შუა ატიკური კომედია
| (ერთი მომხმარებლის 3 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | ''' | + | '''შუაატიკური კომედია''' – ძველბერძნული [[კომედია|კომედიის]] ნაირსახეობა. გავრცელებული იყო [[ათენი|ათენში]] (IV ს. ძვ.წ.). [[პელოპონესის ომი|პელოპონესის ომში]] დამარცხების შემდეგ (431-404 ძვ.წ.) შუაატიკურ კომედიაში საგრძნობლად შესუსტდა პოლიტიკური [[სატირა|სატირის]] მასშტაბი. ნაცვლად ამისა, იგი ხშირად ამასხრებდა სხვადასხვა ფილოსოფიური სკოლის წარმომადგენლებს ([[პლატონი|პლატონს]] და მის მიმდევრებს, პითაგორიელებს, კინიკიელებს და სხვ.). მისთვის დამახასიათებელი იყო ყოველდღიურობის ასახვა, მითოლოგიური [[ტრავესტი]]ს განხორციელება, [[მითები|მითების]] [[პაროდია|პაროდირება]]. |
| − | + | ||
| + | კომპოზიციური თვალსაზრისით, შუაატიკური კომედია უფრო ერთსახოვანი იყო, ვიდრე [[ატიკური კომედია|ძველატიკური კომედია]]. მან უარი თქვა [[ქორო]]ს პარტიაზე, რომელთა გამოსვლები [[ინტერმედია]]დ იქცა და აღარ იყო დაკავშირებული მოქმედების მსვლელობასთან. შესაბამისად გაქრა [[ძველი ატიკური კომედია|ძველი ატიკური კომედიისათვის]] დამახასიათებელი ნაწილები – [[პაროდი]], [[პარაბასა]], [[აგონი]], [[ექსოდი]]. სამაგიეროდ გაიზარდა სამეტყველო ეპისოდიების მნიშვნელობა, სადაც დიდი ადგილი ეთმობოდა სამეტყველო რითმებს (იამბური ტრიმეტრები და ტროქეული ტეტრამეტრები, უფრო იშვიათად, [[ანაპესტი|ანაპესტები]]). | ||
| + | შუაატიკური კომედიის ვერც ერთმა ნიმუშმა მთლიანი სახით ჩვენამდე ვერ მოაღწია. შემორჩენილია პოეტების სახელები (დაახლ. 50), სხვადასხვა ზომის ფრაგმენტები და პიესების დასახელებები (დაახლ. 700). | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ | + | [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] |
[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | [[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | ||
[[კატეგორია:ძველბერძნული თეატრი]] | [[კატეგორია:ძველბერძნული თეატრი]] | ||
[[კატეგორია:კომედია]] | [[კატეგორია:კომედია]] | ||
| + | [[კატეგორია:თეატრალური ჟანრი]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 14:34, 17 მაისი 2023 მდგომარეობით
შუაატიკური კომედია – ძველბერძნული კომედიის ნაირსახეობა. გავრცელებული იყო ათენში (IV ს. ძვ.წ.). პელოპონესის ომში დამარცხების შემდეგ (431-404 ძვ.წ.) შუაატიკურ კომედიაში საგრძნობლად შესუსტდა პოლიტიკური სატირის მასშტაბი. ნაცვლად ამისა, იგი ხშირად ამასხრებდა სხვადასხვა ფილოსოფიური სკოლის წარმომადგენლებს (პლატონს და მის მიმდევრებს, პითაგორიელებს, კინიკიელებს და სხვ.). მისთვის დამახასიათებელი იყო ყოველდღიურობის ასახვა, მითოლოგიური ტრავესტის განხორციელება, მითების პაროდირება.
კომპოზიციური თვალსაზრისით, შუაატიკური კომედია უფრო ერთსახოვანი იყო, ვიდრე ძველატიკური კომედია. მან უარი თქვა ქოროს პარტიაზე, რომელთა გამოსვლები ინტერმედიად იქცა და აღარ იყო დაკავშირებული მოქმედების მსვლელობასთან. შესაბამისად გაქრა ძველი ატიკური კომედიისათვის დამახასიათებელი ნაწილები – პაროდი, პარაბასა, აგონი, ექსოდი. სამაგიეროდ გაიზარდა სამეტყველო ეპისოდიების მნიშვნელობა, სადაც დიდი ადგილი ეთმობოდა სამეტყველო რითმებს (იამბური ტრიმეტრები და ტროქეული ტეტრამეტრები, უფრო იშვიათად, ანაპესტები).
შუაატიკური კომედიის ვერც ერთმა ნიმუშმა მთლიანი სახით ჩვენამდე ვერ მოაღწია. შემორჩენილია პოეტების სახელები (დაახლ. 50), სხვადასხვა ზომის ფრაგმენტები და პიესების დასახელებები (დაახლ. 700).
