ავანგარდიზმი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
 
ხაზი 1: ხაზი 1:
 
[[ფაილი:Avangardiz.JPG|thumb|<small>'''ჩინეთის ცენტრალური ტელევიზიის შტაბ-ბინა, ქ. ბეიძინი, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა'''</small>]]
 
[[ფაილი:Avangardiz.JPG|thumb|<small>'''ჩინეთის ცენტრალური ტელევიზიის შტაბ-ბინა, ქ. ბეიძინი, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა'''</small>]]
'''ავანგარდიზმი''' – ''(ფრანგ. avant-garde < ლათ. abante წინ და ძვ. ფრანგ. garde მცველი, მეურვე, მეციხოვნე)''  XX საუკუნის ხელოვნებისა და [[არქიტექტურა|არქიტექტურის]] სხვადასხვა მიმდინარეობის სახელწოდება, რომელსაც ახასიათებს რეალისტურ ნორმებსა და ტრადიციებთან კავშირის გაწყვეტა; პირველხარისხოვანი მნიშვნელობა ენიჭება ახალი ფორმებისა და გამოსახვის საშუალებების ძიებას ავანგარდისტები ხელოვნებას განიხილავენ, როგორც განსაკუთრებულ, სოციალურ დატვირთვას მოკლებულ, ესთეტიკურ სფეროს.
+
'''ავანგარდიზმი''' – (ფრანგ. avant-gardizme, < avant garde – მოწინავე რაზმი) პირობითი სახელწოდება მიმართულებებისა ხელოვნებაში (მე-20 ს. დას.), რომელიც დეკადანსთან ერთად წინ უსწრებდა მოდერნიზმს და ორგანულად შეერწყა მას ამ ტერმინით მოინიშნება ჭრელი და მრავალფეროვანი, ნოვატორული, რევოლუციური, ბუნტარული გადატრიალებანი XX ს. მხატვრულ კულტურაში.  
  
 +
ავანგარდისტებმა ხელოვნების ნაწარმოებს მთლიანად გამოაცალეს სოციალური შინაარსი და მოახდინეს მხატვრული ფორმების აბსოლუტიზაცია. ისინი არ მოერიდნენ ანტიმხატვრული ელემენტების გამოყენებასაც (სწორედ ამით არის ავანგარდიზმი მოდერნიზმის უკიდურესი გამოვლინება). „ანტინაწარმოების“ შექმნა მიზნად ისახავდა წარმოეშვა ერთი მხრივ გაუცხოება ბუნდოვანებით აღსავსე, მაგრამ შინაგანად დამუხტული მხატვრული რეალობის მიმართ, მეორე მხრივ კი შოკით გამოწვეული მიზიდულობა, რაც თავისი არსით ადამიანის არაცნობიერთან არის დაკავშირებული.
  
 +
ავანგარდიზმმა უარყო ევროპოცენტრიზმი და ყურადღება გადაიტანა აღმოსავლური კულტურისაკენ. XX ს. 60-იან წწ. ავანგარდიზმმა გაგრძელება ჰპოვა კულტურისადმი ნიჰილისტურად განწყობილ „ახალ მემარცხენე რადიკალიზმში“.
  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+
[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
 
[[კატეგორია:მიმდინარეობა ხელოვნებაში]]
 
[[კატეგორია:მიმდინარეობა ხელოვნებაში]]

მიმდინარე ცვლილება 22:38, 2 მარტი 2023 მდგომარეობით

ჩინეთის ცენტრალური ტელევიზიის შტაბ-ბინა, ქ. ბეიძინი, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა

ავანგარდიზმი – (ფრანგ. avant-gardizme, < avant garde – მოწინავე რაზმი) პირობითი სახელწოდება მიმართულებებისა ხელოვნებაში (მე-20 ს. დას.), რომელიც დეკადანსთან ერთად წინ უსწრებდა მოდერნიზმს და ორგანულად შეერწყა მას ამ ტერმინით მოინიშნება ჭრელი და მრავალფეროვანი, ნოვატორული, რევოლუციური, ბუნტარული გადატრიალებანი XX ს. მხატვრულ კულტურაში.

ავანგარდისტებმა ხელოვნების ნაწარმოებს მთლიანად გამოაცალეს სოციალური შინაარსი და მოახდინეს მხატვრული ფორმების აბსოლუტიზაცია. ისინი არ მოერიდნენ ანტიმხატვრული ელემენტების გამოყენებასაც (სწორედ ამით არის ავანგარდიზმი მოდერნიზმის უკიდურესი გამოვლინება). „ანტინაწარმოების“ შექმნა მიზნად ისახავდა წარმოეშვა ერთი მხრივ გაუცხოება ბუნდოვანებით აღსავსე, მაგრამ შინაგანად დამუხტული მხატვრული რეალობის მიმართ, მეორე მხრივ კი შოკით გამოწვეული მიზიდულობა, რაც თავისი არსით ადამიანის არაცნობიერთან არის დაკავშირებული.

ავანგარდიზმმა უარყო ევროპოცენტრიზმი და ყურადღება გადაიტანა აღმოსავლური კულტურისაკენ. XX ს. 60-იან წწ. ავანგარდიზმმა გაგრძელება ჰპოვა კულტურისადმი ნიჰილისტურად განწყობილ „ახალ მემარცხენე რადიკალიზმში“.


[რედაქტირება] წყარო

მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები