ლაისტი არტურ
(→ბიოგრაფია) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ლაისტი არტურ''' - (1852, ბრესლაუ - 1927, ქ. [[თბილისი]]) - გერმანელი მწერალი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი, ქართველოლოგი. | + | [[ფაილი:Laisti artur.jpg|thumb|'''არტურ ლაისტი''']] |
| + | '''ლაისტი არტურ''' - ''(1852, ბრესლაუ - 1927, ქ. [[თბილისი]])'' - გერმანელი მწერალი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი, ქართველოლოგი. | ||
====ბიოგრაფია==== | ====ბიოგრაფია==== | ||
| − | დაამთავრა ბრესლაუს უნივერსიტეტი. 1881 გაიცნო ფ. ბოდენშტედტი და დაინტერესდა აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიით, კერძოდ, [[საქართველო|საქართველოთი]]. შეისწავლა [[ქართული ენა]]. დაუკავშირდა ნ. ნიკოლაძეს, დ. ერისთავს, ა. წერეთელს, ი. მეუნარგიას, ი. ჭავჭავაძეს და სხვებს. 1884 | + | დაამთავრა ბრესლაუს უნივერსიტეტი. 1881 წელს გაიცნო ფ. ბოდენშტედტი და დაინტერესდა აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიით, კერძოდ, [[საქართველო|საქართველოთი]]. შეისწავლა [[ქართული ენა]]. დაუკავშირდა [[ნიკოლაძე ნიკო|ნ. ნიკოლაძეს]], დ. ერისთავს, ა. წერეთელს, ი. მეუნარგიას, ი. ჭავჭავაძეს და სხვებს. 1884 წელს ილია ჭავჭავაძემ მოიწვია საქართველოში. სამშობლოში დაბრუნებულმა, საქართველოს შესახებ გამოსცა წიგნი „საქართველოს ბუნება, ადათ-წესები და მოსახლეობა“, რომელიც პოლონურადაც ითარგმნა. ერთი წლის შემდეგ კვლავ ჩამოვიდა საქართველოში და, ი. ჭავჭავაძისა და ი. მაჩაბლის დახმარებით, დაიწყო „ვეფხისტყაოსნის“ თარგმნა, რომელიც 1890 დრეზდენსა და ლაიფციგში გამოქვეყნდა. 1887 წელს გამოსცა ქართული პოეზიის ანთოლოგია გერმანულ ენაზე. 1892 წელს საცხოვრებლად გადმოდის საქართველოში. 1904 წელს გამოიცა მისი ნაშრომი „ქართველი ხალხი“, რომელიც მრავალ ევროპულ ენაზე ითარგმნა. ა. ლაისტს ეკუთვნის მოთხრობები: „ქეთევანი“, „ვარო“, „ვარიპანიძიაანთ ნინო“; ავტობიოგრაფიული მოთხრობა „რუდოლფ ბოლტის სამოგზაურო ცხოვრება“, „მოგზაურის დღიური“. |
| − | ილია ჭავჭავაძემ მოიწვია საქართველოში. სამშობლოში დაბრუნებულმა, საქართველოს შესახებ გამოსცა წიგნი „საქართველოს ბუნება, ადათ-წესები და მოსახლეობა“, რომელიც პოლონურადაც ითარგმნა. ერთი წლის შემდეგ კვლავ ჩამოვიდა საქართველოში და, ი. ჭავჭავაძისა და ი. მაჩაბლის დახმარებით, დაიწყო „ვეფხისტყაოსნის“ თარგმნა, რომელიც 1890 დრეზდენსა და ლაიფციგში გამოქვეყნდა. 1887 გამოსცა ქართული პოეზიის ანთოლოგია გერმანულ ენაზე. 1892 საცხოვრებლად გადმოდის საქართველოში. 1904 გამოიცა მისი ნაშრომი „ქართველი ხალხი“, რომელიც მრავალ ევროპულ ენაზე ითარგმნა. ა. ლაისტს ეკუთვნის მოთხრობები: „ქეთევანი“, „ვარო“, „ვარიპანიძიაანთ ნინო“; ავტობიოგრაფიული მოთხრობა „რუდოლფ ბოლტის სამოგზაურო ცხოვრება“, | + | |
| − | „მოგზაურის დღიური“. | + | |
| − | 1918 არტურ ლაისტი [[ივანე ჯავახიშვილი|ივანე ჯავახიშვილის]] რეკომენდაციით მოიწვიეს [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის უნივერსიტეტში]] გერმანული ენის ლექტორად. | + | 1918 წელს არტურ ლაისტი [[ივანე ჯავახიშვილი|ივანე ჯავახიშვილის]] რეკომენდაციით მოიწვიეს [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|თბილისის უნივერსიტეტში]] გერმანული ენის ლექტორად. უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს 1918 წლის 17 იანვრის სხდომის ოქმის თანახმად, თავდაპირველად პროფესორი ლაისტი მხოლოდ უფროს ჯგუფთან ლექციების წაკითხვას დათანხმდა, თუმცა პროფესორთა საბჭოს გადაწყვეტილებით, უსახსრობის გამო, შეუძლებელი იყო ერთ საგანში ორი ლექტორის მოწვევა და უმცროს ჯგუფთანაც ლექციების წაკითხვა მას უნდა ეკისრა თავზე. |
| − | + | ||
| − | ჯგუფთანაც ლექციების წაკითხვა მას უნდა ეკისრა თავზე. | + | |
| − | 1922 საქართველოში აღნიშნა ა. ლაისტის მოღვაწეობის 40 წლის იუბილე. | + | 1922 წელს საქართველოში აღნიშნა ა. ლაისტის მოღვაწეობის 40 წლის იუბილე. |
| − | ::::::::::::::::::::::::::::::::: | + | |
| + | :::::::::::::::::::::::::::::::::'''''მანანა ლილუაშვილი''''' | ||
==ლიტერატურა== | ==ლიტერატურა== | ||
| ხაზი 17: | ხაზი 15: | ||
* შ. რევიშვილი, არტურ ლაისტი და ქართული ლიტერატურა, „ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში, თბ., 1967, №1; | * შ. რევიშვილი, არტურ ლაისტი და ქართული ლიტერატურა, „ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში, თბ., 1967, №1; | ||
* ზ. გაიპარაშვილი, მ. ლილუაშვილი, „ტფილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს ოქმები, 1917-1926“, თბ., 2006. | * ზ. გაიპარაშვილი, მ. ლილუაშვილი, „ტფილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს ოქმები, 1917-1926“, თბ., 2006. | ||
| + | |||
| + | ==იხილე აგრეთვე== | ||
| + | [http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00007538/ ბიოგრაფიული ლექსიკონი] | ||
[[კატეგორია:გერმანელი მწერალები]] | [[კატეგორია:გერმანელი მწერალები]] | ||
12:01, 29 მარტი 2019-ის ვერსია
ლაისტი არტურ - (1852, ბრესლაუ - 1927, ქ. თბილისი) - გერმანელი მწერალი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი, ქართველოლოგი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ბრესლაუს უნივერსიტეტი. 1881 წელს გაიცნო ფ. ბოდენშტედტი და დაინტერესდა აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიით, კერძოდ, საქართველოთი. შეისწავლა ქართული ენა. დაუკავშირდა ნ. ნიკოლაძეს, დ. ერისთავს, ა. წერეთელს, ი. მეუნარგიას, ი. ჭავჭავაძეს და სხვებს. 1884 წელს ილია ჭავჭავაძემ მოიწვია საქართველოში. სამშობლოში დაბრუნებულმა, საქართველოს შესახებ გამოსცა წიგნი „საქართველოს ბუნება, ადათ-წესები და მოსახლეობა“, რომელიც პოლონურადაც ითარგმნა. ერთი წლის შემდეგ კვლავ ჩამოვიდა საქართველოში და, ი. ჭავჭავაძისა და ი. მაჩაბლის დახმარებით, დაიწყო „ვეფხისტყაოსნის“ თარგმნა, რომელიც 1890 დრეზდენსა და ლაიფციგში გამოქვეყნდა. 1887 წელს გამოსცა ქართული პოეზიის ანთოლოგია გერმანულ ენაზე. 1892 წელს საცხოვრებლად გადმოდის საქართველოში. 1904 წელს გამოიცა მისი ნაშრომი „ქართველი ხალხი“, რომელიც მრავალ ევროპულ ენაზე ითარგმნა. ა. ლაისტს ეკუთვნის მოთხრობები: „ქეთევანი“, „ვარო“, „ვარიპანიძიაანთ ნინო“; ავტობიოგრაფიული მოთხრობა „რუდოლფ ბოლტის სამოგზაურო ცხოვრება“, „მოგზაურის დღიური“.
1918 წელს არტურ ლაისტი ივანე ჯავახიშვილის რეკომენდაციით მოიწვიეს თბილისის უნივერსიტეტში გერმანული ენის ლექტორად. უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს 1918 წლის 17 იანვრის სხდომის ოქმის თანახმად, თავდაპირველად პროფესორი ლაისტი მხოლოდ უფროს ჯგუფთან ლექციების წაკითხვას დათანხმდა, თუმცა პროფესორთა საბჭოს გადაწყვეტილებით, უსახსრობის გამო, შეუძლებელი იყო ერთ საგანში ორი ლექტორის მოწვევა და უმცროს ჯგუფთანაც ლექციების წაკითხვა მას უნდა ეკისრა თავზე.
1922 წელს საქართველოში აღნიშნა ა. ლაისტის მოღვაწეობის 40 წლის იუბილე.
- მანანა ლილუაშვილი
ლიტერატურა
- კ. გამსახურდია, „რჩეული თხზულებანი:, ტ. VI, თბ., 1963;
- შ. რევიშვილი, არტურ ლაისტი და ქართული ლიტერატურა, „ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში, თბ., 1967, №1;
- ზ. გაიპარაშვილი, მ. ლილუაშვილი, „ტფილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს ოქმები, 1917-1926“, თბ., 2006.
