; ა ს ო ს ი ნ ე ბ ს აკანკალებს (თ. უთურგ.).
|
|
1194 სოსლოტინა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოსლოტინა
კუთხ. მესხ. უშნოდ ტანაყრილი, წვრილი და გამხდარი ადამიანი, წოწოლა (ი. მაისურ.)
|
|
1195 სოსმანდ-ი, სოსმანდილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოსმანდ-ი, სოსმანდილ-ი
კუთხ. იმერ. ტეტია, ყრუ კაცი (ვ. ბერ.).
|
|
1196 სოსოტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოსოტ-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ისოსოტებს
|
|
1197 სოულებიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოულებიან-ი
კუთხ. იმერ. მემკვიდრეობის პატრონი, მდიდარი, ქონებიანი, მზითევიანი (ი. ქავთ.).
|
|
1198 სოულობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოულობა
კუთხ. იმერ., გურ. იხ. აგრეთვე: სოულებიანი
|
|
1199 სოფლობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოფლობა
კუთხ. რაჭ. ყრილობა (ვ. ბერ.; ქეგლ).
|
|
1200 სოღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოღ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ხახვის, ნივრისა და მისთანათა თავის გამოშვებული ღივი, ფოჩი (ს. მენთშ.).
|
|
1201 სოღო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოღო
კუთხ. ქსნის ხეობ. ბოლომოგლეჯილი წიწილა, ან წიწილა, რომელსაც ბოლო არ ეზრდება (ვ. სომხიშვ.).
|
|
1202 სოჩხეთურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოჩხეთურა
კუთხ. ოკრიბ. ადგილობრივი ვაშლის ჯიში, საზამთრო. თეთრია, წითელზოლებიანი, მოგრძო, საშუალო ზომისა, კარგად ინახება (მ. ალავ.).
|
|
1203 სოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოხ-ი
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: სოხვი.
|
|
1204 სოხანე, სოხანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოხანე, სოხანო
კუთხ. რაჭ., იმერ. იატაკად დატკეპნილი მიწა (ი. ჭყონ.).
|
|
1205 სოხანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოხანო
კუთხ. რაჭ., იმერ. იხ. აგრეთვე: სოხანე
|
|
1206 სოხახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოხახ-ი
კუთხ. მესხ., ჯავახ.,გურ. არაბ. sokak 'შუკა' ვიწრო გასასვლელი სახლებს შუა (ი. მაისურ.); ორ მოსაზღვრე ღობეს შუა დატოვებული ერთობ ვიწრო ადგილი, ვიწრო ორღობე (ი. ჭყონ.).
|
|
1207 სოხვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოხვ-ი
კუთხ. გურ. ჭლაკვი, უთავო ხახვი (კ. გვარ., 950; გ. შარას.).
|
|
1208 სოხრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოხრა
კუთხ. ჯავახ. ბეგარა (დიალექტ., 649).
|
|
1209 სოჲ, სოჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სოჲ, სოჲ
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: დოჲ-დოჲ!
|
|
1210 სპან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სპან-ი
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: ისპი, ისპანი
|
|
1211 სპარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სპარა-ი
კუთხ. გურ. ქვევრი ან ხალამი ზევითა ნაწილგატეხილი, მარცვლეულის ჭურჭლად ხმარობენ (გ. შარაშ.).
|
|
1212 სპარს-ანგელოზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სპარს-ანგელოზ-ი
კუთხ. მოხ. მხედრობის, ლაშქრობის ღვთაება-სპას ანგელოზი. ცნობილია სალოცავი წვერის სპარს-ანგელოზისა (წვერის მთა - სოფ. სნოსთან, ყაზბეგის რ.) (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).
|
|
1213 სპერვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სპერვა
კუთხ. ლეჩხ. მოკვეთა (მ. ჩიქ.).
|
|
1214 სპირო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სპირო
კუთხ. ქართლ. ბლის ქერქის აბგა (ნ. კეცხ., 21).
|
|
1215 სპონდიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სპონდიო
კუთხ. ლეჩხ. მჩატე ქვა შენობისათვის (მ. ალავ., ზეპირსიტყვ.). შდრ. : საბა, დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
1216 სრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრა
კუთხ. მოხ. სროლა, სრევა (დიალექტ., 563).
|
|
1217 სრავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრავ-ი
კუთხ. იმერ. ღვინით სავსე ქვევრის თავზე გაშლილად მოტივტივებული და მოდებული ყურძნის კურკები (ი. ქავთ.)
|
|
1218 სრავალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრავალ-ი
კუთხ. მოხ. ადგილი, სადაც აფენენ, აშრობენ, ახმობენ დასაფქვავ ხორბლეულს (ა. ყაზბ., II, შ. ძიძ.).
|
|
1219 სრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრე
კუთხ. ქსნის ხეობ. გრძელი ზოლი, რომელსაც თიხის ჭურჭელს გარს ავლებენ (ვ. სომხიშვ.)
|
|
1220 სრევა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრევა
კუთხ. თუშ., ხევსურ. სროლა (ი. ბუქურ., 136; დიალექტ., 584; ა. ჭინჭარ., 311). სრევალ-ი 1.კუთხ. ხევსურ. საფქვავი, მარცვალი. "გადმამეშარნეს მურღვანი, მავფანტენ როგორც ს რ ე ვ ა ლ ი" (ა. ჭინჭარ., 207). 2.კუთხ. მთიულ., გუდამაყ. თვალ-მარგალიტი (ე. ვირსალ.). სრელ-ი 1.კუთხ. ხევსურ. ვიწრო და გრძელი ყანა (ა. ჭინჭარ., 196). 2.კუთხ. გურ. მიწის მოხნული ან დათესილი ნაკვეთი; გუთნის ერთი გავლა, კვალი. (ა. ღლ., გურ.). იხ. აგრეთვე: სვრელი
|
|
1221 სრელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრელა
კუთხ. ფშ. გარდი-გარდმო ზოლი. (დიალექტ., 594). იხ. აგრეთვე: სრე
|
|
1222 სრიელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრიელ-ი
კუთხ. ლეჩხ. მუშაობის დროს ერთ ჯერზე (დასვენებიდან დასვენებამდე) გათოხნილი ან დაბარული ნაწილი მიწისა, მომკილი ნაწილი პურეულის ყანისა (მ. ალავ., 2).
|
|
1223 სრიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრიკა
კუთხ. ქიზიყ. ცეკვის დროს ფეხის სწრაფად გასმა. ვაჟმა იცის მხოლოდ, ქალისაგან არ შეიძლება, სათაკილოა. "აბა, ერთი კაი სრიკა გაუსვი, ბიჭო!" (ს. მენთეშ.).
|
|
1224 სრინვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრინვა
კუთხ. ქიზიყ. სუნთქვის დროს ხმის გამოცემა, ქშენასავით (ს.მენთეშ.; დ. ჩუბ.).
|
|
1225 სრინკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრინკა
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: სრიკა
|
|
1226 სრიფუთა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრიფუთა-ი
კუთხ. გურ. ჯარა (გ. შარაშ.).
|
|
1227 სროლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სროლ-ი
კუთხ. იმერ., გურ. მანძილი ორ აღნიშნულ ადგილს შუა. "ამ ერთ ს რ ო ლ ადგილს მეც დავამუშავებ" (ი. ჭყონ.).
|
|
1228 სროპიალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სროპიალ-ი
კუთხ. იმერ. სრიალი, დაცურება (მაიაკოვსკი, ზ. ტყაბლაძე).
|
|
1229 სროსალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სროსალ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ლულასავით დაგრძელებული ტალახი ქვევრის შემოსაქნელად (ს. მენთეშ.).
|
|
1230 სრუგან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრუგან
კუთხ. ინგილ. სუყველგან, ყველგან (დიალექტ., 622).
|
|
1231 სრუჭიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სრუჭიან-ი
კუთხ. იმერ. ქაჩალი, სვრიჭიანი (ვ. ბერ.).
|
|
1232 სტება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტება
კუთხ. იმერ. სხლტება, ცურდება. "მოყინულზე ფეხი ს ტ ე ბ ა" (ი. ქავთ.).
|
|
1233 სტენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტენა
კუთხ. ინგილ. ცდენა; ა ა ს ტ ი ნ ა ააცდინა; ა ს ტ ა ააცდა (მ. ჯან.).
|
|
1234 სტვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტვა
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: შესტვა
|
|
1235 სტვინელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტვინელა
კუთხ. ჯავახ. სასტვენა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1236 სტივა-სტივა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტივა-სტივა
კუთხ. იმერ. ხარშვის დროს ქვაბს თუ გასდიოდა, ფქვილს ჩააფრქვევდნენ, ნაპირებზე ქვაბს ხელს დაჰკრავდნენ და იტყოდნენ სამ-ოთხჯერ : ს ტ ი ვ ა-ს ტ ი ვ ა . . .ცრურწმენით, ქვაბიდან სითხის დენა შეწყდებოდა (ი. ქავთ.).
|
|
1237 სტილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტილ-ი
კუთხ. ხევსურ. ერბოსა და ყველის საწონ-საზომია, ორი კვერცხის წონა, 200 გრამი (ს. მაკალ.).
|
|
1238 სტომ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტომ-ი
კუთხ. თუშ. წითელი მოცვი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1239 სტუმრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტუმრე
კუთხ. ლეჩხ. თურმე (მ. ალავ., 1).
|
|
1240 სტუპალაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტუპალაჸ-ი
კუთხ. თუშ. ისარი. ასეთ ისარს ზროდ აქვს შაშხანის ან სხვა იარაღის ტყვია (პ. ხუბ.) იხ. აგრეთვე: ზრო
|
|
1241 სტურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტურე
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: სთურე
|
|
1242 სტუცერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სტუცერ-ი
კუთხ. ფშ. თოფია ერთგვარი (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
1243 სუ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუ
კუთხ. ქართლ., გუდამაყ., თუშ., ფშ., ქიზიყ., ჯავახ. სულ; მუდამ (დიალექტ., 642; 574; 584; 594; 609; 649). შდრ. : ქეგლ.
|
|
1244 სუბრეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუბრეტ-ი
კუთხ. გურ. ყმაწვილი ქალი, ჭკვიანი და მარჯვე (ი. ჭყონ.).
|
|
1245 სუდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუდა
კუთხ. ჯავახ. ჩვეულებრივი შვრია, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1246 სუდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუდე
კუთხ. ლეჩხ. გრძელი ჩირგვი (მ. ალავ., 1).
|
|
1247 სუე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუე
კუთხ. მოხ. სვე, მკის დროს ერთ ჯერზე გატანილი ზოლი, სვრელი. (დიალექტ., 563). იხ. აგრეთვე: სრიელი, სრელი 2
|
|
1248 სუელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუელ-ი
კუთხ. მოხ., გუდამაყრ. ყველის ამოყვანის შემდეგ დარჩენილი სითხე, შრატი, სველი (დიალექტ., 563); რძიდან ყველის ამოღების შემდეგ დარჩენილი სითხე (ა. ბექ., 223). სუთ-ი 1.კუთხ. იმერ., გურ., ლეჩხ. ღომის დასაზელი ლამაზად გათლილი მოკლე ჯოხი.(ი. ჭყონ.; ს. ჟღ. დიალექტ., 679). იხ. აგრეთვე: ჩოგანი 2.კუთხ. ზ. იმერ. სველი ქსოვილის დასაჯანდრავი ფიცარი, რომელიც წინათ უთოს მაგივრობას სწევდა (ბ. წერეთ.).
|
|
1249 სუთლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუთლ-ი
კუთხ. აჭარ. თურქ. sütlü რძეში მოხარშული ბრინჯი (დიალექტ., 660);
|
|
1250 სუილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუილ-ი
კუთხ. მოხ. სვილი, ჭვავი (დიალექტ., 560). სუკ-ი 1.კუთხ. ზ. იმერ. ხის სვეტებზე, სვეტისა და თაროების თავებზე ან ხის ავეჯზე გამოხატული წიბოები (ბ. წერეთ.); ოთხკუთხად გათლილი ხის წიბოები (პ. ჯაჯან., IX, 262). 2.კუთხ. ქართლ. გულშესული მწვანე ლობიო (თ. სალარ.).
|
|
1251 სულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულ-ი
კუთხ. გურ. სუნი (ა. ღლ.).
|
|
1252 სულად-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულად-ი
კუთხ. ქართლ., ფშ., თუშ. მარცვლეული (ე. ბაბუნ., 271; თ. უთურგ.); საზრდო (საბა); საზრდო, ანუ საგზალი, ნუზლი (ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ.).
|
|
1253 სულგაპარულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულგაპარულ-ი
კუთხ. მთიულ. მსუნაგი (ლ. კაიშ.)
|
|
1254 სულგუნ-ი, სურგუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულგუნ-ი, სურგუნ-ი
კუთხ. იმერ. მოხარშული და გადაზელილი ყველი (ვ. ბერ.; ქეგლ).
|
|
1255 სულე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულე!
კუთხ. მესხ. შორისდ. მოწოდება-გაჩუმებისა, სუ! აკვანში მტირალ ბავშვს ჩასძახებენ : 'ს უ ლ ე, დაიძინე!" (ი.მაისურ., ქეგლ).
|
|
1256 სულეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულეთ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ., თუშ., მოხ. საიქიო, სულების სამყოფი (ვაჟა, I, ა. შან.; ი. ჭყონ.; ი. ბექურ. 136; თ. უთურგ., ო. ქაჯ.; ქეგლ).
|
|
1257 სულთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ღომის საზელი ჯოხი. (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: სუთი1, ჩოგანი
|
|
1258 სულთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთა
კუთხ. ლეჩხ. მიცვალებულთა მოსახსენიებელი დღე (მ. ჩიქ.).
|
|
1259 სულთაკრება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთაკრება
კუთხ. მთიულ. მიცვალებულის მოხსენება დიდმარხვის მესამე კვირას (ს. მაკალ.).
|
|
1260 სულთაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთაობა
კუთხ. ქართლ. მიცვალებულის სულის მოხსენების დღე; მოდიოდა 14 სექტემბერს ძვ. სტილით. (გ შატბერ., 95). იხ. აგრეთვე: სულთა
|
|
1261 სულთაქათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთაქათ-ი
კუთხ. ქიზიყ. სულის აქეთი, სულის გარდა ყველაფერი, რაც მოეპოვება. (ს. მენთეშ.) "ჩემი ს უ ლ თ ა ქ ა თ ი იმათ წაიღეჲ."
|
|
1262 სულთკრეფა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთკრეფა-ჲ
კუთხ. თუშ. საეკლესიო დღესასწაული იყო, გარდაცვლილთა მოსაგონარი დღე (პ. ხუბ.).
|
|
1263 სულთობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულთობა
კუთხ. იმერ. აღების დღეები - ხსნილის უკანასკნელიკვირა (მ. ალავ., 3). სულის ახსნა, სულის აჴსნა 1.კუთხ. გურ. მიცვალებულის გარდაცვალებისა და დაკრძალვიდან რამდენიმე დღის გასვლის შემდეგ (ზოგჯერ ორმოცი დღის გასვლის შემდეგ) ხორცის ჭამა (ა. ღლ., გურ.; ს. ჟღ.; ა. წულ., ეთნოგრ. გურია, 1971, 198). 2.კუთხ. ქიზიყ. მარხვაში გარდაცვლილი და მარხვაშივე დასაფლავებული ადამიანისათვის ხსნილში (რამდენიმე თვის შემდეგ) გამართული ქელეხი. ცხვარს უკლავდნენ უეჭველად : ცხვრის სულია მიცვალებულის სულის ასახსნელად განკუთვნილი, შეიძლებოდა ძროხაც დაეკლათ (ს. მენთეშ., დამ.).
|
|
1264 სულის ცანცქვლა, ცანქვლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულის ცანცქვლა, ცანქვლა
კუთხ. ქიზიყ. სულის წასვლა ნდომისაგან (ს. მენთეშ.)
|
|
1265 სულკატიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულკატიან-ი
კუთხ. გურ., ფშ. იგივეა, რაც სულძაღლიანი, სალანძღავი სიტყვაა (ა. ღლ.); სალანძღავი სიტყვაა : ნიშნავს სულში კატა ჩააკვდესო (ი. ქეშიკ.).
|
|
1266 სულმაუთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულმაუთ-ი
კუთხ. ქართლ. სულსწრაფი (მ. მესხ.).
|
|
1267 სულმოწიწებულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულმოწიწებულ-ი
კუთხ. ზ. იმერ. სულსწრაფი, მოუთმენელი (ბ. წერეთ.).
|
|
1268 სულპურ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულპურ
კუთხ. ინგილ. აღაპი, ორმოცის წირვა (მ. ჯან.)
|
|
1269 სულუფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულუფა
კუთხ. ქიზიყ. ბურჩხა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1270 სულუქად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულუქად
კუთხ. თუშ. ადვილად, იოლად (პ. ხუბ.).
|
|
1271 სულუხსარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულუხსარ-ი
კუთხ. გურ. ხარბი, სულმოკლე, მოუთმენელი (გ. შარაშ.).
|
|
1272 სულღუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულღუმ-ი
კუთხ. ფშ. ერთგვარი ზღაპრული ფრინველია (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
1273 სულწუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულწუხ-ი
კუთხ. ხევსურ. სადოღე ცხენი, გიჟი, ჩქარი (ა. ჭინჭარ., 243).
|
|
1274 სულხავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სულხავ-ი
კუთხ. ლეჩხ. გაუმაძღარი, ხარბი, ღორმუცელა (მ. ჩიქ.).
|
|
1275 სუმახ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუმახ
კუთხ. ინგილ. არაბ.-აზერბ. сумах. თუთუბო, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1276 სუმფე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუმფე
კუთხ. ლეჩხ. მოშვებული, ფუმფი. (მ. ალავ., 1). "ღვედი ისე მოგიჭერია, წელგაწყვეტილივით ჩანხარ. ც ო ტ ა მ ე ი ს უ მ ფ ე, შე კაცო!"
|
|
1277 სუნაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნაგ-ი
კუთხ. გურ. მსუნაგი. (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: სულუხსარი
|
|
1278 სუნაკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნაკ
კუთხ. ინგილ. მსუნაგი (მ. ჯან.). სუნგალ-ი 1.კუთხ. გურ. ხარაზის იარაღია, ლანჩის გასაგლუვებელი მრგვალი ჯოხი (გ. შარაშ.). 2.კუთხ. ქართლ. წუწკი, მსუნაგი (მ. მესხ.).
|
|
1279 სუნგალის გაკვრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნგალის გაკვრა
კუთხ. ზ. იმერ. ხმის გაკმენდა.(ბ. წერეთ.). "გაკრა ს უ ნ გ ა ლ ი."
|
|
1280 სუნდო, სუნდურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნდო, სუნდურ-ი
კუთხ. მესხ. საოჯახო ფურნის კარს ზევით დატოვებული სასულე, საჰაერო ხვრელი ("კომუნისტი", №294, 1967).
|
|
1281 სუნდურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნდურ-ი
კუთხ. ქართლ., მესხ. ღობე-ყორეში დატოვებული სარწყავი წყლის გასავალი (კირიონი); ფურნის სასულე, ხვრელი. ("კომუნისტი, № 294, 1967). იხ. აგრეთვე: სუნდო სუნელ-ი 1.კუთხ. გურ., იმერ. ულუმბო, მცენარეა (ა. მაყ.). 2.კუთხ. გურ. სულ-ნელი, კერძის საკმაზი, სანელებელი ბოსტნეული (ა. ღლ.). 3.კუთხ. რაჭ. სულელი (შ. ძიძ., 214).
|
|
1282 სუნიე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნიე
კუთხ. ფერეიდნ. სულყველა (ა. ჩიქ.).
|
|
1283 სუნსულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნსულ-ი
კუთხ. ფშ., ლეჩხ. ყნოსვა-ყნოსვით სიარული (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.), ცუნცული (მ. ჩიქ.; ქეგლ); ნადირის მიერ დროგამოშვებით შეჩერება სუნის ასაღებად (ლ. ლეონ.).
|
|
1284 სუნციც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუნციც-ი
კუთხ. რაჭ. ჭამაში სულწასული, სულხავი (ვ. ბერ.).
|
|
1285 სურაია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურაია
კუთხ. ქიზიყ. მოაჯირის რიკულები, ჩარხში გამოყვანილი (ს. მენთეშ.; ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ.).
|
|
1286 სურანიტრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურანიტრა
კუთხ. ქიზიყ. წყლის ჭურჭელია თიხისა, კოკასა ჰგავს (ს. მენთეშ.).
|
|
1287 სურბელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურბელა
კუთხ. ოკრიბ. მოთმინება. "ს უ რ ბ ე ლ ა წოუვიდა: (მ. ალავ.).
|
|
1288 სურბუტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურბუტა
კუთხ. ლეჩხ. ჭამაში სულწასული (მ. ალავ., 1). იხ. აგრეთვე: სუნცინცი
|
|
1289 სურგუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურგუნ-ი
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: სულგუნი სურიელ-ი 1.კუთხ. ფშ. გველი. "სხვას ყველას გაეძლებოდა, ს უ რ ი ე ლ ს ექნა ძალია" (ი. ქეშიკ.). 2.კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: სრიელი
|
|
1290 სურობალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურობალახ-ი
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: საფცქვნელა
|
|
1291 სუროვანდ-ი, სუროვანდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუროვანდ-ი, სუროვანდა
კუთხ. ზ. იმერ., აჭარ. გველის სურო, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1292 სუროჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუროჯ-ი
კუთხ. ქვ. იმერ. ოფი, მცენარეა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: სკვილენჯი
|
|
1293 სუროწვრილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუროწვრილა
კუთხ. ლეჩხ., ოკრიბ. გველის სურო, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1294 სურსალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურსალ-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ. იხ. აგრეთვე: სრე
|
|
1295 სურსვნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურსვნა
კუთხ. იმერ. გაწმენდა, გახვეწა, გაბზრიალება; შეჭმას, ერთიანად ჩაყლაპვასაც ნიშნავს. (ვ. ბერ.). "ისე ჩ ა ს უ რ ს ნ ე ს, ფინჩხა არ დარჩენილა!"
|
|
1296 სურსულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურსულ-ი
კუთხ. ლეჩხ. კანის ავადმყოფობაა (მ. ჩიქ.).
|
|
1297 სურსულა/ე,-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურსულა/ე,-ჲ
კუთხ. გურ., იმერ. კანის ერთგვარი ავადმყოფობაა. (ს. ჟღ., ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: სურსული
|
|
1298 სურსუმალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურსუმალ-ი
კუთხ. ლეჩხ. ლოგინში ტრიალი (მ. ჩიქ.).
|
|
1299 სურსუტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურსუტ-ი
კუთხ. იმერ. მოუთმენელი, სულწასული. (ვლ. ბზვან., "ივერია", № 172, 1900; ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: სურბუტა
|
|
1300 სურულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურულ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სურვილი (მ. ალავ., 3).
|
|
1301 სურუნჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურუნჯ-ი
კუთხ. აჭარ. წიწაკა, ბოსტნეულის ჯიშია (ა. მაყ.).
|
|
1302 სურუნჯა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურუნჯა-ჲ
კუთხ. ზ. აჭარ. ლობიოს ჯიშია ერთგვარი (შ. ნიჟარ.).
|
|
1303 სურუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სურუხ-ი
კუთხ. ხევსურ. ხის დასაპობი იარაღი (ა. ჭინჭარ., 278).
|
|
1304 სუს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუს
კუთხ. ინგილ. დათვის კანაფი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1305 სუს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუს-ი
კუთხ. ქიზიყ. მოდგმა, ჯიში, გვარი (?). "იმათი ს უ ს ი უნდა გავაქრო, იმათი ს უ ს ი რო აქ არ იყოჲ" (ს. მენთეშ.).
|
|
1306 სუსამბარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუსამბარ-ი
კუთხ. ქიზიყ., იმერ. თურქ.-არაბ. süs +amber სურნელოვანი მცენარეა, გრძელი, მობრტყო ფოთოლი აქვს, რეჰნსა ჰგავს (ს. მენთეშ.; ი. ქავთ.)
|
|
1307 სუსამბარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუსამბარა
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: სუსამბარი
|
|
1308 სუსმატ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუსმატ
კუთხ. ინგილ. ძლიერ სულწასული, სულსწრაფი, ვერ მომთმენი საჭმლისა (მ. ჯან.).
|
|
1309 სუსურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუსურ-ი
კუთხ. იმერ. იარაღის მოღერება ხუმრობით ან შესაშინებლად. (ი. ქავთ.). "ნუ შვები, არ ვარგა დანის ს უ ს უ რ ი"
|
|
1310 სუტვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუტვა
კუთხ. ქართლ. სრუტვა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
1311 სუფთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუფთა
კუთხ. გურ., რაჭ., ჯავახ. არაბ. sufra გრძელი, ვიწრო და დაბალი ხის მაგიდა.დაბალი, მოგრძო (ზოგჯერ მრგვალი) მაგიდა, ოთხფეხი ფიცარი; ოთხფეხი სუფრა (დიალექტ., 688); ოთხკუთხი, მრგვალი დაბალი მაგიდა (დიალექტ., 649; ე. ნინ., II, თ. კიკვ.; ა. ღლ.). "ერთი ს უ ფ რ ა ძლიერ დაშორებული იყო მეორედან."
|
|
1312 სუფრის დაკავება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუფრის დაკავება
კუთხ. ზ. აჭარ. დედოფლის მაყარი სასიძოს ოჯახში ჭამა-სმის შემდეგ სუფრას მანამ არ გაატანს, არ აალაგებინებს მასპინძელს, სანამ გათამამებული მაყარი თავის ახირებულ მოთხოვნას არ დაიკმაყოფილებს. ხშირად სუფრის დაკავებისას მოითხოვენ ძნელად საშოვნელ საჭმელს, ხილსა და სხვ. (შ. ნიჟარ.).
|
|
1313 სუქი-სუქი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუქი-სუქი!
კუთხ. იმერ. შორისდ. შეძახილი დაკლული წიწილისა გაპუტვისას. "ეკვირინემ დაავლო ხელი წიწილს, თავით ჩარგო გაცხელებულ წყალში, მიატრიალ-მოატრიალა შიგ და თან დასძახოდა : სუქი, სუქი! - ვითომდა გამხდარი წიწილი ამით მსუქნად გადაიქცეოდა" (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკ.)
|
|
1314 სუყელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუყელა
კუთხ. გუდამაყ. სუ(ლ) ყველა, სუყველაფერი (დიალექტ., 574.).
|
|
1315 სუყელყან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუყელყან
კუთხ. გუდამაყ. სუყველგან, ყველგან (დიალექტ., 574).
|
|
1316 სუყველაყა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუყველაყა
კუთხ. მთიულ. სუყველა(ლ. კაიშ.) იხ. აგრეთვე: ყველაყა
|
|
1317 სუჩიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუჩიან-ი
კუთხ. მესხ. თურქ. suc 'დანაშაული' ბრალიანი, დამნაშავე, ცოდვიანი (დიალექტ., 652)
|
|
1318 სუც - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუც
კუთხ. თუშ. სულაც (დიალექტ., 584); ს უ ც ა წ ნამდვილად, სრულიად (პ. ხუბ.).
|
|
1319 სუხსურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სუხსურ-ი
კუთხ. ქართლ. დიდი იხვი (კირიონი).
|
|
1320 სფორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სფორა
კუთხ. რაჭ. მარხილის ნაწილია (შ. ძიძ., 214).
|
|
1321 სწორფრებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სწორფრებ-ი
კუთხ. ხევსურ. ტოლები, ერთი ასაკის ქალები და ვაჟები; ს წ ო რ ფ ე რ - ი ტოლი. (დიალექტ., 557). იხ. აგრეთვე: წაწალი
|
|
1322 სხავ←(ა)-სხია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხავ←(ა)-სხია
კუთხ. ხევსურ. ყრია : დიდ-დიდი ქვა რო ს ხ ა ვ (დიალექტ., 557).
|
|
1323 სხამა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხამა
კუთხ. ხევსურ., თუშ. შხამა,მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
1324 სხალანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხალანა
კუთხ. რაჭ. მსხლით მოშენებული ადგილი, მსხალნარი (ვ. ბერ.).
|
|
1325 სხალტკბილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხალტკბილა
კუთხ. ქსნის ხეობ. მსხლის ჯიშია ერთგვარი, ტკბილი გემოს ნაყოფი აქვს (ვ. სომხიშვ.).
|
|
1326 სხალყვითელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხალყვითელა
კუთხ. გურ. მსხლის გვარია (კ. გვარ., 950). სხაპ-ი 1.კუთხ. გურ. ფრინველების საჭერი ძუის მახე (ე. ნინ., II, თ. კიკვ.); მახე, მსხვილი მკედის ძაფით გამართული (გ. შარაშ.); ჩიტის მახე (ს. ჟღ.); მახე, ხაფანგი (ა. ღლ., გურ.). გ ა ს ხ ა პ უ ლ -ი გადატ. მახეში გაბმული, დაპატიმრებული (ი. მეგრ., 187). "ტერები გადამეკიდენ, ასი ს ხ ა პი მომიწყვესო!" 2.კუთხ. ლეჩხ. დაკლული საქონლის კისრის ნაწილი (მ. ჩიქ.).
|
|
1327 სხენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხენ-ი
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ. მშობიარობის შემდეგ პირველად გამოწველილი უვარგისი რძე, ხსენი (ვ. ბერ.); წყლიანი რძე, ხბოს მოგებამდე და შემდეგ ორი კვირის განმავლობაში (მ. ჩიქ.; დიალექტ., 679).
|
|
1328 სხეპვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხეპვა
კუთხ. აჭარ. სხლვა, გასხვლა (დიალექტ., 660).
|
|
1329 სხეპლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხეპლ-ი
კუთხ. მესხ. წკეპლა, მოქნილი ჯოხი საცემრად. "ერთი ს ხ ე პ ლ ი კიდო გადაუშხივლა" (ი. მაისურ.).
|
|
1330 სხვაგნებურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხვაგნებურ-ი
კუთხ. რაჭ. უცხოური, სხვა მხარისა (შ. ძიძ., 214).
|
|
1331 სხვათაშვილობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხვათაშვილობა
კუთხ. ქიზიყ. მოჯამაგირეობა (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: სხვიშვილი
|
|
1332 სხვენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხვენ-ი
კუთხ. გურ. ადგილი სახლის ჭერსა და სახურავს შორის (ე. ნინ., I, II, თ. კიკვ.). იხ. აგრეთვე: ცხვენი
|
|
1333 სხვიმის, სხუმის - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხვიმის, სხუმის
კუთხ. იმერ. სხვა დროს (ვ. ბერ., ქეგლ).
|
|
1334 სხვიშვილ-ი, სხვისშვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხვიშვილ-ი, სხვისშვილ-ი
კუთხ. ფშ. მოჯამაგირე.მოჯამაგირე, დაქირავებული მუშაკი. "ძაღლია ტუშურის შვილი, არ დაიყენებს ს ხ ვ ი ს შ ვ ი ლ ს ა" (ი. ქეშიკ.). "დედაო, დედა-შვილობამ, მეც ბევრი ვნახე ჭირია, ოცს წელს სრულ ს ხ ვ ი შ ვ ი ლ ა დ ა ვარ, სამშობლო გამიწირია" (ვაჟა, II, 1961, 74).
|
|
1335 სხვლერტ-ი წვიმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხვლერტ-ი წვიმა
კუთხ. კახ. წვრილი წვიმა, თქორი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
1336 სხიერობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხიერობა
კუთხ. ზ. იმერ. რელიგიური დღესასწაული იყო ივნისში (ბ. წერეთ.).
|
|
1337 სხილთობან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხილთობან-ი
კუთხ. გურ. ვაზის ჯიშია ერთგვარი, შავი ყურძენი იცის (ა. ღლ.).
|
|
1338 სხინჭილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხინჭილ-ი
კუთხ. ლეჩხ. გადაჭარბებული და სწრაფი ლაპარაკი ქალიშვილისა; ს ხ ი ნ ჭ ი ლ ო ბ ს თამამად და სწრაფად ლაპარაკობს (მ. ალავ., 2).
|
|
1339 სხიპინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხიპინ-ი
კუთხ. ლეჩხ. სხაპა-სხუპით ლაპარაკი (მ. ალავ., 2).
|
|
1340 სხლიკვინა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხლიკვინა
კუთხ. იმერ. ვასაკა - ხის ბაყაყი (მ. ალავ., 3).
|
|
1341 სხლიპვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხლიპვა
კუთხ. ლეჩხ. გასახმობად ჯოხებით ტყავის გაჭიმვა (მ. ჩიქ.).
|
|
1342 სხლირტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხლირტ-ი
კუთხ. ქართლ. სხირტლი, ფიჩხის კიწაწები (მ, მესხ.).
|
|
1343 სხმარტალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხმარტალ-ი
კუთხ. იმერ. ძნელმდგომარეობაში მყოფი ცოცხალი არსების ცდა განთავისუფლდეს ან მდგომარეობა გაიუმჯობესოს; მოუსვენარი მოძრაობა, სავსავი (ი. ქავთ.).
|
|
1344 სხმარტლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხმარტლ-ი
კუთხ. გურ., აჭარ., ლეჩხ. ზღმარტლი (ა.მაყ.).
|
|
1345 სხო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხო
კუთხ. გუდამაყ. სხვა (დიალექტ., 574).
|
|
1346 სხომინდებურათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხომინდებურათ
კუთხ. გურ. წინანდებურად (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.; ს. ჟღ.).
|
|
1347 სხომის - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხომის
კუთხ. გურ. სხვა დროს იხ. აგრეთვე: სხვიმის
|
|
1348 სხოჟურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხოჟურა
კუთხ. ინგილ. სხვაგვარი (შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
1349 სხრაპნვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხრაპნვა
კუთხ. ფშ. კრთომა, შეტოკება (ი. ქესიკ.)
|
|
1350 სხრიალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხრიალ-ი
კუთხ. იმერ. ბავშვთა ხმაურობა - ტირილი (ვ. ბერ.).
|
|
1351 სხრუპელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხრუპელ-ი
კუთხ. ქიზიყ. ღუდუდი, პატარა მუწუკივით ( ს. მენთეშ.)
|
|
1352 სხუერტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხუერტა
კუთხ. მოხ. ტოტების გაშორება, გასხეპა (ო. ქაჯ.).
|
|
1353 სხუმის - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხუმის
კუთხ. გურ., რაჭ., ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: სხვიმის, სხომის
|
|
1354 სხურკლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
სხურკლ-ი
კუთხ. ოკრიბ. კორძი ხის ტანზე (მ. ალავ.).
