რიტმი (პოეზია)

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
 
(ერთი მომხმარებლის 3 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''რიტმი''' – ფართო მნიშვნელობით თანაზომიერი ერთეულების კანონზომიერი განმეორება. თუ ისტორიულ თანმიმდევრობას დავიცავთ, [[ხალხური ლექსი|ხალხური პოეზიიდან]], შექმნის თვალსაზრისით, პირველ რიგში შრომის ლექსები და სიმღერები უნდა გამოეყოთ. ეს ლექსები ადამიანის სამეურნეო მოქმედების დროს წარმოიშობა და მასვე ასახავს. შრომის თიქმის ყველა პროცესს თავისი [[რიტმი (პოეზია)|რიტმი]] გააჩნია რიტმი და რიტმული მოპრაობა იყო ერთ-ერთი ფაქტორი, რომელიც, ერთის მხრიე, ხელს უწყობდა შრომის ჩვევად გადაქცევას, ხოლო, მეორე მხრივ, აკავშირებდა მოქმედებას ხმასთან. სიტყვასთან. ლექსი შრომის დროს შეთანხმებულია მოძრაობის რიტმთან.
+
'''რიტმი''' – (ბერძნ. თანაზომიერება), თანაზომიერი მეტყველებითი ერთეულებისა და [[პაუზა (ლექსიკა)|პაუზების]] კანონზომიერი მონაცვლეობა (განმეორება). იგი მხატვრული ენის ერთ-ერთ კომპონენტს, [[ლექსი]]ს საფუძველსა და ლირიკული ნაწარმოების შინაგანი წყობის, [[კომპოზიცია (ლიტერატურული ნაწარმოების)|კომპოზიციის]] ერთ-ერთ სპეციფიკურ დასაყრდენს წარმოადგენს.  
  
''გ. ბარნოვი''
+
რიტმული ერთეულების – [[სიტყვა|სიტყვის]] ან სიტყვათა კომპლექსის – თანაზომიერებას საფუძვლად უდევს მარცვალთა გარკვეული ერთობლიობა, რომელიც [[ლექსწყობა|ლექსწყობის]] ყოველი სისტემის სფეროში თავისებური ტიპოლოგიური ნიშნებით ხასიათდება, მარცვალთა სხვადასხვა თვისებებს ემყარება.  
  
 +
რიტმი [[პროზა]]საც ახასიათებს მაგრამ აქ გამოკვეთილი სახით ვლინდება მხოლოდ ნაწარმოებთა ამა თუ იმ ნაწილში, ხოლო, ზოგჯერ მთელ ნაწარმოებში ან ცალკეულ მწერალთა შემოქმედებაშიც და უპირატესად თხრობის ან აღწერის მხატვრულ-ემოციურ აქცენტირებას, აგრეთვე ნიუანსების ხაზგასმას ემსახურება.
 +
 +
პოეტური რიტმი განსაკუთრებული ესთეტიკურ-ემოციური და გამომსახველობითი მნიშვნელობით ხასიათდება.
  
  
==ლიტერატურა==
 
მ. ჩიქოვანი, ქართ. ხალხ. სიტყვ. ისტორია, 1956, გვ. 225;
 
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი II]]
+
* [[ლიტერატურის თეორიის მცირე ლექსიკონი]]
 +
[[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]]
 +
[[კატეგორია:ლიტერატურის თეორია]]  
 
[[კატეგორია:რიტმი]]
 
[[კატეგორია:რიტმი]]

მიმდინარე ცვლილება 15:54, 31 ივლისი 2025 მდგომარეობით

რიტმი – (ბერძნ. თანაზომიერება), თანაზომიერი მეტყველებითი ერთეულებისა და პაუზების კანონზომიერი მონაცვლეობა (განმეორება). იგი მხატვრული ენის ერთ-ერთ კომპონენტს, ლექსის საფუძველსა და ლირიკული ნაწარმოების შინაგანი წყობის, კომპოზიციის ერთ-ერთ სპეციფიკურ დასაყრდენს წარმოადგენს.

რიტმული ერთეულების – სიტყვის ან სიტყვათა კომპლექსის – თანაზომიერებას საფუძვლად უდევს მარცვალთა გარკვეული ერთობლიობა, რომელიც ლექსწყობის ყოველი სისტემის სფეროში თავისებური ტიპოლოგიური ნიშნებით ხასიათდება, მარცვალთა სხვადასხვა თვისებებს ემყარება.

რიტმი პროზასაც ახასიათებს მაგრამ აქ გამოკვეთილი სახით ვლინდება მხოლოდ ნაწარმოებთა ამა თუ იმ ნაწილში, ხოლო, ზოგჯერ მთელ ნაწარმოებში ან ცალკეულ მწერალთა შემოქმედებაშიც და უპირატესად თხრობის ან აღწერის მხატვრულ-ემოციურ აქცენტირებას, აგრეთვე ნიუანსების ხაზგასმას ემსახურება.

პოეტური რიტმი განსაკუთრებული ესთეტიკურ-ემოციური და გამომსახველობითი მნიშვნელობით ხასიათდება.


[რედაქტირება] წყარო

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები