ხილთა ქება
(ახალი გვერდი: '''ხილთა ქება''' – გაბაასების ჟანრის პოეტური ნაწა...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ხილთა ქება''' – [[გაბაასება|გაბაასების]] [[ჟანრი]]ს პოეტური ნაწარმოები. მისი ყველაზე ადრინდელი და სრული ნიმუში პ. | + | '''ხილთა ქება''' – [[გაბაასება|გაბაასების]] [[ჟანრი]]ს პოეტური ნაწარმოები. მისი ყველაზე ადრინდელი და სრული ნიმუში [[უმიკაშვილი პეტრე|პ. უმიკაშვილი]]ს კრებულში არის მოთავსებული. იგი რამდენიმე ნაწყვეტისაგან შედგება და მე-19 ს. 70-იანი წლების [[საქართველო]]ს სხვადასხვა კუთხეშია ჩაწერილი. გვხვდება უფრო გვიანდელი ჩანაწერები. აღსანიშნავია [[რაზიკაშვილი თედო|თ. რაზიკაშვილი]]ს მიერ ფიქსირებული ტექსტები. ამ ჩანაწერების მიხედვით ხილთა გასაუბრებაში მონაწილეობენ: [[მარწყვი]], [[ბალი]], [[ალუბალი]], შინდი, გოგრა, კომში და სხვ. იქვე ხალხის მიერ გაბაასებაში ჩართულია [[პური]], ღვინო, [[არაყი]], მჭადი და [[ლობიო]]. გაბაასებაში [[პერსონაჟი|პერსონაჟები]] თვითდახასიათების ხერხით აღნიშნავენ თავიანთ დადებით თვისებებს და ურთიერთდამოკიდებულებას, ალა-ალაგ ცდილობენ ერთმანეთის დაცინვა-გაქილიკებასაც. |
:::ბალმა უთხრა: „ამხანაგო, თქვენ ვერ იტყვით ჩემსა ძვირსა, | :::ბალმა უთხრა: „ამხანაგო, თქვენ ვერ იტყვით ჩემსა ძვირსა, | ||
:::ხესა თეთრად ავაყვავებ, დავიმშვენებ ჩემსა ძირსა, | :::ხესა თეთრად ავაყვავებ, დავიმშვენებ ჩემსა ძირსა, | ||
| − | :::შაქრის | + | :::შაქრის მსგავსად გადვიქცევი, რაკი ჩამიდებენ პირსა“. |
| − | გვხვდება ხილთა ქების ლიტერატურული ნიმუშები ([[თეიმურაზ II]] და | + | გვხვდება ხილთა ქების ლიტერატურული ნიმუშები ([[თეიმურაზ II]] და სხვ.). ლიტერატურულ და ხალხურ ტექსტებს შორის არსებითი ხასიათის მსგავსება შეინიშნება. |
''გ. შეთეკაური'' | ''გ. შეთეკაური'' | ||
მიმდინარე ცვლილება 13:26, 10 ივნისი 2025 მდგომარეობით
ხილთა ქება – გაბაასების ჟანრის პოეტური ნაწარმოები. მისი ყველაზე ადრინდელი და სრული ნიმუში პ. უმიკაშვილის კრებულში არის მოთავსებული. იგი რამდენიმე ნაწყვეტისაგან შედგება და მე-19 ს. 70-იანი წლების საქართველოს სხვადასხვა კუთხეშია ჩაწერილი. გვხვდება უფრო გვიანდელი ჩანაწერები. აღსანიშნავია თ. რაზიკაშვილის მიერ ფიქსირებული ტექსტები. ამ ჩანაწერების მიხედვით ხილთა გასაუბრებაში მონაწილეობენ: მარწყვი, ბალი, ალუბალი, შინდი, გოგრა, კომში და სხვ. იქვე ხალხის მიერ გაბაასებაში ჩართულია პური, ღვინო, არაყი, მჭადი და ლობიო. გაბაასებაში პერსონაჟები თვითდახასიათების ხერხით აღნიშნავენ თავიანთ დადებით თვისებებს და ურთიერთდამოკიდებულებას, ალა-ალაგ ცდილობენ ერთმანეთის დაცინვა-გაქილიკებასაც.
- ბალმა უთხრა: „ამხანაგო, თქვენ ვერ იტყვით ჩემსა ძვირსა,
- ხესა თეთრად ავაყვავებ, დავიმშვენებ ჩემსა ძირსა,
- შაქრის მსგავსად გადვიქცევი, რაკი ჩამიდებენ პირსა“.
გვხვდება ხილთა ქების ლიტერატურული ნიმუშები (თეიმურაზ II და სხვ.). ლიტერატურულ და ხალხურ ტექსტებს შორის არსებითი ხასიათის მსგავსება შეინიშნება.
გ. შეთეკაური
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- პ. უმიკაშვილი, ხალხური სიტყვიერება, I, მ. ჩიქოვანის რედ., თბ., 1964, გვ. 269-271;
- ხალხური სიტყვიერება, I, ე. თაყაიშვილის რედ, ტფ., 1916, გვ. 346-347; 358;
- მ. ჩიქოვანი, ქართული სიტყვიერების ისტორია, თბ., 1956, გვ. 342-350.
