თორაძე დავით
მ (მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „დავით თორაძე“ გადაიტანა გვერდზე „თორაძე დავით“) |
|||
| ხაზი 4: | ხაზი 4: | ||
1937-39 თორაძე სწავლობდა თბილისის კონსერვატორიის საკომპოზიციო (ს. ბარხუდარიანის კლასი) და საფორტეპიანო (ა. ვირსალაძის კლასი) განყოფილებებზე. 1939-41 მოსკოვის კონსერვატორიაში ([[გლიერი რეინგოლდ|რ. გლიერის]] საკომპოზიციო კლასი). 1953-იდან იგი თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგია (1973-იდან პროფესორი), 1962-68 საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე. | 1937-39 თორაძე სწავლობდა თბილისის კონსერვატორიის საკომპოზიციო (ს. ბარხუდარიანის კლასი) და საფორტეპიანო (ა. ვირსალაძის კლასი) განყოფილებებზე. 1939-41 მოსკოვის კონსერვატორიაში ([[გლიერი რეინგოლდ|რ. გლიერის]] საკომპოზიციო კლასი). 1953-იდან იგი თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგია (1973-იდან პროფესორი), 1962-68 საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე. | ||
| − | თორაძე ძირითადად მუსიკალურ-თეატრალურ და სიმფონიურ ჟანრებში მოღვაწეობდა. მისი გამორჩეული ნაწარმოებებია: ოპერები – „მთების ძახილი“ (1947) და „ჩრდილოეთის პატარძალი“ (1958); [[ბალეტი|ბალეტები]] – „გორდა“ (1949, სსრკ. სახ. პრემია 1951), რომელიც ყველაზე სარეპერტუარო ქართული ბალეტია და დღესაც იდგმება სცენაზე. „გორდა“ და „ჩრდილოეთის პატარძალი“ წარმოადგინეს ქართული ხელოვნების დეკადაზე მოსკოვში (1958), „გორდა“ აგრეთვე – უნგრეთში (1966) და პარიზში (1966), თეატრის გასტროლების დროს. მისი ბალეტებია აგრეთვე „მშვიდობისათვის“ (1953) და „მწირი“ (1977). (ამ ბალეტის მიხედვით შექმნილმა ტელეფილმმა მიიღო „გრანპრი“ საერთაშორისო კონკურსზე ნიუ-იორკში 1978), ოპერეტები – „ნათელა“ (1950) და „შურისმაძიებელი“ (1952); ორი სიმფონია (II „ქებათა ქება ნიკორწმინდას“ – 1968 თანამედროვე ქართული სიმფონიური მუსიკის თვალსაჩინო ნიმუში), საგუნდო სიმფონია „ქართული ხალხური ჩანამღერები“ (1974), საფორტეპიანო კონცერტი (1983), „აფრიკული ესკიზები“ – საესტრადო ორკესტრისათვის (1962), საესტრადო სიმღერები, კინომუსიკა ფილმებისათვის: „ჭირვეული მეზობლები“, „პალიასტომი“, „შეხვედრა წარსულთან“ „დღე უკანასკნელი დღე პირველი“ (დიდი პოპულარობა მოიპოვა ლირიკულ სიმღერამ „გზა მშვიდობისა“ ამ ფილმიდან), „კაცია ადამიანი?!“ და სხვ. (გ. ტორაძე) | + | თორაძე ძირითადად მუსიკალურ-თეატრალურ და სიმფონიურ ჟანრებში მოღვაწეობდა. მისი გამორჩეული ნაწარმოებებია: ოპერები – „მთების ძახილი“ (1947) და „ჩრდილოეთის პატარძალი“ (1958); [[ბალეტი|ბალეტები]] – „გორდა“ (1949, სსრკ. სახ. პრემია 1951), რომელიც ყველაზე სარეპერტუარო ქართული ბალეტია და დღესაც იდგმება სცენაზე. „გორდა“ და „ჩრდილოეთის პატარძალი“ წარმოადგინეს ქართული ხელოვნების დეკადაზე მოსკოვში (1958), „გორდა“ აგრეთვე – უნგრეთში (1966) და პარიზში (1966), [[თეატრი|თეატრის]] გასტროლების დროს. მისი ბალეტებია აგრეთვე „მშვიდობისათვის“ (1953) და „მწირი“ (1977). (ამ ბალეტის მიხედვით შექმნილმა ტელეფილმმა მიიღო „გრანპრი“ საერთაშორისო კონკურსზე ნიუ-იორკში 1978), ოპერეტები – „ნათელა“ (1950) და „შურისმაძიებელი“ (1952); ორი სიმფონია (II „ქებათა ქება ნიკორწმინდას“ – 1968 თანამედროვე ქართული სიმფონიური მუსიკის თვალსაჩინო ნიმუში), საგუნდო სიმფონია „ქართული ხალხური ჩანამღერები“ (1974), საფორტეპიანო კონცერტი (1983), „აფრიკული ესკიზები“ – საესტრადო ორკესტრისათვის (1962), საესტრადო სიმღერები, კინომუსიკა ფილმებისათვის: „ჭირვეული მეზობლები“, „პალიასტომი“, „შეხვედრა წარსულთან“ „დღე უკანასკნელი დღე პირველი“ (დიდი პოპულარობა მოიპოვა ლირიკულ სიმღერამ „გზა მშვიდობისა“ ამ ფილმიდან), „კაცია ადამიანი?!“ და სხვ. (გ. ტორაძე) |
| ხაზი 18: | ხაზი 18: | ||
[[კატეგორია:კომპოზიტორები]] | [[კატეგორია:კომპოზიტორები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები]] | ||
[[კატეგორია:საქართველოს სახალხო არტისტები]] | [[კატეგორია:საქართველოს სახალხო არტისტები]] | ||
17:17, 7 აგვისტო 2017-ის ვერსია
თორაძე დავით (გუგული) ალექსანდრეს ძე - (14. IV. 1922, თბილისი, – 6. XI. 1983, იქვე), ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს სახალხო არტისტი.
1937-39 თორაძე სწავლობდა თბილისის კონსერვატორიის საკომპოზიციო (ს. ბარხუდარიანის კლასი) და საფორტეპიანო (ა. ვირსალაძის კლასი) განყოფილებებზე. 1939-41 მოსკოვის კონსერვატორიაში (რ. გლიერის საკომპოზიციო კლასი). 1953-იდან იგი თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგია (1973-იდან პროფესორი), 1962-68 საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე.
თორაძე ძირითადად მუსიკალურ-თეატრალურ და სიმფონიურ ჟანრებში მოღვაწეობდა. მისი გამორჩეული ნაწარმოებებია: ოპერები – „მთების ძახილი“ (1947) და „ჩრდილოეთის პატარძალი“ (1958); ბალეტები – „გორდა“ (1949, სსრკ. სახ. პრემია 1951), რომელიც ყველაზე სარეპერტუარო ქართული ბალეტია და დღესაც იდგმება სცენაზე. „გორდა“ და „ჩრდილოეთის პატარძალი“ წარმოადგინეს ქართული ხელოვნების დეკადაზე მოსკოვში (1958), „გორდა“ აგრეთვე – უნგრეთში (1966) და პარიზში (1966), თეატრის გასტროლების დროს. მისი ბალეტებია აგრეთვე „მშვიდობისათვის“ (1953) და „მწირი“ (1977). (ამ ბალეტის მიხედვით შექმნილმა ტელეფილმმა მიიღო „გრანპრი“ საერთაშორისო კონკურსზე ნიუ-იორკში 1978), ოპერეტები – „ნათელა“ (1950) და „შურისმაძიებელი“ (1952); ორი სიმფონია (II „ქებათა ქება ნიკორწმინდას“ – 1968 თანამედროვე ქართული სიმფონიური მუსიკის თვალსაჩინო ნიმუში), საგუნდო სიმფონია „ქართული ხალხური ჩანამღერები“ (1974), საფორტეპიანო კონცერტი (1983), „აფრიკული ესკიზები“ – საესტრადო ორკესტრისათვის (1962), საესტრადო სიმღერები, კინომუსიკა ფილმებისათვის: „ჭირვეული მეზობლები“, „პალიასტომი“, „შეხვედრა წარსულთან“ „დღე უკანასკნელი დღე პირველი“ (დიდი პოპულარობა მოიპოვა ლირიკულ სიმღერამ „გზა მშვიდობისა“ ამ ფილმიდან), „კაცია ადამიანი?!“ და სხვ. (გ. ტორაძე)
წყარო
მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი / [შემდგ.: ანზორ თამარაშვილი; მთ. რედ.: გულბათ ტორაძე]. [ახალციხე: თბილ. უნ-ტის მესხეთის ფილიალის გამ-ბა], 2005 (ა.ო. "პროგრესი")
