შავი ზღვის ქარსალი

შავი და კასპიის ზღვის ტიულკა

შავი ზღვის ქარსალი – Sprattus sprattus phalericus Risso 1826.

ტიპი: ქორდიანები
რიგი: ქაშაყისნაირნი
ოჯახი: ქაშაყისებრთა
სახეობა: ქარსალა

თევზის სახეობა ქაშაყისებრთა ოჯახიდან. ლაყუჩთა ჩხირები 45-56. მალების რაოდენობა (46) 47-48 (49). მუცლის ფარფლების წინ 19-22 მუცლის ფარეკლებია განლაგებული, ხოლო უკან 9-12, სულ 29-33.

სხეულის სიმაღლე მთლიანი სიგრძის 16,5-17,9%-ს შეადგენს. პირი პატარა და ქვედაა. ყბები თვალის წინა კიდის ვერტიკალს ძლივსღა სცილდება. ზურგის ფარფლი უკანაა გადანაცვლებული; მუცლის ფარფლები ზურგის ფარფლების საწყისის ქვეშ ან მის ცოტა წინაა მოთავსებული. მუცელი გვერდებიდან შებრტყელებულია და კარგად გამოსახულ მახვილ ფარეკლისებურ ტროპს წარმოქმნის. მუცლის ფარეკლების რაოდენობა 29–33-ია.

გავრცელება

ქარსალები გავრცელებულია ხმელთაშუა, ადრიატიკის და შავ ზღვებში, დუნაისა და დნესტრის შესართავებში, აზოვის ზღვის სამხრეთ ნაწილში.

ბიოლოგია

შავი ზღვის ქარსალი ზღვის მკვიდრი პელაგური თევზია. ქარსალის ოპტიმალური ტემპერატურა შავ ზღვაში 15-20°-ია.

ტოფობა

ტოფობა ნოემბრიდან მაისის შუა რიცხვებამდე გრძელდება, მასიური ტოფობა შემჩნეულია იანვარ-თებერვალში, ტოფობა უმთავრესად სანაპიროებიდან მოშორებით წყლის ზედა ფენებში 5-15° – ტემპერატურის პირობებში ხდება. ტოფობისათვის შეკრებილი გუნდები მარტ-აპრილში მხოლოდ ღია ნაწილებში 15-20 მეტრის სიღრმეზე გვხვდება.

ნაყოფიერება

შავი ზღვის ქარსალის ნაყოფიერება 0,6-2,4 ათას ქვირითამდე მერყეობს, რაც თევზის ზომაზეა დამოკიდებული.

წყარო

საქართველოს თევზების სარკვევი