თავისპირის ლექსი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
(ახალი გვერდი: '''თავისპირის ლექსი''' – საერთო ზომასა და რითმზე დამყარებული დ...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 5 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''თავისპირის ლექსი''' – საერთო ზომასა და | + | '''თავისპირის ლექსი''' – საერთო ზომასა და რიტმზე დამყარებული დიალოგური [[ლექსი]]ს ტრადიცია მთაში: როცა ორი მოლექსე |
პირისპირ ეჯიბრება ერთმანეთს და სალექსო სტრიქონებს გონებამახვილურად აწყობს. ფშაური კაფიის შესაბამისი ხევსურული | პირისპირ ეჯიბრება ერთმანეთს და სალექსო სტრიქონებს გონებამახვილურად აწყობს. ფშაური კაფიის შესაბამისი ხევსურული | ||
| − | ტერმინი. პოეტურ შეჯიბრში ვინც უფრო აზრიანსა და გაგებულ ლექსს იტყვის | + | ტერმინი. პოეტურ შეჯიბრში ვინც უფრო აზრიანსა და გაგებულ ლექსს იტყვის გამარჯვებაც მას რჩება. მამა-შვილის |
შემღერნება-გალექსების ხევსურული ნიმუში ასეთია: | შემღერნება-გალექსების ხევსურული ნიმუში ასეთია: | ||
::::'''მამა''': გიორგი შემომიმღერე, მამა ენაცვლოს შვილსაო, | ::::'''მამა''': გიორგი შემომიმღერე, მამა ენაცვლოს შვილსაო, | ||
| − | + | :::'''შვილი''': ნეტავი ჩემო მამაო, არ მოსცდებოდე ძილსაო, | |
| − | ::::წახვიდოდ, დაიძინოდი, ლოგინს ნახავდი თბილსაო. | + | :::::წახვიდოდ, დაიძინოდი, ლოგინს ნახავდი თბილსაო. |
| + | |||
| + | ხევსურეთი „თავისპირის ლექსს“ ზოგჯერ „თავისპირის სიმღერებსაც“ უწოდებენ. თავისპირის ლექსი ანუ [[კაფია]] ლირიკული პოეზიის მნიშვნელოვანი ჟანრია, რომელიც ამჟამად აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთშია გავრცელებული და ხანგრძლივი წარსული აქვს. | ||
| + | |||
| + | ''მ. ჩიქოვანი'' | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | ==ლიტერატურა== | ||
| + | * მ. ჩიქოვანი, კახეთის 1961 წლის ფოლკლორული ექსპედიცია, ქართ. ფოლკლორი, I, II, 1964; | ||
| + | * ა. ცანავა, გალექსება-გაშაირება და ფშაური კაფია. 1964; | ||
| + | * ფშაური კაფია, 1969. | ||
| + | |||
| + | ==წყარო== | ||
| + | [[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]] | ||
| + | [[კატეგორია:პოეზია]] | ||
| + | [[კატეგორია:ლირიკული პოეზიის ჟანრები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ხალხური პოეზია]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 14:38, 4 ივნისი 2025 მდგომარეობით
თავისპირის ლექსი – საერთო ზომასა და რიტმზე დამყარებული დიალოგური ლექსის ტრადიცია მთაში: როცა ორი მოლექსე პირისპირ ეჯიბრება ერთმანეთს და სალექსო სტრიქონებს გონებამახვილურად აწყობს. ფშაური კაფიის შესაბამისი ხევსურული ტერმინი. პოეტურ შეჯიბრში ვინც უფრო აზრიანსა და გაგებულ ლექსს იტყვის გამარჯვებაც მას რჩება. მამა-შვილის შემღერნება-გალექსების ხევსურული ნიმუში ასეთია:
- მამა: გიორგი შემომიმღერე, მამა ენაცვლოს შვილსაო,
- შვილი: ნეტავი ჩემო მამაო, არ მოსცდებოდე ძილსაო,
- წახვიდოდ, დაიძინოდი, ლოგინს ნახავდი თბილსაო.
ხევსურეთი „თავისპირის ლექსს“ ზოგჯერ „თავისპირის სიმღერებსაც“ უწოდებენ. თავისპირის ლექსი ანუ კაფია ლირიკული პოეზიის მნიშვნელოვანი ჟანრია, რომელიც ამჟამად აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთშია გავრცელებული და ხანგრძლივი წარსული აქვს.
მ. ჩიქოვანი
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- მ. ჩიქოვანი, კახეთის 1961 წლის ფოლკლორული ექსპედიცია, ქართ. ფოლკლორი, I, II, 1964;
- ა. ცანავა, გალექსება-გაშაირება და ფშაური კაფია. 1964;
- ფშაური კაფია, 1969.
