ამაშუკელი ვასილ
ამაშუკელი, ვასილ იაკობის ძე (14 მარტი, 1886 – 2 დეკემბერი, 1977) – პირველი ქართველი კინოოპერატორი. დაიბადა ქ. ქუთაისში, იქვე დაამთავრა სათავადაზნაურო გიმნაზია და სწავლობდა ფერწერის სკოლაში. მოსკოვში ელექტრო-დარგის შესწავლას შეუდგა. დაამთავრა ბაქოს ელექტრო-სასწავლებელი. იქვე გაეცნო კინო გადაღების ოსტატობას. 1907 წლიდან ივ. მიხ. გეპნერის კინოთეატრში, კ. ს. მესხის ხელმძღანელობით შექმნილ დასში, კინომექანიკოსად მუშაობდა. 1908 წელს, ვ. ამაშუკელის რჩევით გეპნერმა „გომონის“ ფირმის ხმოვანი კინოაპარატი და კინოგადამღები აპარატი შეიძინა. ვასილ ამაშუკელმა ამ ხელსაწყოთა საშუალებით ბაქოში მცირემეტრაჟიანი (25-30 მეტრიანი) სურათები გადაიღო: „ბაქოს ბაზრის ტიპები“, „სეირნობა ზღვის ნაპირზე“, „ქვანახშირის ზიდვა აქლემებით“, „მუშაობა ნავთის ჭაბურღილებთან“, „ნავთის გადასხმა ტუმბოებით“, „გემის შემოსვლა „კავკაზ მერკურში“ და „გადმოტვირთვა“ და სხვ.
1911 წელს ქუთაისში, თავისივე დახმარებით მოწყობილ კინოთეატრ „რადიუმში“ მექანიკოსად მუშაობდა; აქ გადაიღო: „ქუთაისის პეიზაჟები“, „პარკის პანორამა“, „სეირნობა პარკში“, „ექსკურსია ბაგრატის ტაძრის ნანგრევებთან“, „გვირილობა“, „ხონის აბრეშუმსაღები ფაბრიკის მუშაობა“, „ვლ. ალექსი-მესხიშვილის იუბილე“ და სხვ. მანვე, პირველმა, დიდი ოსტატობითა და გარჯით, 1912 წელს გადაიღო სოციალურ-საზოგადოებრივი და ისტორიულ-კულტურული მნიშვნელობის პირველი ფილმი ქართველთა ცხოვრებიდან „აკაკის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში“ (დაახლოებით 1200 მეტრი).
1950 წლის 20 თებერვალს კინომუშაკებმა შეხვედრა მოუწყვეს.
გამოყენებული ლიტერატურა:
1. ბზვანელი, ლ. აკაკის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში. – ქუთაისი, 1912. – 187 გვ.;
2. გოგოძე, კარლო. ნარკვევები ქართული კინემატოგრაფიის ისტორიიდან. – თბ.: ხელოვნება, 1950. – გვ.: 5, 13, 14-20;
3. ქართული კინოხელოვნების გარიჟრაჟზე // ლიტერატურა და ხელოვნება. – 1950. – № 9.
