დაქტილი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
 
(ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''დაქტილი''' – ანტიკური [[ლექსწყობა|ლექსწყობის]] სამმარცვლიანი ტერფი. პირველი მარცვალი გრძელია, ორი დანარჩენი – მოკლე. ქართულ (სილაბურ-ტონურ) ლექსთწყობაში დაქტილს უწოდებენ სამმარცვლიან ტერფს, რომელიც აერთიანებს ერთმახვილიან და ორ უმახვილო მარცვალს. სქემა ასე გამოისახება  — ‿ ‿. ქართულ ხალხურ ლექსში გვხვდება სხვადასხვანაირი ტერფები მაგრამ ძირითადია ქორე ან დაქტილი. დაქტილები განსაკუთრებით ჭარბად მოიპოვება ათმარცვლიან და 8-[[თექვსმეტმარცვლიანი შაირი|16-მარცვლიანი]] [[დაბალი შაირი]]ს  ლექსებში:  
+
'''დაქტილი''' – ანტიკური [[ლექსწყობა|ლექსწყობის]] სამმარცვლიანი [[ტერფი (ლექსი)|ტერფი]]. პირველი მარცვალი გრძელია, ორი დანარჩენი – მოკლე. ქართულ ([[სილაბურ-ტონური ლექსწყობა|სილაბურ-ტონურ]]) ლექსთწყობაში დაქტილს უწოდებენ სამმარცვლიან [[ტერფი (ლექსი)|ტერფს]], რომელიც აერთიანებს ერთმახვილიან და ორ უმახვილო მარცვალს. სქემა ასე გამოისახება  '''— ‿ ‿'''. ქართულ ხალხურ ლექსში გვხვდება სხვადასხვანაირი ტერფები მაგრამ ძირითადია ქორე ან დაქტილი. დაქტილები განსაკუთრებით ჭარბად მოიპოვება ათმარცვლიან და 8-[[თექვსმეტმარცვლიანი შაირი|16-მარცვლიანი]] [[დაბალი შაირი]]ს  ლექსებში:  
  
 
:::::შავლეგ ჩამოხდა შავა გრილოსა,  
 
:::::შავლეგ ჩამოხდა შავა გრილოსა,  

მიმდინარე ცვლილება 13:45, 4 აგვისტო 2025 მდგომარეობით

დაქტილი – ანტიკური ლექსწყობის სამმარცვლიანი ტერფი. პირველი მარცვალი გრძელია, ორი დანარჩენი – მოკლე. ქართულ (სილაბურ-ტონურ) ლექსთწყობაში დაქტილს უწოდებენ სამმარცვლიან ტერფს, რომელიც აერთიანებს ერთმახვილიან და ორ უმახვილო მარცვალს. სქემა ასე გამოისახება — ‿ ‿. ქართულ ხალხურ ლექსში გვხვდება სხვადასხვანაირი ტერფები მაგრამ ძირითადია ქორე ან დაქტილი. დაქტილები განსაკუთრებით ჭარბად მოიპოვება ათმარცვლიან და 8-16-მარცვლიანი დაბალი შაირის ლექსებში:

შავლეგ ჩამოხდა შავა გრილოსა,
ომი მოგვიხდა, ომი, რა ომი.
ავთანდილ გადინადირა ქედი მაღალი ტყიანი,
ვერც ხარი მოჰკლა, ვერც ფური, ვერცა ირემი რქიანი.

ჯ. ბარდაეელიძე


[რედაქტირება] ლიტერატურა

  • ს. გორგაძე, ქართული ლექსი, 1930;
  • ა. გაწერელია, ქართული კლასიკური ლექსი, 1952.
  • პ. ბერაძე, ძეელი ბერძნული და ქართული ლექსწყობის საკითხები, 1969.

[რედაქტირება] წყარო

ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები