პანიოლი მარსელ
მ (მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „პანიოლი მარსელ“ გადაიტანა გვერდზე „მარსელ პანიოლი“) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 7 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | [[ფაილი:Marcel panioli.jpg| | + | [[ფაილი:Marcel panioli.jpg|150px|thumb|მარსელ პანიოლი]] |
| − | '''პანიოლი მარსელ''' - (''ფრ.'' PAGNOL MARCEL. 1895 - 1974). ფრანგი მწერალი, დრამატურგი და რეჟისორი. | + | '''პანიოლი მარსელ''' - (''ფრ.'' PAGNOL MARCEL. 1895 - 1974). ფრანგი მწერალი, დრამატურგი და [[რეჟისორი]]. |
===== ბიოგრაფია ===== | ===== ბიოგრაფია ===== | ||
| − | მარსელ პანიოლი დაიბადა 1895 წელს, | + | მარსელ პანიოლი დაიბადა 1895 წელს, [[საფრანგეთი]]ს სამხრეთით, ობანში (''Aubagne''), სადაც მამამისი მასწავლებლად მუშაობდა. პანიოლმა ამ მხარესთან ცხოვრების ბოლომდე მჭიდრო კავშირი შეინარჩუნა. იგი დრამატურგთა იმ თაობას მიეკუთვნება, რომელიც შემოქმედებით სარბიელზე [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს გამოვიდა. ეს დრამატურგები ქმნიან სარეპერტუარო [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესებს]] და ავსებენ [[ბულვარული თეატრი |ბულვარული თეატრების]] სცენებს. მათთვის დამახასიათებელია თანამედროვეობის ასახვა, [[ინტრიგა (დრამატურგიაში)|ინტრიგის]] ოსტატური განვითარება, უპირატესად კომედიური [[ჟანრი]]ს გამოყენება. ხშირად მიმართავენ მწვავე აქტუალურ თემებს და ხშირადვე მათი საუკეთესო ნაწარმოებები დიდ აღიარებასაც პოულობენ. |
მარსელ პანიოლი, როგორც დრამატურგი, სცენარისტი, კინორეჟისორი თავის საუკეთესო [[კომედია|კომედიებს]] 20-იანი წლების ბოლოსა და 30-იანი წლების დასაწყისში ქმნის. | მარსელ პანიოლი, როგორც დრამატურგი, სცენარისტი, კინორეჟისორი თავის საუკეთესო [[კომედია|კომედიებს]] 20-იანი წლების ბოლოსა და 30-იანი წლების დასაწყისში ქმნის. | ||
| − | სწავლის პერიოდში პანიოლი წერდა ლექსებს, ჩამოაყალიბა ჟურნალი ფორტუნიო, ხოლო 1925 წელს შედგა მისი დებიუტი [[თეატრი|თეატრში]] პიესით „Les Marchands de gloire“, მაგრამ წარმატება მოუტანეს „ტოპაზმა“ („Topaze“) და „მარიუსმა“ („Marius“) 1928 წელს. მისი ორი პიესის წარმატებამ განაპირობა პანიოლის კინემატოგრაფიით დაინტერესება, განსაკუთრებით კი მაშინ, როდესაც იგი ხმოვანი ხდება. ის იღებს „მარიუსი, ფანი და სეზარი“, შემდეგ კი ჟან ჟიონის ნაწარმოებების მიხედვით სამ ფილმს: „Angèle“ (1934), „Regain“ (1937), „La Femme du Boulanger“ (1939). | + | სწავლის პერიოდში პანიოლი წერდა ლექსებს, ჩამოაყალიბა ჟურნალი ფორტუნიო, ხოლო 1925 წელს შედგა მისი დებიუტი [[თეატრი|თეატრში]] პიესით „Les Marchands de gloire“, მაგრამ წარმატება მოუტანეს „ტოპაზმა“ („Topaze“) და „მარიუსმა“ („Marius“) 1928 წელს. მისი ორი პიესის წარმატებამ განაპირობა პანიოლის [[კინემატოგრაფია|კინემატოგრაფიით]] დაინტერესება, განსაკუთრებით კი მაშინ, როდესაც იგი [[ხმოვანი კინო|ხმოვანი]] ხდება. ის იღებს „მარიუსი, ფანი და სეზარი“, შემდეგ კი ჟან ჟიონის ნაწარმოებების მიხედვით სამ ფილმს: „Angèle“ (1934), „Regain“ (1937), „La Femme du Boulanger“ (1939). |
მარსელ პანიოლის უსაზღვრო პოპულარობას განსაზღვრავს, ერთი მხრივ, ის ფილმები, რომლებიც მისი პიესების მიხედვით შეიქმნა, ხოლო მეორე მხრივ, მისი ნაწარმოებების უდავო მხატვრული ღირებულება, რომელმაც საშუალება მისცა 1946 წელს გამხდარიყო ფრანგული აკადემიის წევრი. | მარსელ პანიოლის უსაზღვრო პოპულარობას განსაზღვრავს, ერთი მხრივ, ის ფილმები, რომლებიც მისი პიესების მიხედვით შეიქმნა, ხოლო მეორე მხრივ, მისი ნაწარმოებების უდავო მხატვრული ღირებულება, რომელმაც საშუალება მისცა 1946 წელს გამხდარიყო ფრანგული აკადემიის წევრი. | ||
| ხაზი 13: | ხაზი 13: | ||
სატირულ კომედიაში „დიდების გამყიდველები“ (1925 წელს ნივუასთან თანაავტორობით) იგი ამხელს ვაჭრულ სულს, რაც ადამიანებში სპობს ბუნებრივ გრძნობებსა და ჩვევებს. მსოფლიო აღიარება მოუტანა სატირულმა კომედიამ „ტოპაზმა“ (1927), რომელშიც ნაჩვენებია პატიოსანი, თავმდაბალი მასწავლებლის ტოპაზის ცინიკურ საქმოსნად გადაქცევის პროცესი. მომხიბლავი ინტრიგა, კარგად შექმნილი ყოფითი სცენები, გონებამახვილური დიალოგი - ყოველივე ამან განაპირობა კომედიის ფართო აღიარება. | სატირულ კომედიაში „დიდების გამყიდველები“ (1925 წელს ნივუასთან თანაავტორობით) იგი ამხელს ვაჭრულ სულს, რაც ადამიანებში სპობს ბუნებრივ გრძნობებსა და ჩვევებს. მსოფლიო აღიარება მოუტანა სატირულმა კომედიამ „ტოპაზმა“ (1927), რომელშიც ნაჩვენებია პატიოსანი, თავმდაბალი მასწავლებლის ტოპაზის ცინიკურ საქმოსნად გადაქცევის პროცესი. მომხიბლავი ინტრიგა, კარგად შექმნილი ყოფითი სცენები, გონებამახვილური დიალოგი - ყოველივე ამან განაპირობა კომედიის ფართო აღიარება. | ||
| − | „მარიუსი, ფანი და სეზარი“ ტრილოგიაა, რომელშიც მოქმედება 30-იან წლებში ვითარდება. ამ პიესის ეკრანიზაციამ კიდევ უფრო გაზარდა პანიოლის თაყვანისმცემელთა აუდიტორია. | + | „მარიუსი, ფანი და სეზარი“ ტრილოგიაა, რომელშიც მოქმედება 30-იან წლებში ვითარდება. ამ პიესის ეკრანიზაციამ კიდევ უფრო გაზარდა პანიოლის თაყვანისმცემელთა [[აუდიტორია]]. |
მისი ძირითადი რომანებია: | მისი ძირითადი რომანებია: | ||
| ხაზი 36: | ხაზი 36: | ||
== წყარო == | == წყარო == | ||
| − | * XX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები და თეატრის თეორეტიკოსები | + | *[[XX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები და თეატრის თეორეტიკოსები]] |
| − | + | * [https://www.nplg.gov.ge/geo/home საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ელექტრონული კატალოგი] | |
[[კატეგორია:დრამატურგები]] | [[კატეგორია:დრამატურგები]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:ფრანგი დრამატურგები]] |
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:ფრანგული თეატრი]] |
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:ფრანგი მწერლები]] |
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია: ფრანგი კინორეჟისორები]] |
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია: ფრანგული კინო]] |
[[კატეგორია: საფრანგეთის აკადემიის წევრები]] | [[კატეგორია: საფრანგეთის აკადემიის წევრები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 11:00, 28 ივლისი 2025 მდგომარეობით
პანიოლი მარსელ - (ფრ. PAGNOL MARCEL. 1895 - 1974). ფრანგი მწერალი, დრამატურგი და რეჟისორი.
[რედაქტირება] ბიოგრაფია
მარსელ პანიოლი დაიბადა 1895 წელს, საფრანგეთის სამხრეთით, ობანში (Aubagne), სადაც მამამისი მასწავლებლად მუშაობდა. პანიოლმა ამ მხარესთან ცხოვრების ბოლომდე მჭიდრო კავშირი შეინარჩუნა. იგი დრამატურგთა იმ თაობას მიეკუთვნება, რომელიც შემოქმედებით სარბიელზე მეორე მსოფლიო ომის დროს გამოვიდა. ეს დრამატურგები ქმნიან სარეპერტუარო პიესებს და ავსებენ ბულვარული თეატრების სცენებს. მათთვის დამახასიათებელია თანამედროვეობის ასახვა, ინტრიგის ოსტატური განვითარება, უპირატესად კომედიური ჟანრის გამოყენება. ხშირად მიმართავენ მწვავე აქტუალურ თემებს და ხშირადვე მათი საუკეთესო ნაწარმოებები დიდ აღიარებასაც პოულობენ.
მარსელ პანიოლი, როგორც დრამატურგი, სცენარისტი, კინორეჟისორი თავის საუკეთესო კომედიებს 20-იანი წლების ბოლოსა და 30-იანი წლების დასაწყისში ქმნის.
სწავლის პერიოდში პანიოლი წერდა ლექსებს, ჩამოაყალიბა ჟურნალი ფორტუნიო, ხოლო 1925 წელს შედგა მისი დებიუტი თეატრში პიესით „Les Marchands de gloire“, მაგრამ წარმატება მოუტანეს „ტოპაზმა“ („Topaze“) და „მარიუსმა“ („Marius“) 1928 წელს. მისი ორი პიესის წარმატებამ განაპირობა პანიოლის კინემატოგრაფიით დაინტერესება, განსაკუთრებით კი მაშინ, როდესაც იგი ხმოვანი ხდება. ის იღებს „მარიუსი, ფანი და სეზარი“, შემდეგ კი ჟან ჟიონის ნაწარმოებების მიხედვით სამ ფილმს: „Angèle“ (1934), „Regain“ (1937), „La Femme du Boulanger“ (1939).
მარსელ პანიოლის უსაზღვრო პოპულარობას განსაზღვრავს, ერთი მხრივ, ის ფილმები, რომლებიც მისი პიესების მიხედვით შეიქმნა, ხოლო მეორე მხრივ, მისი ნაწარმოებების უდავო მხატვრული ღირებულება, რომელმაც საშუალება მისცა 1946 წელს გამხდარიყო ფრანგული აკადემიის წევრი.
სატირულ კომედიაში „დიდების გამყიდველები“ (1925 წელს ნივუასთან თანაავტორობით) იგი ამხელს ვაჭრულ სულს, რაც ადამიანებში სპობს ბუნებრივ გრძნობებსა და ჩვევებს. მსოფლიო აღიარება მოუტანა სატირულმა კომედიამ „ტოპაზმა“ (1927), რომელშიც ნაჩვენებია პატიოსანი, თავმდაბალი მასწავლებლის ტოპაზის ცინიკურ საქმოსნად გადაქცევის პროცესი. მომხიბლავი ინტრიგა, კარგად შექმნილი ყოფითი სცენები, გონებამახვილური დიალოგი - ყოველივე ამან განაპირობა კომედიის ფართო აღიარება.
„მარიუსი, ფანი და სეზარი“ ტრილოგიაა, რომელშიც მოქმედება 30-იან წლებში ვითარდება. ამ პიესის ეკრანიზაციამ კიდევ უფრო გაზარდა პანიოლის თაყვანისმცემელთა აუდიტორია.
მისი ძირითადი რომანებია:
- „მამაჩემის სიამაყე“ („La Gloire de mon père“, 1957);
- „დედაჩემის კოშკი“ („Le Château de ma mère“, 1958);
- „საიდუმლოებათა დრო“ („Le Temps des secrets“, 1960);
- „სიყვარულის დრო“ („Le Temps des amours“, 1977).
რომანები მისი სიკვდილის შემდეგ გამოიცა, როგორც რომანთა სერია. მათში პანიოლი აღწერს თავის ახალგაზრდობას, ხოლო თხრობას მეტ მომხიბვლელობას სძენს პროვინციის პოეტურობასთან შერეული ოდნავ დამცინავი ეშმაკური იუმორი და ირონია.
პანიოლი თავის დრამატურგიაში საზოგადოებას იკვლევს კრიტიკულად, მაგრამ სიბოროტის გარეშე და მისი კრიტიკა არ არის რადიკალური, უფრო მეტიც, ირონიულია. მან საოცრად დიდი პატივი მიაგო საკუთარ მხარეს, მის კოლორიტულ მცხოვრებლებს, რომლებთაც კარგად იცნობდა და ძალიანაც უყვარდა.
მარსელ პანიოლი გარდაიცვალა 1974 წელს.
[რედაქტირება] გამოცემები ქართულ ენაზე
- ტოპაზი : [პიესა] / მარსულ პანიოლი ; ბოლოსიტყვაობა და თარგმანი აკაკი და მაია გეწაძეებისა. საუნჯე 1988, N6, გვ.143-202
