ხმითნატირალი
მ (მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ხმით ნატირალი“ გადაიტანა გვერდზე „ხმითნატირალი“ გადამისამარ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ხმითნატირალი''' – | + | '''ხმითნატირალი''' – ხევს. მოტირალის მიერ წარმოთქმული იმპროვიზირებული ტექსტი, რომელიც უმეტესად მიცვალებულისადმი მიმართვას წარმოადგენს. |
ხმითნატირალში მხატვრულად და ამაღლებულად არის გადმოცემული ეპიზოდები მიცვალებულის ცხოვრებიდან. მისი დამსახურება საზოგადოების წინაშე და დაღუპვის გარემოება, აგრეთვე მოხსენებული არიან სხვა მიცვალებულები და ჭირისუფლები. ხევსურული ხმითნატირალი ცხრამარცვლიანი [[ურითმო ლექსი]]ა, რომელსაც მეათე მარცვლად პროსოდიული „ო“ ემატება („წვიმათ ოდენნი გინდაც ცრემლნიო, მას კვლავთოდენნი სათვალავნიო“). | ხმითნატირალში მხატვრულად და ამაღლებულად არის გადმოცემული ეპიზოდები მიცვალებულის ცხოვრებიდან. მისი დამსახურება საზოგადოების წინაშე და დაღუპვის გარემოება, აგრეთვე მოხსენებული არიან სხვა მიცვალებულები და ჭირისუფლები. ხევსურული ხმითნატირალი ცხრამარცვლიანი [[ურითმო ლექსი]]ა, რომელსაც მეათე მარცვლად პროსოდიული „ო“ ემატება („წვიმათ ოდენნი გინდაც ცრემლნიო, მას კვლავთოდენნი სათვალავნიო“). | ||
| − | ხმითნატირალი მოტირლის | + | ხმითნატირალი მოტირლის ინდივიდუალური შემოქმედებაა იმპროვიზაციის პროცესში, როდესაც ტაეპს დაასრულებს მას დანარჩენი მოტირლები აძლევენ ბანს რის შემდეგაც დამწუხრებული ხმითმოტირალი, ინდივიდუალურად და ხმამაღლა წარმოთქვამს ხუთმარცვლიან ალოგიურ [[რეფრენი|რეფრენს]]: ჰი, ჰი, აჰი, აჰ და მცირე [[პაუზა|პაუზის]] შემდეგ იწყებს ახალ ტაეპს. |
ხმითტირილი სრულდება როგორც უშუალოდ მიცვალებულის ცხედართან. აგრეთვე მის მოსაგონარ საწესო დღეებში, როდესაც მიცვალებულის იარაღსა და ტანისამოსს „გაშლიან“. | ხმითტირილი სრულდება როგორც უშუალოდ მიცვალებულის ცხედართან. აგრეთვე მის მოსაგონარ საწესო დღეებში, როდესაც მიცვალებულის იარაღსა და ტანისამოსს „გაშლიან“. | ||
მიმდინარე ცვლილება 13:34, 10 ივნისი 2025 მდგომარეობით
ხმითნატირალი – ხევს. მოტირალის მიერ წარმოთქმული იმპროვიზირებული ტექსტი, რომელიც უმეტესად მიცვალებულისადმი მიმართვას წარმოადგენს.
ხმითნატირალში მხატვრულად და ამაღლებულად არის გადმოცემული ეპიზოდები მიცვალებულის ცხოვრებიდან. მისი დამსახურება საზოგადოების წინაშე და დაღუპვის გარემოება, აგრეთვე მოხსენებული არიან სხვა მიცვალებულები და ჭირისუფლები. ხევსურული ხმითნატირალი ცხრამარცვლიანი ურითმო ლექსია, რომელსაც მეათე მარცვლად პროსოდიული „ო“ ემატება („წვიმათ ოდენნი გინდაც ცრემლნიო, მას კვლავთოდენნი სათვალავნიო“).
ხმითნატირალი მოტირლის ინდივიდუალური შემოქმედებაა იმპროვიზაციის პროცესში, როდესაც ტაეპს დაასრულებს მას დანარჩენი მოტირლები აძლევენ ბანს რის შემდეგაც დამწუხრებული ხმითმოტირალი, ინდივიდუალურად და ხმამაღლა წარმოთქვამს ხუთმარცვლიან ალოგიურ რეფრენს: ჰი, ჰი, აჰი, აჰ და მცირე პაუზის შემდეგ იწყებს ახალ ტაეპს.
ხმითტირილი სრულდება როგორც უშუალოდ მიცვალებულის ცხედართან. აგრეთვე მის მოსაგონარ საწესო დღეებში, როდესაც მიცვალებულის იარაღსა და ტანისამოსს „გაშლიან“.
ხმითნატირლები, დატირების სხვა სახეთა შორის, ყველაზე უფრო მაღალმხატვრულობითა და ღრმა ემოციურობით ხასიათდებიან.
დ. გოგოჭური
[რედაქტირება] ლიტერატურა
ქართული ხალხური პოეტური შემოქმედება, I, 1960, გვ. 280: მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის, III, 195.
