არამეული ენა
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
'''არამეული ენა''' – ერთ-ერთი სემიტური ენა. ძვ. წ. IX ს-ში გავრცელებული იყო სირია-მესოპოტამიაში, [[პალესტინა]]სა და ფინიკიაში. | '''არამეული ენა''' – ერთ-ერთი სემიტური ენა. ძვ. წ. IX ს-ში გავრცელებული იყო სირია-მესოპოტამიაში, [[პალესტინა]]სა და ფინიკიაში. | ||
| − | ამ ხანას (ძვ. წ. IX-VIII სს.) განეკუთვნება შამალის, დამასკის, სეფირესა და სხვ. | + | ამ ხანას (ძვ. წ. IX-VIII სს.) განეკუთვნება შამალის, დამასკის, სეფირესა და სხვ. უძველესი ეპიგრაფიკული ძეგლები. ასურეთ-ბაბილონისა და აქემენიდთა სპარსეთის ბატონობის დროს (ძვ. წ. VII–IV სს.). არამეული ენა საკანცელარიო და საერთაშორისო ენა იყო ამ [[სახელმწიფო]]ებში. ამავე პერიოდისაა (V ს.) ელეფანტინის ([[ეგვიპტე]]) არამეული პაპირუსების ცნობილი არქივი. მომდევნო საუკუნეებში არამეულმა ენამ ხმარებიდან განდევნა ებრაული. არამეულ ენას სამწერლობო ენად იყენებდნენ პალმირელი და ნაბატეველი არაბები (I-III სს. ამავე ხანისაა მცხეთის არამეული წარწერები (იხ. [[არმაზული დამწერლობა]]). არამეული ენის ედესის [[დიალექტი|დიალექტზე]], სირიულ ენაზე, შეიქმნა მდიდარი ქრისტიანული ლიტერატურა (III–XIV. სს.), ხოლო მეორე აღმოსავლურ დიალექტზე (ბაბილონის არამეულ დიალექტზე), მანდეურ ენაზე – მანდეური ლიტერატურა (III–VIII სს.). დღეს არამეულ ენაზე მოლაპარაკე მოსახლეობა გვხვდება [[სირია]]ში, [[ერაყი|ერაყში]], [[თურქეთი|თურქეთში]], [[ირანი|ირანში]], ყოფილი სსრკ-ის ტერიტორიაზე და [[აშშ]]-ში. |
| − | [[ირანი|ირანში]], ყოფილი სსრკ-ის ტერიტორიაზე და [[აშშ]]-ში. | + | |
''კ. წერეთელი'' | ''კ. წერეთელი'' | ||
| ხაზი 14: | ხაზი 13: | ||
[[კატეგორია:მსოფლიოს ენები]] | [[კატეგორია:მსოფლიოს ენები]] | ||
[[კატეგორია:ენები]] | [[კატეგორია:ენები]] | ||
| + | [[კატეგორია:სემიტური ენები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 13:20, 20 იანვარი 2024 მდგომარეობით
არამეული ენა – ერთ-ერთი სემიტური ენა. ძვ. წ. IX ს-ში გავრცელებული იყო სირია-მესოპოტამიაში, პალესტინასა და ფინიკიაში.
ამ ხანას (ძვ. წ. IX-VIII სს.) განეკუთვნება შამალის, დამასკის, სეფირესა და სხვ. უძველესი ეპიგრაფიკული ძეგლები. ასურეთ-ბაბილონისა და აქემენიდთა სპარსეთის ბატონობის დროს (ძვ. წ. VII–IV სს.). არამეული ენა საკანცელარიო და საერთაშორისო ენა იყო ამ სახელმწიფოებში. ამავე პერიოდისაა (V ს.) ელეფანტინის (ეგვიპტე) არამეული პაპირუსების ცნობილი არქივი. მომდევნო საუკუნეებში არამეულმა ენამ ხმარებიდან განდევნა ებრაული. არამეულ ენას სამწერლობო ენად იყენებდნენ პალმირელი და ნაბატეველი არაბები (I-III სს. ამავე ხანისაა მცხეთის არამეული წარწერები (იხ. არმაზული დამწერლობა). არამეული ენის ედესის დიალექტზე, სირიულ ენაზე, შეიქმნა მდიდარი ქრისტიანული ლიტერატურა (III–XIV. სს.), ხოლო მეორე აღმოსავლურ დიალექტზე (ბაბილონის არამეულ დიალექტზე), მანდეურ ენაზე – მანდეური ლიტერატურა (III–VIII სს.). დღეს არამეულ ენაზე მოლაპარაკე მოსახლეობა გვხვდება სირიაში, ერაყში, თურქეთში, ირანში, ყოფილი სსრკ-ის ტერიტორიაზე და აშშ-ში.
კ. წერეთელი
