თყა
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
(ახალი გვერდი: '''თყა''' ''(ინგუშ.. Ткъа)'' – ნართული ეპოსის ინგუშური ვერსიის პერსონ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| + | [[ფაილი:Ufrosi narTi Tya.jpg|thumb|170პქ|'''უფროსი ნართი თყა''' ხ. იმაგოჟოვი]] | ||
'''თყა''' ''(ინგუშ.. Ткъа)'' – ნართული ეპოსის ინგუშური ვერსიის პერსონაჟი, „დიდი ნართი“, „დიდი თყა“ (იხსენიება | '''თყა''' ''(ინგუშ.. Ткъа)'' – ნართული ეპოსის ინგუშური ვერსიის პერსონაჟი, „დიდი ნართი“, „დიდი თყა“ (იხსენიება | ||
მხოლოდ ერთ თქმულებაში: „ქარბუქის დედის შვიდი ვაჟი“); ჰყავს მეუღლე და შვიდი ვაჟი („[[დარძა-ნიანილგი|დარძა-ნჲანილგი]]“), | მხოლოდ ერთ თქმულებაში: „ქარბუქის დედის შვიდი ვაჟი“); ჰყავს მეუღლე და შვიდი ვაჟი („[[დარძა-ნიანილგი|დარძა-ნჲანილგი]]“), | ||
რომლებსაც მასთან მიახლოება არ შეუძლიათ, რადგან თყა მზის გვერდით მკვიდრობს. მკვლევართა აზრით, დესპოტი თყა [[დიალა|დჲალასა]] და [[სელა|სელაზე]] გაცილებით ძველი და ფართო ფუნქციების მქონე უზენაესი ღმერთია (ვ. სვეტლოვი): არის ბუნებისა და ადამიანების, მათ შორის ნართების, გამჩენი, ჭექა-ქუხილის გამგებელი, კულტურული სიკეთეების დამცველი, [[ქურყა]]ს, „კავკასიელი [[პრომეთე]]ს“, ანტაგონისტი, რომლის სახე მრავალი საუკუნეების განმავლობაში ყალიბდებოდა. | რომლებსაც მასთან მიახლოება არ შეუძლიათ, რადგან თყა მზის გვერდით მკვიდრობს. მკვლევართა აზრით, დესპოტი თყა [[დიალა|დჲალასა]] და [[სელა|სელაზე]] გაცილებით ძველი და ფართო ფუნქციების მქონე უზენაესი ღმერთია (ვ. სვეტლოვი): არის ბუნებისა და ადამიანების, მათ შორის ნართების, გამჩენი, ჭექა-ქუხილის გამგებელი, კულტურული სიკეთეების დამცველი, [[ქურყა]]ს, „კავკასიელი [[პრომეთე]]ს“, ანტაგონისტი, რომლის სახე მრავალი საუკუნეების განმავლობაში ყალიბდებოდა. | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| ხაზი 15: | ხაზი 22: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] | [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] | ||
| + | |||
[[კატეგორია:მითოლოგია]] | [[კატეგორია:მითოლოგია]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:24, 30 ოქტომბერი 2018 მდგომარეობით
თყა (ინგუშ.. Ткъа) – ნართული ეპოსის ინგუშური ვერსიის პერსონაჟი, „დიდი ნართი“, „დიდი თყა“ (იხსენიება მხოლოდ ერთ თქმულებაში: „ქარბუქის დედის შვიდი ვაჟი“); ჰყავს მეუღლე და შვიდი ვაჟი („დარძა-ნჲანილგი“), რომლებსაც მასთან მიახლოება არ შეუძლიათ, რადგან თყა მზის გვერდით მკვიდრობს. მკვლევართა აზრით, დესპოტი თყა დჲალასა და სელაზე გაცილებით ძველი და ფართო ფუნქციების მქონე უზენაესი ღმერთია (ვ. სვეტლოვი): არის ბუნებისა და ადამიანების, მათ შორის ნართების, გამჩენი, ჭექა-ქუხილის გამგებელი, კულტურული სიკეთეების დამცველი, ქურყას, „კავკასიელი პრომეთეს“, ანტაგონისტი, რომლის სახე მრავალი საუკუნეების განმავლობაში ყალიბდებოდა.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- Светлов В. Я. Сочинения. Т. 2. СПб., 1910;
- Дахкильгов И. А. Ингушский нартский эпос. Нальчик, 20012;
- მისივე, Мифы и легенды вайнахов. Грозный, 1991;
- Далгат У. Б. Общие основы чечено-ингушского эпоса. URL: http: // www.Chechen.org /.../ 67-dalgat-u.b.-bshie-osnovy-checheno-ingushckogo.htmI;
- Г. Халухаев, А. Кузнецова. Ингушский нартский эпос: структура и место вмировом фольклоре. М., 2013.
