ფლექსია
(ახალი გვერდი: ფლექსია – (ლათ.Πexio გაღუნვა, დრეკა) – ფუძისეული ხმოვნის (ანუ ფუძ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | ფლექსია – (ლათ.Πexio გაღუნვა, დრეკა) – ფუძისეული ხმოვნის (ანუ ფუძის გახმოვანების) ცვლა გრამატიკული ან ლექსიკური მნიშვნელობის განსასხვავებლად: გერმ. der Bruder – ძმა, die Brűder – ძმები: ინგლ. tooth – კბილი, tecth – კბილები: არაბული: ქათაბა – დაწერა, ქუთიბა – დაიწერა. ფუძის ფლექსია დამოწმებულია ქართულშიც. იგი ზოგ შემთხვევაში განასხვავებს მოქმედებითი და ვნებითი გვარის ფორმებს: დავ-'''ძარ''' – გა-ვინ-'''ძერ'''; ზმნისა და სახელის ფუძეს: '''ხეხ'''-ს – '''ხახ'''-უნი; აწმყოსა და ნამყო ძირითადის [[ნაკვთი (გრამატიკა)|ნაკვთებს]]: დრეკს – დრიკა. თანამედროვე ქართულისათვის ფუძის ფლექსია არ არის ძირითადი, განმსაზღვრელი მოვლენა. ფუძის ფლექსიის დროს გახმოვანების ცვლას მორფოლოგიური | + | '''ფლექსია''' – (ლათ.Πexio გაღუნვა, დრეკა) – ფუძისეული ხმოვნის (ანუ ფუძის გახმოვანების) ცვლა გრამატიკული ან ლექსიკური მნიშვნელობის განსასხვავებლად: გერმ. der Bruder – ძმა, die Brűder – ძმები: ინგლ. tooth – კბილი, tecth – კბილები: არაბული: ქათაბა – დაწერა, ქუთიბა – დაიწერა. ფუძის ფლექსია დამოწმებულია ქართულშიც. იგი ზოგ შემთხვევაში განასხვავებს მოქმედებითი და ვნებითი გვარის ფორმებს: დავ-'''ძარ''' – გა-ვინ-'''ძერ'''; ზმნისა და სახელის ფუძეს: '''ხეხ'''-ს – '''ხახ'''-უნი; აწმყოსა და ნამყო ძირითადის [[ნაკვთი (გრამატიკა)|ნაკვთებს]]: დრეკს – დრიკა. თანამედროვე ქართულისათვის ფუძის ფლექსია არ არის ძირითადი, განმსაზღვრელი მოვლენა. ფუძის ფლექსიის დროს გახმოვანების ცვლას მორფოლოგიური [[აფიქსი]]ს დანიშნულება აკისრია. |
| + | |||
| + | 2. მიმართების აღმნიშენელი აფიქსები: [[ბრუნვა (გრამატიკა)|ბრუნვისა]] და პირის ნიშნები. იგივეა, რაც დაბოლოება. [[ტერმინი]] ძირითადად გამოიყენება | ||
| + | ინდოევროპული ენების მიმართ. | ||
| + | |||
| + | |||
'''ბ. ჯორბენაძე''' | '''ბ. ჯორბენაძე''' | ||
16:10, 28 თებერვალი 2024-ის ვერსია
ფლექსია – (ლათ.Πexio გაღუნვა, დრეკა) – ფუძისეული ხმოვნის (ანუ ფუძის გახმოვანების) ცვლა გრამატიკული ან ლექსიკური მნიშვნელობის განსასხვავებლად: გერმ. der Bruder – ძმა, die Brűder – ძმები: ინგლ. tooth – კბილი, tecth – კბილები: არაბული: ქათაბა – დაწერა, ქუთიბა – დაიწერა. ფუძის ფლექსია დამოწმებულია ქართულშიც. იგი ზოგ შემთხვევაში განასხვავებს მოქმედებითი და ვნებითი გვარის ფორმებს: დავ-ძარ – გა-ვინ-ძერ; ზმნისა და სახელის ფუძეს: ხეხ-ს – ხახ-უნი; აწმყოსა და ნამყო ძირითადის ნაკვთებს: დრეკს – დრიკა. თანამედროვე ქართულისათვის ფუძის ფლექსია არ არის ძირითადი, განმსაზღვრელი მოვლენა. ფუძის ფლექსიის დროს გახმოვანების ცვლას მორფოლოგიური აფიქსის დანიშნულება აკისრია.
2. მიმართების აღმნიშენელი აფიქსები: ბრუნვისა და პირის ნიშნები. იგივეა, რაც დაბოლოება. ტერმინი ძირითადად გამოიყენება ინდოევროპული ენების მიმართ.
ბ. ჯორბენაძე
