მძევლები

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(წყარო)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''მძევლები''' – [[მეომარი მხარე (საერთაშორისო სამართალში)|მეომარი მხარის]] მოქალაქეები, რომლებიც ძალადობით მოიტაცა [[მოწინააღმდეგე (სამხედრო ტერმინი)|მოწინააღმდეგემ]] და დატყვევებული ჰყავს, რათა აიძულოს [[მეომარი]] მხარე, მიიღოს მისთვის ნაკარნახევი მოთხოვნები, როგორც ამ მოქალაქეების განთავისუფლების პირდაპირი ან არაპირდაპირი პირობა.  
+
'''მძევლები''' – პირები. შეპყრობილნი ან გატაცებულნი სიკედილის ან ზიანის მიყენების მუქარით, რათა აიძულონ მესამე სახელმწიფო, თავი შეიკავოს ამ პირთა განთავისუფლების მიზნით განხორციელებული ნებისმიერი პირდაპირი თუ არაპირდაპირი აქტისგან.  
  
მძევლების აყვანას მშვიდობიანობის დროს ხშირად მიმართავენ სხვადასხვა ექსტრემისტული ორგანიზაციები, ტერორისტები და სხვა დანაშაულებრივი ელემენტები.
+
მძევლების აყვანის პრაქტიკა ცნობილია ძველი დროიდან. კერძოდ, მას მიმართავდნენ როგორც სელშეკრულების უზრუნველყოფის საშუალებას (ასეთი სასის ბოლო მაგალიფთიია აასენის საზავო ხელშეკრულება 1748). თანამედროვე საერთაშორისო სამართალი კრძალავს მძევლების სახით იმ პირთა შეპყრობას, რომლებიც უშუალოდ არ მონსაწილეობენ საომარ მოქმედებებში (მაგ., ჟენევის კონვენციები ომის მსხეერპლთა დაცვის შესახებ). თანამედროვე პერიოდში აქტუალური გახდა მშვიდობიან პირობებში მძევალთა შეპყრობის აქტების წინააღმდეგ ბრძოლა, რომლებსაც ახორციელებენ ტერორისტები ან სხვა დამნაშავე ელემენტები. ამასთან დაკავშირებით, [[გაერო]]ს გენერალერი ასამბლეის XXXIV სესიამ 1979 მიიღო გაეროს ფარგლებში შემუშავებული საერთაშორისო კოსვენცია მძევალთა აყვანის წინააღმდეგ ბრძოლის შესასებ. კონვენცია მძევალთა აყვანას აძლევს დანაშაულის კვალიფიკაციას და წევრ-
 +
სახელმწიფოებს აკისრებს ვალდებულებას, გადასცენ სასამართლოს ამ აქტის ჩამდენი პირები, თუ ისინი არ გადაეცემა რომელიმე სხვა წევრ-ქვეყანას. მძევლების აყვანის აკრძალვა ზოგადი ფორმით გათვალისწინებულია კონვენციაში საპაერო ხომალდების არაკანონიერი შეჰყრობის შესახებ (1970) და მონრეალის კონვენციაში არაკანონიერ აქტებთან ბრძოლის შესასებ, რომლებიც მიმართულია [[სამოქალაქო ავიაცია|სამოქალაქო ავიაციის]] უსაფრთხოების წინააღმდეგ (197)).
  
მძევლების აყვანა და მკვლელობა აკრძალულია თანამედროვე [[საერთაშორისო სამართალი|საერთაშორისო სამართლით]] და დანაშაულად არის კვალიფიცირებული.
 
  
  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
[[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+
[[ქართული დიპლომატიური ლექსიკონი]]
 
[[კატეგორია:ტერორიზმი]]
 
[[კატეგორია:ტერორიზმი]]

14:31, 29 მაისი 2024-ის ვერსია

მძევლები – პირები. შეპყრობილნი ან გატაცებულნი სიკედილის ან ზიანის მიყენების მუქარით, რათა აიძულონ მესამე სახელმწიფო, თავი შეიკავოს ამ პირთა განთავისუფლების მიზნით განხორციელებული ნებისმიერი პირდაპირი თუ არაპირდაპირი აქტისგან.

მძევლების აყვანის პრაქტიკა ცნობილია ძველი დროიდან. კერძოდ, მას მიმართავდნენ როგორც სელშეკრულების უზრუნველყოფის საშუალებას (ასეთი სასის ბოლო მაგალიფთიია აასენის საზავო ხელშეკრულება 1748). თანამედროვე საერთაშორისო სამართალი კრძალავს მძევლების სახით იმ პირთა შეპყრობას, რომლებიც უშუალოდ არ მონსაწილეობენ საომარ მოქმედებებში (მაგ., ჟენევის კონვენციები ომის მსხეერპლთა დაცვის შესახებ). თანამედროვე პერიოდში აქტუალური გახდა მშვიდობიან პირობებში მძევალთა შეპყრობის აქტების წინააღმდეგ ბრძოლა, რომლებსაც ახორციელებენ ტერორისტები ან სხვა დამნაშავე ელემენტები. ამასთან დაკავშირებით, გაეროს გენერალერი ასამბლეის XXXIV სესიამ 1979 მიიღო გაეროს ფარგლებში შემუშავებული საერთაშორისო კოსვენცია მძევალთა აყვანის წინააღმდეგ ბრძოლის შესასებ. კონვენცია მძევალთა აყვანას აძლევს დანაშაულის კვალიფიკაციას და წევრ- სახელმწიფოებს აკისრებს ვალდებულებას, გადასცენ სასამართლოს ამ აქტის ჩამდენი პირები, თუ ისინი არ გადაეცემა რომელიმე სხვა წევრ-ქვეყანას. მძევლების აყვანის აკრძალვა ზოგადი ფორმით გათვალისწინებულია კონვენციაში საპაერო ხომალდების არაკანონიერი შეჰყრობის შესახებ (1970) და მონრეალის კონვენციაში არაკანონიერ აქტებთან ბრძოლის შესასებ, რომლებიც მიმართულია სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხოების წინააღმდეგ (197)).



წყარო

ქართული დიპლომატიური ლექსიკონი

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები