მოსულის კონფლიქტი

'''მოსულის კონფლიქტი''' - დავა [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთსა]] და [[თურქეთი|თურქეთს]] შორის 1918-26 [[ნავთობი]]თ მდიდარი მოსულის ტერიტორიული კუთვნილების შესასებ. [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომამდე]] მოსული ქირქუქის, ერბილის და სულეიმანის რაიონებთან ერთად შედიოდა [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის]] მოსულის ვილაიეთში. [[ომი]]ს შემდეგ ის [[ოკუპაცია|ოკუპირებულ]] იქნა ინგლისელთა მიერ. [[სევრის საზავო ხელშეკრულება 1920|1920 სევრის საზავო ხელშეკრულებით]] მოსული შევიდა [[ერაყი]]ს შემადგენლობაში, რომელიც ამ დროს დიდი ბრიტანეთის სამანდატო ტერიტორიას წარმოადგენდა, მაგრამ ანკარაში დიდი ეროვნული კრების მიერ შექმნილმა მთავრობამ [[ათათურქი მუსტაფა ქემალ|ქ. ათათურქი]]ს მეთაურობით არ ცნო ეს ხელშეკრულება და მოითხოვა თურქეთისათვის ყველა ტერიტორიის, მათ შორის მისულის შენარჩუნება იმ საზღვრებში, რომლებიც არსებობდა 1918 მუდროსის დროებითი [[ზავი]]ს დადების დროს. 1922-23 ლოზანის კონფერენციაზე მოსულის საკითხმა გამოიწვია შეტაკება თურქეთისა და დიდი ბრიტანეთის დელეგაციებს შორის. შეთანხმება არ მოხერხდა 1924 სტამბოლში ინგლის-თურქეთის მოლაპარაკების დროს, დიდმა ბრიტანეთმა ამის გამო მოსულის  საკითხი განსახილველად გადასცა [[ერთა ლიგა]]ს. ერთა ლიგის საბჭომ 1924 წლის 29 ოქტომბერს თავის სხდომაზე ბრიუსელში გამოიტანა გადაწყვეტილება, რომ [[სადემარკაციო ხაზი|სადემარკაციო ხაზად]] დადგენილიყო ე.წ. ბრიუსელის ხაზი – ფაქტობრივი საზღვარი თურქეთსა და ერაყს შორის, რომელიც არსებობდა 1923 წლის 24 ივლისს – ლოზანის საზავო ხელშეკრულების 1923 ხელმოწერის დროს. ამის შედეგად მოსულის რაიონი დარჩა ერაყის შემადგენლობაში, 1926 წლის 5 ივნისს თურქეთმა ანკარაში ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას დიდ ბრიტანეთთან და ერაყთან, რითაც ცნო „ბრიუსელის ხაზი“. თურქეთმა მიიღო უფლება 20 წლის მანძილზე მიეღო მოსულის ნავთობიდან ერაყის მთავრობის შემოსავლის 10 პროცენტი,