პომპეუსის ხიდი
(→წყარო) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:Pompeusis xidi.JPG|thumb|250პქ|პომპეუსის ხიდი]] | [[ფაილი:Pompeusis xidi.JPG|thumb|250პქ|პომპეუსის ხიდი]] | ||
| − | '''პომპეუსის ხიდი''' - ისტორიულ არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს, ქალაქ [[მცხეთა|მცხეთის]] შესასვლელში, მდინარე მტკვარზე არსებული გადასასვლელი [[ხიდი (არქიტექტურა)|ხიდი]]ს აღმოსავლეთით, 100 მეტრში. ამჟამად ხიდს მდინარე ფარავს და მხოლოდ მაშინ ჩანს, როცა მტკვრის დონე დაიწევს. | + | '''პომპეუსის ხიდი''' - ისტორიულ არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს, ქალაქ [[მცხეთა|მცხეთის]] შესასვლელში, [[მდინარე]] მტკვარზე არსებული გადასასვლელი [[ხიდი (არქიტექტურა)|ხიდი]]ს აღმოსავლეთით, 100 მეტრში. ამჟამად ხიდს მდინარე ფარავს და მხოლოდ მაშინ ჩანს, როცა მტკვრის დონე დაიწევს. |
| − | მცხეთის ხიდთან იყრიდა თავს ამიერკავკასიის მთავარი გზები – დარიალის ხეობიდან [[საქართველო]]ს სამხრეთ საზღვრამდე, შავი ზღვიდან კასპიის ზღვის სანაპირომდე. | + | მცხეთის ხიდთან იყრიდა თავს [[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] მთავარი გზები – დარიალის ხეობიდან [[საქართველო]]ს სამხრეთ საზღვრამდე, შავი ზღვიდან კასპიის ზღვის სანაპირომდე. |
| − | ტრადიცია ხიდის სახელს რომაელ [[მხედართმთავარი|მხედართმთავარს]] [[გნეუს პომპეუსი|გნეუს პომპეუსს]] უკავშირებს, რომელმაც ძვ. წ. [[პომპეუსის ლაშქრობა სამხრეთ კავკასიაში ძვ.წ. 65|65 წელს დალაშქრა საქართველო]]. სინამდვილეში ხის ხიდი პომპეუსის მოსვლამდეც არსებობდა. პომპეუსის ხიდი ქართულ საისტორიო წყაროებში მოგვთა ხიდის სახელით მოიხსენიება. [[ვახტანგ გორგასალი]]ს მეფობაში პომპეუსის ხიდი საფუძვლიანად გადაუკეთებიათ. | + | ტრადიცია ხიდის სახელს რომაელ [[მხედართმთავარი|მხედართმთავარს]] [[გნეუს პომპეუსი|გნეუს პომპეუსს]] უკავშირებს, რომელმაც ძვ. წ. [[პომპეუსის ლაშქრობა სამხრეთ კავკასიაში ძვ.წ. 65|65 წელს დალაშქრა საქართველო]]. სინამდვილეში [[ხის ხიდი]] პომპეუსის მოსვლამდეც არსებობდა. პომპეუსის ხიდი ქართულ საისტორიო წყაროებში მოგვთა ხიდის სახელით მოიხსენიება. [[ვახტანგ გორგასალი]]ს მეფობაში პომპეუსის ხიდი საფუძვლიანად გადაუკეთებიათ. |
| − | XVIII საუკუნეში ხიდის მოვლა დაეკისრათ მცხეთელ [[აზნაური|აზნაურებს]] გედევანიშვილებს, რომლებსაც უფლება მიეცათ შრომის საფასურად აეკრიფათ სახიდე [[გადასახადი]], XIX საუკუნეში მძიმე ტრანსპორტის განვითარებასთან დაკავშირებით პომპეუსის ხიდის შემდგომი ექსპლუატაცია სახიფათო გახდა, ამიტომ ძველი ხიდი დაანგრიეს და ამავე ადგილზე 1839-41 წლებში ააშენეს მაღალი ოთხმალიანი ქვის თაღოვანი ხიდი (მშენებელი ინჟ.-პოლკოვნიკი ტერმინი). ხიდის შუა საყრდენ ბურჯად როგორც ძველმა, ისე ახალმა მშენებლებმა მცირე ზომის ბუნებრივი კლდოვანი კუნძული გამოიყენეს. ინჟ. ტერმინის მიერ აგებულმა ხიდმა ოთხმოცდახუთი წელი იარსება. | + | XVIII საუკუნეში ხიდის მოვლა დაეკისრათ მცხეთელ [[აზნაური|აზნაურებს]] გედევანიშვილებს, რომლებსაც უფლება მიეცათ შრომის საფასურად აეკრიფათ სახიდე [[გადასახადი]], XIX საუკუნეში მძიმე ტრანსპორტის განვითარებასთან დაკავშირებით პომპეუსის ხიდის შემდგომი ექსპლუატაცია სახიფათო გახდა, ამიტომ ძველი ხიდი დაანგრიეს და ამავე ადგილზე 1839-41 წლებში ააშენეს მაღალი ოთხმალიანი ქვის [[თაღოვანი ხიდი]] (მშენებელი ინჟ.-პოლკოვნიკი ტერმინი). ხიდის შუა საყრდენ ბურჯად როგორც ძველმა, ისე ახალმა მშენებლებმა მცირე ზომის ბუნებრივი კლდოვანი კუნძული გამოიყენეს. ინჟ. ტერმინის მიერ აგებულმა ხიდმა ოთხმოცდახუთი წელი იარსება. [[ზაჰესი]]ს მშენებლობის დროს მდ. მტკვარზე საგუბრის შესაქმნელად გაკეთდა [[ჯებირი]] და ხიდი წყალმა დაფარა. მის ნაცვლად ძვ. ხიდიდან მდინარის დინების საწინააღმდეგო მიმართულებით 150 მეტრზე 1926 წელს აიგო [[რკინა|რკინის]] სამმალიანი ხიდი, რომელიც დღესაც მოქმედებს (პროექტის ავტ. ი. კარელინი, ინჟ.-მშენებელი ბ. მიქელაძე). |
მიმდინარე ცვლილება 14:29, 8 ნოემბერი 2022 მდგომარეობით
პომპეუსის ხიდი - ისტორიულ არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს, ქალაქ მცხეთის შესასვლელში, მდინარე მტკვარზე არსებული გადასასვლელი ხიდის აღმოსავლეთით, 100 მეტრში. ამჟამად ხიდს მდინარე ფარავს და მხოლოდ მაშინ ჩანს, როცა მტკვრის დონე დაიწევს.
მცხეთის ხიდთან იყრიდა თავს ამიერკავკასიის მთავარი გზები – დარიალის ხეობიდან საქართველოს სამხრეთ საზღვრამდე, შავი ზღვიდან კასპიის ზღვის სანაპირომდე.
ტრადიცია ხიდის სახელს რომაელ მხედართმთავარს გნეუს პომპეუსს უკავშირებს, რომელმაც ძვ. წ. 65 წელს დალაშქრა საქართველო. სინამდვილეში ხის ხიდი პომპეუსის მოსვლამდეც არსებობდა. პომპეუსის ხიდი ქართულ საისტორიო წყაროებში მოგვთა ხიდის სახელით მოიხსენიება. ვახტანგ გორგასალის მეფობაში პომპეუსის ხიდი საფუძვლიანად გადაუკეთებიათ.
XVIII საუკუნეში ხიდის მოვლა დაეკისრათ მცხეთელ აზნაურებს გედევანიშვილებს, რომლებსაც უფლება მიეცათ შრომის საფასურად აეკრიფათ სახიდე გადასახადი, XIX საუკუნეში მძიმე ტრანსპორტის განვითარებასთან დაკავშირებით პომპეუსის ხიდის შემდგომი ექსპლუატაცია სახიფათო გახდა, ამიტომ ძველი ხიდი დაანგრიეს და ამავე ადგილზე 1839-41 წლებში ააშენეს მაღალი ოთხმალიანი ქვის თაღოვანი ხიდი (მშენებელი ინჟ.-პოლკოვნიკი ტერმინი). ხიდის შუა საყრდენ ბურჯად როგორც ძველმა, ისე ახალმა მშენებლებმა მცირე ზომის ბუნებრივი კლდოვანი კუნძული გამოიყენეს. ინჟ. ტერმინის მიერ აგებულმა ხიდმა ოთხმოცდახუთი წელი იარსება. ზაჰესის მშენებლობის დროს მდ. მტკვარზე საგუბრის შესაქმნელად გაკეთდა ჯებირი და ხიდი წყალმა დაფარა. მის ნაცვლად ძვ. ხიდიდან მდინარის დინების საწინააღმდეგო მიმართულებით 150 მეტრზე 1926 წელს აიგო რკინის სამმალიანი ხიდი, რომელიც დღესაც მოქმედებს (პროექტის ავტ. ი. კარელინი, ინჟ.-მშენებელი ბ. მიქელაძე).
