ასტამი
(ახალი გვერდი: '''ასტამი''' - თონის იარაღი, დარჩენილი ცომის ასაფხეკი, პი...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ასტამი''' - [[თორნე|თონის]] იარაღი, დარჩენილი ცომის ასაფხეკი, პიბრტყელი საგანი, რკინის პატარა [[ნიჩაბი (სამეურნეო ხელსაწყო)|ნიჩაბი]]. მას [[კერა|კერია]]სა და [[ბუხარი|ბუხარში]] საცეცხლო საქმიანობისათვის ხმარობდნენ. ზოგიერთი ბრტყელპირა ასტამით თონიდან [[პური|პურს]] იღებდნენ. | + | '''ასტამი''' - [[თორნე|თონის]] იარაღი, დარჩენილი ცომის ასაფხეკი, პიბრტყელი საგანი, რკინის პატარა [[ნიჩაბი (სამეურნეო ხელსაწყო)|ნიჩაბი]]. მას [[კერა|კერია]]სა და [[ბუხარი|ბუხარში]] საცეცხლო საქმიანობისათვის ხმარობდნენ. ზოგიერთი ბრტყელპირა ასტამით თონიდან [[პური|პურს]] იღებდნენ. [[აჭარა]]ში ასტამს ნაკვერცხლის და ნაცრის გამოსაჩხრეკს, ნაკვერცხლის ასაღებ ნიჩაბს, კეცზე ნაკვერცხლის შესაყარ რკინის პატარა ბარსაც უწოდებდნენ. საქართველოს სხვა კუთხეებშიც იგი ცომის ასაფხეკ რკინის პატარა ნიჩაბს წარმოადგენდა. |
ვარცლის ასტამით _ „ხოწით” ვარცლიდან ცომს ფხეკდნენ, თორნის ასტამით — გამომცხვარ პურს თორნიდან იღებდნენ და მიმწვარს ჩაფხეკდნენ, კერის ასტამით კი – კერიდან ღველფს იღებდნენ და თავდახურულ კეცს აყრიდნენ. იგი ორი სახისა იყო – გრძელტარიანი და კავიანი. | ვარცლის ასტამით _ „ხოწით” ვარცლიდან ცომს ფხეკდნენ, თორნის ასტამით — გამომცხვარ პურს თორნიდან იღებდნენ და მიმწვარს ჩაფხეკდნენ, კერის ასტამით კი – კერიდან ღველფს იღებდნენ და თავდახურულ კეცს აყრიდნენ. იგი ორი სახისა იყო – გრძელტარიანი და კავიანი. | ||
| ხაზი 12: | ხაზი 12: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]] | [[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]] | ||
| + | [[კატეგორია:ეთნოგრაფია]] | ||
[[კატეგორია:სამეურნეო იარაღები]] | [[კატეგორია:სამეურნეო იარაღები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 19:43, 25 ივნისი 2021 მდგომარეობით
ასტამი - თონის იარაღი, დარჩენილი ცომის ასაფხეკი, პიბრტყელი საგანი, რკინის პატარა ნიჩაბი. მას კერიასა და ბუხარში საცეცხლო საქმიანობისათვის ხმარობდნენ. ზოგიერთი ბრტყელპირა ასტამით თონიდან პურს იღებდნენ. აჭარაში ასტამს ნაკვერცხლის და ნაცრის გამოსაჩხრეკს, ნაკვერცხლის ასაღებ ნიჩაბს, კეცზე ნაკვერცხლის შესაყარ რკინის პატარა ბარსაც უწოდებდნენ. საქართველოს სხვა კუთხეებშიც იგი ცომის ასაფხეკ რკინის პატარა ნიჩაბს წარმოადგენდა.
ვარცლის ასტამით _ „ხოწით” ვარცლიდან ცომს ფხეკდნენ, თორნის ასტამით — გამომცხვარ პურს თორნიდან იღებდნენ და მიმწვარს ჩაფხეკდნენ, კერის ასტამით კი – კერიდან ღველფს იღებდნენ და თავდახურულ კეცს აყრიდნენ. იგი ორი სახისა იყო – გრძელტარიანი და კავიანი.
საქართველოს ამა თუ იმ კუთხეში ასტამსა და საკეცს – წმინდა საგნებად თვლიდნენ და ქალებს მზითვად ატანდნენ. ყოველ ბარბარობას ოჯახის ახალი დიასახლისისათვის ასტამ-საკეცის გადაცემის რიტუალი სრულდებოდა. ძველი ქართული ენის ლექსიკონში ასტამი განმარტებულია, როგორც „ცეცხლის საჩხრეკი”. ასტამი „შუშანიკის წამებაში” იხსენიება: „მაშინ იწყო უჯეროსა გინებად ვარსქენ და ფერჴითა თვისითა დასთრგუნვიდა მას {შუშანიკს}, და აღიღო ასტამი და უხეთქნა მას თავსა, და ჩაჰფლა, და თუალი ერთი დაუბუშტა”.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
ჩიტაია, 1997:820; მგელაძე, 1966; ნ. რეხვიაშვილი, 1975:642; ქართული მატერიალური კულტურის ... 20011;38.
