ხახა
(→წყარო) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 4 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 8: | ხაზი 8: | ||
აქ ერთმანეთს კვეთენ: | აქ ერთმანეთს კვეთენ: | ||
| − | — სასუნთქი გზა – ცხვირიდან | + | — სასუნთქი გზა – ცხვირიდან [[საყლაპავი]]ს პირამდე; |
— საყლაპავი გზა – პირიდან საყლაპავის პირამდე; | — საყლაპავი გზა – პირიდან საყლაპავის პირამდე; | ||
| − | — ხახის ზედა ნაწილი – ცხვირ-ხახა, რომელიც მხოლოდ სასუნთქ გზას წარმოადგენს და მთავრდება რბილი სასის დონეზე; | + | — ხახის ზედა ნაწილი – [[ცხვირ-ხახა]], რომელიც მხოლოდ სასუნთქ გზას წარმოადგენს და მთავრდება რბილი სასის დონეზე; |
— პირ-ხახა-საყლაპავის და სასუნთქი გზების გზაჯვარედინი, ზუსტად პირის ღრუს უკან მდებარეობს. მასში, გვერდებთან, განლაგებულია სასის ტონზილები (ორ რკალს შორის). დახურული პირის დროს, ენის ძირი წარმოადგენს პირ-ხახის წინა კედელს; | — პირ-ხახა-საყლაპავის და სასუნთქი გზების გზაჯვარედინი, ზუსტად პირის ღრუს უკან მდებარეობს. მასში, გვერდებთან, განლაგებულია სასის ტონზილები (ორ რკალს შორის). დახურული პირის დროს, ენის ძირი წარმოადგენს პირ-ხახის წინა კედელს; | ||
| ხაზი 30: | ხაზი 30: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ოტო-რინო-ლარინგოლოგია და თავ-კისრის პათოლოგიები]] | + | [[ოტო-რინო-ლარინგოლოგია და თავ-კისრის პათოლოგიები]]' |
[[კატეგორია:ადამიანის ანატომია]] | [[კატეგორია:ადამიანის ანატომია]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:პირ-ხახა, ხახა, ხორხი]] |
| + | [[კატეგორია:ოტო-რინო-ლარინგოლოგია]] | ||
| + | [[კატეგორია:სასუნთქი სისტემა]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 18:44, 4 აპრილი 2022 მდგომარეობით
ხახა (ლათ. Pharynx) — ქორდიანებისა და ადამიანის წინა ნაწლავის ნაწილი, რომელიც პირის ღრუს უკანაა მოთავსებული.
ხახას გააჩნია კუნთოვან – ლორწოვანი სტრუქტურა, რომელიც ვრცელდება კისრის გასწვრივ, წინა ნაწილში, სახის უკან, ქალას ფუძიდან კისრის ზედა ნაწილამდე.
სიგრძე, ადამიანის კონსტიტუციური თავისებურებების გათვალისწინებით, 15 სმ-ს აღწევს, ხოლო სიგანე – 2-5 სმ-ს.
აქ ერთმანეთს კვეთენ:
— სასუნთქი გზა – ცხვირიდან საყლაპავის პირამდე;
— საყლაპავი გზა – პირიდან საყლაპავის პირამდე;
— ხახის ზედა ნაწილი – ცხვირ-ხახა, რომელიც მხოლოდ სასუნთქ გზას წარმოადგენს და მთავრდება რბილი სასის დონეზე;
— პირ-ხახა-საყლაპავის და სასუნთქი გზების გზაჯვარედინი, ზუსტად პირის ღრუს უკან მდებარეობს. მასში, გვერდებთან, განლაგებულია სასის ტონზილები (ორ რკალს შორის). დახურული პირის დროს, ენის ძირი წარმოადგენს პირ-ხახის წინა კედელს;
— ქვედა ხახა (HYPOPHARYNX) მდებარეობს კისრის მე-5 და მე-6 მალების დონეზე, ზუსტად პირ-ხახის ქვემოთ და მისგან გამოყოფილია ინის ძვლის საპროექციო ხაზით. ამ ზონაში ასევე, იკვეთება ორი ფუნქცია – ყლაპვის და სუნთქვის. მისი პათოლოგიები იწვევს ორივე ფუნქციის მოშლას. ხორხი იწყება ქვედა ხახის ქვემოთ და მდებარეობს მის წინა ნაწილში. მის გვერდით არის ორი ჩაღრმავება – მსხლისებრი ფოსო (SINUS PIRIFORMIS). ქვედა ხახა ქვემოთკენ გრძელდება საყლაპავის პირით და საყლაპავით, რომელიც ბეჭდისებრი ხრტილის (c. Cricoideus) დონეზე მდებარეობს. ბეჭდისებრ-ხახის კუნთი (m. Cricopharyngeus) ამ ორი ზონის გამყოფია. მისი დისფუნქცია შესაძლოა გახდეს Zenker-ის დივერტიკულის გაჩენის მიზეზი;
ქვედა ხახის კუნთების – კონსტრიქტორების ინერვაცია IX და X ნერვების წნულებზეა დამოკიდებული;
ხახის ლორწოვანი, პირის ღრუს ლორწოვანის მსგავსად არის ამოფენილი.
[რედაქტირება] ფუნქცია
ხახის და ენის ძირის მოძრაობით, საკვები ლუკმა გადაიდევ- ნება საყლაპავისაკენ. ამ მიდამოს ცალმხრივი დისფუნქცია (IX და X ნერვების დამბლა), როგორც წესი, კომპენსირდება და უმნიშვნელოდ აწუხებს პაციენტს. თუმცა, როდესაც XII წყვილი ნერვის პარეზი ჩნდება, მაშინ, შესაძლოა, ყლაპვის სერიოზული დისფუნქცია – სასულეში გადაცდენა.
ორმხრივი პარეზი – აფაგიის გარანტიაა.
ცხვირ-ხახის, სასის და ენის ტონზილები ერთობლიობაში ქმნიან ვალდეიერის რგოლს.
