ცისთვალა
ცისთვალა - (Scilla siberica Haw.); ოჯახი: სატაცურისებრთა. მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, ღერო 10-20 სმ სიმაღლისაა, წახნაგოვანი. ფოთოლი – 2-4, მოყვანილობით ფართო-ხაზური. ყვავილები ლაჟვარდოვანი ლურჯი-იისფერია, მუქი შუა ზოლით; ყვავილის ყუნწები თავდახრილია. ყვ. ნაყ. III-V. იზრდება ტყის სარტყელში, ტყის პირას, ბუჩქნარში, მდელოებზე. კახეთში მისი ნახვა შესაძლებელია ყველგან.
საერთო გავრცელება: შუა ევროპა, ბალყარეთი, მცირე აზია.
კავკასია: იმიერკავკასია: დაღესტანი; ამიერკავკასია: აზერბაიჯანი, სომხეთი. საქართველოში გავრცელებულია: რაჭა-ლეჩხუმი, იმერეთი, ქართლი, კახეთი (საქ.ფლორა, 1941; საქ.მც.სარკვ., 1969).
მეზოფიტია, ჩრდილის, ტყის მცენარე. იზრდება ტყეებსა და ბუჩქნარების რაყებში, მთის შუა სარტყლამდე, მდიდარ, ჰუმუსიან ნიადაგებზე.
სახეობა, რომელიც თბილისის მიდამოებში ფართოდაა გავრცელებული გაზაფხულის ცენოზების ძირითად ელემენტს წარმოადგენს და თებერვალ-მარტში ტყის სარტყელში მთლიან ასპექტს ჰქმნის, გაზაფხულის სინუზიების სახით. მართალია, მცენარეთა სიმრავლის გამო ჯერ შეუმჩნეველია ცენოზის რღვევის პროცესები, მაგრამ არ შეიძლება არ აღინიშნოს, რომ გაზაფხულზე განსაკუთრებით ტყის ქვედა სარტყელში მოსახლეობის მიერ სათაიგულედ მასობრივად იკრიფება მისი ყვავილები; რომლებიც შემდგომ ქალაქის აბსოლუტურად ყველა ნაწილში იყიდება. ამ პროცესის ასეთი სახით გაგრძელება უდავოდ იმოქმედებს მცენარეთა რაოდენობაზე. ამ შემთხვევაშიც აუცილებელია შემდგომში ყვავილების შეგროვების აკრძალვა და პოპულაციებზე კონტროლის დაწესება.
