ანუ
| ხაზი 9: | ხაზი 9: | ||
უზენაეს ხელისუფლებას, განაგებს ღმერთებისა და ადამიანის | უზენაეს ხელისუფლებას, განაგებს ღმერთებისა და ადამიანის | ||
ბედს, მაგრამ იგი იმდენად შორს არის ქვეყნისაგან, რომ მისი | ბედს, მაგრამ იგი იმდენად შორს არის ქვეყნისაგან, რომ მისი | ||
| − | სახე მკრთალდება და კარგავს კონკრეტულობას. ფაქტიურად სამყაროს მართავენ მეორე რანგის ღმერთები, რომლებიც ანუს | + | სახე მკრთალდება და კარგავს კონკრეტულობას. ფაქტიურად სამყაროს მართავენ მეორე რანგის ღმერთები, რომლებიც ანუს გეგმის მიხედვით წარმართავენ ქვეყნიურ და ციურ საქმეებს. |
| − | გეგმის მიხედვით წარმართავენ ქვეყნიურ და ციურ საქმეებს. | + | |
მითოსში ნაკლებად გვხვდება პერსონაჟად. გილგამეშის ეპოსში | მითოსში ნაკლებად გვხვდება პერსონაჟად. გილგამეშის ეპოსში | ||
იგი თავისი ასულის, ქალღმერთ [[იშთარი]]ს, თხოვნით ქმნის | იგი თავისი ასულის, ქალღმერთ [[იშთარი]]ს, თხოვნით ქმნის | ||
| − | „ზეციურ ხარს“ და აგზავნის ურუქში გილგამეშისა და ენქიდუს | + | „ზეციურ ხარს“ და აგზავნის ურუქში [[გილგამეში|გილგამეშისა]] და [[ენქიდუ|ენქიდუს]] |
| − | დასასჯელად. როგორც | + | დასასჯელად. როგორც პანთეონის მეთაურს, ანუს მინიჭებული |
აქვს უზენაესი მეუფება, რაც გამოიხატება მისივე სახელიდან | აქვს უზენაესი მეუფება, რაც გამოიხატება მისივე სახელიდან | ||
ნაწარმოები ტერმინით ანუთუ („ანუობა“). მისგან იღებს | ნაწარმოები ტერმინით ანუთუ („ანუობა“). მისგან იღებს | ||
| ხაზი 28: | ხაზი 27: | ||
მხოლოდ და მხოლოდ ნომინალური არსებობა აქვს. | მხოლოდ და მხოლოდ ნომინალური არსებობა აქვს. | ||
| − | ანუს ჰყავს შვიდი მაცნე, შვიდი მავნე დემონი, ორი მრჩეველი, | + | ანუს ჰყავს შვიდი მაცნე, შვიდი მავნე [[დემონები|დემონი]], ორი მრჩეველი, |
სამი სამართლის გამრიგე. მისი მთავარი ტაძარია ურუქში – | სამი სამართლის გამრიგე. მისი მთავარი ტაძარია ურუქში – | ||
ეანნა „ცის სახლი“ („ანის სახლი“), სადაც მისი [[კულტი]] ცის | ეანნა „ცის სახლი“ („ანის სახლი“), სადაც მისი [[კულტი]] ცის | ||
| − | დედოფალთან [[ინანა]] იშთართან არის შეთავსებული. | + | დედოფალთან [[ინანა]] [[იშთარი|იშთართან]] არის შეთავსებული. |
| − | იმპერიების (ბაბილონისა და [[აშური]]ს) ხანაში ანუს ადგილს, | + | იმპერიების ([[ბაბილონი|ბაბილონისა]] და [[აშური]]ს) ხანაში ანუს ადგილს, |
როგორც უზენაესი ღმერთისა, იჭერენ „ეროვნული“, უფრო | როგორც უზენაესი ღმერთისა, იჭერენ „ეროვნული“, უფრო | ||
სწორად, იმპერიული ღვთაებები – ბაბილონში [[მარდუქი]] და | სწორად, იმპერიული ღვთაებები – ბაბილონში [[მარდუქი]] და | ||
| ხაზი 44: | ხაზი 43: | ||
განდიდების მიზნით, როგორც ზოგადი სახელწოდება, | განდიდების მიზნით, როგორც ზოგადი სახელწოდება, | ||
მიეწერება სხვადასხვა ღმერთებს – ენლილს, მარდუქს, | მიეწერება სხვადასხვა ღმერთებს – ენლილს, მარდუქს, | ||
| − | სინს, თამუზს... ანუს საკრალური რიცხვია 60, სრული | + | სინს, [[თამუზი|თამუზს]]... ანუს საკრალური რიცხვია 60, სრული |
რიცხვი. | რიცხვი. | ||
15:07, 24 ნოემბერი 2016-ის ვერსია
ანუ – შუმერულ ენაში სიტყვა „ან“ აღნიშნავს როგორც საკუთრივ „ცას“ („ზე ასახედველს“, საბა), ისე ცის უზენაეს ღმერთს.
ანუ არის შუამდინარული პანთეონის სამების პირველი წევრი (ანუ - ენლილი - ენქი). იგი არის სამყაროსა და ღმერთების მამა. ხშირად ამ ტიტულს და ძალაუფლებას იზიარებს ენლილთან ერთად, რომელიც ზოგჯერ მის ძედ იწოდება. ანუ ახორციელებს უზენაეს ხელისუფლებას, განაგებს ღმერთებისა და ადამიანის ბედს, მაგრამ იგი იმდენად შორს არის ქვეყნისაგან, რომ მისი სახე მკრთალდება და კარგავს კონკრეტულობას. ფაქტიურად სამყაროს მართავენ მეორე რანგის ღმერთები, რომლებიც ანუს გეგმის მიხედვით წარმართავენ ქვეყნიურ და ციურ საქმეებს. მითოსში ნაკლებად გვხვდება პერსონაჟად. გილგამეშის ეპოსში იგი თავისი ასულის, ქალღმერთ იშთარის, თხოვნით ქმნის „ზეციურ ხარს“ და აგზავნის ურუქში გილგამეშისა და ენქიდუს დასასჯელად. როგორც პანთეონის მეთაურს, ანუს მინიჭებული აქვს უზენაესი მეუფება, რაც გამოიხატება მისივე სახელიდან ნაწარმოები ტერმინით ანუთუ („ანუობა“). მისგან იღებს დასაბამს ამქვეყნიური მეფობა, რომელიც მითოსის თანახმად „ციდან ჩამოვიდა“. ანუ ანიჭებს ამქვეყნიურ მეფეს სამეფო ნიშნებს – კვერთხს, ტახტს, გვირგვინს და კომბალს ხალხის დასამწყემსავად.
ანუ წარმოდგენილი იყო „დიდი ხარის“ სახით, რომელიც ეუღლება „ფურის“ სახით წარმოდგენილ დედამიწას. მათი კავშირის შედეგად მიწის პირი ნაყოფიერდება, მწვანით იმოსება. სხვა ტრადიციით, მისი მდედრული ცალის სახელია ანთუ, რომელსაც მხოლოდ და მხოლოდ ნომინალური არსებობა აქვს.
ანუს ჰყავს შვიდი მაცნე, შვიდი მავნე დემონი, ორი მრჩეველი, სამი სამართლის გამრიგე. მისი მთავარი ტაძარია ურუქში – ეანნა „ცის სახლი“ („ანის სახლი“), სადაც მისი კულტი ცის დედოფალთან ინანა იშთართან არის შეთავსებული.
იმპერიების (ბაბილონისა და აშურის) ხანაში ანუს ადგილს, როგორც უზენაესი ღმერთისა, იჭერენ „ეროვნული“, უფრო სწორად, იმპერიული ღვთაებები – ბაბილონში მარდუქი და აშურში აშური. ანუ მხოლოდ ჩამოთვლაში იხსენიება პირველ ადგილას; მისი როლი იმდენად დამცრობილია, რომ „აშურის ნაშიერადაც“ კი არის მოხსენებული ტექსტებში. ერთგან მის დედად მთვარის ქალღმერთი ნინგალი არის გამოყვანილი.
მაგრამ, საზოგადოდ, ანუ ინარჩუნებს უზენაესობას და მისი სახელი განდიდების მიზნით, როგორც ზოგადი სახელწოდება, მიეწერება სხვადასხვა ღმერთებს – ენლილს, მარდუქს, სინს, თამუზს... ანუს საკრალური რიცხვია 60, სრული რიცხვი.
წყარო
მითოლოგიური ენციკლოპედია ყმაწვილთათვის[[კატეგორია:შუმერული მითები]
