პრიაპოსი
(ახალი გვერდი: '''პრიაპოსი''' – ''(ბერძნ.)'' ბაღთა და ველთა ღვთაება, არვეთა შემწე, მ...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''პრიაპოსი''' – ''(ბერძნ.)'' ბაღთა და ველთა ღვთაება, არვეთა შემწე, მეღვინეობის, მებაღეობისა და მეთევზეობის მფარველი. [[დიონისე]]სა და [[ნიმფები|ნიმფა]] | + | '''პრიაპოსი''' – ''(ბერძნ.)'' ბაღთა და ველთა ღვთაება, არვეთა შემწე, მეღვინეობის, მებაღეობისა და მეთევზეობის მფარველი. [[დიონისე]]სა და [[ნიმფები|ნიმფა]] ქიონეს ძე. |
| − | პრიაპოსი თავდაპირველად მცირეაზიული წარმოშობის ადგილობრივი ღვთაება უნდა ყოფილიყო. ჰომეროსთან და ძველ ავტორებთან იგი არ მოიხსენიება. მისი [[კულტი]] მოგვიანებით გავრცელდა მთელ საბერძნეთში. უფრო მეტი პოპულარობით | + | პრიაპოსი თავდაპირველად მცირეაზიული წარმოშობის ადგილობრივი ღვთაება უნდა ყოფილიყო. ჰომეროსთან და ძველ ავტორებთან იგი არ მოიხსენიება. მისი [[კულტი]] მოგვიანებით გავრცელდა მთელ საბერძნეთში. უფრო მეტი პოპულარობით პრიაპოსი [[რომი|რომში]] სარგებლობდა, სადაც ნაყოფიერების ღვთაებათა წრეში დაიმკვიდრა ადგილი. თანდათანობით იგი იქცა ავხორცულ სიამეთა ღმერთად. მისი სახელი იშვიათად გვხვდება მითებში, ისიც გამასხრებულად: ერთხელ [[კიბელე]]მ, ღვთაებათა [[დიადი დედა|დიადმა დედამ]], თავის [[დღესასწაული|დღესასწაულზე]] მიიწვია ღმერთები, ნიმფები და [[სატირები]]. სტუმრები უგონოდ დათვრნენ. ზოგი [[იდა]]ს მთის ფერდობისაკენ წაბორიალდა, ზოგი მდელოზე ნებივრობდა, ზოგიც ცეკვავდა. იქვე |
| − | პრიაპოსი [[რომი|რომში]] სარგებლობდა, სადაც ნაყოფიერების ღვთაებათა წრეში დაიმკვიდრა ადგილი. თანდათანობით | + | [[ჰესტია]]მაც მიაგნო მყუდრო ადგილს და ძილს მიეცა. ბაღთა მფარველი პრიაპოსი კი ამ დროს ქალღმერთებს და [[ნიმფები|ნიმფებს]] დასდევდა. მან თვალი ჰკიდა ხეთა ჩრდილში მიძინებულ მშვენიერ ქალწულს, ვერ იცნო, ნიმფა ეგონა, მიეპარა და ალერსი მოუწადინა. უცბად მოხუცი [[სილენოსი]]ს მიერ მიტოვებულმა ვირმა ხმამაღლა დაიყროყინა. შეშინებულ ჰესტიას გამოეღვიძა. ნირწამხდარი პრიაპოსი კი სასწრაფოდ გაუჩინარდა. |
| − | იგი იქცა ავხორცულ სიამეთა ღმერთად. მისი სახელი იშვიათად გვხვდება მითებში, ისიც გამასხრებულად: ერთხელ [[კიბელე]]მ, | + | |
| − | ღვთაებათა [[დიადი დედა|დიადმა დედამ]], თავის დღესასწაულზე მიიწვია ღმერთები, ნიმფები და [[სატირები]]. სტუმრები უგონოდ დათვრნენ. ზოგი [[იდა]]ს მთის ფერდობისაკენ წაბორიალდა, ზოგი მდელოზე ნებივრობდა, ზოგიც ცეკვავდა. იქვე | + | |
| − | [[ჰესტია]]მაც მიაგნო მყუდრო ადგილს და ძილს მიეცა. ბაღთა მფარველი პრიაპოსი კი ამ დროს ქალღმერთებს და [[ნიმფები|ნიმფებს]] დასდევდა. მან თვალი ჰკიდა ხეთა ჩრდილში მიძინებულ მშვენიერ ქალწულს, ვერ იცნო, ნიმფა ეგონა, მიეპარა | + | |
| − | და ალერსი მოუწადინა. უცბად მოხუცი [[სილენოსი]]ს მიერ მიტოვებულმა ვირმა ხმამაღლა დაიყროყინა. შეშინებულ ჰესტიას | + | |
| − | გამოეღვიძა. ნირწამხდარი პრიაპოსი კი სასწრაფოდ გაუჩინარდა. | + | |
ამ მითოსს იგავური ხასიათი უნდა ჰქონოდა. ეს იყო ერთგვარი გაფრთხილება მათთვის, ვინც უღირსად მოექცეოდა კერიის მფარველ ღვთაებას, ჰესტიას. არ არის შემთხვევითი, რომ სწორედ უმეცრების განმასახიერებელი ცხოველი, ვირი, აშინებს პრიაპოსს. | ამ მითოსს იგავური ხასიათი უნდა ჰქონოდა. ეს იყო ერთგვარი გაფრთხილება მათთვის, ვინც უღირსად მოექცეოდა კერიის მფარველ ღვთაებას, ჰესტიას. არ არის შემთხვევითი, რომ სწორედ უმეცრების განმასახიერებელი ცხოველი, ვირი, აშინებს პრიაპოსს. | ||
| ხაზი 24: | ხაზი 19: | ||
[[კატეგორია:მითოლოგია]] | [[კატეგორია:მითოლოგია]] | ||
[[კატეგორია:ბერძნული მითები]] | [[კატეგორია:ბერძნული მითები]] | ||
| + | [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ღმერთები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ბერძნული ღვთაებანი]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 11:46, 3 ივლისი 2017 მდგომარეობით
პრიაპოსი – (ბერძნ.) ბაღთა და ველთა ღვთაება, არვეთა შემწე, მეღვინეობის, მებაღეობისა და მეთევზეობის მფარველი. დიონისესა და ნიმფა ქიონეს ძე.
პრიაპოსი თავდაპირველად მცირეაზიული წარმოშობის ადგილობრივი ღვთაება უნდა ყოფილიყო. ჰომეროსთან და ძველ ავტორებთან იგი არ მოიხსენიება. მისი კულტი მოგვიანებით გავრცელდა მთელ საბერძნეთში. უფრო მეტი პოპულარობით პრიაპოსი რომში სარგებლობდა, სადაც ნაყოფიერების ღვთაებათა წრეში დაიმკვიდრა ადგილი. თანდათანობით იგი იქცა ავხორცულ სიამეთა ღმერთად. მისი სახელი იშვიათად გვხვდება მითებში, ისიც გამასხრებულად: ერთხელ კიბელემ, ღვთაებათა დიადმა დედამ, თავის დღესასწაულზე მიიწვია ღმერთები, ნიმფები და სატირები. სტუმრები უგონოდ დათვრნენ. ზოგი იდას მთის ფერდობისაკენ წაბორიალდა, ზოგი მდელოზე ნებივრობდა, ზოგიც ცეკვავდა. იქვე ჰესტიამაც მიაგნო მყუდრო ადგილს და ძილს მიეცა. ბაღთა მფარველი პრიაპოსი კი ამ დროს ქალღმერთებს და ნიმფებს დასდევდა. მან თვალი ჰკიდა ხეთა ჩრდილში მიძინებულ მშვენიერ ქალწულს, ვერ იცნო, ნიმფა ეგონა, მიეპარა და ალერსი მოუწადინა. უცბად მოხუცი სილენოსის მიერ მიტოვებულმა ვირმა ხმამაღლა დაიყროყინა. შეშინებულ ჰესტიას გამოეღვიძა. ნირწამხდარი პრიაპოსი კი სასწრაფოდ გაუჩინარდა.
ამ მითოსს იგავური ხასიათი უნდა ჰქონოდა. ეს იყო ერთგვარი გაფრთხილება მათთვის, ვინც უღირსად მოექცეოდა კერიის მფარველ ღვთაებას, ჰესტიას. არ არის შემთხვევითი, რომ სწორედ უმეცრების განმასახიერებელი ცხოველი, ვირი, აშინებს პრიაპოსს.
პრიაპოსს გამოსახავდნენ გრძელი სამოსით ტანშებურულ წვერებიან კაცად, სიუხვის რქითა და მცენარეული ნაყოფებით (ზოგჯერ ორმაგი ფლეიტით, ჩირაღდნითა და ნიღბით) აღჭურვილს. ასეთი ხისა და ქვის ქანდაკებები იდგა რომაულ ბაღებსა და ზვრებში.
არსებობს გამოთქმა: „პრიაპოსული ქმნილება“, რაც ფრივოლურ, უხამს ნაწარმოებს ნიშნავს.
