იასონი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(ახალი გვერდი: '''იასონი''' – (იაზონი). ''(ბერძნ.)'' გმირი, არგონავტების წინამძღოლ...)
 
 
(2 მომხმარებლების 13 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''იასონი''' – (იაზონი). ''(ბერძნ.)'' გმირი, [[არგონავტები]]ს წინამძღოლი.
+
[[ფაილი:Iasoni itacebs oqros sawmiss.jpg|thumb|200პქ|'''იასონი იტაცებს ოქროს საწმისს'''. კრატერის [[ფერწერა]] (ძვ.წ. IV ს. დასაწყისი), ნეაპოლი, ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი]]
ქართა ღვთაება [[ეოლოსი]]ს ჩამომავალი, ესონის ძე.
+
'''იასონი''' – (იაზონი). ''(ბერძნ.)'' გმირი, [[არგონავტები]]ს წინამძღოლი. ქართა ღვთაება [[ეოლოსი]]ს ჩამომავალი, ესონის ძე.
  
იასონი თესალიელი გმირია, იოლკოსის მეფის, ესონის ვაჟიშვილი.
+
იასონი თესალიელი გმირია, იოლკოსის მეფის, ესონის ვაჟიშვილი. ესონს ჰყავდა ნახევარძმა, [[პოსეიდონი]]ს ძე [[პელიასი]],
ესონს ჰყავდა ნახევარძმა, [[პოსეიდონი]]ს ძე [[პელიასი]],
+
რომელმაც იოლკოსის სამეფო ტახტი მზაკვრობით დაისაკუთრა. შვილი რომ გადაერჩინა, ესონმა მისი გარდაცვალების ამბავი
რომელმაც იოლკოსის სამეფო ტახტი მზაკვრობით დაისაკუთრა.
+
შეთხზა, სინამდვილეში კი იგი ბრძენ [[ქირონი|ქირონს]] მიაბარა აღსაზრდელად. კეთილმა [[კენტავრები|კენტავრმა]] ხალისით მიიღო მეფისწული და მკურნალობის ხელოვნებას აზიარა (სახელი „იასონი“ ქართულად „მკურნალს“ ნიშნავს, ისე კი იასონს დიომედესი ერქვა). ოცი წლის იასონი თანატოლთაგან გამოირჩეოდა ახოვანებით, სიძლიერითა და გამბედაობით. მან განიზრახა ესონისათვის დაებრუნებინა უკანონოდ წართმეული სამეფო სკიპტრა. იოლკოსისკენ მიმავალს მოხუცი ქალი შემოხვდა, რომელიც ამაოდ ლამობდა მდინარეზე გადასვლას. გმირმა თავისი მხრებით გადაიყვანა მეორე ნაპირზე ბერიქალი, რომელმაც ფეხი დაადგა თუ არა მიწას, თავისი ნამდვილი სახე მიიღო – ეს იყო ქალღმერთი [[ჰერა]]. მან მადლობა გადაუხადა იასონს და მფარველობას შეჰპირდა. გახარებულმა გმირმა კი, რომელმაც მდინარეში ცალი ხამლი დაკარგა, იოლკოსისკენ ისწრაფა. ქალაქის ახლოს [[პოსეიდონი]]ს სამსხვერპლო იყო აღმართული და სწორედ იმ დღეს [[ქურუმები]] მსხვერპლშეწირვას აღასრულებდნენ. იქვე იყო მეფე [[პელიასი]]ც, რომელსაც იმ დღეს ავისმომასწავებელი უწყება მიეღო [[დელფოს სამისნო|დელფოდან]]. [[პითია]] აფრთხილებდა, მორიდებოდა კაცს, რომელიც მთებიდან დაეშვებოდა და მის წინარე წარსდგებოდა ცალხამლიანი. პელიასი ყურადღებით ათვალიერებდა მლოცველებს და უეცრად თვალი მოჰკრა უცხოელს. მის წინ იდგა წყვილი შუბით აღჭურვილი ახოვანი და მშვენიერი ჭაბუკი, რომელსაც სხეულს მაგნესიური სამოსი უმშვენებდა და მხოლოდ ცალ ფეხზე ჰქონდა ამოცმული სანდალი.
შვილი რომ გადაერჩინა, ესონმა მისი გარდაცვალების ამბავი
+
შეთხზა, სინამდვილეში კი იგი ბრძენ [[ქირონი|ქირონს]] მიაბარა აღსაზრდელად.
+
კეთილმა [[კენტავრები|კენტავრმა]] ხალისით მიიღო მეფისწული და
+
მკურნალობის ხელოვნებას აზიარა (სახელი „იასონი“ ქართულად
+
„მკურნალს“ ნიშნავს, ისე კი იასონს დიომედესი ერქვა). ოცი წლის
+
იასონი თანატოლთაგან გამოირჩეოდა ახოვანებით, სიძლიერითა და გამბედაობით. მან განიზრახა ესონისათვის დაებრუნებინა უკანონოდ წართმეული სამეფო სკიპტრა. იოლკოსისკენ მიმავალს მოხუცი ქალი შემოხვდა, რომელიც ამაოდ ლამობდა მდინარეზე გადასვლას. გმირმა თავისი მხრებით გადაიყვანა მეორე ნაპირზე ბერიქალი, რომელმაც ფეხი დაადგა თუ არა
+
მიწას, თავისი ნამდვილი სახე მიიღო – ეს იყო ქალღმერთი [[ჰერა]]. მან მადლობა გადაუხადა იასონს და მფარველობას შეჰპირდა. გახარებულმა გმირმა კი, რომელმაც მდინარეში ცალი ხამლი დაკარგა, იოლკოსისკენ ისწრაფა. ქალაქის ახლოს [[პოსეიდონი]]ს სამსხვერპლო იყო აღმართული და სწორედ იმ დღეს [[ქურუმები]] მსხვერპლშეწირვას აღასრულებდნენ. იქვე იყო მეფე [[პელიასი]]ც, რომელსაც იმ დღეს ავისმომასწავებელი უწყება
+
მიეღო [[დელფოს სამისნო|დელფოდან]]. [[პითია]] აფრთხილებდა, მორიდებოდა კაცს,
+
რომელიც მთებიდან დაეშვებოდა და მის წინარე წარსდგებოდა
+
ცალხამლიანი. პელიასი ყურადღებით ათვალიერებდა მლოცველებს და უეცრად თვალი მოჰკრა უცხოელს. მის წინ იდგა
+
წყვილი შუბით აღჭურვილი ახოვანი და მშვენიერი ჭაბუკი,
+
რომელსაც სხეულს მაგნესიური სამოსი უმშვენებდა და მხოლოდ
+
ცალ ფეხზე ჰქონდა ამოცმული სანდალი.
+
  
პელიასმა იხმო იგი და ვინაობა გამოჰკითხა. „ესონის ძე ვარ,
+
პელიასმა იხმო იგი და ვინაობა გამოჰკითხა. „ესონის ძე ვარ, – პირდაპირ მიუგო იასონმა – მსურს დავიბრუნო უმართებულოდ
– პირდაპირ მიუგო იასონმა – მსურს დავიბრუნო უმართებულოდ
+
წართმეული სამეფო ტახტი“. შემდეგ იგი მამის სახლისკენ გაემართა და ახლობლებთან ერთად ხუთი დღე ინადიმა, მეექვსე
წართმეული სამეფო ტახტი“. შემდეგ იგი მამის სახლისკენ გაემართა
+
დღეს კი კვლავ პელიასის წინაშე წარსდგა. მზაკვარმა მეფემ ასეთი რამ განუცხადა: „უკვე მოვხუცდი, სკიპტრაც მამძიმებს, მე
და ახლობლებთან ერთად ხუთი დღე ინადიმა, მეექვსე
+
დაგიბრუნებ ტახტს, თუ [[ოქროს საწმისი|ოქროს საწმისს]] მოიპოვებ და იოლკოსში ჩამოიტან, რითაც ღმერთების კეთილგანწყობას დაიმსახურებ“. პელიასი დარწმუნებული იყო, რომ იასონი ამ საქმეს ვერ აღასრულებდა. ოქროს [[საწმისი]] კოლხთა ქვეყნის ძლიერების სიმბოლო იყო და მას საგულდაგულოდ უფრთხილდებოდა მეფე [[აიეტი]] („ოქროს საწმისი“).
დღეს კი კვლავ პელიასის წინაშე წარსდგა. მზაკვარმა მეფემ
+
ასეთი რამ განუცხადა: „უკვე მოვხუცდი, სკიპტრაც მამძიმებს, მე
+
დაგიბრუნებ ტახტს, თუ [[ოქროს საწმისი|ოქროს საწმისს]] მოიპოვებ და იოლკოსში
+
ჩამოიტან, რითაც ღმერთების კეთილგანწყობას დაიმსახურებ“.
+
პელიასი დარწმუნებული იყო, რომ იასონი ამ საქმეს ვერ
+
აღასრულებდა. ოქროს საწმისი კოლხთა ქვეყნის ძლიერების
+
სიმბოლო იყო და მას საგულდაგულოდ უფრთხილდებოდა მეფე
+
[[აიეტი]] („[[ოქროს საწმისი]]“).
+
  
იასონი საგმირო საქმეებისთვის აღზარდა ქირონმა და ამიტომაც
+
იასონი საგმირო საქმეებისთვის აღზარდა ქირონმა და ამიტომაც ჭაბუკმა მშვიდად მიიღო ეს დავალება. მთელი საბერძნეთის
ჭაბუკმა მშვიდად მიიღო ეს დავალება. მთელი საბერძნეთის
+
სახელოვანი გმირები იოლკოსში შეიკრიბნენ. ლაშქრობის მონაწილეთა შორის იყვნენ [[ჰერაკლე]], [[ორფევსი]], ძმები [[დიოსკურები]], [[მელეაგროსი]], ადმეტოსი, სულ კი მათი რიცხვი ორმოცდაათს აღწევდა. სწორედ ამიტომ სახელოვანმა გმირმა არგოსმაც ორმოცდაათნიჩბიანი ხომალდი ააგო და თავისი სახელის მიხედვით „[[არგო]]“ უწოდა. არგონავტებმა მეთაურად
სახელოვანი გმირები იოლკოსში შეიკრიბნენ. ლაშქრობის
+
იასონი აირჩიეს და შორეულ გზას დაადგნენ. კუნძულ ლემნოსზე შეისვენეს, სადაც იასონმა დედოფალ [[ჰიფსიპილე]]ს [[სარეცელი]] გაიზიარა. დედოფალს მოეწონა იასონი, დარჩენა შესთავაზა, მაგრამ ჭაბუკს წინ საგმირო საქმე ელოდა. კვლავ კოლხეთისკენ აიღო გეზი მისმა ხომალდმა. მრავალი დაბრკოლების გადალახვის შემდეგ არგონავტებმა მიაღწიეს ქალაქ კვიტაიას,
მონაწილეთა შორის იყვნენ [[ჰერაკლე]], [[ორფევსი]], ძმები [[დიოსკურები]], [[მელეაგროსი]], ადმეტოსი, სულ კი მათი რიცხვი ორმოცდაათს აღწევდა. სწორედ ამიტომ სახელოვანმა გმირმა არგოსმაც
+
სადაც ისინი თავაზიანად მიიღო [[ჰელიოსი]]ს ვაჟიშვილმა, მეფე აიეტმა.
ორმოცდაათნიჩბიანი ხომალდი ააგო და თავისი სახელის მიხედვით „[[არგო]]“ უწოდა. არგონავტებმა მეთაურად
+
იასონი აირჩიეს და შორეულ გზას დაადგნენ. კუნძულ ლემნოსზე
+
შეისვენეს, სადაც იასონმა დედოფალ [[ჰიფსიპილე]]ს სარეცელი
+
გაიზიარა. დედოფალს მოეწონა იასონი, დარჩენა შესთავაზა, მაგრამ ჭაბუკს წინ საგმირო საქმე ელოდა. კვლავ კოლხეთისკენ
+
აიღო გეზი მისმა ხომალდმა. მრავალი დაბრკოლების გადალახვის
+
შემდეგ არგონავტებმა მიაღწიეს ქალაქ კვიტაიას,
+
სადაც ისინი თავაზიანად მიიღო [[ჰელიოსი]]ს ვაჟიშვილმა,
+
მეფე აიეტმა.
+
  
[[ჰერა]]მ და [[ათენა]]მ სთხოვეს სიყვარულის ქალღმერთ [[აფროდიტე]]ს,
+
[[ჰერა]]მ და [[ათენა]]მ სთხოვეს სიყვარულის ქალღმერთ [[აფროდიტე]]ს, დახმარებოდა იასონს. არ დააყოვნა ქალღმერთმაც და აიეტის ასული [[მედეა]], რომელიც თავისი ჯადოქრობით იყო განთქმული, იასონის სიყვარულით აღაგზნო. ძვირფასი განძის
დახმარებოდა იასონს. არ დააყოვნა ქალღმერთმაც და აიეტის ასული [[მედეა]], რომელიც თავისი ჯადოქრობით იყო
+
დათმობა, რა თქმა უნდა, არ ისურვა აიეტმა და იასონს, მისი აზრით, აღუსრულებელი რამ შესთავაზა: გმირი მხოლოდ მაშინ მიიღებდა ოქროს საწმისს, თუ დაიმორჩილებდა სპილენძისფეხებიან და ცეცხლისმფრქვეველ ხარებს, [[უღელი|უღელში]] შეაბამდა, [[არესი]]ს ველს გადახნავდა, ხნულებში [[პური]]ს თესლის ნაცვლად [[გველეშაპი|გველეშაპის]] კბილებს ჩაყრიდა და იქიდან აღმოცენებულ იარაღასხმულ მეომრებს გაანადგურებდა. ხოლო შემდეგ კი შეებრძოლებოდა დრაკონს, რომელიც ამ ოქროს საწმისს იცავდა.
განთქმული, იასონის სიყვარულით აღაგზნო. ძვირფასი განძის
+
დათმობა, რა თქმა უნდა, არ ისურვა აიეტმა და იასონს, მისი აზრით,
+
აღუსრულებელი რამ შესთავაზა: გმირი მხოლოდ მაშინ მიიღებდა
+
ოქროს საწმისს, თუ დაიმორჩილებდა სპილენძისფეხებიან და
+
ცეცხლისმფრქვეველ ხარებს, უღელში შეაბამდა, [[არესი]]ს ველს
+
გადახნავდა, ხნულებში [[პური]]ს თესლის ნაცვლად გველეშაპის კბილებს ჩაყრიდა და იქიდან აღმოცენებულ იარაღასხმულ
+
მეომრებს გაანადგურებდა. ხოლო შემდეგ კი შეებრძოლებოდა
+
დრაკონს, რომელიც ამ ოქროს საწმისს იცავდა.
+
  
შეყვარებულმა მედეამ იასონს ჯადო-წამალი მისცა, თან მისი
+
შეყვარებულმა მედეამ იასონს ჯადო-წამალი მისცა, თან მისი ხმარების წესიც ასწავლა. ბერძენმა ჭაბუკმა ამ სალბუნით სხეული
ხმარების წესიც ასწავლა. ბერძენმა ჭაბუკმა ამ სალბუნით სხეული
+
დაიზილა, რის გამოც იარაღი და [[ცეცხლი]] არ ეკარებოდა. გახარებული იყო მედეა, რადგან იასონმა პირობა მისცა, რომ თავის სამშობლოში წაიყვანდა, ცოლად შეირთავდა და სიკვდილამდე ეყვარებოდა.
დაიზილა, რის გამოც იარაღი და ცეცხლი არ ეკარებოდა.
+
გახარებული იყო მედეა, რადგან იასონმა პირობა მისცა,
+
რომ თავის სამშობლოში წაიყვანდა, ცოლად შეირთავდა და
+
სიკვდილამდე ეყვარებოდა.
+
  
იასონმა იოლად აღასრულა აიეტის დავალება, მაგრამ მეფემ
+
იასონმა იოლად აღასრულა აიეტის დავალება, მაგრამ მეფემ [[სიტყვა]] გატეხა, ბერძენ გმირთა დაღუპვა და „არგოს“ დაწვა
სიტყვა გატეხა, ბერძენ გმირთა დაღუპვა და „არგოს“ დაწვა
+
განიზრახა. ისევ მედეამ იხსნა ისინი. მისი დახმარებით იასონმა ოქროს საწმისი მოიტაცა და კოლხეთიდან გაიქცა. არგონავტებთან ერთად იყო მედეაც, რომელმაც თავისი უმცროსი ძმა [[აფსირტოსი]]ც თან გაიყოლა. გაქცეულებს დაედევნა მეფე აიეტი, მაგრამ მედეამ საშინელი რამ ჩაიდინა: მდევნელთა სვლა რომ შეენელებინა, ასო-ასო აკუწა საბრალო აფსირტოსი და ზვირთებში გადაუძახა. ამის მხილველმა აიეტმა მართლაც შეწყვიტა დევნა. ხოლო „არგო“ კი მშვიდად მიაპობდა ამღვრეულ
განიზრახა. ისევ მედეამ იხსნა ისინი. მისი დახმარებით იასონმა
+
ოქროს საწმისი მოიტაცა და კოლხეთიდან გაიქცა. არგონავტებთან ერთად იყო მედეაც, რომელმაც თავისი უმცროსი
+
ძმა [[აფსირტოსი]]ც თან გაიყოლა. გაქცეულებს დაედევნა მეფე აიეტი, მაგრამ მედეამ საშინელი რამ ჩაიდინა: მდევნელთა სვლა
+
რომ შეენელებინა, ასო-ასო აკუწა საბრალო აფსირტოსი და
+
ზვირთებში გადაუძახა. ამის მხილველმა აიეტმა მართლაც შეწყვიტა
+
დევნა. ხოლო „არგო“ კი მშვიდად მიაპობდა ამღვრეულ
+
 
ზღვას.
 
ზღვას.
  
მედეამ და იასონმა ფეაკთა კუნძულზე იქორწინეს და ბედნიერად
+
მედეამ და იასონმა ფეაკთა კუნძულზე იქორწინეს და ბედნიერად მიაღწიეს იოლკოსს. აქ კი პელიასს, იმ იმედით, რომ
მიაღწიეს იოლკოსს. აქ კი პელიასს, იმ იმედით, რომ
+
იასონი აღარასოდეს დაბრუნდებოდა, მისი მამა და ძმა მოეკლა. განრისხებულმა იასონმა, ისევ მედეას მზაკვრობით, შური იძია
იასონი აღარასოდეს დაბრუნდებოდა, მისი მამა და ძმა მოეკლა.
+
პელიასზე: მან მოატყუა მეფის ასულები და ასო-ასო აკუწული მამა მდუღარე წყალში მოახარშვინა. თუმცა ტახტი მაინც ვერა
განრისხებულმა იასონმა, ისევ მედეას მზაკვრობით, შური იძია
+
და ვერ ჩაიგდო ხელთ. პელიასის ძე ადრასტოსმა სისხლიანი ცოლ-ქმარი ქალაქიდან გააძევა. მედეა და იასონი კორინთოს
პელიასზე: მან მოატყუა მეფის ასულები და ასო-ასო აკუწული
+
მეფე კრეონმა შეიფარა. აქ მათ ათი ბედნიერი წელი დაჰყვეს. მათ გაუჩნდათ ორი ვაჟი-მერმეროსი და [[ფერესი]]. მაგრამ იასონმა
მამა მდუღარე წყალში მოახარშვინა. თუმცა ტახტი მაინც ვერა
+
გადაიყვარა მედეა და კრეონის ასულ კრეუსაზე დაქორწინება განიზრახა. ამის გამო მედეამ იგი სასტიკად დასაჯა: ჯერ
და ვერ ჩაიგდო ხელთ. პელიასის ძე ადრასტოსმა სისხლიანი
+
მოკლა მეფის ასული, ხოლო შემდეგ სიცოცხლეს გამოასალმა საკუთარი ვაჟიშვილები ([[მედეა]]). ამ საშინელ უბედურებას
ცოლ-ქმარი ქალაქიდან გააძევა. მედეა და იასონი კორინთოს
+
ვერ გაუძლო იასონმა და თავი მოიკლა. სხვა ვერსიით, იასონი მაშინ დაიღუპა, როდესაც დასასვენებლად დრო-ჟამისაგან უკვე
მეფე კრეონმა შეიფარა. აქ მათ ათი ბედნიერი წელი დაჰყვეს.
+
ნახევრადდანგრეულ „არგოს“ ჩრდილში წამოწვა. ამ დროს ხომალდი სულ დაიშალა და ნამსხვრევებში მოიყოლა ბერძენი გმირი.
მათ გაუჩნდათ ორი ვაჟი-მერმეროსი და ფერესი. მაგრამ იასონმა
+
გადაიყვარა მედეა და კრეონის ასულ კრეუსაზე დაქორწინება
+
განიზრახა. ამის გამო მედეამ იგი სასტიკად დასაჯა: ჯერ
+
მოკლა მეფის ასული, ხოლო შემდეგ სიცოცხლეს გამოასალმა
+
საკუთარი ვაჟიშვილები ([[მედეა]]). ამ საშინელ უბედურებას
+
ვერ გაუძლო იასონმა და თავი მოიკლა. სხვა ვერსიით, იასონი
+
მაშინ დაიღუპა, როდესაც დასასვენებლად დრო-ჟამისაგან უკვე
+
ნახევრადდანგრეულ „არგოს“ ჩრდილში წამოწვა. ამ დროს
+
ხომალდი სულ დაიშალა და ნამსხვრევებში მოიყოლა ბერძენი
+
გმირი.
+
  
იასონის სახემ მრავალი პოეტისა თუ დრამატურგის (ევრიპიდე,
+
იასონის სახემ მრავალი პოეტისა თუ დრამატურგის ([[ევრიპიდე]], [[სენეკა ლუციუს ანეუსი|სენეკა]], [[ოვიდიუსი]], [[კორნელი პიერ|კორნელი]]), მხატვრისა (ვანლო, [[დელაკრუა ეჟენ|დელაკრუა]], ფოიერბახი) და კომპოზიტორის (კოვალი, კერუბინი) ყურადღება მიიპყრო.
სენეკა, ოვიდიუსი, კორნელი), მხატვრისა (ვანლო, დელაკრუა,
+
ფოიერბახი) და კომპოზიტორის (კოვალი, კერუბინი) ყურადღება
+
მიიპყრო.
+
  
  
ხაზი 105: ხაზი 45:
 
[[კატეგორია:მითოლოგია]]
 
[[კატეგორია:მითოლოგია]]
 
[[კატეგორია:ბერძნული მითები]]
 
[[კატეგორია:ბერძნული მითები]]
 +
[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]
 +
[[კატეგორია:მითიური გმირები]]
 +
[[კატეგორია:არგონავტები]]

მიმდინარე ცვლილება 00:45, 26 სექტემბერი 2023 მდგომარეობით

იასონი იტაცებს ოქროს საწმისს. კრატერის ფერწერა (ძვ.წ. IV ს. დასაწყისი), ნეაპოლი, ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი

იასონი – (იაზონი). (ბერძნ.) გმირი, არგონავტების წინამძღოლი. ქართა ღვთაება ეოლოსის ჩამომავალი, ესონის ძე.

იასონი თესალიელი გმირია, იოლკოსის მეფის, ესონის ვაჟიშვილი. ესონს ჰყავდა ნახევარძმა, პოსეიდონის ძე პელიასი, რომელმაც იოლკოსის სამეფო ტახტი მზაკვრობით დაისაკუთრა. შვილი რომ გადაერჩინა, ესონმა მისი გარდაცვალების ამბავი შეთხზა, სინამდვილეში კი იგი ბრძენ ქირონს მიაბარა აღსაზრდელად. კეთილმა კენტავრმა ხალისით მიიღო მეფისწული და მკურნალობის ხელოვნებას აზიარა (სახელი „იასონი“ ქართულად „მკურნალს“ ნიშნავს, ისე კი იასონს დიომედესი ერქვა). ოცი წლის იასონი თანატოლთაგან გამოირჩეოდა ახოვანებით, სიძლიერითა და გამბედაობით. მან განიზრახა ესონისათვის დაებრუნებინა უკანონოდ წართმეული სამეფო სკიპტრა. იოლკოსისკენ მიმავალს მოხუცი ქალი შემოხვდა, რომელიც ამაოდ ლამობდა მდინარეზე გადასვლას. გმირმა თავისი მხრებით გადაიყვანა მეორე ნაპირზე ბერიქალი, რომელმაც ფეხი დაადგა თუ არა მიწას, თავისი ნამდვილი სახე მიიღო – ეს იყო ქალღმერთი ჰერა. მან მადლობა გადაუხადა იასონს და მფარველობას შეჰპირდა. გახარებულმა გმირმა კი, რომელმაც მდინარეში ცალი ხამლი დაკარგა, იოლკოსისკენ ისწრაფა. ქალაქის ახლოს პოსეიდონის სამსხვერპლო იყო აღმართული და სწორედ იმ დღეს ქურუმები მსხვერპლშეწირვას აღასრულებდნენ. იქვე იყო მეფე პელიასიც, რომელსაც იმ დღეს ავისმომასწავებელი უწყება მიეღო დელფოდან. პითია აფრთხილებდა, მორიდებოდა კაცს, რომელიც მთებიდან დაეშვებოდა და მის წინარე წარსდგებოდა ცალხამლიანი. პელიასი ყურადღებით ათვალიერებდა მლოცველებს და უეცრად თვალი მოჰკრა უცხოელს. მის წინ იდგა წყვილი შუბით აღჭურვილი ახოვანი და მშვენიერი ჭაბუკი, რომელსაც სხეულს მაგნესიური სამოსი უმშვენებდა და მხოლოდ ცალ ფეხზე ჰქონდა ამოცმული სანდალი.

პელიასმა იხმო იგი და ვინაობა გამოჰკითხა. „ესონის ძე ვარ, – პირდაპირ მიუგო იასონმა – მსურს დავიბრუნო უმართებულოდ წართმეული სამეფო ტახტი“. შემდეგ იგი მამის სახლისკენ გაემართა და ახლობლებთან ერთად ხუთი დღე ინადიმა, მეექვსე დღეს კი კვლავ პელიასის წინაშე წარსდგა. მზაკვარმა მეფემ ასეთი რამ განუცხადა: „უკვე მოვხუცდი, სკიპტრაც მამძიმებს, მე დაგიბრუნებ ტახტს, თუ ოქროს საწმისს მოიპოვებ და იოლკოსში ჩამოიტან, რითაც ღმერთების კეთილგანწყობას დაიმსახურებ“. პელიასი დარწმუნებული იყო, რომ იასონი ამ საქმეს ვერ აღასრულებდა. ოქროს საწმისი კოლხთა ქვეყნის ძლიერების სიმბოლო იყო და მას საგულდაგულოდ უფრთხილდებოდა მეფე აიეტი („ოქროს საწმისი“).

იასონი საგმირო საქმეებისთვის აღზარდა ქირონმა და ამიტომაც ჭაბუკმა მშვიდად მიიღო ეს დავალება. მთელი საბერძნეთის სახელოვანი გმირები იოლკოსში შეიკრიბნენ. ლაშქრობის მონაწილეთა შორის იყვნენ ჰერაკლე, ორფევსი, ძმები დიოსკურები, მელეაგროსი, ადმეტოსი, სულ კი მათი რიცხვი ორმოცდაათს აღწევდა. სწორედ ამიტომ სახელოვანმა გმირმა არგოსმაც ორმოცდაათნიჩბიანი ხომალდი ააგო და თავისი სახელის მიხედვით „არგო“ უწოდა. არგონავტებმა მეთაურად იასონი აირჩიეს და შორეულ გზას დაადგნენ. კუნძულ ლემნოსზე შეისვენეს, სადაც იასონმა დედოფალ ჰიფსიპილეს სარეცელი გაიზიარა. დედოფალს მოეწონა იასონი, დარჩენა შესთავაზა, მაგრამ ჭაბუკს წინ საგმირო საქმე ელოდა. კვლავ კოლხეთისკენ აიღო გეზი მისმა ხომალდმა. მრავალი დაბრკოლების გადალახვის შემდეგ არგონავტებმა მიაღწიეს ქალაქ კვიტაიას, სადაც ისინი თავაზიანად მიიღო ჰელიოსის ვაჟიშვილმა, მეფე აიეტმა.

ჰერამ და ათენამ სთხოვეს სიყვარულის ქალღმერთ აფროდიტეს, დახმარებოდა იასონს. არ დააყოვნა ქალღმერთმაც და აიეტის ასული მედეა, რომელიც თავისი ჯადოქრობით იყო განთქმული, იასონის სიყვარულით აღაგზნო. ძვირფასი განძის დათმობა, რა თქმა უნდა, არ ისურვა აიეტმა და იასონს, მისი აზრით, აღუსრულებელი რამ შესთავაზა: გმირი მხოლოდ მაშინ მიიღებდა ოქროს საწმისს, თუ დაიმორჩილებდა სპილენძისფეხებიან და ცეცხლისმფრქვეველ ხარებს, უღელში შეაბამდა, არესის ველს გადახნავდა, ხნულებში პურის თესლის ნაცვლად გველეშაპის კბილებს ჩაყრიდა და იქიდან აღმოცენებულ იარაღასხმულ მეომრებს გაანადგურებდა. ხოლო შემდეგ კი შეებრძოლებოდა დრაკონს, რომელიც ამ ოქროს საწმისს იცავდა.

შეყვარებულმა მედეამ იასონს ჯადო-წამალი მისცა, თან მისი ხმარების წესიც ასწავლა. ბერძენმა ჭაბუკმა ამ სალბუნით სხეული დაიზილა, რის გამოც იარაღი და ცეცხლი არ ეკარებოდა. გახარებული იყო მედეა, რადგან იასონმა პირობა მისცა, რომ თავის სამშობლოში წაიყვანდა, ცოლად შეირთავდა და სიკვდილამდე ეყვარებოდა.

იასონმა იოლად აღასრულა აიეტის დავალება, მაგრამ მეფემ სიტყვა გატეხა, ბერძენ გმირთა დაღუპვა და „არგოს“ დაწვა განიზრახა. ისევ მედეამ იხსნა ისინი. მისი დახმარებით იასონმა ოქროს საწმისი მოიტაცა და კოლხეთიდან გაიქცა. არგონავტებთან ერთად იყო მედეაც, რომელმაც თავისი უმცროსი ძმა აფსირტოსიც თან გაიყოლა. გაქცეულებს დაედევნა მეფე აიეტი, მაგრამ მედეამ საშინელი რამ ჩაიდინა: მდევნელთა სვლა რომ შეენელებინა, ასო-ასო აკუწა საბრალო აფსირტოსი და ზვირთებში გადაუძახა. ამის მხილველმა აიეტმა მართლაც შეწყვიტა დევნა. ხოლო „არგო“ კი მშვიდად მიაპობდა ამღვრეულ ზღვას.

მედეამ და იასონმა ფეაკთა კუნძულზე იქორწინეს და ბედნიერად მიაღწიეს იოლკოსს. აქ კი პელიასს, იმ იმედით, რომ იასონი აღარასოდეს დაბრუნდებოდა, მისი მამა და ძმა მოეკლა. განრისხებულმა იასონმა, ისევ მედეას მზაკვრობით, შური იძია პელიასზე: მან მოატყუა მეფის ასულები და ასო-ასო აკუწული მამა მდუღარე წყალში მოახარშვინა. თუმცა ტახტი მაინც ვერა და ვერ ჩაიგდო ხელთ. პელიასის ძე ადრასტოსმა სისხლიანი ცოლ-ქმარი ქალაქიდან გააძევა. მედეა და იასონი კორინთოს მეფე კრეონმა შეიფარა. აქ მათ ათი ბედნიერი წელი დაჰყვეს. მათ გაუჩნდათ ორი ვაჟი-მერმეროსი და ფერესი. მაგრამ იასონმა გადაიყვარა მედეა და კრეონის ასულ კრეუსაზე დაქორწინება განიზრახა. ამის გამო მედეამ იგი სასტიკად დასაჯა: ჯერ მოკლა მეფის ასული, ხოლო შემდეგ სიცოცხლეს გამოასალმა საკუთარი ვაჟიშვილები (მედეა). ამ საშინელ უბედურებას ვერ გაუძლო იასონმა და თავი მოიკლა. სხვა ვერსიით, იასონი მაშინ დაიღუპა, როდესაც დასასვენებლად დრო-ჟამისაგან უკვე ნახევრადდანგრეულ „არგოს“ ჩრდილში წამოწვა. ამ დროს ხომალდი სულ დაიშალა და ნამსხვრევებში მოიყოლა ბერძენი გმირი.

იასონის სახემ მრავალი პოეტისა თუ დრამატურგის (ევრიპიდე, სენეკა, ოვიდიუსი, კორნელი), მხატვრისა (ვანლო, დელაკრუა, ფოიერბახი) და კომპოზიტორის (კოვალი, კერუბინი) ყურადღება მიიპყრო.


[რედაქტირება] წყარო

მითოლოგიური ენციკლოპედია ყმაწვილთათვის

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები