ტეტრალოგია
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ტეტრალოგია''' – ( | + | '''ტეტრალოგია''' – (ბერძნ. tetralogia, tetra – ოთხი, logos – სიტყვა, თხრობა) – [[ძველბერძნული თეატრი|ძველბერძნულ თეატრში]] (V ს. ძვ.წ.) ოთხი დრამატული ნაწარმოების ერთობლიობა (სამი [[ტრაგედია]] და ერთი [[სატირული დრამა|სატირების დრამა]]), რომლითაც დრამატურგი მონაწილეობდა [[ათენი]]ს შეჯიბრებაზე. |
| + | |||
| + | [[ესქილე]]სთან, ჩვეულებრივ, ტრაგედიები დაკავშირებული იყო ერთმანეთთან (შემონახულია ნიმუშიც [[ტრილოგია]] „ორესტეა“), ხოლო სატირების დრამა იყო გადამუშავება შემავალი [[ეპიზოდი (დრამატურგია)|ეპიზოდი]]სა იმავე თქმულებიდან. სოფოკლესა და ევრიპიდესთან ტეტრალოგიაში შემავალი [[დრამა (ლიტერატურა)|დრამები]] სიუჟეტურად ერთმანეთთან არ არის დაკავშირებული. ევრიპდე სატირული დრამის ნაცვლად, როგორც ჩანს, მეოთხე ტრაგედიას წარმოადგენდა მშვიდობიანი დასასრულით ან პერსონაჟებში კომედიური ელემენტების შეტანით (მაგ. „ალკესტიდა“). | ||
| + | |||
| + | ახალი დროის ტეტრალოგიის ნიმუშია ანტიკურ თემაზე შექმნილი გ. ჰაუპტმანის პიესები „იფიგენია ავლიდაში“, „იფიგენია დელფოსში“, „აგამემნონის სიკვდილი“, „ელექტრა“. | ||
| + | |||
| + | მუსიკალურ თეატრში ტეტრალოგიის ნიმუშს წარმოადგენს [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]]ს ოპერების ციკლი „ნიბელუნგის ბეჭედი“ („რეინის ოქრო“, „ვალკირია“, „ზიგფრიდი“, „ღმერთების დაღუპვა“). | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ | + | [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] |
[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | [[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ძველბერძნული თეატრი]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:40, 5 მაისი 2023 მდგომარეობით
ტეტრალოგია – (ბერძნ. tetralogia, tetra – ოთხი, logos – სიტყვა, თხრობა) – ძველბერძნულ თეატრში (V ს. ძვ.წ.) ოთხი დრამატული ნაწარმოების ერთობლიობა (სამი ტრაგედია და ერთი სატირების დრამა), რომლითაც დრამატურგი მონაწილეობდა ათენის შეჯიბრებაზე.
ესქილესთან, ჩვეულებრივ, ტრაგედიები დაკავშირებული იყო ერთმანეთთან (შემონახულია ნიმუშიც ტრილოგია „ორესტეა“), ხოლო სატირების დრამა იყო გადამუშავება შემავალი ეპიზოდისა იმავე თქმულებიდან. სოფოკლესა და ევრიპიდესთან ტეტრალოგიაში შემავალი დრამები სიუჟეტურად ერთმანეთთან არ არის დაკავშირებული. ევრიპდე სატირული დრამის ნაცვლად, როგორც ჩანს, მეოთხე ტრაგედიას წარმოადგენდა მშვიდობიანი დასასრულით ან პერსონაჟებში კომედიური ელემენტების შეტანით (მაგ. „ალკესტიდა“).
ახალი დროის ტეტრალოგიის ნიმუშია ანტიკურ თემაზე შექმნილი გ. ჰაუპტმანის პიესები „იფიგენია ავლიდაში“, „იფიგენია დელფოსში“, „აგამემნონის სიკვდილი“, „ელექტრა“.
მუსიკალურ თეატრში ტეტრალოგიის ნიმუშს წარმოადგენს რ. ვაგნერის ოპერების ციკლი „ნიბელუნგის ბეჭედი“ („რეინის ოქრო“, „ვალკირია“, „ზიგფრიდი“, „ღმერთების დაღუპვა“).
