ჯილდაობა

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(ახალი გვერდი: '''ჯილდაობა –''' ხალხური სპორტული შეჯიბრი, რომელიც ქვის გასროლ...)
 
ხაზი 1: ხაზი 1:
 
'''ჯილდაობა –''' ხალხური სპორტული შეჯიბრი, რომელიც ქვის გასროლა-აწევაში მდგომარეობდა. ხატობის დროს, სადღესასწაულო შეკრებილობაში, ახალგაზრდობა სხვადასხვა ტრადიციულ შეჯიბრთან ერთად სიმძიმის აწევას თუ გასროლასაც მიმართავდა [[აღდგომა|აღდგომის]] პირველ ორშაბათს [[ლეჩხუმი|ლეჩხუმში]] ხატარეშობისას, დეხვირის საზოგადოება [[მცხეთა|მცხეთიდან]] ხატს გამოიტანდა და მოკრძალებით დაასვენებდა [[ცაცხვი]]ს ქვეშ. იქ დიდი ქვის ქეეშ შენახულ ქვის ბურთს გამოიღებდნენ და აღმოსავლეთისაკენ ხევზე გადაისროდნენ მკლავმარჯვენი. შორს გასროლისა და ქვის დაცემის ხასიათის მიხედვიო
 
'''ჯილდაობა –''' ხალხური სპორტული შეჯიბრი, რომელიც ქვის გასროლა-აწევაში მდგომარეობდა. ხატობის დროს, სადღესასწაულო შეკრებილობაში, ახალგაზრდობა სხვადასხვა ტრადიციულ შეჯიბრთან ერთად სიმძიმის აწევას თუ გასროლასაც მიმართავდა [[აღდგომა|აღდგომის]] პირველ ორშაბათს [[ლეჩხუმი|ლეჩხუმში]] ხატარეშობისას, დეხვირის საზოგადოება [[მცხეთა|მცხეთიდან]] ხატს გამოიტანდა და მოკრძალებით დაასვენებდა [[ცაცხვი]]ს ქვეშ. იქ დიდი ქვის ქეეშ შენახულ ქვის ბურთს გამოიღებდნენ და აღმოსავლეთისაკენ ხევზე გადაისროდნენ მკლავმარჯვენი. შორს გასროლისა და ქვის დაცემის ხასიათის მიხედვიო
წლის ავკარგიანობაზე წინასწარმეტყველებდნენ. აღმოსავლეთ [[საქრთველო]]ს მთიანეთში ქვის შორს გასროლაზე ჯილდო იყო დაწესებული. ამგვარი სპორტული თუ სამხედრო შეჯიბრის კვალი [[კოპალა]]სა და [[იახსარი]]ს ლექსებშიც იჩენს თავს. იახსარი რიტუალურ ლექსში ამბობს:
+
წლის ავკარგიანობაზე წინასწარმეტყველებდნენ. აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ს მთიანეთში ქვის შორს გასროლაზე ჯილდო იყო დაწესებული. ამგვარი სპორტული თუ სამხედრო შეჯიბრის კვალი [[კოპალა]]სა და [[იახსარი]]ს ლექსებშიც იჩენს თავს. იახსარი რიტუალურ ლექსში ამბობს:
  
 
::::ღვთის კარზე შავიყარენით სამოცდასამი ხატია,
 
::::ღვთის კარზე შავიყარენით სამოცდასამი ხატია,

12:11, 5 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია

ჯილდაობა – ხალხური სპორტული შეჯიბრი, რომელიც ქვის გასროლა-აწევაში მდგომარეობდა. ხატობის დროს, სადღესასწაულო შეკრებილობაში, ახალგაზრდობა სხვადასხვა ტრადიციულ შეჯიბრთან ერთად სიმძიმის აწევას თუ გასროლასაც მიმართავდა აღდგომის პირველ ორშაბათს ლეჩხუმში ხატარეშობისას, დეხვირის საზოგადოება მცხეთიდან ხატს გამოიტანდა და მოკრძალებით დაასვენებდა ცაცხვის ქვეშ. იქ დიდი ქვის ქეეშ შენახულ ქვის ბურთს გამოიღებდნენ და აღმოსავლეთისაკენ ხევზე გადაისროდნენ მკლავმარჯვენი. შორს გასროლისა და ქვის დაცემის ხასიათის მიხედვიო წლის ავკარგიანობაზე წინასწარმეტყველებდნენ. აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში ქვის შორს გასროლაზე ჯილდო იყო დაწესებული. ამგვარი სპორტული თუ სამხედრო შეჯიბრის კვალი კოპალასა და იახსარის ლექსებშიც იჩენს თავს. იახსარი რიტუალურ ლექსში ამბობს:

ღვთის კარზე შავიყარენით სამოცდასამი ხატია,
დაგვიდგეს სასწორ-ჩარექი, ოქროთ ნაჭედი ხატია,
სამოცსა ფუთსა რკინასა ვერვინ შაუდო ძალია...
ავწიე, ისე ავიღე, ქვეშ გაუტარე ქარია,
მაჩუქა დამბადებელმა მშვილდ-ლახტი საომარია.

სიმძიმით არა მარტო ხორციელნი იწრთობიან, არმედ ღვთაებანი და ღვთისშვილნიც. „სავაჟკაცო ქვით“ ან მისი შემცველი საგნით ასაკში მოსულ ჭაბუკთა ძალის შემოწმება ამირანის უძველეს თქმულებაშიც გვხვდება.

მ. ჩიქოვანი



ლიტერატურა

  • მ. ალავიძე, ლეჩხუმური ზეპირსიტყვაობა, 1951, გვ. 129;
  • თ. ოჩიაური, მითოლოგიური გადმოცემები, 1967, გვ. 42;
  • ქართული ხალახური პოეზია, I, 1972.

წყარო

ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი II

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები