პანამერიკანიზმი
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''პანამერიკანიზმი''' - | + | '''პანამერიკანიზმი''' - [[აშშ]]-ის საგარეო-პოლიტიკური დოქტრინა, რომელიც მოწოდებული იყო დაესაბუთებინა აშშ-ის პრეტენზიები დასავლეთ ნახევარსფეროზე ჰეგემონიის დასამყარებლად, რაც ეფუძნებოდა თეზისს ამ რაიონში განლაგებულ სახელმწიფოთა გეოგრაფიული სიახლოვით და ეკონომიკური ურთიერთდამოკიდებულებით განპირობებულ ერთობაზე. |
| + | |||
| + | პანამერიკანიზმის ძირითადი დებულებები XVIII-XIX საუკუნეების მიჯნაზე წამოაყენა აშშ-ის სახელმწიფო მოღვაწემ ა. ჰამილტონმა და 1820-იან წლებში განავითარა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა ჰ. კლეიმ [[ბოლივარი სიმონ|ს. ბოლივარი]]ს „ლათინურ-ამერიკული ერთობის“ კონცეფციის საპირისპიროდ პანამერიკანიზმის მთავარი მიზნის განხორციელება – ამერიკის ქვეყნების პოლიტიკური კავშირის შექმნა, რომელშიც აშშ ლიდერის როლს შეასრულებდა, შეერთებულმა შტატებმა დაიწყო მხოლოდ XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. 30-იან წლებში კი პანამერიკანიზმის დოქტრინამ გამოხატულება პოვა [[რუზველტი ფრანკლინ დელანო|ფ. დ. რუზველტის]] მიერ გამოცხადებულ „კეთილი მეზობლის“ პოლიტიკაში. 40-იანი წლების დასასრულიდან პანამერიკანიზმს მიეცა ანტიკომუნისტური მიმართულება. ამ ტენდენციის გამოვლინებად იქცა პროგრამა „პროგრესისათვის კავშირი”, ფაქტობრივად პანამერიკანიზმის იდეებზე იყო აგებული აშშ-ის შემდგომი პოლიტიკა ლათინურ ამერიკაში. | ||
| + | |||
| − | |||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ქართული | + | [[ქართული დიპლომატიური ლექსიკონი]] |
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:აშშ-ს საგარეო-პოლიტიკური დოქტრინა]] |
მიმდინარე ცვლილება 21:55, 11 ივნისი 2024 მდგომარეობით
პანამერიკანიზმი - აშშ-ის საგარეო-პოლიტიკური დოქტრინა, რომელიც მოწოდებული იყო დაესაბუთებინა აშშ-ის პრეტენზიები დასავლეთ ნახევარსფეროზე ჰეგემონიის დასამყარებლად, რაც ეფუძნებოდა თეზისს ამ რაიონში განლაგებულ სახელმწიფოთა გეოგრაფიული სიახლოვით და ეკონომიკური ურთიერთდამოკიდებულებით განპირობებულ ერთობაზე.
პანამერიკანიზმის ძირითადი დებულებები XVIII-XIX საუკუნეების მიჯნაზე წამოაყენა აშშ-ის სახელმწიფო მოღვაწემ ა. ჰამილტონმა და 1820-იან წლებში განავითარა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა ჰ. კლეიმ ს. ბოლივარის „ლათინურ-ამერიკული ერთობის“ კონცეფციის საპირისპიროდ პანამერიკანიზმის მთავარი მიზნის განხორციელება – ამერიკის ქვეყნების პოლიტიკური კავშირის შექმნა, რომელშიც აშშ ლიდერის როლს შეასრულებდა, შეერთებულმა შტატებმა დაიწყო მხოლოდ XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. 30-იან წლებში კი პანამერიკანიზმის დოქტრინამ გამოხატულება პოვა ფ. დ. რუზველტის მიერ გამოცხადებულ „კეთილი მეზობლის“ პოლიტიკაში. 40-იანი წლების დასასრულიდან პანამერიკანიზმს მიეცა ანტიკომუნისტური მიმართულება. ამ ტენდენციის გამოვლინებად იქცა პროგრამა „პროგრესისათვის კავშირი”, ფაქტობრივად პანამერიკანიზმის იდეებზე იყო აგებული აშშ-ის შემდგომი პოლიტიკა ლათინურ ამერიკაში.
