|
მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები |
 |
ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - თ |
"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის.
ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.
წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.
|
|
1 თა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თა
კუთხ. იმერ., რაჭ., ლეჩხ., აჭარ., მესხ.
მთა (პ. ჯაჯ., IX, 252; დიალექტ., 651, 657, 676, 684; კ. დონდ., მესხ. 371).
|
|
2 თა(ვ)კვერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თა(ვ)კვერ-ი
კუთხ. ქართლ., კახ.
ვაზის ჯიშია წითელი. აქედან ღვინოს არ აყენებენ, ურევენ თეთრ ჯიშებში წითელი ღვინის დასაყენებლად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; დიალექტ., 637); მსხვილმარცვალა შავი ყურძენია (ი. ჭყონ.).
|
|
3 თაბალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაბალა
კუთხ. ქართლ., ქსნის ხეობ.
ნაგვის საზიდი ტყავგადაკრული ცხავი ან ხოკერი (თ. რაზიკ. „ივერია“,№131, 1900; ი. ჭყონ.); საცრის მსგავსი ტყავგადაკრული რკალი ქატოს ან ნაგვის ჩასაყრელად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); ტაშტი (ე. სომხიშვ.).
|
|
4 თაბაუთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაბაუთ-ი
კუთხ. ქიზიყ., მოხ.
ანგარიში, აზრი, ფიქრი (ს. მენთეშ., ო. ქაჯ., ი. ჭყონ.).
|
|
5 თაბახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაბახ-ი
კუთხ. ფშ.
არაბ.-თურქ. tabak
ხის ჭურჭელი (ი. ქეშიკ.).
|
|
6 თაბდია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაბდია
კუთხ. მესხ.
ჯერია! დაძახილი თამაშობის დაწყებისას; თამაშის დაწყების ნიშანია (ი. მაისურ.).
|
|
7 თაგვაყურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვაყურა
კუთხ. აჭარ.
მსუქანა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
8 თაგვის კუდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვის კუდა
კუთხ. ლეჩხ.
ფარსმანდუკი, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: მელისკუდა
|
|
9 თაგვისკბილა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვისკბილა-ი
კუთხ. გურ.
ძირმაგარას მსგავსი, პატარა, მტკივნეული მუწუკი (გ. შარაშ.).
|
|
10 თაგვისტომა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვისტომა
კუთხ. ხევსურ.
წითელი მოცვი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
11 თაგვისყურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვისყურა-ი
კუთხ. გურ.
ბალახია ერთგვარი (ა. ღლ.).
|
|
12 თაგვიყანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვიყანა
კუთხ. ქიზიყ.
ბალახია ერთგვარი (ს. მენთეშ.).
|
|
13 თაგვიცერცველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვიცერცველა
კუთხ. კახ.
სარეველა მცენარეა ერთგვარი, პურეულს ჰგავს, მაგრამ დაბალია (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
14 თაგვმარიობა, ჩიტმარიობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგვმარიობა, ჩიტმარიობა
კუთხ. იმერ.
მარიობის შემდეგ იციან: ვინც ამ დღეებს იმარხულებს, მას თაგვისა და ჩიტისაგან არაფერი ევნებაო (ვ. ბერ.).
|
|
15 თაგუასანა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგუასანა-ჲ
კუთხ. მესხ.
ქვემძრომი, ჩუმჩუმა და ცბიერი კაცის მეტსახელია (ი. მაისურ.).
|
|
16 თაგუნაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაგუნაობა
კუთხ. რაჭ.
ბავშვთა თამაშია ერთგვარი (ვ. ბერ.).
|
|
17 თადარუქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თადარუქ-ი
კუთხ. ფერეიდნ.
თადარიგი, წინასწარ სამზადისი (დიალექტ., 629).
|
|
18 თავ-თავადაჸ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავ-თავადაჸ
კუთხ. თუშ.
ცალ-ცალკე (თ. უთურგ.).
|
|
19 თავ-ლაში - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავ-ლაში
კუთხ. ფშ.
თავი და ტუჩები (ვაჟა, I, ა. შან.).
|
|
20 თავა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავა
კუთხ. მესხ.
თუნუქის ოთხკუთხედი ფართო ტაფა ნამცხვრისათვის (ი. მაისურ.).
|
|
21 თავადაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავადაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ცალკე, მარტო, მარტოკა (თ. უთურგ., დიალექტ., 681).
|
|
22 თავათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავათ
კუთხ. აჭარ.
სხვებთან საუბარში ქმრის სახელწოდება ცოლისათვის (შ. ნიჟარ.).
„თავათ, ბაღნების ბაბაჲ ხომ არ დაგინახავს?"
|
|
23 თავალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავალა
კუთხ. მესხ.
აღმართი გზაში (”კომუნისტი“, №157, 1968).
|
|
24 თავან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავან-ი
კუთხ. გურ., იმერ., ქიზიყ., ზ. აჭარ., მესხ.
თურქ. tavan
არე ჭერსა და სახურავს შორის. ზამთარში იქ ინახავენ ხილეულსა და სხვ. (ს. ჟღ.); სხვენი (ვ. ბერ.,; ს. მენთეშ., შ. ნიჟარ.): სხვენი (ვ. ბერ.; ს. მენთეშ., შ. ნიჟარ.): სხვენი, „ოდის თავი“ (დიალექტ., 657); სახლის ჭერი (ი. მაისურ.).
|
|
25 თავანკარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავანკარ-ი
კუთხ. ქართლ.
თავი, არჩეული, საუკეთესო; წმინდა, შეურეველი, (შ. ძიძ.,ნ. კეცხ., პ. ხუბ.) შდრ.: ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
„თ ა ვ ა ნ კ ა რ ი ღვინო.“
კუთხ. მთიულ.
კარგი, საუკეთესო, ჭკვიანი (კაცი) (ლ. კაიშ.).
|
|
26 თავანკარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავანკარა
კუთხ. ლეჩხ.
არაჩვეულებრივი, კარგი (მ. ალავ., 1)
|
|
27 თავანკარად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავანკარად
კუთხ. კახ.
უნაკლოდ, მთლიანად, წმინდად, შეურევლად, პირველხარისხოვნად (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
28 თავარა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავარა-ჲ
კუთხ. ინგილ.
წისქვილის ბორბალი (მ. ჯან.).
|
|
29 თავარიელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავარიელა
კუთხ. მოხ.
როდესაც ნადირს გაატყავებენ, თუ თავის ტყავიც გააყოლეს, იტყვიან „თ ა ვ ა რ ი ე ლ ა გაჰყვაო“ (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).
იხ. აგრეთვე: თავრიელი, თავრიელა
|
|
30 თავასათობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავასათობა
კუთხ. ფერეიდნ.
არაბ.-სპ. tavassut
შუამავლობა, მოსარჩლეობა (დიალექტ., 629).
|
|
31 თავაქალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავაქალ-ი
კუთხ. მესხ.
გულუბრყვილო, მიამიტი ადამიანი (ი. მაისურ.).
|
|
32 თავბორუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავბორუა
კუთხ. რაჭ.
მსხვილთავიანი კაცი (მ. ალავ.).
|
|
33 თავბრუტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავბრუტ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
თავბრუ (დიალექტ., 606).
|
|
34 თავბურთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავბურთა
კუთხ. ფშ.
იხ. აგრეთვე: კოწიწბურთა
|
|
35 თავგადანაყარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავგადანაყარ-ი
კუთხ. მთიულ., თიან.
თავგადასავალი (ლ. კაიშ., დიალექტ., 598).
|
|
36 თავგადასაგდებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავგადასაგდებ-ი
კუთხ. ზ. იმერ., რაჭ.
ქორწილის დროს ნეფე-პატარძლის მისალოცი, საჩუქარი (ბ. წერეთ.; დიალექტ., 684).
|
|
37 თავგაღმ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავგაღმ
კუთხ. ხევსურ.
ქვევით, წყლის დინების მიმართულებით (დიალექტ., 552).
თავგზიან-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ.
ჭკვიანი, გონიერი, ყოჩაღი (დიალექტ., 591); ყოჩაღი, ყველაფრის მომხერხებელი( თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
38 თავგიდელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავგიდელა-ი
კუთხ. გურ.
უშნოდ გრძელთავა (გ. შარაშ.).
|
|
39 თავგრაგნილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავგრაგნილ-ი
კუთხ. ხევსურ.
ნაქარგის (ნაქსოვის) სახეა ერთგვარი (ს. მაკალ., ა. ჭინჭარ., 262).
|
|
40 თავდათავ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავდათავ
კუთხ. მთიულ.
თანატოლად, თანაბრად (ლ. კაიშ.).
|
|
41 თავდაყირა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავდაყირა
კუთხ. კახ.
ჭორტანა (ა. მაყ.).
|
|
42 თავდგომელაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავდგომელაობა
კუთხ. რაჭ.
ბავშვთა თამაშია: ერთი მოთამაშეთაგანი დაჩოქილია, მეორე თავს ადგას მცველად, დანარჩენები შორიახლო დგანან და ცდილობენ დაჩოქილს მიეპარონ და ჩაარტყან. მცველი დამცემთ იგერიებს და თუ რომელიმე მათგანი „დაშჭრა“, „დაჰკოდა“, მას დააჩოქებს და ამრიგად თამაში გრძელდება (ვ. ბერ.).
|
|
43 თავდგურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავდგურ-ი
კუთხ. აჭარ.
მეთვალყურე, მეთვალთვალე, ზედამხედველი (შ. ნიჟარ.).
|
|
44 თავდღიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავდღიან-ი
კუთხ. მოხ.
ყოჩაღი, მოხერხებული (ო. ქაჯ.).
|
|
45 თავეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავეთ-ი
კუთხ. მესხ., მოხ.
თავიანთი, „თ ა ვ ე თ ეზოში“ (დიალექტ., 651, 561) შდრ.: დ. ჩუბ.; ქეგლ.
|
|
46 თაველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაველ-ი
კუთხ. გურ., აჭარ., იმერ., ლეჩხ.
თავთავი ღომისა; თავთავი (კ. გვარ., 947; ს. ჟღ., ვ. ბერ., დიალექტ., 676, 657). შდრ.: საბა, ქეგლ.
|
|
47 თაველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაველა
კუთხ. ოკრიბ.
ყვითელი ძურწა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
48 თავთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავთ-ი
კუთხ. მესხ.
თავზე დასაბურავი, თავსაბურავი (ი. მაისურ.).
კუთხ. მოხ.
პირველად გამოსული არაყი (ო. ქაჯ.).
|
|
49 თავთავკვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავთავკვალ-ი
კუთხ. ქართლ.
ხნულის თავზე წყლის სადენლად გადაჭრილი კვალი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№131, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
50 თავთიკონა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავთიკონა
კუთხ. კახ.
მკის შემდეგ მოგროვილი ნარჩენი თავთავების შეკვრა, კონა (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
51 თავთიშება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავთიშება
კუთხ. ქართლ.
კვერის დაკვრა; რ ა ს უ თ ა ვ თ ი შ ე ბ შ ე ნ რაღა კვერს უკრავ შენ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
თავთუხ-ი
კუთხ. ქიზიყ., კახ., ლეჩხ.
ხორბლის ჯიშია, იკეთებს ფხიან ოთხკუთხა თავთავს, მსხვილმარცვალა, ყვითელი ფერისაა (ს. მენთეშ.; გ. მაჭავარ., 286; დიალექტ., 676).
იხ. აგრეთვე: თანთუხი
|
|
52 თავთხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავთხე
კუთხ. ქიზიყ.
დიდი ტაბიკი, ურმის თავშია ჩაყრილი ერთმანეთზე გადადებული ხელნების თავების შესაკვრელად და ურმის თავის უღლის დასაჭერად (ს. მენთეშ.).
|
|
53 თავიბიჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავიბიჯა
კუთხ. მთიულ.
დღეობაში დეკანოზისათვის მირთმეული საჭმელი (ლ. კაიშ.).
|
|
54 თავიენთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავიენთ-ი
კუთხ. მესხ.
იხ. აგრეთვე: თავეთი
|
|
55 თავითფერულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავითფერულ-ი
კუთხ. თუშ.
ერთგვარი ხმალია (ი. ბუქურ., 132).
|
|
56 თავინათქვამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავინათქვამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
სიტყვის კაცი, ნათქვამს რომ უთუოდ გაიყვანს, ნათქვამს რომ აღარ გადათქვამს; კერპი (ს. მენთეშ.).
|
|
57 თავის ძაგუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავის ძაგუნ-ი
კუთხ. გურ.
თავის ქანება თანხმობის ან ქადილის ნიშნად (გ. შარაშ.).
|
|
58 თავისანაბრება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავისანაბრება
კუთხ. კახ.
თავისთავის დაკმაყოფილება (ა. მარტ., გ. იმნ.).
თავისახლ-ი
კუთხ. გურ.
გათხოვილი ქალისათვის მშობლების კერა, სახლი (ს. ჟღ.).
|
|
59 თავისგადანაყარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავისგადანაყარ-ი
კუთხ. მთიულ.
თავგადასავალი (დიალექტ., 567).
|
|
60 თავისიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავისიან-ი
კუთხ. ფშ.
მოკეთე, ნათესავი (ი. ჭყონ.)
შდრ.: ქეგლ.
|
|
61 თავისმელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავისმელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
თამადა (ქ. ძოწ.).
თავისწვერაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ჯიუტი, თავისნება კაცი (თ. უთურგ.).
|
|
62 თავიფასობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავიფასობა
კუთხ. მთიულ., გუდამაყრ.
მეტად ძვირფასი, ყველაზე ძვირფასი (ე. ვირსალ.).
|
|
63 თავკავა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკავა-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: სხაპი
|
|
64 თავკავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკავ-ი
კუთხ. რაჭ., იმერ., ლეჩხ.
მარხილი, რომლითაც დიდ დაქანებაზე ზამთარში შეშას ეზიდებიან ხელით (ვ. ბერ.; მ. ჩიქ.).
თავკაპ-ი
კუთხ. მესხ.
საქონლის საბლის გასაყრელი რკალი („კომუნისტი“, №190, 1967).
|
|
65 თავკარგობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკარგობა
კუთხ. მოხ.
თავის გამოჩენა (ო. ქაჯ.).
|
|
66 თავკატუშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკატუშა
კუთხ. ზ. იმერ.
ბაყაყის შვილი (მ. ალავ., 3).
|
|
67 თავკაუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკაუნა
კუთხ. ფშ.
თავმოკაული (ვაჟა, IV, ა. შან.).
|
|
68 თავკაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკაც-ი
კუთხ. თიან.
ხევისბერი, სოფლის არჩეული, რომელიც ხატის შენაწირს თადარიგს აძლევდა, მლოცველთ ღმერთს შეავედრებდა, საერო საქმეებსაც განაგებდა (დიალექტ., 598). შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
69 თავკვეთილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკვეთილა
კუთხ. ქიზიყ.
პლატო, ქუდური ვაკიანი გორა (ს. მენთეშ.).
|
|
70 თავკუდმატ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავკუდმატ-ი
კუთხ. ფშ.
ცუდი, უვარგისი მატყლი, მატყლის ნარჩენი (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
თავლაღ-ი
კუთხ. თუშ.
ცხენის ეპითეტია, ყოჩაღი, ფიცხი ცხენი, რომლის შეკავება არც ისე ადვილია (თ. უთურგ.).
შდრ.: ქეგლ.
|
|
71 თავმიცემულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავმიცემულ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
უყურადღებო, თავმინებებული ადამიანი, საქმის დამგდები (ს. მენთეშ., დამ).
|
|
72 თავმოდგმულა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავმოდგმულა-ჲ
კუთხ. მესხ.
ძალიან გავსებული პირთამდე (ი. მაისურ.).
|
|
73 თავმონაწიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავმონაწიერ-ი
კუთხ. გურ.
ერთიმეორეზე მიყოლებული წვრილშვილი (გ. შარაშ.).
.
|
|
74 თავმტკივანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავმტკივანა
კუთხ. მთიულ.
ჩვეულებრივი ცერცველა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
75 თავნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავნ-ი
კუთხ. მოხ.
ღორღი ან სხვა რამ, რაც თან მოაქვს ადიდებულ მდინარეს (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).
კუთხ. ქართლ.
შესანახად მიბარებული ძროხა- თ ა ვ ნ ი - პატრონისაა, ნაშენი სანახევროა და წველა კიდევ შემნახველისა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
კუთხ. მთიულ.
იმდენივე ბატკანი, რამდენი ცხვარიც წავიდა ზამთრის საძოვარზე (ლ.კაიშ.).
|
|
76 თავნამატიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავნამატიან-ი
კუთხ. მესხ.
თავგზააბნეული, შტერი, დაბნეული (ი. მაისურ.).
|
|
77 თავნასკო ჩალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავნასკო ჩალა
კუთხ. ქიზიყ.
ფოჩივით თავიანი ჩალა (ს. მენთეშ.).
|
|
78 თავნახარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავნახარა
კუთხ. ხევსურ.
ნაქარგის (ნაქსოვის) სახეა ერთგვარი (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 262).
|
|
79 თავნიერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავნიერა
კუთხ. ფშ.
თავი (ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკ.).
|
|
80 თავნიორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავნიორა
კუთხ. გურ.
უცუნა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: სათოვლია
|
|
81 თავნიოს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავნიოს-ი
კუთხ. გურ.
მცენარეა ერთგვარი (კ. გვარ., 947).
|
|
82 თავრელაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავრელაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
კნ. თავი (თ. უთურგ.).
|
|
83 თავრეჟულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავრეჟულ-ი
კუთხ. მესხ., ქსნის ხეობ.
ხეჭეჭური მსხალია (ი. მაისურ.; ვ. სომხიშვ.).
იხ. აგრეთვე: თავრუჯული
|
|
84 თავრიელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავრიელ-ი
კუთხ. ქართლ., ზ. აჭარ.,ქიზიყ., ხევსურ., მოხ., ინგილ.
ძროხის, ხარის თუ კამეჩის თავის ტყავი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); საქალამნე თავის ტყავი (შ. ნ იჟარ.); თ ა ვ რ ი ა ლ საქონლის თავ-ქალის ტყავი (მ. ჯან.); თ ა ვ რ ი ა ლ ა-ჲ საქონლის თავის ტყავი (ო. ქაჯ.).
|
|
85 თავრიელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავრიელა
კუთხ. ხევსურ., მთიულ.
თავი (დიალექტ., 552); საქონლის გატყავებული თავის ტყავი (ლ. კაიშ.).
|
|
86 თავროკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავროკა-ი
კუთხ. გურ.
პატარა და მაგართავიანი (ა. ღლ.).
|
|
87 თავრუჯულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავრუჯულ-ი
კუთხ. გურ.
მსხლის ჯიშია ერთგვარი (ს. ჟღ.).
იხ. აგრეთვე: თავრეჟული
|
|
88 თავსაპარს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსაპარს-ი
კუთხ. ინგილ.
მკვდარზე შავების გასახდელი და თავ-წვერის საპარსი დღე (მ. ჯან.).
|
|
89 თავსაბან-ი მიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსაბან-ი მიწა
კუთხ. გურ.
ასკანის (მახარაძის რ.) თიხა, ასკანიტი (გ. შარაშ.).
|
|
90 თავსაბეჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსაბეჭ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
ტკეჩი რითაც შემოურაგვავენ თავს გოდრებსა და კალათებს (ბ. წერეთ.).
იხ. აგრეთვე: ტკეჩი
|
|
91 თავსავა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსავა/ე,-ი
კუთხ. გურ.
ჩიტია ერთგვარი (ს. ჟღ.).
თავსაია
კუთხ. ქიზიყ.
თავდაუბურავი ქალი, უქუდო, მანდილმოუხვეველი, უმანდილო, მარტო ჩიხტი-კოპისა და ლეჩაქის ამარა (ს. მენთეშ.).
|
|
92 თავსაპირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსაპირ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ღვლეჭი ურმის, ან მარხილის ფრჩხილების თავსაკრავი (მ. ჩიქ.).
|
|
93 თავსართაულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსართაულა
კუთხ. მთიულ.
დიდი კუნძი, რომელიც კერაში შეკეთებული ნელ-ნელა იწვის (ლ. კაიშ.).
|
|
94 თავსახურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსახურა
კუთხ. ფშ.
სახურავიანი თაბახი ან ქვაბი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.)
|
|
95 თავსვილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსვილა
კუთხ. ხევსურ.
სათიბი ბალახია ერთგვარი (ა. ჭინჭარ., 225).
|
|
96 თავსკვნილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსკვნილ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
კოროლის ერთი შეკვრა, მახის ამოთხრილი ღეროების თავის მოგრეხით გამოსკვნილი კონა (დიალექტ., 676); ზანდურისა და მახის ღეროები ნაგებობის სახურავად („კომუნისტი", №157, 1968).
იხ. აგრეთვე: კოროლი, მახა
|
|
97 თავსნიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსნიერ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ჭკვიანი, თავის ჭკუაზე მყოფი (ს. მენთეშ.).
|
|
98 თავსრაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსრაკ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
თავსაკრ-ი, ჩიხტზე გადაკრული ხავერდი ან აბრეშუმი, მოქარგული აბრეშუმის ძაფით ან ოქრომკედით (ბ. წერეთ.).
|
|
99 თავსრაკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსრაკა-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თავსრაკი
|
|
100 თავსუილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავსუილა
კუთხ. მოხ.
ერთგვარი მაღალი ბალახია (დიალექტ., 561).
|
|
101 თავტალიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავტალიკ-ი
კუთხ. ფშ.
თავისუფალი, მარტოკა; შილიფად ჩაცმული, პერანგა (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
102 თავტიკა ქათამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავტიკა ქათამ-ი
კუთხ. გურ.
თავსა და კისერზე ბუმბულგაცლილი ქათამი (გ. შარაშ.).
|
|
103 თავუღელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავუღელ-ი
კუთხ. ქართლ.
უღელი, რომელიც გუთანში სულ წინა უღელ ხარებს ადგას (დიალექტ., 637).
|
|
104 თავუძებარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავუძებარ-ი
კუთხ. ფშ.
თავგამოუჩენებელი, სახელმოუხვეჭელი (ი. ქეშიკ.).
|
|
105 თავუხლარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავუხლარა
კუთხ. გურ.
თავაშვებული, თავზე ხელაღებული (პ. ჯაჯან.); თავაგდებული; უნიათო, გაუგებარი (გოგოლეისუბანი, მ. და ქ. სიხარულიძეები).
|
|
106 თავქაჯშაყრილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავქაჯშაყრილ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
გადარეულსავით რომ დარბის, იმაზე იტყვიან (ს. მენთეშ.).
|
|
107 თავქედურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავქედურ-ი
კუთხ. იმერ.
თავხედი, ქედმაღალი, თავზეხელაღებული, უშიშარი (პ. ჯაჯან., X).
|
|
108 თავქეიფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავქეიფა
კუთხ. ქიზიყ.
თავნება, ურეჟიმო ადამიანი, რაც მოეპრიანება, იმას ჩადის (ს. მენთეშ.).
|
|
109 თავქვაისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავქვაისა
კუთხ. ფშ.
ქვემოური; ქვემოთ რომაა, ის წყალი (დიალექტ., 591).
|
|
110 თავქვართ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავქვართ-ი
კუთხ. ფშ.
დაღმართი (ი. ქეშიკ.).
|
|
111 თავქვიაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავქვიაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
დაღმართი (თ. უთურგ.).
თავქუჩეჩა
კუთხ. იმერ.
ვარკანაფა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
112 თავღორა ურემ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავღორა ურემ-ი
კუთხ. მესხ.
ძნის საზიდი ურემი (ი. მაისურ.).
|
|
113 თავყანთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავყანთა
კუთხ. ზ. იმერ.
უკან გადახრილი, გადაწონილი (ქ. ძოწ.).
|
|
114 თავყვავილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავყვავილა
კუთხ. ლეჩხ.
თავშავა, ბალახია ერთგვარი (ა. მაყ.).
|
|
115 თავყვითელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავყვითელა
კუთხ. ფშ., ქიზიყ.
ფარსმანდუკი (ა. მაყ.); ბალახია ერთგვარი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: ტერფაბუერა, მელისკუდა
|
|
116 თავყინულა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავყინულა-ჲ
კუთხ. მესხ.
გულცივი, უდარდელი ადამიანი (ი. მაისურ.).
|
|
117 თავყუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავყუმ-ი
კუთხ. მესხ.
თ ა ვ ყ უ მ ი გ ა დ ა ა ს კ დ ა ხვითქი გადაასკდა, მეტისმეტად დაიღალა, ოფლში გაიწურა (ი. მაისურ.).
|
|
118 თავშავა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავშავა-ი
კუთხ. გურ., მთიულ.
ფრინველია (ა. ღლ.); სამკურნალო მცენარეა (ს. მაკალ., მთიულ.).
|
|
119 თავშანახულ-ი კაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავშანახულ-ი კაც-ი
კუთხ. ქიზიყ.
კაცი, მუშაობას რომ თავს არიდებს, შეგნებულად რომ არ მუშაობს (ს. მენთეშ.).
|
|
120 თავჩალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავჩალა
კუთხ. იმერ., ოკრიბ.
უმარცვლო თავთავი (ვ. ბერ.); სიმინდის უტარო ღერო ან ღომის უმარცვლო ღერო (მ. ალავ.).
|
|
121 თავჩითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავჩითა
კუთხ. ფშ.
თავშალი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
122 თავჩიჩმაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავჩიჩმაგ-ი
კუთხ. ფშ.
ქუდისებური თავსახურავი ქალისა (ი. ქეშიკ.).
|
|
123 თავცეცხლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავცეცხლა
კუთხ. აჭარ., იმერ.
ასისთავა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ნეგო
კუთხ. ლეჩხ.
კრაზანა (ქეგლ)
თავცეცხლკიდება
კუთხ. გურ.
მოუცლელობა, მეტისმეტად დატვირთულობა (გ შარაშ.).
|
|
124 თავწვერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავწვერა
კუთხ. ფშ., ქიზიყ.
თავნება, თავისნათქვამა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.; ს. მენთეშ.)
შდრ.: ქეგლ.
|
|
125 თავწნელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავწნელ-ი
კუთხ. მთიულ.
მავთულის ან ხის წნელი, რომლითაც ურემი ან მარხილია შეკრულია (ს. მაკალ.; ლ. კაიშ.).
|
|
126 თავწყალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავწყალ-ი
კუთხ. ფშ.
თავგზა (ი. ქეშიკ.).
|
|
127 თავჭილაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავჭილაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
მთის ჩიტია (პ. ხუბ.).
|
|
128 თავხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავხე
კუთხ. ზ. იმერ., ქიზიყ.
სახლის შუა დირე, რომელზეც დაყრდნობილია სახურავი (ბ. წერეთ) ქოხის, საბძლის, გომისა და მისთ. სათავე, რომელიც გადებულია შიგნით დასობილ ორ ბოძზე და რომელზედაც დაწყობილია კავი (ს. მენთეშ.).
|
|
129 თავხე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავხე-ჲ
კუთხ. ინგილ.
ურმის მკლავებში უღლის დასამაგრებელი ჩხიანი გასაყრელი (მ. ჯან.).
|
|
130 თავხო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავხო
კუთხ. იმერ.
დაავადებული სიმინდის ტარო (ვ. ბერ.).
|
|
131 თავხრილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავხრილ-ი
კუთხ. ფშ.
კომბალი (ი. ჭყონ.).
|
|
132 თავხსნილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავხსნილ-ი
კუთხ. მთიულ.
თავისუფალი (ლ. კაიშ.).
|
|
133 თავხუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავხუა
კუთხ. იმერ.
სიმინდის ავადმყოფობა: ტაროს ნაცვლად შავ სოკოს იკეთებს, ხმარობენ წამლად (ი. ქავთ.).
|
|
134 თავხურვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავხურვა
კუთხ. გურ.
ქალის თავსამკაული, ჩიხტი-კოპი; თ ა ვ დ ა ხ უ რ უ ლ ი ქალ-ი, რომელსაც ჩიხტი-კოპი ახურავს (ა. ღლ.).
|
|
135 თავჯოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავჯოხ-ი
კუთხ. მთიულ.
ღერძი, რომელიც მარხილს წინა აქვს გადებული (ლ. კაიშ.).
|
|
136 თავჴელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თავჴელ-ი
კუთხ. მოხ.
თანატოლი (შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
137 თათ-ი, თათნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათ-ი, თათნ-ი
კუთხ. ხევსურ.
ხელით შინ ნაქსოვი ფეხსაცმელი (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 261).
კუთხ. მთიულ.
წინდის ნაწილი წვერიდან ქუსლამდე (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ხევსურ.
კაცის ტალავარია (ა. ჭინჭარ., 264).
|
|
138 თათაბო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათაბო
კუთხ. თუშ.
ნაცარქათამა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
139 თათალკომზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათალკომზ-ი
კუთხ. ქართლ.
ბალახია ერთგვარი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
140 თათამა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათამა-ი
კუთხ. მოხ.
მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თათაბო
|
|
141 თათან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათან-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ცახცახი, კანკალი ნდომისაგან, აქედან ა თ ა თ ა ნ ე ბ ს (ს. მენთეშ.).
|
|
142 თათარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათარა
კუთხ. ქიზიყ., ქართლ.
ფელამუში, ხორბლის ფქვილით მოკიდებული ბადაგის ფაფა, რომელშიც ჩურჩულებს ავლებენ (ს. მენთეშ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. იმერ.
ღველფში დახეთქილი სიმინდი , ბატი-ბუტი (ქეგლ).
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: ბუთარა
|
|
143 თათარახ-ი, მოთათარახება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათარახ-ი, მოთათარახება
კუთხ. გურ.
საქმის სწრაფად, მაგრამ უწესოდ და ცუდად გაკეთება (გ. შარაშ.).
|
|
144 თათაულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათაულ-ი
კუთხ. ყიზლ.- მოზდ.
თხრილი; ღელე (დიალექტ., 602).
|
|
145 თათებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათებ-ი
კუთხ. ქართლ.
ურმის წინა ნაწილი, რაშიაც უღელი უყრია (ი. ჭყონ.).
თათლიშ-ი
კუთხ. იმერ.
პირფერობა, ლაციცით შეყოლება (ი. ქავთ.).
|
|
146 თათმან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათმან-ი
კუთხ. მთიულ.
მოქსოვილი ძირი, რომელიც დახეულ წინდას გამოეკერება (ლ.კაიშ.).
|
|
147 თათმანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათმანა
კუთხ. მთიულ.
შალის ქსოვის სახე (ლ. კაიშ.)
|
|
148 თათპაჭიჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათპაჭიჭა
კუთხ. ფშ., თიან.
მაღალყელიანი წინდები („კომუნისტი“, №157, 1968).
|
|
149 თათსაფუჴარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათსაფუჴარ-ი
კუთხ. ხევსურ.
შინმოქსოვილი წინდა-ხელთათმანი (ა. ჭინჭარ., 261).
|
|
150 თათურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათურ-ი
კუთხ. მოხ.
იხ. აგრეთვე: თათსაფუჴარი
|
|
151 თათურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათურა-ი
კუთხ. გურ.
ბატიბუტი (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: თათარა 2
|
|
152 თათუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათუხ-ი
კუთხ. მთიულ., ქართლ.
გემრიელი პური (ე. ბაბუნ., 271; ლ. კაიშ.).
იხ. აგრეთვე: თავთუხი
|
|
153 თათხუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თათხუნ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ქალის ან ბავშვის უფრთხილო სვლას ტალახიან გზაზე; თ ა თ ხ უ ნ ა ტალახში ამოთითხნილი მოწანწალე (მ. ალავ, 2).
|
|
154 თაია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაია
კუთხ. ქიზიყ.
თურქ. taya
ერთად დადგმული რამდენიმე (ათი და მეტი) ურემი ძნა (ს. მენთეშ.).
კუთხ. ხევსურ.
ამოხვეული ბაწარი (ქეგლ).
|
|
155 თაინად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაინად
კუთხ. მთიულ.
ნამდვილად, ზუსტად (ლ. კაიშ.).
|
|
156 თაკარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაკარა
კუთხ. გურ.
დიდი სიცხე, პაპანაქება სიცხე (ს. ჟღ.) გ ა თ ა კ ა რ ე ბ უ ლ-ი გაცხელებული, გაალებული (ა. ღლ.).
კუთხ. მესხ.
წყობა, წყობისად დალაგებული რამ (ი. მაისურ.). შდრ.: საბა. ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
თელი თ ა კ ა რ ა შეშა დასწვა.“
კუთხ. იმერ.
ერთმანეთზე დაწყობილ კეცებში ჩასმული მჭადები (ქეგლ).
|
|
157 თაკილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაკილ-ი
კუთხ. გურ., ქართლ., კახ.
უკადრისობა, შეუფერებლად ცნობა; ი თ ა კ ი ლ ა, იუკადრისა; ს ა თ ა კ ი ლ ო საუკადრისო, სამარცხვინო (ს. ჟღ.). შდრ.: საბა. ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
158 თალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალ-ი
კუთხ. მთიულ., გუდამაყრ., მოხ.
რკინის სალტე (ე. ვირსალ.; ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ.); თალა-ჲ (ო. ქაჯ.).
|
|
159 თალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალა
კუთხ. მთიულ.
იხ. აგრეთვე: თალი
|
|
160 თალაბულის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალაბულის-ი
კუთხ. გურ.
აბრეშუმის სარტყელი (კ. გვარ., 947; გ. შარაშ.).
|
|
161 თალათინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალათინ-ი
კუთხ. ფშ.
დამუშავებული, რბილი ტყავი, რომლისგანაც ფეხსაცმელს, ქალამნებს კერავდნენ (ი. ქეშიკ.).
|
|
162 თალამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხაჩაკლით ან ფიწლით ერთ ჯერზე ასაღები დატკეპნილი თივა ან ძეძვი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: ხაჩაკალი
|
|
163 თალამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხაჩაკლით ან ფიწლით ერთ ჯერზე ასაღები დატკეპნილი თივა ან ძეძვი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: ხაჩაკალი
|
|
164 თალანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალანგ-ი
კუთხ. მესხ.
კიტრის, საზამთროს, ნესვის და მისთანათა შტოები, კვლებზე გადაწვენილი (ი. მაისურ.).
|
|
165 თალარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალარ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
გამოღრმავებული ადგილი მდინარეში, ქვის ან ხის ძირების ქვეშ, შიგ თევზი იცის (ქ. ძოწ.).
|
|
166 თალაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალაშ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. telăș
გარჯა, შრომა, შფოთი, მოუსვენრობა (შ. ნიჟარ.) .
|
|
167 თალაშ-ი ქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალაშ-ი ქვა
კუთხ. ქიზიყ.
მომსხო გრძელი ქვა, კედლის კუთხეებსა და საშენ მხარეს იხმარება, რომ კედელი მაღლა აიყვანოს (ს. მენთეშ.).
|
|
168 თალია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალია
კუთხ. ქიზიყ., მოხ., ლეჩხ.
ერთხანს, ერთ წამს (ს. მენთეშ.); წყება, ჯერი, ხელი; ე რ თ ი თ ა ლ ი ა ერთი ხელი, ერთი წყება, ერთი ჯერი, ერთი პირობა (დიალექტ., 561); ჯერი (მ. ჩიქ.); ნაჭერი, ნაგლეჯი (მ. ალავ., 1).
|
|
169 თალიშ-ი ხახვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალიშ-ი ხახვ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ.
უთავო, ფოჩიანი ხახვი, მწვანილად საჭმელი ხახვი (ს. მენთეშ.); ჭლაკვი (ა. მაყ.).
|
|
170 თალიშათ ყოფნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალიშათ ყოფნა
კუთხ. იმერ.
თავისუფლად, მოცლით, ლაღად ყოფნა (ი. ქავთ.).
|
|
171 თალხ-ი ფქვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალხ-ი ფქვილ-ი
კუთხ. კახ.
მოშავო ფერის ფქვილი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
172 თალხნად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თალხნად
კუთხ. ქართლ., ზ. იმერ.
თავისუფლად, ხალვათად (გ. შატბერ., 57; ქ. ძოწ.).
|
|
173 თამაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თამაზ-ი
კუთხ. მესხ.
ერთგვარი ქლიავია (ი. მაისურ.).
|
|
174 თამალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თამალ-ი
კუთხ. ჯავახ.
თურქ. temel
საძირკველი, ფუძე; შთამომავლობა (დიალექტ., 647).
|
|
175 თამამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თამამ-ი
კუთხ. ქართლ.
არაბ. tamam
ტოტი, კარგად განვითარებული და გაზრდილი (დიალექტ., 637).
თამბულა
კუთხ. მესხ.
დიდი წვიმისაგან მოულოდნელად მოვარდნილი ღვარი, ერთბაშად ჩავარდება მდინარის წმინდა წყალში და თევზებს დააბრამავებს. ამაზე იტყვიან; თ ა მ ბ უ ლ ა ჩავარდა წყალშიო (ი. მაისურ.).
|
|
176 თამზარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თამზარა
კუთხ. აჭარ.
ერთგვარი ძველებური ჯგუფური ცეკვაა (შ. ნიჟარ.).
|
|
177 თამთამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თამთამ-ი
კუთხ. ფშ., ქიზიყ.
ნძრევა, რხევა (ვაჟა-ფშ., მც. ლექს.; ს. მენთეშ.).
|
|
178 თამრომსხალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თამრომსხალ-ი
კუთხ. კახ.
კალოს მსხალი, თიბათვის მსხალი, ივნისში მწიფდება (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
179 თანამტან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანამტან-ი
კუთხ. რაჭ.
თანამგზავრი (შ. ძიძ., 206).
|
|
180 თანარს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანარს-ი
კუთხ. გურ., იმერ.
სიმინდის უვარგისი ღეროები, ამოსული დედა ღეროს გვერდით (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: ბიჭა-ბიჭა
|
|
181 თანაქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანაქ-ი
კუთხ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თანაქა
|
|
182 თანაქა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანაქა
კუთხ. გურ., იმერ.
თუნუქის ჭურჭელი, სანავთე (გ. შარაშ., დიალექტ., 670).
|
|
183 თანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანგ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
დურგლის ხელსაწყოა ერთგვარი (ს. მენთეშ.).
|
|
184 თანგირა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანგირა
კუთხ. კახ., ქიზიყ., ფშ.
უყურო, მოზრდილი სპილენძის ქვაბი, არასანიადაგოდ სახმარი (ა. მარტ., გ. იმნ.); შუათანა ქვაბი შეჭამანდის გასაკეთებლად (ს. მენთეშ.; დიალექტ., 606); პატარა სპილენძის ქვაბი, პირგადაწეული, რომელიც ჩვეულებრივ ზედადგარზე დაიდგმის (ვაჟა, III, ა. შან.); ჩალხანა (საბა).
|
|
185 თანთელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანთელა-ი
კუთხ. გურ.
სარი, მთელი ნიგოზი (კაკალი), თხილი; გ ა მ ო თ ა ნ თ ლ ვ ა უკეთესი კაკლის ან თხილის გამორჩევა (გ. შარაშ.).
”აი თხილი კი გამოგითანთლავს და“...
|
|
186 თანითანაზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანითანაზე
კუთხ. მთიულ.
წყლის გაყოლებით (ლ. კაიშ.).
|
|
187 თანიობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანიობა
კუთხ. ქიზიყ., ფშ.
გუება, ატანა, მოთმენა (ს. მენთეშ., ვაჟა. III, ა. შან.).
|
|
188 თანიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანიშ-ი
კუთხ. გურ.
თურქ. taniș, ნაცნობი
შეთამამებული (გ. შარაშ.).
|
|
189 თანმომყოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანმომყოლ-ი
კუთხ. იმერ.
დედინაცვლის შვილი (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექს.).
|
|
190 თანყ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თანყ
კუთხ. ინგილ.
ცულის ხმა; ა თ ა ნ ყ ე ბ ს ცულს სცემს, ახმაურებს (მ. ჯან.).
|
|
191 თაოდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაოდ
კუთხ. ხევსურ., მოხ.
თავად, თვითონ (დიალექტ., 561).
|
|
192 თარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარა
კუთხ. ლეჩხ.
გამოქვაბული კლდეში (მ. ალავ., 1).
იხ. აგრეთვე: თარანი, დარანი
|
|
193 თარან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარან-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
შეღრმავებული ადგილი ქვის ქვეშ, მდინარეში, სადაც თევზი იბუდებს; სამალავი, დარანი (ბ. წერეთ.).
იხ. აგრეთვე: თარა
|
|
194 თარაფ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარაფ
კუთხ. ინგილ.
|
|
195 თარგმელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარგმელა-ი
კუთხ. გურ.
მთარგმნელი, მარჩიელი, ქაღალდის გამშლელი (ა. ღლ.).
|
|
196 თარეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარეხ-ი
კუთხ. ოკრიბ.
გასაშრობ აგურთა მწკრივი (მ. ალავ.).
|
|
197 თარვალ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარვალ
კუთხ. ინგილ.
ფარდული ბოსტანში (ა. შან., 349).
|
|
198 თართ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თართ-ი
კუთხ. მთიულ.
1. სუსტი, უღონო; 2. დანჯღრეული, გაწყალებული (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ქიზიყ.
ზუთხი, თევზების მეფედ ითვლება, უცხოა, სქელი ტყავი აქვს და მსხვილი ძვალი (ს. მენთეშ.) შდრ.; ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. მოხ.
სუსტი, შეუძლო (ო. ქაჯ.).
|
|
199 თართალება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თართალება
კუთხ. იმერ.
ცხელების დროს მაღალი ტემპერატურის გამო თრთოლვა (ვ. ბერ.).
|
|
200 თართვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თართვა
კუთხ. იმერ.
ძალზე დაქანცვა სიცხისაგან; ნაოფლარზე გაცივება (ვ. ბერ.).
|
|
201 თართქალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თართქალ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
ახალი, ნორჩი ბოსტნეული, ხახვი, ნიორი... ან ბალახეული მცენარე (შ. ნიჟარ.).
|
|
202 თართქლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თართქლ-ი
კუთხ. რაჭ., იმერ.
ძალიან ცხელი პური ან მჭადი (ქეგლ).
|
|
203 თარიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარიშ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: ვირისკვერცხა
|
|
204 თარნაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარნაკ-ი
კუთხ. იმერ.
ქენქრეხი, ანჩხლი ქალი (ი. ჭყონ.).
|
|
205 თარქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარქ-ი
კუთხ. მესხ., ფშ.
თურქ. terki
უნაგირის უკანა მხარე (ი. მაისურ.). საქონლის სხეულის ნაწილი კუდიდან ნეკნებამდე,- წელი (ქეგლ).
|
|
206 თარღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარღ-ი
კუთხ. მთიულ.
თაღი (ლ. კაიშ.).
|
|
207 თარყაუშობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარყაუშობა
კუთხ. ფშ.
ძალიან კოჭლობა (ა. შან., ლ. ლეონ.).
|
|
208 თარხანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარხანა
კუთხ. ქართლ.
თეთრი ხორბალი (ს. მენთეშ.).
|
|
209 თარჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თარჯ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ.
ხეზე ამოჭრილი ნიშნად საზღვრისა (ი. ჭყონ.); საზღვარი ტყეში (მ. ალავ., 1). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
210 თას-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თას-ი
კუთხ. თუშ., ხევსურ.
რქისაგან ან ხისაგან გაკეთებული ლუდის სასმელი ჭურჭელი (თ.უთურგ.); უპირატესად ვერცხლის სასმისი (ა. ჭინჭარ., 218). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. მთიულ.
ქორწილში სხვისთვის გადალოცილი თავისი ულუფა (ლ. კაიშ.).
|
|
211 თაუხლარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაუხლარ-ი
კუთხ. გურ.
თავუხლარი, თავაგდებული, უწვრთნელი, თავგასული (გ. შარაშ.).
|
|
212 თაფ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფ
კუთხ. ინგილ.
ტაფობი ადგილი (მ. ჯან.).
|
|
213 თაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფ-ი
კუთხ. ქართლ.
სათამაშო კოჭის ზურგი (კირიონი).
|
|
214 თაფვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფვა
კუთხ. ქიზიყ., კახ.
შემცხვარი პურის ერთბაშად აყრა და ჩაცვევნა თორნეში (დიალექტ., 606; ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
215 თაფთაფანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფთაფანა
კუთხ. მესხ.
ალიაქოთი, ჩხუბი, აურზაური (ი. მაისურ.).
|
|
216 თაფლანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფლანა
კუთხ. ფშ., თუშ.
შალამანდილი, მცენარეა, ფუტკარა (ა. მაყ.); თხილის ფოთოლზე გაჩენილი ტკბილი ცვარი (ლ. კაიშ.).
თაფლაყოჩ-ი
კუთხ. მესხ.
სათამაშო სასროლია. ბატის ფრთაში ან ხის ამოღარულ მილში გათლილ ჯოხს გაატარებენ, თავში საზამთროს ნაფცქვენს, ან კარტოფილის ნატეხს წამოაცმევენ, მილში ჩასმულ ჯოხს ერთბაშად მიაწვებიან და ნაფცქვენს გაისვრიან, გავარდნა ხმას გამოსცემს (ი. მაისურ.).
|
|
217 თაფლაწუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფლაწუა
კუთხ. აჭარ.
მც., ფურჩუმელა, შალამანდილი (შ. ნიჟარ.).
|
|
218 თაფობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფობა
კუთხ. ქართლ.
პურის ჩავარდნა თორნეში (თ. სალარ.).
|
|
219 თაფტა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფტა-ჲ
კუთხ. ინგილ.
თავთა, აბრეშუმის ქსოვილი (მ. ჯან.).
|
|
220 თაფხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაფხა
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ.
ღვინის სასმისი (ე. ვირსალ.).
|
|
221 თაქ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაქ
კუთხ. ქიზიყ.
ოღონდ (ს. მენთეშ.).
|
|
222 თაქარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაქარა
კუთხ. იმერ.
მოჭირებული სიცხე, პაპანაქება, ცეცხლი (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: თაკარა 1
|
|
223 თაქლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაქლა
კუთხ. ქიზიყ.
მომფერებელი, ფარისევლურად მოალერსე (ს. მენთეშ.).
|
|
224 თაქცეულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაქცეულ-ი
კუთხ. კახ.
იხ. აგრეთვე: ფრთაქცეული
|
|
225 თაღარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაღარ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ., ქსნის ხეობ., ინგილ.
თურქ. tagar
დიდი ქვევრი, რომელშიაც საწნახელიდან ჩადის ტკბილი (კირიონი; შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); თიხის დიდი ჭურჭელი, შუას ქვევით ქვევრივითაა, თითქოს მუცელზე გადაჭრილი ქვევრის ტანიაო. შიგ აყენებენ სხვადასხვა საღებავს, დაბღები ტყავს აწყობენ დასამუშავებლად (ს. მენთეშ.); მილი, საიდანაც ტკბილი გამოდის ნავიდან ყურძნის დაწურვის დროს (ვ. სომხიშვ.); კასრი (გ. იმნ.). შდრ.: ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. ზ. აჭარ., გურ.
ყანის საზღვარი (შ. ნიჟარ.); მ ო თ ა ღ რ ე მოსაზღვრე; გ ა თ ა ღ ა რ ე ბ ა საზღვრის გასწორება, გაშლა (ა. ღლ.).
თაღარა
კუთხ. გურ.
გაშლილი ველი (ა. ღლ., გურ.).
|
|
226 თაღლამა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაღლამა
კუთხ. კახ.
საფიცრე მასალა (ა.მარტ., გ. იმნ.).
|
|
227 თაღრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაღრ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: თაღარი
|
|
228 თაშ-ი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაშ-ი!
კუთხ. ხევსურ.
ვირის გადენისას, გასარეკად ნახმარი სიტყვა (ა. ჭინჭარ., 246).
|
|
229 თაჩო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაჩო-ჲ
კუთხ. თუშ.
მრ. რ. თ ა ჩ ო ე ბ-ი თვალები ბავშვის ენაზე (პ. ხუბ.).
|
|
230 თახახა, თახთახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თახახა, თახთახა
კუთხ. ქიზიყ.
თხელი ლავაში (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: უხა
თახთაშინ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხარაზის ხელსაწყო: ჩექმის ყელის კალაპოტია (ს. მენთეშ.)
|
|
231 თახთახ-ი, თიხთიხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თახთახ-ი, თიხთიხ-ი
კუთხ. გურ.
სქელი ფელამუშის ან ღომის დუღილის ხმა; ა თ ა ხ თ ა ხ დ ა, ა თ ი ხ თ ი ხ დ ა, ადუღდა; მ უ ა თ ი ხ თ ი ხ ა მოადუღა (ა. ღლ.).
კუთხ. ზ. იმერ.
ძუნძული (ბ. წერეთ.).
|
|
232 თახთახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თახთახა
კუთხ. ქიზიყ.
ქაღალდივით თხელი და ხმელი რამე, ხმას რომ გამოსცემს ხელის ცემის დროს. ქაღალდი სწორედ თ ა ხ თ ა ხ ა ა (ს. მენთეშ.).
|
|
233 თახტ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თახტ
კუთხ. ინგილ.
კვალი (ა. შან., 349).
|
|
234 თახუმ-ი, თოხუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თახუმ-ი, თოხუმ-ი
კუთხ. ქიზიყ., ზ. აჭარ.
თურქ. takim
ხარაზებში მიღებული სათვალავი ერთეულია ერთი ჯგუფის ფეხსაცმლისათვის, რომელიც შეიცავს №№19-31, ე.ი. 11 წყვილს (ს. მენთეშ.).
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. takim
1. აჯათი, ინსტრუმენტია; 2. გვარი, ტომი, ჯიში, ჯილაგი, ჩამომავლობა, ოჯახი, ჯალაბობა (შ. ნიჟარ.).
იხ. აგრეთვე: თოხუმი
თაჯა-ი
კუთხ. მოხ.
იხ. აგრეთვე: დაჯორა
|
|
235 თაჴელ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაჴელ
კუთხ. მოხ.
სწორი, ტოლი, ერთი ხნისა (ო. ქაჯ.).
|
|
236 თაჴუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თაჴუნ-ი
კუთხ. თუშ.
თოფის გავარდნა (პ. ხუბ.).
|
|
237 თბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თბე
კუთხ. ხევსურ.
1. ფრთა (ა. შან., ი. ჭყონ.; ლ. ლეონ.), ისრის ფრთა (ა. ჭინჭარ., 304).
კუთხ. ხევსურ.
თბეები, წისქვილის ბორბლის ფირფიტები, რომელთაც წყალი ხვდება და ბორბალს ატრიალებს (ა. ჭინჭარ., 208).
|
|
238 თბეებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თბეებ-ი
კუთხ. ჩ. თუშ.
საქსოვი ბორბლის ჯოხები, დიამეტრულად ჩაყრილი (კ. ჭრელ., 266).
|
|
239 თბილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თბილა
კუთხ. ინგილ.
ქუნთრუშა (მ. ჯან.).
|
|
240 თბუნება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თბუნება
კუთხ. იმერ.
გათბობა (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექს.).
შდრ.: ქეგლ.
|
|
241 თე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თე
კუთხ. ფერეიდნ.
თვე (დიალექტ., 629).
|
|
242 თებიერე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თებიერე
კუთხ. ლეჩხ.
დანაკვერცხლებული ცეცხლი (მ. ალავ., 1).
|
|
243 თებჟორიკაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თებჟორიკაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ავი სული, ეშმაკი (პ. ხუბ.).
|
|
244 თეგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეგ-ი
კუთხ. თუშ., ქიზიყ., ქართლ., გურ.
1. დიდი მარწუხი (პ. ხუბ.); მჭედლის იარაღი: რკინის საჭრელი, მარწუხით იჭერენ და კვერს სცემენ (ს. მენთეშ.); რკინის საჭრელი იარაღი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); პატარა სატეხი, თენგი; თ ე გ ვ ა, გ ა მ ო თ ე გ ვ ა ჭუჭრუტანის ამოვსება თეგით (გ. შარაშ.); 2. ტყეში დაჭრილი ფიჩხის ძირი (ს. მენთეშ.). შდრ.: საბა, დ. ჩუბ., ნ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. ქართლ.
თურქ. teg
გათიბული ბალახის მსხვილი ძირები (კირიონი).
|
|
245 თეგერაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეგერაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
მსუქანი ადამიანი, საქონელი (პ. ხუბ.).
|
|
246 თეგრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეგრ-ი
კუთხ. ფშ.
გარეული ღორების საზამთრო ბინა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
247 თედორობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თედორობა
კუთხ. ლეჩხ.
ცხენის ლოცვა, რელიგიური დღესასწაული, იმართებოდა თებერვალსა და მარტში (მ. ჩიქ.).
|
|
248 თევაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თევაზ-ი
კუთხ. რაჭ.
თევზი (შ. ძიძ., 206).
|
|
249 თეზენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეზენა
კუთხ. აჭარ.
სამუსიკო ინსტრუმენტია (შ. ნიჟარ.).
|
|
250 თეთიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთიკ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. tetik
ცეცხლმსროლელი იარაღის სასხლეტი (შ. ნიჟარ.).
|
|
251 თეთრ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრ
კუთხ. ინგილ.
ფული (დიალექტ., 617).
|
|
252 თეთრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრ-ი
კუთხ. თუშ.
ყველი, ხაჭო (ი. ბუქურ., 132); სუფრაზე გაწყობილი ყველი, მარილი, ხაჭო (თ. უთურგ.).
|
|
253 თეთრ-ი ბუარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრ-ი ბუარა
კუთხ. მოხ., მთიულ.
ვირის ტერფა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
254 თეთრ-ი კინწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრ-ი კინწა
კუთხ. ლეჩხ.
ფუნთუშა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
255 თეთრ-ი ნერგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრ-ი ნერგ-ი
კუთხ. ქართლ.
ოფი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
256 თეთრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრა
კუთხ. მთიულ.
ქერა (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ფშ.
ბალახეული მცენარეა, რომელიც პატარა თეთრი ფერის ყვავილს იკეთებს (ი. ქეშიკ.).
|
|
257 თეთრან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრან-ი
კუთხ. ქართლ.
თევზია ერთგვარი (პ. გაჩეჩ.).
|
|
258 თეთრეულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრეულ-ი
კუთხ. ქართლ.
წველა (დიალექტ., 637).
|
|
259 თეთრიშა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრიშა-ი
კუთხ. გურ.
ვაზის ჯიშია ერთგვარი (კ. გვარ., 947; ა. ღლ.).
|
|
260 თეთრონა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეთრონა-ჲ
კუთხ. რაჭ.
თეთრი ღორი (დიალექტ., 684).
|
|
261 თეკერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეკერა
კუთხ. რაჭ.
მთის ნეკერჩხალი (ა. მაყ.).
|
|
262 თელალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელალ-ი
კუთხ. იმერხ.
არაბ.-თურქ. tellâl
გამომცხადებელი (დიალექტ., 654).
|
|
263 თელაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელაურ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
თელაველი, თელავის მკვიდრი (დიალექტ., 606).
|
|
264 თელახარშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელახარშ-ი
კუთხ. მესხ., ჯავახ.
დიყი, მცენარეა(ა. მაყ.).
|
|
265 თელება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელება
კუთხ. ფშ.
დასაჯდომად დაღირება, ფრინველები როცა ლეშს უნდა დაასხდნენ, ე თ ე ლ ე ბ ი ა ნ (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
”მოკლეს მოკლია ხირჩლაი, ყორნები ე თ ე ლ ე ბ ო დ ა.“
|
|
266 თელუგა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელუგა-ჲ
კუთხ. ზ. აჭარ.
ღაზლით მოქსოვილი უყელო წინდა (შ. ნიჟარ.).
|
|
267 თელურთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელურთა
კუთხ. გურ.
სახარაზო კალაპოტია ერთგვარი (გ. შარაშ.).
|
|
268 თელხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელხ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
მდინარეს რომ ბური გადაეკვრის (ბ. წერეთ.).
|
|
269 თელხაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თელხაშ-ი
კუთხ. მესხ.
თურქ. aş, საჭმელი
ცივად მოხარშული ხორცი (ი. მაისურ.).
|
|
270 თემბელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თემბელ-ი
კუთხ. გურ.
|
|
271 თენექა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თენექა
კუთხ. ზ. აჭარ.
|
|
272 თენეჯერა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თენეჯერა/ე,-ი
კუთხ. იმერ., გურ.
|
|
273 თეო, თეო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეო, თეო-ჲ
კუთხ. ფშ., თუშ., ქართლ.
ადგილი ცხვრის ბინის განაპირას (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.); საყარაულო ადგილი ცხვრის ფარასთან (თ. უთურგ.); ცხვრის ბინის გარშემო ალაგი, სადაც ძაღლები დარაჯობენ (კირიონი).
|
|
274 თეჟარა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეჟარა-ჲ
კუთხ. ინგილ.
ჩონგურის დასაკვრელი ბლის ქერქი, ჩაღანა (მ. ჯან.).
|
|
275 თერგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თერგ-ი
კუთხ. იმერ., მთიულ.
სატეხი (პ. ჯაჯან., IX, 252); რკინის სახვრეტი იარაღი (ლ. კაიშ.).
იხ. აგრეთვე: თეგი
კუთხ. თუშ., ფშ.
დასაწოლად გაკეთებული ამოთხრილი ადგილი (თ. უთურგ.); ცხოველის მუდმივსამყოფელი სადგომი, ბინა (ი. ქეშიკ.).
|
|
276 თერეგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თერეგ-ი
კუთხ. აჭარ.
1. თარო; 2. კოზიროკი (შ. ნიჟარ.).
|
|
277 თერო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თერო
კუთხ. ფშ., ქსნის ხეობ.
მცენარეა ერთგვარი (ი. ქეშიკ., ვ. სომხიშვ.).
|
|
278 თერს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თერს
კუთხ. ინგილ.
თურქ. ters
უკუღმა (დიალექტ., 617).
|
|
279 თერს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თერს-ი
კუთხ. აჭარ.
თარსი (პ. ჯაჯან.).
|
|
280 თერფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თერფ-ი
კუთხ. აჭარ.
|
|
281 თერძვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თერძვა
კუთხ. მესხ.
მზრალად ხვნა, ხვნა საშემოდგომო თესვისთვის (ი. მაისურ.); ნასვენი მიწის პირველად მოხვნა ("კომუნისტი“, №190, 1967).
|
|
282 თესლაბალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თესლაბალახ-ი
კუთხ. თუშ.
ქუთქუთა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
283 თესპე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თესპე
არაბ.-თურქ. tespih
კუთხ. ზ. აჭარ.
ასხმულა, კრიალოსანი, ჩვეულებრივ შედგება 33 ან 99 მრგვალი მძივივით მარცვლებისაგან (შ. ნიჟარ.).
|
|
284 თესპეს მძივ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თესპეს მძივ-ი
კუთხ. აჭარ.
ჩალამძივი, მცენარეა (ა. მაყ.).
თეფა, თეფა-ჲ
კუთხ. ქიზიყ., თუშ.
თურქ. tepe
ველის ბორცვი, ვაკეზე ამობურცული, გორიელა (ს. მენთეშ.); პატარა გორა, გორაკი (თ. უთურგ.).
|
|
285 თეფშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თეფშ-ი
კუთხ. კახ.
წისქვილის ნაწილი, ხვიმირის ქვეშ მიკრული პატარა ღარი მარცვლის სადენად, — კრიჭა (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
286 თექ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თექ-ი
კუთხ. გურ.
|
|
287 თექალთო || თოქალთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თექალთო || თოქალთო
კუთხ. ხევსურ., ფშ.
თურქ. tekalti
ცხენის აღსაკმაზავი, ცხენის ზურგზე ჯერ საოფლეს აფენენ, შემდეგ თ ე ქ ა ლ თ ო ს||თ ო ქ ა ლ თ ო ს დაადებენ და ბოლოს უნაგირს ადგამენ (ა. ჭინჭარ., 244); უნაგირის ქვეშ საფენი ქვა (ი. ქეშიკ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ, თაქალთო.
|
|
288 თექალთუ-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თექალთუ-ჲ
კუთხ. ინგილ.
თოქალთო, უნაგირის ქვეშ სადები (მ. ჯან.).
იხ. აგრეთვე: თექალთო
|
|
289 თექაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თექაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ქეჩის პალტო (თ. უთურგ.).
|
|
290 თვალგრიჟოვან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალგრიჟოვან-ი
კუთხ. გურ.
თვალჭრელი (ს. ჟღ.).
|
|
291 თვალდაყლეპილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალდაყლეპილ-ი
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: თვალდაყლიპული
|
|
292 თვალდაყლიპულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალდაყლიპულ-ი
კუთხ. გურ.
თვალგადმოკარკლული, თვალებგამოწეული (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: ყლიპინი
|
|
293 თვალებდახუჭულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალებდახუჭულ-ი
კუთხ. ქართლ.
მიცვალებული (გ. შატბერ., 57).
|
|
294 თვალილერწამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალილერწამ
კუთხ. ქიზიყ.
მყის, მსწრაფლ (ს. მენთეშ.).
|
|
295 თვალის ასიორება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალის ასიორება
კუთხ. გურ.
თვალის აჭრიალება, თვალის აბნევა მდინარის მოძრაობისა ან ჭრელი საგნის ცქერის გამო (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: ასიორება თვალისა
|
|
296 თვალის გადამკტავება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალის გადამკტავება
კუთხ. გურ.
თვალების გადაკარგვა გულის წასვლის დროს (გ. შარაშ.).
”ისე გ ა დ ა ა მ კ ტ ა ვ ა თვალები, რომ თუ მობრუნდებოდა, არ მეგონა.“
|
|
297 თვალის გაკიდება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალის გაკიდება
კუთხ. მთიულ.
თვალის მოკვრა, თვალით შემჩნევა (დიალექტ., 567).
|
|
298 თვალის მოტყუება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალის მოტყუება
კუთხ. იმერ.
წაძინება, ცოტა ხნით დასვენება (ვ. ბერ.).
|
|
299 თვალის ფიჭვები - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალის ფიჭვები
კუთხ. გურ.
წამწამები (გ. შარაშ.).
|
|
300 თვალის ჩავარდნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალის ჩავარდნა
კუთხ. გურ.
ქსოვის დროს წინდის ჩხირიდან კილოს ჩავარდნა (გ. შარაშ.).
|
|
301 თვალისიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალისიერ-ი
კუთხ. იმერ.
მხედველობის სისწრაფე, სწრაფად შეტყობის, გამოცნობის უნარი, მიხვედრილობა, ერთბაშად ალღოს აღება (ი. ქავთ.).
|
|
302 თვალისკიდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალისკიდ-ი
კუთხ. თუშ.
ბინდი, მწუხრი; შ ე თ ვ ა ლ ი ს კ ი დ ე ბ ა - ჲ შებინდება (თ. უთურგ.).
|
|
303 თვალმაისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალმაისა
კუთხ. ქართლ.
წითელთვალა, პატარა თევზია (ი. ჭყონ.).
|
|
304 თვალმახარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალმახარა
კუთხ. ქიზიყ.
თვალადი, შესახადავად მოსაწონი (ს. მენთეშ.; ქეგლ).
|
|
305 თვალმიმავალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალმიმავალ-ი
კუთხ. ფშ.
ლამაზი, კარგი გარეგნობისა (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
306 თვალმხუჭერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალმხუჭერა
კუთხ. ფშ.
თვალდახუჭული (ი. ქეშიკ.).
|
|
307 თვალპჭყიალე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალპჭყიალე
კუთხ. ლეჩხ.
თვალის დაბინდვა (მ. ჩიქ.).
|
|
308 თვალსადგამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალსადგამ-ი
კუთხ. კახ.
სასიამოვნო შესახედავი, ლამაზი, მიმზიდველი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
309 თვალსაფრისათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალსაფრისათ
კუთხ. კახ.
თვალთმაქცურად (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
310 თვალყამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალყამ-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ.
თვალის ცემა (ვ. სომხიშვ.).
|
|
311 თვალყვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალყვა
კუთხ. გურ.
გათვალვა, გაღალვა, არსებობს თვალყვის რამდენიმე ლოცვა (გ. შარაშ.).
|
|
312 თვალჩიჩხვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალჩიჩხვა
კუთხ. იმერ.
თვალჭრელა, კატისთვალა (პ. ჯაჯან., X).
|
|
313 თვალჩხაკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალჩხაკა-ი
კუთხ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თვალჩიჩხა
|
|
314 თვალჭყემია-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვალჭყემია-ჲ
კუთხ. აჭარ.
კაცი, რომელიც თვალებს აბრიალებს. შდრ.: თვალდაყლიპული (შ. ნიჟარ.).
|
|
315 თვარანდარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვარანდარა
კუთხ. გურ., აჭარ.
თუ არა და არა (ა. ღლ., პ. ჯაჯან.).
|
|
316 თველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თველ-ი
კუთხ. აჭარ.
რთველი (დიალექტ., 658).
|
|
317 თვერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვერ-ი
კუთხ. იმერ., გურ.
ღირღილო (ვ. ბერ.; ა. ღლ., გურ. ).
|
|
318 თვეში ჩადგომა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვეში ჩადგომა
კუთხ. ქართლ.
ფეხმძიმობის მეცხრე თვეში ჩადგომა (გ. შატბერ., 57).
|
|
319 თვირთვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვირთვილ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ., თუშ., მთიულ.
თრთვილი, რთვილი (ვაჟა, I, ა. შან.; თ. თურგ.; ლ. კაიშ.).
|
|
320 თვისან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თვისან-ი
კუთხ. ლეჩხ.
წამხდარი, გაფუჭებული, ცუდი (ადამიანი); თ ვ ი ს ნ ე ბ-ი ცუდნი (მ. ალავ., 2).
|
|
321 თიადორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიადორა
კუთხ. ქიზიყ.
ყელის ჯირკვლების ავადმყოფობაა (ს. მენთეშ., დამ.) შდრ.: ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
322 თიათერია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიათერია
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ.
ჩვეულებრივი მატიტელა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ნაყრაი, ჭიმჭიკი
|
|
323 თიამულა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიამულა-ი
კუთხ. ლეჩხ., მთიულ.
ბალახია ერთგვარი, ყანის ნიორი (მ. ჩიქ., ა. მაყ.).
|
|
324 თიან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიან
კუთხ. ინგილ.
სპილენძის დიდი თაბახი (მ. ჯან.).
|
|
325 თიაქარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიაქარა
კუთხ. ქიზიყ.
ქაფუნა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თქაფუნა, კაპუნა
|
|
326 თიბ-ი(!) - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიბ-ი(!)
კუთხ. რაჭ.
გვხვდება ხალხურ ლექსში (შ. ძიძ., 206).
|
|
327 თიბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიბა
კუთხ. გურ.
თივა (ს. ჟღ.).
|
|
328 თივალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თივალა-ი
კუთხ. მოხ.
მოფერ. თივა (დიალექტ., 562).
|
|
329 თით-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თით-ი
კუთხ. თუშ.
მრ. რ. თითებ-ი: 1. სიმების მოსართავი ჩხირები ფანდურზე; 2. საზომი ერთეული : ხუთთითგაშლაჸი, ხუთთითდადებაჸი... იზომება ასე ტყავი, საბელი (პ. ხუბ.).
|
|
330 თითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითა
კუთხ. ქართლ., მოხ., ქვ. იმერ., გურ.
თეთრი ვაზის ჯიშია (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); თხის ძუძუ, ვარდკანაფა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
331 თითა-თითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითა-თითა
კუთხ. გურ.
მარშანცია, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
332 თითბეჭედა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითბეჭედა
კუთხ. თუშ.
ცისარტყელა (ს. მაკალ.).
|
|
333 თითდაკრულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითდაკრულ-ი
კუთხ. მესხ.
გამომცხვარი პური შუაში გახვრეტილი („კომუნისტი“, №157, 1968).
თითის გორება-ი
კუთხ. გურ.
თითის დადება (გ. შარაშ.).
|
|
334 თითმავალა, თვითმავალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითმავალა, თვითმავალა
კუთხ. ფშ., ხევსურ.
ჩვეულებრივი ჯიჯლაყა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
335 თითპურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითპურა
კუთხ. მესხ.
ფურნეში გამომცხვარი მრგვალი თხელი პური, შუაში გახვრეტილი თითის გასაყრელად ( „კომუნისტი“, №190, 1967).
|
|
336 თითქინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითქინ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
კანკალი, თრთოლა (მ. ალავ., 1).
იხ. აგრეთვე: ქონქოლი
|
|
337 თითქინა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითქინა-ი
კუთხ. გურ.
თეთრი, სუფთა, სპეტაკი (გ. შარაშ.).
|
|
338 თითხინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თითხინ-ი
კუთხ. მესხ.
ჟინიანი, ნერვიული ლაპარაკი; ჩიჩხინი, მიზეზიანობა (ი. მაისურ.).
|
|
339 თიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკ-ი
კუთხ. იმერ.
თვერი, ქათმის ბიბილო (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: თვერი
კუთხ. გურ.
ხის ტოტი, წატეხილი, მოკლე და გაშვერილი, ან მის მსგავსად გაშვერილი ნაწილი საგნისა (გ. შარაშ.); სახელური (ს. ჟღ.).
|
|
340 თიკერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკერა
კუთხ. აჭარ.
წნელის ან ტკეჩის გრეხილი (შ. ნიჟარ.).
|
|
341 თიკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკვ-ი
კუთხ. ფშ., თუშ., ხევსურ.
ჩვარი, ძონძი, ჭინჭი (ვაჟა, IV, ა. შან.); ბამბის ან აბრეშუმის ქსოვილის ნაჭერი (დიალექტ., 591); ქსოვილი, რომელსაც ჩითებისათვის ხმარობენ (თ. უთურგ.) .
იხ. აგრეთვე: ჩითი, სამირგვლია
კუთხ. კახ.
წყლის თაგვი (ქეგლ).
|
|
342 თიკვაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკვაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
იხ. აგრეთვე: თიკვი, 1
|
|
343 თიკთიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკთიკ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თრთოლვა, ძიგძიგი (მ. ჩიქ.).
|
|
344 თიკნისყურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკნისყურა-ი
კუთხ. გურ.
თხელნაჭუჭიანი საგვიანო თხილია (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: საკმელი
|
|
345 თიკნიყურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკნიყურა
კუთხ. გურ., აჭარ., რაჭ., ლეჩხ., ფშ., მთიულ.
სასტვენა, კესანე, ცისანა; წითელი წალიკა, შავჩოხა, მცენარეა (გ. შარაშ., მ. ჩიქ., ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ოკლანუცხა, თაგვიყურა, ციკნიყურა
|
|
346 თიკნურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკნურ-ი
კუთხ. ფშ., თიან.
პატარა გუდა („კომუნისტი“, №157, 1968).
იხ. აგრეთვე: თიკრუნი
|
|
347 თიკრუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკრუნ-ი
კუთხ. ხევსურ.
1. პატარა გუდა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 190; ი. ჭყონ.); 2. ხბოს ტყავია გაკეთებული (ა. ჭინჭარ., 248); ჭურჭელი, რომელშიაც მარცვალს ჩაყრიან და წაიღებენ წისქვილში (ა. ჭინჭარ., 208).
|
|
348 თიკუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიკუნ-ი
კუთხ. ხევსურ., ფშ., თუშ.
მეტსახელი, ფსევდონიმი (ა. შან., 158); შერქმეული სახელი (თ. უთურგ.); ზედმეტი სახელი (ს. მაკალ., ფშ.).
|
|
349 თილახარჩილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თილახარჩილა
კუთხ. გურ., აჭარ.
იხ. აგრეთვე: თელახარში
|
|
350 თილიყამყამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თილიყამყამ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ., იმერ.
თურქ. kama
ხმალი, სატევარი (ა. ღლ., ქართლ., 287); ბასრი ხმალი; სატევარი (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: თიღიყამყამი
|
|
351 თილიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თილიშ-ი
კუთხ. იმერ.
კოჭი (პ. ჯაჯან., IX, 252).
|
|
352 თილფან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თილფან-ი
კუთხ. აჭარ.
|
|
353 თინთიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თინთიკ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ძალზე თეთრი (მ. ალავ., 1).
|
|
354 თიობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიობა
კუთხ. მთიულ.
თივის მთიდან ჩამოზიდვის დრო ან თვით თივის ჩამოზიდვა (ლ. კაიშ.).
|
|
355 თიორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიორ-ი
კუთხ. რაჭ.
საჭმელია ერთგვარი (შ. ძიძ., 207).
|
|
356 თიორშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიორშ-ი
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ.
მთის შროშანი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
357 თიორშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიორშა
კუთხ. ლეჩხ.
სამკურნალო ბალახია (მ. ჩიქ.).
|
|
358 თიოშ-ი, თიოშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიოშ-ი, თიოშა
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ., ზ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თიორში
|
|
359 თირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თირ-ი
კუთხ. ინგილ., ფერეიდნ.
სპარს. tir
მრ. რ. თირევ, ბრინჯის ნათეს კვლებს შუა დატოვებული ამობურცული მიწა. მისი დანიშნულებაა ერთი კვლიდან მეორეში არ გადაუშვას წყალი და არ არიოს კვლები (დიალექტ., 617); ისარი (ა. ჩიქ.).
|
|
360 თირება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თირება
კუთხ. იმერ.
თითით ჩვენება (ვ. ბერ.).
კუთხ. ფშ.
დაჩუმება, დაწყნარება; ვ ა თ ი რ ე ბ ვაწყნარებ, ატირებულ ბავშვს ვაჩუმებ (ვაჟა, 1, ა. შან.); ა თ ი რ ე ბ-ს ასუსუებს, აჩუმებს, აშოშმინებს (ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკ.).
|
|
361 თირთო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თირთო-ჲ
კუთხ. თუშ.
შემცივნება, სიცივე (პ. ხუბ.).
|
|
362 თირინა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თირინა
კუთხ. გურ.
თრითინა (გ. შარაშ.).
|
|
363 თიფთიფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიფთიფ-ი
კუთხ. გურ.
ფაფის დუღილი (ა. ღლ.).
|
|
364 თიფხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიფხ-ი
კუთხ. მესხ.
თურქ. tipki
ნამდვილი, ზუსტი, შესატყვისი (ი. მაისურ.).
|
|
365 თიქალთო-ჲ, თექალთო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიქალთო-ჲ, თექალთო-ჲ
კუთხ. თუშ.
უნაგირის ქვეშ სადებელი ნაბადი (თ. უთურგ.).
იხ. აგრეთვე: თექალთო, თოქალთო
|
|
366 თიქან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიქან
კუთხ. ინგილ.
|
|
367 თიღიმყამყამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიღიმყამყამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: თილიმყამყამი
|
|
368 თიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიშ-ი
კუთხ. რაჭ.
მსხვილი სილა (ვ. ბერ.).
|
|
369 თიხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიხ-ი
კუთხ. გურ.
მოდგმა, გვარი (გ. შარაშ.).
|
|
370 თიხთიხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიხთიხ-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თახთახი
|
|
371 თიჴა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თიჴა
კუთხ. მთიულ.
დიდი გამოქვაბული კლდეში (ლ. კაიშ.).
|
|
372 თლათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლათ
კუთხ. ლეჩხ., გურ.
მთლად, სულ ერთიანად (დიალექტ., 676, ა. ღლ., გურ.).
|
|
373 თლანქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლანქვა
კუთხ. იმერ.
უნებურად, უზრდელურად ჭამა, შთანთქმა (პ. ჯაჯან., IX, 252).
|
|
374 თლაყთლაყ-ი, თლახთლახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლაყთლაყ-ი, თლახთლახ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ფაფის, თათარისა და მსგავსთა დუღილის ხმა (ს. მენთეშ.).
|
|
375 თლაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლაშ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ფოსტლის შესაკერი ხელსაწყო (ს. მენთეშ.).
|
|
376 თლაშქარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლაშქარ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხარაზის ხელსაწყო: წმინდა სალესია, დანის პირის ამწყობი (ს. მენთეშ.).
|
|
377 თლახთლახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლახთლახ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: თლაყთლაყი
|
|
378 თლახუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლახუნ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ტყაპა-ტყუპით, ფეხაურჩევლად სიარული (მ. ალავ., 2).
იხ. აგრეთვე: ჩლახუნი
|
|
379 თლაჯევიჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლაჯევიჩ-ი
კუთხ. ქართლ.
საძირე ტყავის გადასაფხეკი დანა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
380 თლუქა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თლუქა
კუთხ. რაჭ.
ურმის ნაწილია (შ. ძიძ., 207).
|
|
381 თმა-გრუზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თმა-გრუზ-ი
კუთხ. თუშ.
თმა-ხუჭუჭი (თ. უთურგ.).
|
|
382 თმაკუჭკუჭა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თმაკუჭკუჭა-ჲ
კუთხ. აჭარ.
თმახუჭუჭა (შ. ნიჟარ.).
|
|
383 თმან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თმან-ი
კუთხ. თუშ.
ძუა-ფაფარი (პ. ხუბ.).
”თათარაყმ სულავიზემა ცხენს შეუნასკვა თ მ ა ნ ი ა."
|
|
384 თოგალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოგალ-ი
კუთხ. კახ.
თიხის ჭურჭლის მოსაჭიქავი მასალა, მზადდება ტყავისა და წმინდა შუშის ფხვნილისგან (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
385 თოვლისდედა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოვლისდედა
კუთხ. რაჭ.
სათოვლია (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თოვლისმახარობელა
|
|
386 თოვლისმახარობელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოვლისმახარობელა
კუთხ. რაჭ.
სათოვლია, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
387 თოთინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოთინ-ი
კუთხ. იმერ.
გათოთინება ძლიერ კანკალი, თრთოლვა (ვ. ბერ.).
”ნახევარი კაცი აღარ არი: ყოველ დღე აციებს და ა თ ო თ ი ნ ე ბ ს."
|
|
388 თოთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოთო
კუთხ. რაჭ., გურ.
ჩვილი, ქორფა (დიალექტ., 684; ა. ღლ.).
|
|
389 თოთო ბავშვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოთო ბავშვ-ი
კუთხ. იმერ., გურ.
ახალდაბადებული ბავშვი; ხბოზედაც იტყვიან - თ ო თ ო ა ო (ი. ჭყონ.).
|
|
390 თოთქროვება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოთქროვება
კუთხ. ფშ.
შეხლა-შემოხლა, აურზაური (ი. ქეშიკ.).
|
|
391 თოთხარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოთხარ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
საქმის გართულება; ორჭოფობასავით, ჭოჭმანი (ს. მენთეშ.).
|
|
392 თოთხიალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოთხიალ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ტოტყიალი, შეუძლოდ სიარული (მ. ალავ., 1).
|
|
393 თოიჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოიჯ-ი
კუთხ. რაჭ.
ნამდვილი, ბეჯითი (ვ. ბერ.).
|
|
394 თოკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოკვ-ი
კუთხ. იმერხ., რაჭ.
თოკი (ნ. მარი, 82); თოკი, საბელი (დიალექტ., 684).
|
|
395 თოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლ-ი
კუთხ. მოხ., მთიულ., ინგილ.
თვალი (ა. ყაზბ., I . შ. ძიძ; ს. მაკალ.; დიალექტ., 567; მ. ჯან.; დიალექტ., 617; ლ. კაიშ.).
|
|
396 თოლა-ტანად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლა-ტანად
კუთხ. გუდამაყრ.
თვალ-ტანად (დიალექტ., 572).
|
|
397 თოლაბულთა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლაბულთა-ი
კუთხ. გურ.
თოვლის გუნდა, სათამაშოდ გაკეთებული; თ ო ლ ა ბ უ ლ თ ა ი ს თ ა მ ა შ ო ბ ა თოვლის გუნდაობა (გ.შარაშ.).
|
|
398 თოლაბულუსის სარტყელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლაბულუსის სარტყელ-ი
კუთხ. გურ.
სამყადი (სამფერი) სარტყელი (გ. შარაშ.).
|
|
399 თოლმარგალიტი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლმარგალიტი
კუთხ. გუდამაყრ.
თვალ-მარგალიტი (დიალექტ., 572).
|
|
400 თოლმაძღრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლმაძღრ-ი
კუთხ. მოხ.
თვალმაძღარი, ბლომად, უხვად (ო. ქაჯ.).
|
|
401 თოლმაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლმაჯ-ი
კუთხ. მოხ.
თვალმარჯვე (ო. ქაჯ.).
|
|
402 თოლხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოლხ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ.
თურქ. toklu
თოხლი, თოლხი ცხვარი (ი. ქავთ.); უწლო ცხვარი (მ. ჩიქ.).
|
|
403 თომ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თომ-ი
კუთხ. რაჭ., ქსნის ხეობ.
სათივე ბალახია (შ. ძიძ., 207); თივის ზვინის შესაკრავი, ბალახისაგან დაწნული თოკი (ვ. სომხიშვ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
404 თონთორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თონთორ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თონთლო, უშნო, სქელი, სავსე ქალი (მ. ალავ., 1).
”მწყაზარს არ გავდეს ერთბაშად თ ო ნ თ ო რ ი ა, ხო ხედავ, ტანში აღარ ეტევა?"
|
|
405 თონის ამონთება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თონის ამონთება
კუთხ. ქართლ.
ნახურები თონის ხელახლა ამონთება (გ. შატბერ., 58).
|
|
406 თოომათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოომათ
კუთხ. იმერ.
თამამად (დიალექტ., 578).
|
|
407 თორ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორ
კუთხ. თუშ.
თორემ (ი. ბუქურ., 132).
|
|
408 თორ-ი, თორნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორ-ი, თორნ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. tor
1. წელზე შემოსარტყმელი ქსოვილი ქამარივით; 2. ბადე (შ. ნიჟარ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ, ქეგლ.
კუთხ. ხევსურ., ფშ.
ხარშოში ან ტკბისველში სველის გადაწურვის შემდეგ დარჩენილი დაფშვნილი კალტი ანუ ხაჭო (ა. ჭინჭარ., 271; ი. ქეშიკ.).
იხ. აგრეთვე: ტკბისველა
თორბა
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. torba
თოფრა, პარკი, პატარა ტომარა (შ. ნიჟარ; პ. ჯაჯან.) შდრ.: დ. ჩუბ.
|
|
409 თორე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორე-ჲ
კუთხ. ინგილ.
მთვარე (მ. ჯან.).
|
|
410 თორენ, თორენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორენ, თორენა
კუთხ. ქიზიყ.
თორემ (დიალექტ., 606).
|
|
411 თორთქოლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორთქოლო
კუთხ. გურ.
თოხლო, თოლხო კვერცხი (ვ. ბერ., ი. მაისურ.).
იხ. აგრეთვე: თორხოლო
|
|
412 თორმეტ-თორმეტ-თორმეტაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორმეტ-თორმეტ-თორმეტაო
კუთხ. გურ.
გასართობია. მოთამაშე აიღებს დანას, დაიჭერს ხელში, როგორც კალამს და ქვემოთ მოტანილი სიტყვების წარმოთქმით დანის წვერით ფიცარს სცემს:"თორმეტ- თორმეტ- თორმეტაო,, თუ თორმეტი არ გამუა, დანა შენ და პირი მეო". შემდეგ დათვლიან კეკილებს თუ თორმეტი გამოვიდა, მოთამაშე მოგებულია (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: კეკილი
|
|
413 თორმეტოც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორმეტოც-ი
კუთხ. კახ.
ორას ორმოცი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
414 თორო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორო
კუთხ. ფშ., მთიულ., გუდამაყრ.
თორემ (ვაჟა, I, 1946. ა. შან.; დიალექტ., 591; 567; 572).
|
|
415 თორპილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორპილ-ი
კუთხ. ხევსურ.
თვალ-პირი, პირისახე ცხოველისა (ა. ჭინჭარ., 239).
|
|
416 თორხოლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თორხოლო
კუთხ. მესხ.
თოხლო, ჩვილი, თოთო (ი. მაისურ.).
”თ ო რ ხ ო ლ ო დ მოხარშული კვერცხი უყვარდა."
|
|
417 თოფალ-თოფალ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფალ-თოფალ
კუთხ. აჭარ.
თურქ. topal, კოჭლი
კოჭლობით (პ. ჯაჯან.)
|
|
418 თოფვა-ჲ, დათოფვა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფვა-ჲ, დათოფვა-ჲ
კუთხ. თუშ., ხევსურ.
თოფის სროლა ვინმესთვის (თ. უთურგ., დიალექტ., 553; 581).
|
|
419 თოფიკაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფიკაობა
კუთხ. ფშ.
თამაშობაა ერთგვარი (ს. მაკალ.).
|
|
420 თოფისახოცელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფისახოცელა
კუთხ. მესხ.
შვიტა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
421 თოფიხალთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფიხალთა
კუთხ. ოკრიბ.
მაჩვი (ს. ჭოლევი, თ. ოქროშიძე).
|
|
422 თოფუკაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფუკაობა
კუთხ. რაჭ.
ბავშვთა თამაშობაა (დიალექტ., 684).
|
|
423 თოფჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფჩ-ი
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ.
თურქ. top, ზარბაზანი, topcu მეზარბაზნე, არტილერისტი
მეთოფე; თ ო ფ ჩ ე ე ბ -ი მეთოფეები (ე. ვირსალ.).
|
|
424 თოფჩა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოფჩა
კუთხ. იმერ.
კასრიდან წყლის ჩამოსასხმელი მილი (ქეგლ).
|
|
425 თოქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოქ-ი
კუთხ. მოხ.
მშიშარა (ო. ქაჯ.).
|
|
426 თოქმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოქმა
კუთხ. ქიზიყ.
თურქ. dőkme
მკვრივი, გასუქებულსავით; თ ო ქ მ ა ბ ა ვ შ ვ-ი ფუნთუშა ბავშვი (ს. მენთეშ.).
კუთხ. ქართლ.
პატარა ტანის ცხოველი ან ადამიანი (გ. შატბერ., 59).
|
|
427 თოღორიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოღორიკ-ი
კუთხ. ხევსურ.
თოხარიკი (ლ. ლეონ.).
|
|
428 თოშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოშ-ი
კუთხ. მოხ., მთიულ., გუდამაყრ.
თხელი ყინული (ო. ქაჯ.); ყინული, რომელიც გაზაფხულზე მიაქვს მდინარეს (ე. ვირსალ.).
კუთხ. ხევსურ.
დეკის ფოთოლი (ქეგლ.).
|
|
429 თოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხ-ი
კუთხ. ქართლ.
წისქვილის ნაწილია: წისქვილის ღერძის თავზე დამაგრებული და ზევითა დოლაბში ჩადებული რკინა წისქვილის ასამუშავებლად და ზევითა ქვის ასაწევ-დასაწევად (დიალექტ., 637). შდრ.: საბა, დ, ჩუბ., ნ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
430 თოხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხა
კუთხ. მესხ.
თურქ. toka
აბზინდა, ლითონის ენიანი შესაკრავი ქამარზე, ფეხსაცმელზე („კომუნისტი“, №157, 1968).
|
|
431 თოხეჩო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხეჩო
კუთხ. გურ.
თოხის მსგავსი ეჩო, ხუროს იარაღია (გ. შარაშ.).
|
|
432 თოხისტარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხისტარა
კუთხ. იმერ.
ცხენისკუდა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ვირიკუდა, ტოღორა, ჯორის კუდე
|
|
433 თოხიტარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხიტარა
კუთხ. ლეჩხ.
ღელის ჩიტი, ბოლოქანქარა (მ. ჩიქ.).
|
|
434 თოხლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხლ-ი
კუთხ. ქიზიყ., მთიულ., გუდამაყრ., ფშ., თუშ.
|
|
435 თოხმახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხმახ-ი
თურქ. tokmak, ხის ჩაქუჩი
კუთხ. ინგილ., ქართლ.
ხის ჩაქუჩი (მ. ჯან.); სიმინდის საცეხველი; დ ა თ ო ხ მ ა ხ ე ბ ა ჯობნა (გ. შატბერ., 59-60).
”რა ღვინო უნდა დაუდგეს მაგ მამაცხონებულსა, მკვახე ყურძენს თ ო ხ მ ა ხ ი თ ა ჩეჩქვავს."
|
|
436 თოხუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხუმ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ., ლეჩხ.
სპარს. tohum
1. ჯიში, ჩამომავლობა, ჯილაგი (შ. ძიძ., პ. ხუბ.,; ს. მენთეშ.); 2. ხარაზის ტერმინია, იგივე რაც თახუმი (ს. მენთეშ.); 3. ეშმაკი ადამიანი (მ. ალავ., 1). შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
”ეგა ჩვენი ცხვრის თ ო ხ უ მ ი ს ა არ არის."
|
|
437 თოხწერაქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თოხწერაქვა
კუთხ. იმერ.
წერაქვის მოყვანილობის სამეურნეო იარაღია: ერთი მხარე თოხნის, მეორეს კი შეუძლია მოანგრიოს მაგარი მიწა (ი. ქავთ.).
თოჯა
კუთხ. ფშ.
თოჯინა, დედოფალა (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
438 თო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თო-ჲ
კუთხ. ინგილ.
თვე (დიალექტ., 617).
|
|
439 თრეკვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრეკვა
კუთხ. ქსნის ხეობ.
უშნო, უაზრო სიცილი (ვ. სოხიშვ.).
|
|
440 თრემლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრემლ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ.
მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თრიმლი
|
|
441 თრითვილა ცხენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრითვილა ცხენ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
წითელი ცხენი თეთრად დაწინწკლული (ს. მენთეშ.).
|
|
442 თრითინა მიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრითინა მიწა
კუთხ. ზ. იმერ.
უნაყოფო მიწა (ბ. წერეთ.).
|
|
443 თრიკინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრიკინ-ი
კუთხ. მთიულ.
თ რ ი კ ი ნ ე ბ-ს იცინის (ლ. კაიშ.).
|
|
444 თრიმლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრიმლ-ი
კუთხ. აჭარ., ქართლ.
1. თუთუბო, მცენარეა (ა. მაყ.); 2. ბუჩქი, რომლის ფოთლებსა და ნორჩ ტოტებს ტყავის გამოსაყვანად ხმარობენ, ხოლო მერქანს - საღებავად (დიალექტ., 637).
|
|
445 თრისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრისა
კუთხ. გურ., ზ. აჭარ.
თევზია ერთგარი; შამაია (ა. ღლ., გურ.); თევზია შავი ზღვისა (შ. ნიჟარ.). შდრ.: საბა, დ, ჩუბ., ქეგლ.
|
|
446 თრიშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრიშა
კუთხ. იმერ.
ტყავის პატარა ნაჭერი წუღაზე, გუდასა და მისთანაზე დასაკერებლად (ვ. ბერ.).
|
|
447 თრუსო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრუსო
კუთხ. ქიზიყ.
ცელის პირის ასაწყობი ქვა (სალესი), ხორხოშელა, მოლურჯო; ხმარობენ მშრალად, დაუსველებლად (ს. მენთეშ.).
|
|
448 თრუშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თრუშო
კუთხ. ქიზიყ.
თრიმლის წვენი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: თრიმლი
|
|
449 თუ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუ
კუთხ. მოხ.
1. თურმე; 2. ხომ (დიალექტ., 562).
|
|
450 თუარდემ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუარდემ
კუთხ. ინგილ.
თუ არა და, და თუ არა, თორემ (დიალექტ., 617).
|
|
451 თუთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუთ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
სადგისის ტანზე (წინ) შემოცმული ლითონის რგოლი, რომ ტარი არ გასქდეს (ს. მენთეშ.).
|
|
452 თუთაბალია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუთაბალია
კუთხ. ინგილ
მალაღური, ბიჭოგოგია (მ. ჯან.).
თუთია-ჲ
კუთხ. ინგილ.
საყდარ-სალოცავების ძირიდან მოტანილი მიწა წამლად (მ. ჯან.). შდრ.: საბა, დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
453 თუთლუპ-ი, ჩუჩლუპ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუთლუპ-ი, ჩუჩლუპ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ძალიან მწიფე, სიმწიფისაგან გაჩვილებული ხილი, მაგ., ლეღვი, მსხალი და სხვ. (ს. მენთეშ.).
|
|
454 თუთულია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუთულია
კუთხ. ლეჩხ.
თბილი ალერსით (მ. ალავ., 3).
|
|
455 თუთქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუთქ-ი
კუთხ. ქართლ.
სველი, ახლად აზელილი ნაცარი (პ. გაჩეჩ.).
|
|
456 თუთხუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუთხუნ-ი
კუთხ. მესხ.
იხ. აგრეთვე: თითხინი
კუთხ. გურ.
თუხთუხი (გ. შარაშ.).
|
|
457 თუილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუილ-ი
კუთხ. ფშ.
ჭიების თუთუნი, ფუსფუსი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №166, 1900; ი. ჭყონ.); ერთმანეთში არეული მოძრაობა (ი. ქეშიკ.).
|
|
458 თულინგრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თულინგრ-ი
კუთხ. გურ.
მეკობარი, ავაზაკი (ა. ღლ.).
იხ. აგრეთვე: თული 1
|
|
459 თულუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თულუხ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ.
თურქ. tuluk გუდა, ტიკი
სპილენძის კოკა, დიდი თუნგი ყელწვრილი (ვაჟა, I, ა. შან.).
|
|
460 თუმ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუმ
კუთხ. ჯავახ.
თუ (დიალექტ., 647).
|
|
461 თუმბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუმბ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
ქვით ნაშენი ან მიწით შეზვინული დასაფეხურებული ბაქანი (შ. ნიჟარ.).
|
|
462 თუნ-ი, თუნ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნ-ი, თუნ
კუთხ. ქსნის ხეობ., ინგილ.
|
|
463 თუნალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნალა-ი
კუთხ. მოხ.
რვილი, საქსოვი მოწყობილობის მბრუნავი ნაწილი, რომელზედაც იხვევა ნაქსოვი (დიალექტ., 562).
|
|
464 თუნგულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნგულა
კუთხ. ლეჩხ., იმერ.
სპილენძის პატარა თუნგი (მ ჩიქ.); პატარა დოქი (მ. ალავ., დ. კლდ.ლექსიკ.); მრგვალპირიანი პატარა წყლის ჭურჭელი თიხისა (ბ. წერეთ.).
”წყურვილისაგან მეტად შეწუხებულმა აიღო თ უ ნ გ უ ლ ა ხელში."
|
|
465 თუნგურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნგურა
კუთხ. ხევსურ.
პატარა თუნგი (ა. ჭინჭარ., 297).
იხ. აგრეთვე: თუნგულა
|
|
466 თუნგურაყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნგურაყ-ი
კუთხ. თუშ.
წყლის ჭურჭელი (თ. უთურგ.).
იხ. აგრეთვე: თუნგულა
|
|
467 თუნთლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნთლ-ი
კუთხ. მთიულ.
ქათმის მიერ დადებული უნაჭუჭო კვერცხი (ლ. კაიშ.).
|
|
468 თუნთრუბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნთრუბა
კუთხ. გურ.
მეტად მსუქანი, ფუნთრუშა (ი. ჭყონ., ს. ჟღ.); ძალიან მსუქანი ხორცი, უმთავრესად ღორისა (ლ. ლეონ.).
|
|
469 თუნთუბო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნთუბო
კუთხ. რაჭ.
თუთუბო, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
470 თუნთულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნთულა
კუთხ. იმერ.
ძალიან გასუქებული (პ. ჯაჯან., X).
|
|
471 თუნთუს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნთუს-ი
კუთხ. გურ.
სქელი სითხე, მაგ., ფელამუში (გ. შარაშ.).
|
|
472 თუნთქუშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუნთქუშა
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: ეშელაყურა
|
|
473 თურაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურაჯ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
|
|
474 თურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურე
კუთხ. ლეჩხ.
თურმე (დიალექტ., 676).
იხ. აგრეთვე: სთურე
|
|
475 თურთქელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურთქელ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ცხელი ნაცარი (ს. მენთეშ.).
|
|
476 თურთქლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურთქლ-ი
კუთხ. მესხ.
ორთქლი, ოხშივარი (ი. მაისურ.).
|
|
477 თურთქლებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურთქლებ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ.
ასაკის მიხედვით ერთიმეორეზე მომდევნო რამდენიმე პატარა ბავშვი (პ. ჯაჯან., IX, 253); წვრილი შვილები (მ. ალავ., 1).
|
|
478 თურმელ, თურმის, თურმინ, თურმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურმელ, თურმის, თურმინ, თურმ-ი
კუთხ. მესხ., აჭარ.
თურმე (დიალექტ., 651, 658).
|
|
479 თურსა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურსა
კუთხ. თუშ.
უზანი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
480 თურქელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურქელა
კუთხ. ზ. აჭარ.
ჩვილი, რბილი, ნაზი (შ. ნიჟარ.).
|
|
481 თურშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურშ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თუში
|
|
482 თურჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თურჯ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თუჯის ქვაბი; თურჯ-ი საღომეა (დიალექტ., 676).
|
|
483 თუქლამიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუქლამიშ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
აზ. тукламиш
ამოღებული საძირე ტყავის ჩამოფხეკა საფხეკითა (ს. მენთეშ.).
|
|
484 თუღ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუღ
კუთხ. ინგილ.
ლელი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
485 თუღანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუღანა
კუთხ. გუდამაყრ.
მოქსოვილი შალის სახვევი (ა. ბექ., 226).
|
|
486 თუღმეიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუღმეიწა
კუთხ. ლეჩხ.
შემოკლ. თუ ღმერთი გწამს (მ. ალავ., 2).
|
|
487 თუშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუშ-ი
კუთხ. თუშ., მთიულ., ფშ.
1. ქვაბის ჩამოსაკიდებელი მოხრილი ხე, რომლის ერთი ბოლო მიწაშია ჩასობილი ცეცხლისაგან ოდნავ მოშორებით, მეორე კი ცეცხლზეა გადმოშვერილი და ზედ ჩამოკიდებულია ქვაბი, იხმარება ველად ყოფნის დროს (თ. უთურგ.); 2. ქვის საზიდი მარხილი; 3. თივის საზიდი მარხილი; 3. თივის საზიდიანი კაპებიანი ხე (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ლეჩხ.
მარდი, სწრაფი ადამიანი (მ. ალავ., 2).
”ვერ დავეწიეთ, მოკურცხლა თ უ შ ი ვ ი თ."
კუთხ. ზ. იმერ.
თურში, ქვევრის გადასატანი ძალიან დაბალი ურემი: უჭალებო, ბორბლების მაგიერად მსხვილი, მრგვალი მორები აქვს (ბ. წერეთ.).
იხ. აგრეთვე: თურში
|
|
488 თუშვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუშვა
კუთხ. იმერ.
მუხისა და სხვ. ტოტების დაჟღნობა ტკეჩის ასახდელად. მეტაფ. "რამ მ ო გ თ უ შ ა ასე, სადგამურათ რომ არ ვარგიხარ?"- იტყვიან კაცზე, რომელიც დაღლილია და არაფრის გაკეთება არ შეუძლია (ვ. ბერ.).
|
|
489 თუშურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუშურა
კუთხ. ხევსურ.
ღრმა, წვნიანი საჭმლის სახვრეპი კოვზი (ა. ჭინჭარ., 296).
იხ. აგრეთვე: ქიტურა
|
|
490 თუშფალანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუშფალანგ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ფლავის საწური სპილენძისა, ძირი დახვრეტილი აქვს (ს. მენთეშ.).. შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
იხ. აგრეთვე: ფუშფალანგი
|
|
491 თუხთუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუხთუხ-ი
კუთხ. იმერ.
დუღილი ნაჩქარევად; მ ო თ უ ხ თ უ ხ ე ბ ა ლობიოს, ხარჩოსა და მისთ. ნაჩქარევად და ცუდად მოდუღება, გაკეთება (ვ. ბერ.).
”შენისთანა მზარეულის მ ო თ უ ხ თ უ ხ ე ბ უ ლ საჭმელს კაცს კი არა, ძაღლსაც არ აჭმევენ."
|
|
492 თუხტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუხტ-ი
კუთხ. მესხ.
თურქ. tuht
წონის ძველებური ერთეული, გირვანქის ერთი მერვედი (ი.მაისურ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ.
კუთხ. ჯავახ.
ტუხტი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
493 თუჯია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თუჯია
კუთხ. იმერ., ლეჩხ., გურ.
თუჯის პატარა ქვაბი (ვ. ბერ., მ. ჩიქ., ა. ღლ.).
იხ. აგრეთვე: თენჯერა
|
|
494 თფვე!.. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თფვე!..
კუთხ. ქართლ.
ხარის, კამეჩის დაძახება, მოხმობა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
495 თქაფ-თქუფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქაფ-თქუფ-ი
კუთხ. მთიულ.
უშნოდ, ხმით ჭამა, თქვლეფა (ლ. კაიშ.).
|
|
496 თქაფავაშლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქაფავაშლ-ი
კუთხ. ოკრიბ.
საშემოდგომო ვაშლი, მრგვალი, წყლიანი, წითელგვერდა (მ. ალავ.).
|
|
497 თქაფუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქაფუნა
კუთხ. ქიზიყ.
ქაფუნა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
498 თქერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქერა
კუთხ. იმერ.
დ ა თ ქ ე რ ა, დასვრა, დათითხნა (ვ. ბერ.).
|
|
499 თქერნება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქერნება
კუთხ. ფშ.
უცბად გადმოსკდომა, გადმოხეთქვა სითხისა (ი. ქეშიკ.).
|
|
500 თქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქვა
კუთხ. გურ., იმერ.
სხვათა სიტყვის ნაწილაკი-თქო (ს. ჟღ., ქეგლ).
|
|
501 თქვარვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქვარვა
კუთხ. ქართლ.
მთქვარავი, რომელი მიწაც რწყვაში კარგად იჟღინთება წყლით (თ. რაზიკ., „ივერია“, №166, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
502 თქვირიშინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქვირიშინ-ი
კუთხ. გურ.
ბლომად დაქცევა რაიმე სითხისა (გ. შარაშ.)
იხ. აგრეთვე: თხრიშინი, დათქვირიშინება
|
|
503 თქვლაფა თეთრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქვლაფა თეთრა
კუთხ. ზ. იმერ.
ყურძნის ჯიშია ერთგვარი (ბ. წერეთ.).
|
|
504 თქვრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქვრა
კუთხ. ქიზიყ.
წყლის ღვრა(ს. მენთეშ.).
|
|
505 თქირიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქირიშ-ი
კუთხ. იმერ.
ჭენება, ხმაურით სირბილი; გადატ., უთავბოლო და უმიზნო სიარული (ი. ქავთ.).
|
|
506 თქიშინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქიშინ-ი
კუთხ. იმერ., გურ.
სხმა, ზღველა დიდი წვიმა (ვ. ბერ.); წყლის განუწყვეტლივ დენა (ქს. სიხარულიძე, გოგოლეის უბანი).
იხ. აგრეთვე: ზღველა, თხრიშინი, თქვირიშინი
|
|
507 თქლაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქლაფ-ი
კუთხ. გურ.
1. ადვილად გასათქვეფი რამ (კვერცხი, მწიფე ხილი); 2. რბილი (გ შარაშ.).
”რა თ ქ ლ ა ფ ი ძუძუ აქ ამ ძროხას!"
|
|
508 თქლაფა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქლაფა-ი
კუთხ. გურ.
თხილისა და კაკლის ჯიშია ერთგვარი (გ. შარაშ.).
|
|
509 თქმელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქმელ-ი
კუთხ. გურ.
მთქმელი, სიმღერის ხმაა ერთგვარი (გ. შარაშ.).
|
|
510 თქონ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქონ
კუთხ. ინგილ.
თქვენ, თქვენი (დიალექტ., 618).
|
|
511 თქონთქორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქონთქორ-ი
კუთხ. მთიულ.
დიდი ხმაური (ლ. კაიშ.).
|
|
512 თქუშა სიმინდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თქუშა სიმინდ-ი
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: ბუთარა
|
|
513 თხამლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხამლ-ი
კუთხ. გურ.
ჩირქი, თხრამლი (გ. შარაშ.).
|
|
514 თხანთხალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხანთხალა
კუთხ. თუშ.
ფომფლე (ს. მაკალ.).
|
|
515 თხას ნალები არ ამიყაროს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხას ნალები არ ამიყაროს
კუთხ. იმერ.
იგივეა, რაც ყურებზე ხახვი არ დამაჭრას (ი. ქავთ.).
|
|
516 თხაფთხაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხაფთხაფ-ი
კუთხ. მთიულ.
წანწალი, ჩქარი სიარული (ლ. კაიშ.).
|
|
517 თხაფსელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხაფსელა
კუთხ. თუშ.
კვიდო, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თხიფსელა
|
|
518 თხელმწვანე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხელმწვანე
კუთხ. ქიზიყ.
ვაზის ჯიშია, თეთრი ყურძენი იცის, მწვანესა ჰგავს, ოღონდ უფრო თხელია (ს. მენთეშ).
|
|
519 თხელპირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხელპირ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ერთგვარი სარანდავია (ს. მენთეშ.).
|
|
520 თხემლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხემლე
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხმელა
|
|
521 თხვლეპა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხვლეპა
კუთხ. ლეჩხ.
თქვლეფა, ჩქარა ამოსვლეპა, ამოხვრეპა რაიმე წვნიანი დასალევისა (მ. ალავ., 2).
|
|
522 თხიაპა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხიაპა-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხიპა/ე,-ჲ
|
|
523 თხილბერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხილბერა
კუთხ. მთიულ.
თხილის შეშა (ლ. კაიშ.).
|
|
524 თხილობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხილობა
კუთხ. მთიულ.
თხილის მოკრეფის დრო ან პროცესი; თ ხ ი ლ ო ბ ი ს ღ ა მ ე შობის წინა დღე, როცა გოზინაყს აკეთებენ (ლ. კაიშ.).
|
|
525 თხინაწყლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხინაწყლა
კუთხ. რაჭ.
პირუშნო, ულამაზო ქალზე იტყვიან (ვ. ბერ.).
|
|
526 თხიპა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხიპა/ე,-ი
კუთხ. იმერ., გურ., ლეჩხ.
ქათმის წიწილის ავადმყოფობაა (ვ. ბერ., ა. ღლ.; მ. ალავ., 2).
|
|
527 თხიპე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხიპე
კუთხ. ლეჩხ.
შინდის ან თხილის ტოტი გრძელი წნელი, რომელსაც ურემს უკეთებენ ძნების ზიდვის დრპს (მ. ჩიქ.).
|
|
528 თხიროლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხიროლ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თეთრითა და შავით, თეთრითა და ყავისფრით ან თეთრითა და ნაცრისფრით ჭრელი (გოჭი). გოჭს შავი, ყავისფერი ან ნაცრისფერი ზოლები სიგრძეზე აჩნია (მ. ალავ., 2).
|
|
529 თხიფსალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხიფსალა
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხიფსელა
|
|
530 თხიფსელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხიფსელა
კუთხ. ქართლ., ლეჩხ., რაჭ., აჭარ., გურ., კახ.
კვიდო, ხეჭრელი, მცენარეა (ა. მაყ.). შდრ.: საბა. დ. ჩუბ., ნ. ჩუბ.
იხ. აგრეთვე: ხელთოფა
|
|
531 თხლაბრაწა/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლაბრაწა/ე
კუთხ. ლეჩხ.
დიდი ხნის ნახმარი, გაცრეცილი ქსოვილი - ტანსაცმელი (მ. ალავ., 2).
|
|
532 თხლამი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლამი
კუთხ. იმერ.
ბალღამი, ჩირქი (ვ. ბერ.).
|
|
533 თხლარწია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლარწია
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხლაბრაწა/ე
|
|
534 თხლაფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლაფა
კუთხ. მთიულ.
საქონლის თხელი ნაკელი (ლ. კაიშ.).
|
|
535 თხლაშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლაშო
კუთხ. ქიზიყ.
თლაშო, არაყის სასმელი დიდი ჭიქა (ს. მენთეშ.).
|
|
536 თხლენაჭამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლენაჭამ-ი
კუთხ. გურ.
შერცხვენილი, სირცხვილჭმული (ს. ჟღ.).
|
|
537 თხლეშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლეშა
კუთხ. იმერ.
თქეში (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკ.).
|
|
538 თხლეშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლეშო
კუთხ. ქიზიყ.
ბრიყვულად ნებიერი; გადატ. მეტსახელი კაცისა (ს. მენთეშ.).
|
|
539 თხლიარწა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლიარწა-ი
კუთხ. გურ.
ძლიერ თხელი (ა. ღლ.).
|
|
540 თხლის შაჭამანდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხლის შაჭამანდ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ.
დამჟავებული თხლისგან გაკეთებული საზაფხულო შეჭამანდი. თხლეს წყალში გამოწურავენ, მოხარშავენ, ფქვილს მოუკიდებენ, მოადუღებენ, ნივრითა და მარილით შეაზავებენ, კისელივით გამოდის (ს. მენთეშ.).
|
|
541 თხმელა, თხემლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხმელა, თხემლა
კუთხ. გურ., იმერ., რაჭ., ლეჩხ.
მურყანი (ე. ნინ., II, თ. კიკვ.; დიალექტ., 670; ა. მაყ.). შდრ.: საბა. დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
542 თხოველი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხოველი
კუთხ. იმერ.
მთხოველი, მათხოვარი (ი. ქავთ.).
|
|
543 თხორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხორა
კუთხ. მთიულ.
მაგრად დაძახული სამწვერა ნართის გორგოლაჭი (ლ. კაიშ.).
|
|
544 თხორი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხორი
კუთხ. ხევსურ., ფშ., ჩ.თუშ., გუდამაყრ.
გორგალი დართული ძაფისა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი.ჭყონ.); ნართის გორგალი (ს. მაკალ.: ა. ჭინჭარ., 256); სიგრძეზე გაბმული საქსოვი ძაფი (კ. ჭრელ., 268, ჩ. თუშ.); ბაწარია საქსოვი (ა. ბექ., 225).
|
|
545 თხორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხორა
კუთხ. მთიულ.
მაგრად დაძახული სამწვერა ნართის გორგოლაჭი (ლ. კაიშ.).
|
|
546 თხრეშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხრეშა
კუთხ. გურ.
თხლეშა, მაგრად დარტყმა; ს თ ხ რ ი შ ა დაარტყა, სთხლიშა (გ. შარაშ.).
|
|
547 თხრიშინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხრიშინ-ი
კუთხ. გურ., ლეჩხ.
ერთბაშად გადმოსხმული წყლის ხმა (გ. შარაშ.); კოკისპირულად დასხმა წყლისა (მ. ჩიქ.).
|
|
548 თხრიწინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხრიწინ-ი
კუთხ. რაჭ.
ფაღარათი, მუცელაშლილობა (ვ. ბერ.).
|
|
549 თხროშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხროშო
კუთხ. გურ.
თავსხმა, კოკისპირული წვიმა (გ. შარაშ.; ა. ღლ., გურ.).
იხ. აგრეთვე: თხრიშინი, თქვირიშინი, თქიშინი
|
|
550 თხუსი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲ზევით დაბრუნება |
თხუსი
კუთხ. მთიულ.
მსხვილფეხა საქონლის კოჭი (ო. ქაჯ.); ძროხისა და ხარის კოჭი (ლ. კაიშ.).
