ჯვარი წინა
(ახალი გვერდი: '''ჯვარი წინა''' – საწესო სიმღერა, გავრცელებული კახეთში, სამცხე...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 3 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ჯვარი წინა''' – საწესო სიმღერა, გავრცელებული კახეთში, სამცხე-ჯავახეთში, ხევში, თუშეთში, ფშავში და სხვ. სრულდებოდა ვაჟის სახლში გამართულ ქორწილში კერიის ირგვლივ ნეფე-დედოფლისა და მაყრიონის საწესო | + | '''ჯვარი წინა''' – საწესო სიმღერა, გავრცელებული კახეთში, [[სამცხე]]-ჯავახეთში, ხევში, თუშეთში, ფშავში და სხვ. სრულდებოდა ვაჟის სახლში გამართულ ქორწილში კერიის ირგვლივ ნეფე-დედოფლისა და მაყრიონის საწესო შემოვლის დროს. |
| − | შემოვლის დროს. | + | |
გ. თედორაძის თანახმად, ფშავში „ჯვარი წინას” შემდეგი წესის დაცვით მღეროდნენ: ნეფის სახლში შესვლისას ორ ჯგუფად გაყოფილი მაყრიონი კერიის ორ მხარეს ერთმანეთის მოპირდაპირედ განლაგდებოდა. | გ. თედორაძის თანახმად, ფშავში „ჯვარი წინას” შემდეგი წესის დაცვით მღეროდნენ: ნეფის სახლში შესვლისას ორ ჯგუფად გაყოფილი მაყრიონი კერიის ორ მხარეს ერთმანეთის მოპირდაპირედ განლაგდებოდა. | ||
ნეფე-დედოფლის, მდადისა და მაყრების მიერ კერის ირგვლივ სამჯერ შემოვლისას ორივე ჯგუფი სიძე-პატარძალს ერთი და იმავე სიტყვების განმეორებით სამერმისო ბედნიერების სიმღერას – „ჯვარი წინას“ – უძღვნიან. | ნეფე-დედოფლის, მდადისა და მაყრების მიერ კერის ირგვლივ სამჯერ შემოვლისას ორივე ჯგუფი სიძე-პატარძალს ერთი და იმავე სიტყვების განმეორებით სამერმისო ბედნიერების სიმღერას – „ჯვარი წინას“ – უძღვნიან. | ||
| − | აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელებში სიმღერა წმ. | + | აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელებში სიმღერა [[წმინდა გიორგი|წმ. გიორგი]]სადმი არის მიმართული: |
::„[[ჯვარი]] წინასაო, ჯვარი წინასაო. | ::„[[ჯვარი]] წინასაო, ჯვარი წინასაო. | ||
| − | ::[[ანგელოზი|ანგელოზები]] მარჯვნივ მხარესაო. | + | :: [[ანგელოზი|ანგელოზები]] მარჯვნივ მხარესაო. |
| − | ::სამოცდასამი წმინდა გიორგი | + | :: სამოცდასამი წმინდა გიორგი |
::თუ დასწერს ჯვარსა ჩვენს ნეფიონსაო“. | ::თუ დასწერს ჯვარსა ჩვენს ნეფიონსაო“. | ||
| + | |||
ვარიანტი: | ვარიანტი: | ||
| + | |||
::„ვინ დასწერს ჯვარსა, ჩვენს ნეფიონთა, | ::„ვინ დასწერს ჯვარსა, ჩვენს ნეფიონთა, | ||
::წმინდა გიორგი, | ::წმინდა გიორგი, | ||
::ის დასწერს ჯვარსა ჩვენს ნეფიონთა“. | ::ის დასწერს ჯვარსა ჩვენს ნეფიონთა“. | ||
| + | |||
ე. ვირსალაძის აზრით, „ამ სიმღერით კერის გარშემო ნეფიონის შემოვლა, როგორც ჩანს, ძველი ქართული საქორწინო [[რიტუალი]]ს ძირითად მომენტს წარმოადგენდა და ქრისტიანული ქორწილის რიტუალზე ბევრად ძველი | ე. ვირსალაძის აზრით, „ამ სიმღერით კერის გარშემო ნეფიონის შემოვლა, როგორც ჩანს, ძველი ქართული საქორწინო [[რიტუალი]]ს ძირითად მომენტს წარმოადგენდა და ქრისტიანული ქორწილის რიტუალზე ბევრად ძველი | ||
იყო“. სპეციალისტთა შეხედულებით, აღნიშნული სიმღერა შესრულების ადგილის, წესისა და მელოდიური ქსოვილის ინტონაციით გენეტიკურ კავშირს ავლენს მეგრულ საქორწილო სიმღერასთან. | იყო“. სპეციალისტთა შეხედულებით, აღნიშნული სიმღერა შესრულების ადგილის, წესისა და მელოდიური ქსოვილის ინტონაციით გენეტიკურ კავშირს ავლენს მეგრულ საქორწილო სიმღერასთან. | ||
| ხაზი 18: | ხაზი 20: | ||
==იხილე აგრეთვე== | ==იხილე აგრეთვე== | ||
„[[კუჩხა ბედინერა]]“ | „[[კუჩხა ბედინერა]]“ | ||
| + | |||
==ლიტერატურა== | ==ლიტერატურა== | ||
*გ. თედორაძე. ხუთი წელი ფშავხევსურეთში. თბ., 1930. გვ. 153-155; | *გ. თედორაძე. ხუთი წელი ფშავხევსურეთში. თბ., 1930. გვ. 153-155; | ||
მიმდინარე ცვლილება 01:57, 29 იანვარი 2023 მდგომარეობით
ჯვარი წინა – საწესო სიმღერა, გავრცელებული კახეთში, სამცხე-ჯავახეთში, ხევში, თუშეთში, ფშავში და სხვ. სრულდებოდა ვაჟის სახლში გამართულ ქორწილში კერიის ირგვლივ ნეფე-დედოფლისა და მაყრიონის საწესო შემოვლის დროს.
გ. თედორაძის თანახმად, ფშავში „ჯვარი წინას” შემდეგი წესის დაცვით მღეროდნენ: ნეფის სახლში შესვლისას ორ ჯგუფად გაყოფილი მაყრიონი კერიის ორ მხარეს ერთმანეთის მოპირდაპირედ განლაგდებოდა. ნეფე-დედოფლის, მდადისა და მაყრების მიერ კერის ირგვლივ სამჯერ შემოვლისას ორივე ჯგუფი სიძე-პატარძალს ერთი და იმავე სიტყვების განმეორებით სამერმისო ბედნიერების სიმღერას – „ჯვარი წინას“ – უძღვნიან. აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელებში სიმღერა წმ. გიორგისადმი არის მიმართული:
- „ჯვარი წინასაო, ჯვარი წინასაო.
- ანგელოზები მარჯვნივ მხარესაო.
- სამოცდასამი წმინდა გიორგი
- თუ დასწერს ჯვარსა ჩვენს ნეფიონსაო“.
ვარიანტი:
- „ვინ დასწერს ჯვარსა, ჩვენს ნეფიონთა,
- წმინდა გიორგი,
- ის დასწერს ჯვარსა ჩვენს ნეფიონთა“.
ე. ვირსალაძის აზრით, „ამ სიმღერით კერის გარშემო ნეფიონის შემოვლა, როგორც ჩანს, ძველი ქართული საქორწინო რიტუალის ძირითად მომენტს წარმოადგენდა და ქრისტიანული ქორწილის რიტუალზე ბევრად ძველი იყო“. სპეციალისტთა შეხედულებით, აღნიშნული სიმღერა შესრულების ადგილის, წესისა და მელოდიური ქსოვილის ინტონაციით გენეტიკურ კავშირს ავლენს მეგრულ საქორწილო სიმღერასთან.
[რედაქტირება] იხილე აგრეთვე
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- გ. თედორაძე. ხუთი წელი ფშავხევსურეთში. თბ., 1930. გვ. 153-155;
- თ. იველაშვილი. საქორწინო წეს-ჩვეულებანი საქართველოში. თბ., 1999, გვ. 217;
- ქ. ჭითანავა. მეგრული სიმღერა „კუჩხა ბედინერა“ // მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის XXIII. თბ., 1987. გვ., 255-260;
- ე. ვირსალაძე. ქართული სამონადირეო ეპოსი. თბ., 1964, გვ. 149;
- Д. Аракишвили. Грузинское наролное музыкальное творчество // Оттиски из V т. Трудов МЭК. С. 147;
