ქლორი
(→წყარო) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ქლორი''' (ბერძ. khlōros ღია მწვანე) | + | '''ქლორი''' – (ბერძ. khlōros ღია მწვანე), ქიმიური ელემენტი ატომური ნომრით 17. აღინიშნება სიმბოლოთი Cl. ის მოყვითალო-მომწვანო [[აირი]]ა და მიეკუთვნება [[ჰალოგენები|ჰალოგენებს]]. სიმკვრივე თხევად მდგომარეობაში (–35°C) – 1557 კგ/მ<sup>3</sup>, მყარ მდგომარეობაში (–105°C) – 1900 კგ/მ<sup>3</sup>. |
მისი უმთავრესი ბუნებრივი ნაერთია ნატრიუმქლორიდი (NaCl) – [[სუფრის მარილი]], რომლის შემცველობა ზღვებსა და ოკეანეებში დაახლოებით 3%-ია. ის აგრეთვე დიდი რაოდენობითაა ზოგიერთ ტბასა და წყაროში. მოიპოვება ქვამარილის სახით. გვხვდება [[მინერალი|მინერალების]]: [[გალიტი|გალიტის]] (NaCl), სილვინის (KCl), სილვინიტის (KCl•NaCl), კარნალიტის (KCl•MgCl<sub>2</sub>•6H<sub>2</sub>O) სახით. ადამიანის სხეულში ქლორის რაოდენობა უდის 0,25%-ს მასით. | მისი უმთავრესი ბუნებრივი ნაერთია ნატრიუმქლორიდი (NaCl) – [[სუფრის მარილი]], რომლის შემცველობა ზღვებსა და ოკეანეებში დაახლოებით 3%-ია. ის აგრეთვე დიდი რაოდენობითაა ზოგიერთ ტბასა და წყაროში. მოიპოვება ქვამარილის სახით. გვხვდება [[მინერალი|მინერალების]]: [[გალიტი|გალიტის]] (NaCl), სილვინის (KCl), სილვინიტის (KCl•NaCl), კარნალიტის (KCl•MgCl<sub>2</sub>•6H<sub>2</sub>O) სახით. ადამიანის სხეულში ქლორის რაოდენობა უდის 0,25%-ს მასით. | ||
| − | ქლორი ტოქსიკური აირია. აღიზიანებს სასუნთქ სისტემას. ძლიერი დამჟანგველია. ქლორი ქიმიური მრეწველობის ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტია. გამოყენება საღებავების, სამკურნალო პრეპარატების, მომწამლავი | + | ქლორი ტოქსიკური აირია. აღიზიანებს სასუნთქ სისტემას. ძლიერი დამჟანგველია. ქლორი ქიმიური მრეწველობის ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტია. გამოყენება საღებავების, სამკურნალო პრეპარატების, [[მომწამვლავი ნივთიერებები|მომწამლავი ნივთიერებები]]ს, მათეთრებელი [[კირი]]ს მისაღებად. თავისუფალი ქლორის მცირე მინარევი საკმარისია დაავადებათა გამომწვევი მიკრობების მოსასპობად. ამ მიზნით წყალსადენში გაშვების წინ წყალს ქლორავენ (მასში ხსნიან მცირე რაოდენობით ქლორს). ამ დროს წყალში არსებული ყველა ბაქტერია იღუპება. დაქლორილ წყალში წარმოქმნილი მცირეოდენი [[მარილმჟავა]] სრულიად უვნებელია. |
| + | |||
| + | ქლორი გამოიყენება მრავალი ნაერთის მისაღებად. [[მრეწველობა]]ში ქლორს იყენებენ, როგორც მათეთრებელს ქსოვილებისა და ქაღალდის გასათეთრებლად. ქლორი დიდი რაოდენობით იხარჯება მარილმჟავასა და ქლორის შემცველი სხვა ქიმიური ნაერთების წარმოებაში. ქლორი უმნიშვნელოვანესი ნაერთია ქლორწყალბადი HCl (მარილმჟავა), რომელიც გამოიყენება [[წყალბადი]]ს, ქლორის, ნახშირმჟავას მისაღებად, კვების მრეწველობაში, [[ლითონი|ლითონთა]] [[რჩილვა|რჩილვისათვის]], ორგანულ ნივთიერებათა, ქსოვილების, საღებავების, ძმარჟავასა და სხვათა წარმოებაში. | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | [[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | ||
| − | [[კატეგორია:ქიმიური | + | [[კატეგორია:ქიმიური ელემენტები]] |
[[კატეგორია:ჰალოგენები]] | [[კატეგორია:ჰალოგენები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:37, 28 ნოემბერი 2022 მდგომარეობით
ქლორი – (ბერძ. khlōros ღია მწვანე), ქიმიური ელემენტი ატომური ნომრით 17. აღინიშნება სიმბოლოთი Cl. ის მოყვითალო-მომწვანო აირია და მიეკუთვნება ჰალოგენებს. სიმკვრივე თხევად მდგომარეობაში (–35°C) – 1557 კგ/მ3, მყარ მდგომარეობაში (–105°C) – 1900 კგ/მ3.
მისი უმთავრესი ბუნებრივი ნაერთია ნატრიუმქლორიდი (NaCl) – სუფრის მარილი, რომლის შემცველობა ზღვებსა და ოკეანეებში დაახლოებით 3%-ია. ის აგრეთვე დიდი რაოდენობითაა ზოგიერთ ტბასა და წყაროში. მოიპოვება ქვამარილის სახით. გვხვდება მინერალების: გალიტის (NaCl), სილვინის (KCl), სილვინიტის (KCl•NaCl), კარნალიტის (KCl•MgCl2•6H2O) სახით. ადამიანის სხეულში ქლორის რაოდენობა უდის 0,25%-ს მასით.
ქლორი ტოქსიკური აირია. აღიზიანებს სასუნთქ სისტემას. ძლიერი დამჟანგველია. ქლორი ქიმიური მრეწველობის ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტია. გამოყენება საღებავების, სამკურნალო პრეპარატების, მომწამლავი ნივთიერებების, მათეთრებელი კირის მისაღებად. თავისუფალი ქლორის მცირე მინარევი საკმარისია დაავადებათა გამომწვევი მიკრობების მოსასპობად. ამ მიზნით წყალსადენში გაშვების წინ წყალს ქლორავენ (მასში ხსნიან მცირე რაოდენობით ქლორს). ამ დროს წყალში არსებული ყველა ბაქტერია იღუპება. დაქლორილ წყალში წარმოქმნილი მცირეოდენი მარილმჟავა სრულიად უვნებელია.
ქლორი გამოიყენება მრავალი ნაერთის მისაღებად. მრეწველობაში ქლორს იყენებენ, როგორც მათეთრებელს ქსოვილებისა და ქაღალდის გასათეთრებლად. ქლორი დიდი რაოდენობით იხარჯება მარილმჟავასა და ქლორის შემცველი სხვა ქიმიური ნაერთების წარმოებაში. ქლორი უმნიშვნელოვანესი ნაერთია ქლორწყალბადი HCl (მარილმჟავა), რომელიც გამოიყენება წყალბადის, ქლორის, ნახშირმჟავას მისაღებად, კვების მრეწველობაში, ლითონთა რჩილვისათვის, ორგანულ ნივთიერებათა, ქსოვილების, საღებავების, ძმარჟავასა და სხვათა წარმოებაში.