გლოსა
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''გლოსა''' – (ბერძნ. glossa – [[ენა (მეტყველება)|ენა]], | + | '''გლოსა''' – (ბერძნ. glossa – [[ენა (მეტყველება)|ენა]], მეტყველება), გაუგებარი, მოძველებული სიტყვის, გამოთქმის თარგმანი ან განმარტება, რომელსაც ბერძენი და რომაელი მთარგმნელები თუ კომენტატორები ურთავდნენ განსამარტავ სიტყვას (ჩვეულებრივ, სტრიქონებს შორის ან ტექსტის აშიებზე). თავდაპირველად გლოსა ეწოდებოდა თვით განსამარტავ სიტყვას. გლოსების გამოყენება დაიწყეს [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]] [[ჰომეროსი]]ს პოემების შესწავლისას, შემდეგ კი ეს ხერხი გამოიყენეს (სხვა ევროპულ ენებშიც) [[ბიბლია|ბიბლიის]] და, საერთოდ, საღვთისმეტყველო, აგრეთვე იურიდიული ტექსტების განმარტება-კომენტირებისას. |
| − | [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]] [[ჰომეროსი]]ს პოემების შესწავლისას, შემდეგ კი ეს | + | |
| − | ხერხი გამოიყენეს (სხვა ევროპულ ენებშიც) [[ბიბლია|ბიბლიის]] და, საერთოდ, საღვთისმეტყველო, აგრეთვე იურიდიული ტექსტების განმარტება-კომენტირებისას. | + | |
გლოსების დართვა ფართოდ იყო გავრცელებული სხვადასხვა ხასიათის ძველ ქართულ წერილობით ძეგლებშიც. მაგ: უძველეს ქართულ ტექსტებში გამოყენებული სიტყვა „ძნობა“ [[გიორგი მთაწმიდელი]]სეულ თარგმანში ჩანაცვლებულია სიტყვით „სახიობა“, რომელსაც განმარტებისათვის გლოსად ახლავს სიტყვა „გალობა“ ([[აბულაძე ილია|ი. აბულაძე]]). | გლოსების დართვა ფართოდ იყო გავრცელებული სხვადასხვა ხასიათის ძველ ქართულ წერილობით ძეგლებშიც. მაგ: უძველეს ქართულ ტექსტებში გამოყენებული სიტყვა „ძნობა“ [[გიორგი მთაწმიდელი]]სეულ თარგმანში ჩანაცვლებულია სიტყვით „სახიობა“, რომელსაც განმარტებისათვის გლოსად ახლავს სიტყვა „გალობა“ ([[აბულაძე ილია|ი. აბულაძე]]). | ||
| ხაზი 10: | ხაზი 8: | ||
==ლიტერატურა== | ==ლიტერატურა== | ||
| − | აბულაძე ი., ძველი ქართულის ლექსიკიდან. – | + | აბულაძე ი., ძველი ქართულის ლექსიკიდან. – „იკე“, XII, თბ–1960. |
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]] | [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]] | ||
[[კატეგორია:განმარტება]] | [[კატეგორია:განმარტება]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 17:09, 21 იანვარი 2024 მდგომარეობით
გლოსა – (ბერძნ. glossa – ენა, მეტყველება), გაუგებარი, მოძველებული სიტყვის, გამოთქმის თარგმანი ან განმარტება, რომელსაც ბერძენი და რომაელი მთარგმნელები თუ კომენტატორები ურთავდნენ განსამარტავ სიტყვას (ჩვეულებრივ, სტრიქონებს შორის ან ტექსტის აშიებზე). თავდაპირველად გლოსა ეწოდებოდა თვით განსამარტავ სიტყვას. გლოსების გამოყენება დაიწყეს საბერძნეთში ჰომეროსის პოემების შესწავლისას, შემდეგ კი ეს ხერხი გამოიყენეს (სხვა ევროპულ ენებშიც) ბიბლიის და, საერთოდ, საღვთისმეტყველო, აგრეთვე იურიდიული ტექსტების განმარტება-კომენტირებისას.
გლოსების დართვა ფართოდ იყო გავრცელებული სხვადასხვა ხასიათის ძველ ქართულ წერილობით ძეგლებშიც. მაგ: უძველეს ქართულ ტექსტებში გამოყენებული სიტყვა „ძნობა“ გიორგი მთაწმიდელისეულ თარგმანში ჩანაცვლებულია სიტყვით „სახიობა“, რომელსაც განმარტებისათვის გლოსად ახლავს სიტყვა „გალობა“ (ი. აბულაძე).
ი. ქერქაძე.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
აბულაძე ი., ძველი ქართულის ლექსიკიდან. – „იკე“, XII, თბ–1960.
