ლებანიძე მურმან

მურმან ლებანიძე

მურმან ლებანიძე − (დ. 14 ნოემბერი, 1922, აღსთაფა, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 17 აგვისტო, 2002, თბილისი, საქართველო), ქართველი პოეტი, მწერალი, ესეისტი. წლების მანძილზე საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობისა და პრეზიდიუმის წევრი, ჟურნალ „მნათობისა“ და გაზეთ „ლიტერატურული საქართველოს“ რედკოლეგიის წევრი, ბეჭდვითი სიტყვის სახელმწიფო კომიტეტის მთავარი რედაქტორი, მინისტრთა კაბინეტთან არსებული ლიტერატურის, ხელოვნებისა და არქიტექტურის სახელმწიფო პრემიების კომიტეტის პასუხისმგებელი მდივანი, თავმჯდომარის მოადგილე, თავმჯდომარე (1975-1995), შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის“, ხალხთა მეგობრობის, ღირსების ორდენის კავალერი, თბილისის საპატიო მოქალაქე, გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, (1973).

დაიბადა 1922 წელს აზერბაიჯანის დაბა აღსტაფაში, იმავე წლიდან აღიზარდა თბილისში, დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1940-1948). ომის წლებში იყო ფრონტზე (1942-1943) მარუხ-ქლუხორისა და კრასნოდარის მიმართულებით, აგრეთვე ჰოსპიტლებში: ჭრილობით — გარიაჩი-კლიუჩში და ტიფით — კრასნოდარში. 1944 წელს იყო სისხლის სამართლის სამძებროს გამომძიებელი თბილისში, 1945 წლიდან თავისუფლდება და სწავლას განაგრძობს უნივერსიტეტში, ამავე წელიწადს მწერალთა კავშირის წევრად იღებენ ფრონტზე დაწერილი ლექსებისათვის.

მურმან ლებანიძე წერს ლექსებს და აქვეყნებს ბავშვობიდანვე. იგი პირველ ყოვლის იყო პოეტი, შემდეგ — პოეტური თარგმანის ოსტატი, მუშაობდა საყმაწვილო პოეზიასა და სახალისო, ეგრეთ წოდებულ მცირე პროზაში, ესეისა და ლიტერატურული წერილის ჟანრშიც, გამოცემული აქვს ორიგინალურ თუ თარგმნილ ნაწარმოებთა ოთხმოც კრებულზე მეტი, მისი მთავარი წიგნებია:

1. თხზულებათა ხუთი სხვადასხვა „რჩეული“ (გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, 1977, 1979, 1982, 1984, 1987),
2. რჩეულ თხზულებათა ორტომეული (გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, 1989),
3. „უკვდავი ყვავილები“ — კიპლინგის, ბერნსის, რუსული პოეზიის, იაპონური პოეზიის, ძველეგვიპტური ლირიკის რჩეული თარგმანები (გამომცემლობა „მერანი“, 1988),
4. „კრებული — (1981) „პროზა“ (გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, 1981),
5. „ლიხს იქით და ლიხს აქეთ საქართველო გიყვარდეთ!“ — საყმაწვილო პოეზიის რჩეული („ნაკადული“, 1981).

1970-1972 წლების ნაწერებისათვის — ისტორიული პოემისათვის „ანისის აღება“ და ორმოცი ლექსისათვის („უფლისციხესთან სისხლიფერი ყაყაჩოს წვეთი“, „მკვდრები“, „ათი წლის შემდეგ თამუნია ქავთარაძეს“, „დაჭრილი“, „აქ ქალს დაარქვეს შავი პანტერა“, „სიბერე“, „ჩქარობო, მითხრეს, ცხარობო, მკადრეს“ და სხვ.) 1973 წელს მურმან ლებანიძეს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია მიენიჭა.

1992 წელს წიგნისათვის „ჩემს გალაკტიონს მე ვკითხე ერთხელ“ (წერილი „გალაკტიონი“, მოგონება „10 დღე გალაკტიონთან“ და გალაკტიონისადმი მიძღვნილი 30 ლექსი) მურმან ლებანიძეს გალაკტიონის სახელობის პრემია მიენიჭა.

წყარო

რუსთაველის პრემიის ლაურეატები ‏