ხრახნული ზედაპირი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:Xraxnuli zedapiri.png|მარჯვნივ|120პქ]] | [[ფაილი:Xraxnuli zedapiri.png|მარჯვნივ|120პქ]] | ||
| − | '''ხრახნული ზედაპირი''' – ზედაპირი აღწერილი იმ L | + | '''ხრახნული ზედაპირი''' – [[ზედაპირი (გეომეტრია)|ზედაპირი]] აღწერილი იმ L [[წირი]]ს მიერ, რომელიც მუდმივი ω კუთხური [[სიჩქარე|სიჩქარით]] [[ბრუნვა (მათემატიკა)|ბრუნავს]] 00<sub>1</sub> [[ღერძი]]ს ირგვლივ და იმავდროულად მუდმივი v სიჩქარით გადატანითად [[გადაადგილება |გადაადგილდება]] ამავე ღერძის გასწვრივ. |
| − | წრფის მიერ აღწერილ ხრახნულ ზედაპირს უწოდებენ ჰელიკოიდს (ბერძნ. helikos – სპირალი და eidos – სახე, სახეობა). თუ ეს წრფე 00<sub>1</sub> ღერძს მართი კუთხით კვეთს, მაშინ ჰელიკოიდს მართს უწოდებენ (იხ. ნახ.). მართი ჰულიკოიდი მინიმალური ზედაპირია, ე. ი. ისეთი ზედაპირია, რომლის საშუალო სიმრუდე ყველა წერტილში | + | [[წრფე|წრფის]] მიერ აღწერილ ხრახნულ ზედაპირს უწოდებენ [[ჰელიკოიდი|ჰელიკოიდს]] (ბერძნ. helikos – [[სპირალი (ხვია)|სპირალი]] და eidos – [[სახე (მათემატიკა)|სახე]], [[სახეობა]]). თუ ეს წრფე 00<sub>1</sub> ღერძს [[მართი კუთხე|მართი კუთხით]] კვეთს, მაშინ ჰელიკოიდს მართს უწოდებენ (იხ. ნახ.). მართი ჰულიკოიდი მინიმალური ზედაპირია, ე. ი. ისეთი ზედაპირია, რომლის საშუალო [[სიმრუდე (გეომეტრია)|სიმრუდე]] ყველა [[წერტილი (გეომეტრია)|წერტილში]] [[ნული]]ს [[ტოლობა|ტოლია]]. |
| − | მართი ჰელიკოიდის პარამეტრული ფორმის | + | მართი ჰელიკოიდის [[პარამეტრი (მათემატიკა)|პარამეტრული]] [[ფორმა (მათემატიკა)|ფორმის]] [[განტოლება]]ს ასეთი სახე აქვს: |
:::::::::::x = p cost, y = p sint, z = kt. | :::::::::::x = p cost, y = p sint, z = kt. | ||
| − | ნებისმიერ ხრახნულ ზედაპირს შეუძლია გადაადგილდეს თავის თავზედ; ამ | + | ნებისმიერ ხრახნულ ზედაპირს შეუძლია გადაადგილდეს თავის თავზედ; ამ [[თვისება]]ს იყენებენ [[ტექნიკა]]ში, მაგალითად, ჭიახრახნული გადაცემის მოწყობილობისათვის. |
13:38, 5 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია
ხრახნული ზედაპირი – ზედაპირი აღწერილი იმ L წირის მიერ, რომელიც მუდმივი ω კუთხური სიჩქარით ბრუნავს 001 ღერძის ირგვლივ და იმავდროულად მუდმივი v სიჩქარით გადატანითად გადაადგილდება ამავე ღერძის გასწვრივ.
წრფის მიერ აღწერილ ხრახნულ ზედაპირს უწოდებენ ჰელიკოიდს (ბერძნ. helikos – სპირალი და eidos – სახე, სახეობა). თუ ეს წრფე 001 ღერძს მართი კუთხით კვეთს, მაშინ ჰელიკოიდს მართს უწოდებენ (იხ. ნახ.). მართი ჰულიკოიდი მინიმალური ზედაპირია, ე. ი. ისეთი ზედაპირია, რომლის საშუალო სიმრუდე ყველა წერტილში ნულის ტოლია.
მართი ჰელიკოიდის პარამეტრული ფორმის განტოლებას ასეთი სახე აქვს:
- x = p cost, y = p sint, z = kt.
ნებისმიერ ხრახნულ ზედაპირს შეუძლია გადაადგილდეს თავის თავზედ; ამ თვისებას იყენებენ ტექნიკაში, მაგალითად, ჭიახრახნული გადაცემის მოწყობილობისათვის.
