წამი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(ახალი გვერდი: </span></p> <p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal"><!--[if gte msEquation 12]><m:oMathPara...)
 
 
(ერთი მომხმარებლის 3 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
−
</span></p>
+
'''წამი'''
−
<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:
+
 
−
justify;line-height:normal"><!--[if gte msEquation 12]><m:oMathPara><m:oMath><i>
+
1. [[დრო|დროის]] საზომი [[ერთეული]], რომელიც 60°2 [[საათი|საათის]] [[ტოლობა|ტოლია]]. ზომა-[[წონა|წონათა]] მე-13 გენერალურ კონფერენციაზე (1967) მიიღეს ატომური წამის განსაზღვრა, რომელიც ხდება [[სიხშირე (პერიოდული ფუნქციის)|სიხშირისა]] და დროის ცეზიუმის [[ეტალონი|ეტალონების]] მეშვეობით.
−
<span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>(</m:r></span></i><m:sSup><m:sSupPr><span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Cambria Math',serif; font-style: italic"><m:ctrlPr></m:ctrlPr></span></m:sSupPr><m:e><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>x</m:r></span></i></m:e><m:sup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>2</m:r></span></i></m:sup></m:sSup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>+</m:r></span></i><m:sSup><m:sSupPr><span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Cambria Math',serif; font-style: italic"><m:ctrlPr></m:ctrlPr></span></m:sSupPr><m:e><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>y</m:r></span></i></m:e><m:sup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>2</m:r></span></i></m:sup></m:sSup><m:sSup><m:sSupPr><span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Cambria Math',serif; font-style: italic"><m:ctrlPr></m:ctrlPr></span></m:sSupPr><m:e><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>)</m:r></span></i></m:e><m:sup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>2</m:r></span></i></m:sup></m:sSup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>-</m:r><m:r>2</m:r></span></i><m:sSup><m:sSupPr><span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Cambria Math',serif; font-style: italic"><m:ctrlPr></m:ctrlPr></span></m:sSupPr><m:e><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>a</m:r></span></i></m:e><m:sup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>2</m:r></span></i></m:sup></m:sSup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>
+
 
−
(</m:r></span></i><m:sSup><m:sSupPr><span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Cambria Math',serif; font-style: italic"><m:ctrlPr></m:ctrlPr></span></m:sSupPr><m:e><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>x</m:r></span></i></m:e><m:sup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>2</m:r></span></i></m:sup></m:sSup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>-</m:r></span></i><m:sSup><m:sSupPr><span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Cambria Math',serif; font-style: italic"><m:ctrlPr></m:ctrlPr></span></m:sSupPr><m:e><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>y</m:r></span></i></m:e><m:sup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>2</m:r></span></i></m:sup></m:sSup><i><span style="font-family: 'Cambria Math',serif"><m:r>)=0.</m:r></span></i></m:oMath></m:oMathPara><![endif]--><![if !msEquation]><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri,sans-serif"><!--[if gte vml 1]><v:shape
+
გარდა ატომური წამისა, [[ასტრონომია|ასტრონომიასა]] და მეცნიერების სხვა დარგებში იყენებენ ასტრონომიულ, ანუ [[ეფემერიდები|ეფემერიდულ]] წამს, რომლის [[სიდიდე (მათემატიკა)|სიდიდე]] დაკავშირებულია მზის ირგვლივ დედამიწის გარემოქცევის [[პერიოდი|პერიოდთან]] – ე. წ. [[ტროპიკული წელიწადი|ტროპიკულ წელიწადთან]]. ტროპიკული წელიწადი არის [[დროის შუალედი]] მზის მიერ გაზაფხულის ბუნიობის [[წერტილი (გეომეტრია)|წერტილში]] ორი გავლას შორის. 1 წამი არის ტროპიკული წელიწადის 1:31556929,9747 ნაწილი (1900 წლისათვის). ეს განსაზღვრა მიღებული იყო 1954 წელს ზომებისა და წონების X საერთაშორისო გენერალური კონფერენციის მიერ. დედამიწის [[ბრუნვა (მათემატიკა)|ბრუნვის]] არათანაბრობის გამო ასე განსაზღვრული წამი არასტაბილური იყო. ატომურ წამზე გადასვლის შედეგად დროის ეტალონის სიზუსტე რამდენიმე რიგით გაიზარდა.
−
id="_x0000_s1092" type="#_x0000_t75" style='width:165pt;height:16.5pt'>
+
 
−
<v:imagedata src="B15_files/image027.png" o:title="" chromakey="white"/>
+
2. კუთხის [[სიდიდე (მათემატიკა)|სიდიდის]] საზომი ერთეული, რომელიც 60-2 [[გრადუსი]]ს ან 60-1 [[წუთი]]ს ტოლია. ერთი წამი ასე აღინიშნება: 1“.
−
</v:shape><![endif]--><![if !vml]><img border=0 width=220 height=22
+
 
−
src="B15_files/image028.gif" v:shapes="_x0000_s1092"><![endif]></span><![endif]>
+
 
 +
==წყარო==
 +
[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
 +
 
 +
[[კატეგორია:მათემატიკა]]
 +
[[კატეგორია:დროის საზომი ერთეული]]

მიმდინარე ცვლილება 14:22, 19 სექტემბერი 2023 მდგომარეობით

წამი

1. დროის საზომი ერთეული, რომელიც 60°2 საათის ტოლია. ზომა-წონათა მე-13 გენერალურ კონფერენციაზე (1967) მიიღეს ატომური წამის განსაზღვრა, რომელიც ხდება სიხშირისა და დროის ცეზიუმის ეტალონების მეშვეობით.

გარდა ატომური წამისა, ასტრონომიასა და მეცნიერების სხვა დარგებში იყენებენ ასტრონომიულ, ანუ ეფემერიდულ წამს, რომლის სიდიდე დაკავშირებულია მზის ირგვლივ დედამიწის გარემოქცევის პერიოდთან – ე. წ. ტროპიკულ წელიწადთან. ტროპიკული წელიწადი არის დროის შუალედი მზის მიერ გაზაფხულის ბუნიობის წერტილში ორი გავლას შორის. 1 წამი არის ტროპიკული წელიწადის 1:31556929,9747 ნაწილი (1900 წლისათვის). ეს განსაზღვრა მიღებული იყო 1954 წელს ზომებისა და წონების X საერთაშორისო გენერალური კონფერენციის მიერ. დედამიწის ბრუნვის არათანაბრობის გამო ასე განსაზღვრული წამი არასტაბილური იყო. ატომურ წამზე გადასვლის შედეგად დროის ეტალონის სიზუსტე რამდენიმე რიგით გაიზარდა.

2. კუთხის სიდიდის საზომი ერთეული, რომელიც 60-2 გრადუსის ან 60-1 წუთის ტოლია. ერთი წამი ასე აღინიშნება: 1“.


[რედაქტირება] წყარო

მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი

მოძიებულია „https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98&oldid=203406“-დან
პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები