დაქტილი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
(→ლიტერატურა) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 7 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''დაქტილი''' – ანტიკური | + | '''დაქტილი''' – ანტიკური [[ლექსწყობა|ლექსწყობის]] სამმარცვლიანი [[ტერფი (ლექსი)|ტერფი]]. პირველი მარცვალი გრძელია, ორი დანარჩენი – მოკლე. ქართულ ([[სილაბურ-ტონური ლექსწყობა|სილაბურ-ტონურ]]) ლექსთწყობაში დაქტილს უწოდებენ სამმარცვლიან [[ტერფი (ლექსი)|ტერფს]], რომელიც აერთიანებს ერთმახვილიან და ორ უმახვილო მარცვალს. სქემა ასე გამოისახება '''— ‿ ‿'''. ქართულ ხალხურ ლექსში გვხვდება სხვადასხვანაირი ტერფები მაგრამ ძირითადია ქორე ან დაქტილი. დაქტილები განსაკუთრებით ჭარბად მოიპოვება ათმარცვლიან და 8-[[თექვსმეტმარცვლიანი შაირი|16-მარცვლიანი]] [[დაბალი შაირი]]ს ლექსებში: |
:::::შავლეგ ჩამოხდა შავა გრილოსა, | :::::შავლეგ ჩამოხდა შავა გრილოსა, | ||
| ხაზი 19: | ხაზი 19: | ||
[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]] | [[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]] | ||
[[კატეგორია:პოეზია]] | [[კატეგორია:პოეზია]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:ლექსწყობა]] |
| + | [[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ლიტერატურის თეორია]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 13:45, 4 აგვისტო 2025 მდგომარეობით
დაქტილი – ანტიკური ლექსწყობის სამმარცვლიანი ტერფი. პირველი მარცვალი გრძელია, ორი დანარჩენი – მოკლე. ქართულ (სილაბურ-ტონურ) ლექსთწყობაში დაქტილს უწოდებენ სამმარცვლიან ტერფს, რომელიც აერთიანებს ერთმახვილიან და ორ უმახვილო მარცვალს. სქემა ასე გამოისახება — ‿ ‿. ქართულ ხალხურ ლექსში გვხვდება სხვადასხვანაირი ტერფები მაგრამ ძირითადია ქორე ან დაქტილი. დაქტილები განსაკუთრებით ჭარბად მოიპოვება ათმარცვლიან და 8-16-მარცვლიანი დაბალი შაირის ლექსებში:
- შავლეგ ჩამოხდა შავა გრილოსა,
- ომი მოგვიხდა, ომი, რა ომი.
- ავთანდილ გადინადირა ქედი მაღალი ტყიანი,
- ვერც ხარი მოჰკლა, ვერც ფური, ვერცა ირემი რქიანი.
ჯ. ბარდაეელიძე
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- ს. გორგაძე, ქართული ლექსი, 1930;
- ა. გაწერელია, ქართული კლასიკური ლექსი, 1952.
- პ. ბერაძე, ძეელი ბერძნული და ქართული ლექსწყობის საკითხები, 1969.
