|
|
| ხაზი 1: |
ხაზი 1: |
| − | '''პასტორალი''' – (ლათ. pastoralis – მწყემსური), | + | '''პასტორალი''' – (ლათ. pastoralis – მწყემსური), [[ბუკოლიკური პოეზია|ბუკოლიკური პოეზიის]] ერთ-ერთი სახეობა, რომელშიც ასახულია უზრუნველი და ბედნიერი მწყემსური ცხოვრება. მასში გაიდეალებულია მწყემსების ყოფა, კეთილდღეობა და ურთიერთობა. პასტორალებს წერდნენ საშუალო საუკუნეებში [[იტალია]]ში. |
| | | | |
| − | | + | პასტორალური შეიძლება იყოს მთელი ნაწარმოები ან პოემაში, [[დრამა (ლიტერატურა)|დრამა]]ში ჩართული ეპიზოდი. პასტორალი გვხვდება ხალხურ შემოქმედებაშიც. პასტორალური შინაარსისაა [[გურამიშვილი დავით|დ. გურამიშვილი]]ს პოემა „მხიარული ზაფხული ანუ ქაცვია მწყემსი“. |
| − | 1. მწყემსური [[დრამა]], სასახლის კარული [[თეატრი]]ს [[ჟანრი]]; აღმოცენდა [[იტალია]]ში მე-16 საუკუნეში და შემდგომ გავრცელდა [[ევროპა|ევროპის]] სხვა ქვეყნებში; სათავეს იღებს [[ეკლოგა]]დან – [[ანტიკური]] ხანის [[ბუკოლიკა|ბუკოლიკური]] (სოფლის იდილია) პოეზიიდან (ფეოკრიტი, [[ვერგილიუსი]]) და ადრეული [[აღორძინება|აღორძინებიდან]] (პეტრარკა, ბოკაჩო).
| + | |
| − | | + | |
| − | პასტორალი იყო მცირე ზომის [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესა]], რომელსაც ჩართავდნენ ხოლმე სასახლის კარის ზეიმებში. მასში იდილიურად იყო ასახული გალანტური მწყემსი ვაჟების და სიცოცხლით სავსე გოგონების სოფლური ცხოვრება, რომლებიც ლაპარაკობდნენ დახვეწილი ენით, გრძნობებს გადმოსცემდნენ ზეაწეული, ნატიფი მანერებით. პირველ ხანად [[როლი (მსახიობის)|როლებს]] ასრულებდნენ მოყვარული მსახიობები, მოგვიანებით – პროფესიონალები. სპექტაკლს ფონად გასდევდა [[მუსიკა]] და [[სიმღერა]]. იტალიელმა მხატვრებმა (სერლიო და სხვ.) პასტორალისთვის შექმნეს პეიზაჟური დეკორაცია (პერსპექტივაში განლაგებული ხეები, ბუჩქები, ყვავილები, გორაკები, წყაროები, ქოხები და ა.შ.). წარმოდგენებში დიდი ადგილი ეკავა სადადგმო ეფექტებს. მე-18 საუკუნის დრამატულ თეატრებში პასტორალი თითქმის აღარ იდგმებოდა და ძირითადად ჩართული იყო საოპერო-საბალეტო სპექტაკლებში [[დივერტისმენტი]]ს სახით.
| + | |
| − | | + | |
| − | 2. ვოკალური ან საკრავიერი ნაწარმოები, რომელიც ხატავს ბუნების სურათებს ან სოფლის ცხოვრების სცენებს; პასტორალისათვის დამახასიათებელია მელოდიის ნარნარი, მშვიდი მოძრაობა, მუსიკალური ზომა 6/8, 12/8. იგი წარმოადგენდა [[კონჩერტო გროსო|კონჩერტო გროსოს]] შემადგენელ ნაწილს. იქმნებოდა აგრეთვე როგორც დამოუკიდებელი ნაწარმოები. საკრავიერი პასტორალები დაწერეს: [[ვივალდი ანტონიო|ა. ვივალდიმ]], დ. სკარლატიმ, [[კუპერენი ფრანსუა|ფ. კუპერენმა]], [[ბახი იოჰან სებასტიან|ი. ს. ბახმა]] და სხვ. სიმფონიური პიესები წარმოადგენს ციკლური თხზულების ნაწილს (ბერლიოზის „ფანტასტიკური სიმფონიის“ მე-3 ნაწილი), მთელ ციკლს (ლ. ბეთჰოვენის „პასტორალური სიმფონია“) ან კონცერტების ციკლს (ვივალდის „წელიწადის დრონი“).
| + | |
| | | | |
| | | | |
| ხაზი 13: |
ხაზი 8: |
| | | | |
| | ==წყარო== | | ==წყარო== |
| − | [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | + | [[ლიტერატურის თეორიის მცირე ლექსიკონი]] |
| − | [[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | + | [[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]] |
| − | [[კატეგორია:კომედია]] | + | [[კატეგორია:ბუკოლიკური პოეზია]] |
| − | [[კატეგორია:თეატრალური ჟანრი]] | + | [[კატეგორია:ლიტერატურის თეორია]] |
11:38, 29 ივლისი 2025-ის ვერსია
პასტორალი – (ლათ. pastoralis – მწყემსური), ბუკოლიკური პოეზიის ერთ-ერთი სახეობა, რომელშიც ასახულია უზრუნველი და ბედნიერი მწყემსური ცხოვრება. მასში გაიდეალებულია მწყემსების ყოფა, კეთილდღეობა და ურთიერთობა. პასტორალებს წერდნენ საშუალო საუკუნეებში იტალიაში.
პასტორალური შეიძლება იყოს მთელი ნაწარმოები ან პოემაში, დრამაში ჩართული ეპიზოდი. პასტორალი გვხვდება ხალხურ შემოქმედებაშიც. პასტორალური შინაარსისაა დ. გურამიშვილის პოემა „მხიარული ზაფხული ანუ ქაცვია მწყემსი“.
წყარო
ლიტერატურის თეორიის მცირე ლექსიკონი
