პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა

14:20, 10 ოქტომბერი 2018-ის ვერსია

პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა - (F43.1), (post-traumatic stress disorder), მოგვიანებით განვითარებული ან გახანგრძლივებული რეაქცია სტრესულ მოვლენაზე ან სიტუაციაზე (მოკლე ან გრძელვადიანი), რომელიც განსაკუთრებულ, სახიფათო ან კატასტროფულ ხასიათს ატარებს და, მაღალი ალბათობით, ყველა ადამიანში ღრმა დისტრესს გამოიწვევს. განმაპირობებელმა ფაქტორებმა, როგორიცაა პიროვნული ფაქტორი (მაგ.: კომპულსიური, ასთენიური) ან ანამნეზში ნევროზული აშლილობები, შეიძლება სინდრომის განვითარების ზღურბლი დასწიოს, ან დაამძივოს მისი მიმდინარეობა, მაგრამ სტრესული აშლილობის განვითარების ფაქტის ასახსნელად ის არ ქმნის აუცილებელ ან არსებით წინაპირობას.

ტიპური ნიშნებია: ტრავმის განმეორებითი განცდა აკვიატებულ მოგონებებში („ფლეშბვკი“), სიზმრებში, კოშმარულ სიზმრებში, რომლებიც აღინიშნება ემოციური გახევებისა და გრძნობების დაჩლუნგების ფონზე; სხვა პიროვნებებისაგან ჩამოშორება, გარე სამყაროზე არასაკმარისი რეაგირება, ანჰედონია და ტრავმასთან ასოცირებული სიტუაციებისა და საქმიანობისათვის თავის არიდება. ხშირად სახეზეა ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ჰიპერაქტივობა სიფხიზლის დონის აწევით; უძილობა, ადვილად ვითარდება მუმინების რეაქცია. ხშირად ამ სიმპტომებს თან სდევს დეპრესია და შფოთვა, ხშირია სუიციდური აზრები.

აშლილობა ვითარდება ტრავმიდან გარკვეული ლატენტური პერიოდის შემდეგ, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე კვირიდან თვეებამდე. აშლილობის მიმდინარეობა სიმპტომების ინტენსიურობის მერყეობით გამოირჩევა, მაგრამ, უმეტეს შემთხვევაში, მოსალოდნელია გამოჯანმრთელება პაციენტთა მცირე ნაწილში კი აშლილობამ შესაძლოა მიმდინარეობის ქრონიკული ფორმა მიიღოს, მყარი პიროვნული ცვლილების განვითარებით.

იხილე აგრეთვე

• კრიზისული რეაქცია
• სტრესული რეაქცია, მწვავე

წყარო

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ფსიქიატრიის ლექსიკონები