აპოკრიფი
(→წყარო) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
'''აპოკრიფი''' - (ბერძ.apókryphos) დაფარული, საიდუმლო. ბიბლიური და არაბიბლიური, მაგრამ სასულიერო შინაარსის წიგნები, რომლებიც, [[ეკლესია|ეკლესიის]] რწმენის თანახმად, სულიწმინდის მადლით აღვსილნი არ არიან. სინონიმებია „არაკანონიკური“ და „დაუბეჭდავი“. | '''აპოკრიფი''' - (ბერძ.apókryphos) დაფარული, საიდუმლო. ბიბლიური და არაბიბლიური, მაგრამ სასულიერო შინაარსის წიგნები, რომლებიც, [[ეკლესია|ეკლესიის]] რწმენის თანახმად, სულიწმინდის მადლით აღვსილნი არ არიან. სინონიმებია „არაკანონიკური“ და „დაუბეჭდავი“. | ||
| − | [[წარმართობა|წარმართულ]] სამყაროში აპოკრიფი ეწოდებოდა წიგნს, რომელშიაც გადმოცემული მოძღვრება დაფარული უნდა ყოფილიყო გაუნდობელთათვის ([[ეზოთერიზმი|ეზოთერული]] ნაწერი). [[ესეველნი|ესეველებზე]] მსჯელობისას იოსებ ფლავიუსიც ახსენებს წიგნებს, რომლებიც საიდუმლოდ ინახებოდა, რადგანაც ეზოთერულ მოძღვრებას შეიცავდა, თუმცა არ არის ცნობილი, რომ [[ებრაელები]] ასეთ წიგნებს აპოკრიფებს უწოდებდნენ. არსებითი | + | [[წარმართობა|წარმართულ]] სამყაროში აპოკრიფი ეწოდებოდა წიგნს, რომელშიაც გადმოცემული მოძღვრება დაფარული უნდა ყოფილიყო გაუნდობელთათვის ([[ეზოთერიზმი|ეზოთერული]] ნაწერი). [[ესეველნი|ესეველებზე]] მსჯელობისას იოსებ ფლავიუსიც ახსენებს წიგნებს, რომლებიც საიდუმლოდ ინახებოდა, რადგანაც ეზოთერულ მოძღვრებას შეიცავდა, თუმცა არ არის ცნობილი, რომ [[ებრაელები]] ასეთ წიგნებს აპოკრიფებს უწოდებდნენ. [[არსებითი სახელი]]ს შესაბამისი ზედსართავი სახელი კი აღნიშნავდა დაზიანების გამო [[ლიტურგია|ლიტურგიისთვის]] გამოუყენებელ წმიდა გრაგნილებს, რომლებსაც საკულტო ნაგებობასთან დაკავშირებულ ადგილას ინახავდნენ, ანუ „მალავდნენ“ (გენუზიმ). ირენეოსი და ტერტულიანე აპოკრიფულს „ცრუს“ სინონიმად იყენებდნენ, ხოლო [[ორიგენე]], იერონიმე და [[ავგუსტინე ნეტარი|ავგუსტინე]] აპოკრიფულს უწოდებდნენ [[ძველი აღთქმა|ძველი აღთქმის]] იმ წიგნებს, რომლებიც ებრაულ კანონში არ შედიოდა და მხოლოდ [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] კანონის ნაწილს წარმოადგენდა. |
====ძველი აღთქმის აპოკრიფები==== | ====ძველი აღთქმის აპოკრიფები==== | ||
14:10, 21 ნოემბერი 2023-ის ვერსია
აპოკრიფი - (ბერძ.apókryphos) დაფარული, საიდუმლო. ბიბლიური და არაბიბლიური, მაგრამ სასულიერო შინაარსის წიგნები, რომლებიც, ეკლესიის რწმენის თანახმად, სულიწმინდის მადლით აღვსილნი არ არიან. სინონიმებია „არაკანონიკური“ და „დაუბეჭდავი“.
წარმართულ სამყაროში აპოკრიფი ეწოდებოდა წიგნს, რომელშიაც გადმოცემული მოძღვრება დაფარული უნდა ყოფილიყო გაუნდობელთათვის (ეზოთერული ნაწერი). ესეველებზე მსჯელობისას იოსებ ფლავიუსიც ახსენებს წიგნებს, რომლებიც საიდუმლოდ ინახებოდა, რადგანაც ეზოთერულ მოძღვრებას შეიცავდა, თუმცა არ არის ცნობილი, რომ ებრაელები ასეთ წიგნებს აპოკრიფებს უწოდებდნენ. არსებითი სახელის შესაბამისი ზედსართავი სახელი კი აღნიშნავდა დაზიანების გამო ლიტურგიისთვის გამოუყენებელ წმიდა გრაგნილებს, რომლებსაც საკულტო ნაგებობასთან დაკავშირებულ ადგილას ინახავდნენ, ანუ „მალავდნენ“ (გენუზიმ). ირენეოსი და ტერტულიანე აპოკრიფულს „ცრუს“ სინონიმად იყენებდნენ, ხოლო ორიგენე, იერონიმე და ავგუსტინე აპოკრიფულს უწოდებდნენ ძველი აღთქმის იმ წიგნებს, რომლებიც ებრაულ კანონში არ შედიოდა და მხოლოდ ქრისტიანული კანონის ნაწილს წარმოადგენდა.
ძველი აღთქმის აპოკრიფები
აპოკრიფები ეწოდებოდა, ასევე, ნაწერებს, რომლებიც ბიბლიის წიგნთა ნუსხაში არ შედიოდა, მაგრამ სათაურის, თემის ან დასახელებული ავტორის მიხედვით დაიმკვიდრეს კანონიკური წიგნების თანასწორი წმიდა ნაწერების ავტორიტეტი. ძველი აღთქმის აპოკრიფები ისტორიული (იუბილეთა წიგნი, ადამისა და ევას ისტორია, ესაიას ცად ამაღლება, იობის ანდერძი, სოლომონის ანდერძი და ა.შ.); დიდაქტიკური (სოლომონის ფსალმუნები, სოლომონის საგალობლები, მანასეს ლოცვა და სხვა) და აპოკალიპტიკურია (ეთიოპიური ენოქის წიგნი, თარგმნილი ებრაული ან არამეული ორიგინალიდან; სლავური ენოქის წიგნი, თარგმნილი ბერძნული ორიგინალიდან; ებრაული ენოქის წიგნი; აბრამის გამოცხადება; ელიას გამოცხადება და სხვა).
ახალი აღთქმის აპოკრიფები
კანონიკურ ნაწერთა მსგავსად, ახალი აღთქმის აპოკრიფები იყოფა სახარებებად (ებრაელთა სახარება, პეტრეს სახარება, თორმეტი მოციქულის სახარება, იაკობის პირველსახარება და სხვა); საქმეებად (პეტრეს საქმენი, პეტრეს ქადაგება, პავლეს საქმენი, იოანეს საქმენი, ანდრიას საქმენი და ა.შ.); წერილებად (მოციქულთა წერილი, პავლეს წერილი ლაოდიკიელთა მიმართ, პავლეს წერილი ალექსანდრიელთა მიმართ, პავლეს წერილები სენეკას მიმართ და სენეკას წერილები პავლეს მიმართ და ა.შ.); გამოცხადებებად (პეტრეს გამოცხადება, პავლეს ცად ამაღლება და ა.შ.).
