იხილეთ წყარო გვერდისთვის ყაბახი (მოედანი)

'''ყაბახი''' – (თურქ. – „გოგრა“), საჯირითო [[მოედანი]] სამხედრო ვარჯიშებისა და სახალხო გართობებისათვის ფეოდალურ [[საქართველო]]ში. მოედნის შუა ადგილას აღმართული იყო [[ძელი]], რომელზეც სამიზნედ გოგრის მაგივრად [[ოქრო]]ს ან [[ვერცხლი]]ს [[თასი|თასს]] დგამდნენ. ცხენზე ამხედრებული მშვილდისრიანი მოჯირითეები რიგრიგობით ჩაიქროლებდნენ და თასს ჩამოსაგდებად [[ისარი|ისარს]] ესროდნენ. ვინც მიზანს მოახვედრებდა, გამარჯვებულად ითვლებოდა და ეს თასი გადაეცემოდა. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს განმარტებით, ყაბახი არქვა არა მთლიანად მოედანს, არამედ მის ცენტრალურ ნაწილს, სადაც ძელი იყო აღმართული. ამავე ასპარეზობაზე თამაშობდნენ ბურთს, იმართეოდა მარულა. ყაბახობა ტარდებოდა ქორწილების, საერო თუ რელიგიური დღესასწაულების დროს. ფეოდალური არისტოკრატიისთვის სავალდებულო იყო ყაბახის ხელოვნების დაუფლება. [[თბილისი|თბილისში]] ყაბახობა ორბელიანთა მამულში ეწყობოდა (ამჟამინდელი [[ავლაბარი|ავლაბრის]] ტერიტორია).

უკანასკნელად ყაბახობა თბილისში XIX ს. 40-იან წწ. გაიმართა. შემდეგ მთავარმართებელ ბარიატინსკის განკარგულებით, ყაბახის ჩასატარებელი ადგილი ბაღად გადააკეთეს და იმპერატორ ალექსანდრე II-ს სახელი უწოდეს (ალექსანდრეს ბაღი).

ყაბახი ფართოდ აისახა XVIII-XIX სს. ქართულ მწერლობაში ([[თეიმურაზ II]] - „სარკე თქმულთა“, [[ორბელიანი გრიგოლ|გრ. ორბელიანი]] – „იარალის“, [[ბარათაშვილი ნიკოლოზ|ნ. ბარათაშვილი]] – „ღამე ყაბახზედ“, [[ერისთავი გიორგი (დრამატურგი)|გ. ერისთავი]] – „ყაბახისადმი“ და სხვ.). 


==წყარო==
[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]]