ჭერეხი

მიმდინარე ცვლილება 19:10, 19 იანვარი 2026 მდგომარეობით

ჭერეხი – Aspius, aspius (L)

ტიპი: ქორდიანები
კლასი: სხივფარფლიანი თევზები
რიგი: კობრისნაირნი
ოჯახი: კობრისებრნი
გვარი ჭერეხები

თევზი კობრისებრთა ოჯახიდან. პირველ რკალზე ლაყუჩის ჩხირები 10-მდეა. მალები 49-51 (ზოგიერთს 47). ზურგის ფარფლი ამოკვეთილია და მასში 8 დატოტვილი სხივია. ზურგის ფარფლის სიმაღლე მეტია დინგის წვეროდან ლაყუჩის წინა სახურავის უკანა კიდემდე არსებულ მანძილზე, იშვიათად მისი თანაბარია. ანალური ფარფლი, ჩვეულებრივ, 13 დატოტვილი· სხივითაა აღჭურვილი, მისი წინა კიდე შესამჩნევად ამოკვეთილია, მასში 12-ზე ნაკლები დატოტვილი სხივებისა არაა. კუდის ფარფლი ძალიან ამოკვეთილია და გრძელი. მისი ქვედა ლაპოტის სიგრძე თითქმის თავის სიგრძის ტოლია. თავის სიგრძე სხეულის სიგრძეში (კუდის გარეშე) 3,9-4,2-ჯერ თავსდება, ხოლო სხეულის სიმაღლე – 3,5-4,2-ჯერ.

გვერდები მოვერცხლისფეროა, ზურგისა და კუდის ფარფლები – რუხი, მუქი ბოლოებით. დანარჩენი ფარფლები მოწითალოა, თვალის ფერადი გარსი მოვერცხლისფრო ან ყვითელია, ტუჩები არასდროს ღია წითელი არაა. სქესმომწიფებულ მამლებს სხეულზე ბორცვაკები უვითარდებათ. სიგრძით 600-800 მილიმეტრამდეა, წონით 2-4 კგ, იშვიათად 11 კგ-ია.

[რედაქტირება] გაგრცელება

ჭერეხი გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთის, ბალტიის, შავი და კასპიის ზღვებში, მცირე აზიაში, შავი ზღვის აუზში, რიონში, თერგში, ყუბანში ვოლგაში, ურალში, დონში.

საქართველოს ფარგლებში ტიპიური ჭერეხი ნაკლებად გვხვდება, ისიც მხოლოდ რიონში, პალიასტომის ტბაში, მდ. სუფსაში, მდ. გუმისთაში.

[რედაქტირება] ბიოლოგია და სარეწაო მნიშვნელობა

ჭერეხი უმთავგრესად მდინარის თევზია, გვხვდება ტბებში და მლაშე წყალსაც, ადვილად იტანს.

ტოფობა–აპრილ-მაისში 9-10° ტემპერატურის პირობებში სწრაფად მიმდინარე ქვიანი ფსკერის მდინარის ადგილებში ხდება. ნაყოფიერება − 300 ათას ქვირითამდე აღწევს. აზოვ-შავი ზღვის აუზში 40-140 ათას ქვირთთამდეა. ქვირითი მწებავია, მისი დიამეტრი 1,6 მილიმეტრია.

ახალგაზრდა ჭერეხები უმთავრესად პლანქტონური კიბოსნაირებით იკვებებიან. ზრდასრულები წვრილ თევზებს ჭამენ. მისი კონკურენტები და აგრეთვე მტრებია: ქარიყლაპია და არგა.

ჭერეხს ხორცის ცხიმიანობა 4%.-ია. მას იყენებენ ნედლად, შებოლვილის სახით და კონსერვების დასამზადებლად. საქართველოში ჭერეხს სამრეწველო მნიშვნელობა არა აქვს.

[რედაქტირება] წყარო

საქართველოს თევზების სარკვევი