დეზაფრიკატიზაცია
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
(ახალი გვერდი: '''დეზფრიკატიზაცია''' – აფრიკატის გადაქცევა მარტივ თანხმოვნ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''დეზფრიკატიზაცია''' – [[აფრიკატი]]ს გადაქცევა მარტივ თანხმოვნად, რედუქციის ერთ-ერთი სახეობა. დეაფრიკატიზაცია შეიძლება წარიმართოს ორი გზით: ერთი მხრივ, სპირანტული ელემენტის დაკარგვის, შესაბამისად მარტივ ხშულთა მიღების და, მეორე მხრივ, ხშულობის ელემენტის დაკარგვის, სპირანტიზაციის გზით. ქართულში ეს პროცესები გავრცელებულია დიალექტებში. მაგ., [[გურული დიალექტი|გურულსა]] და [[აჭარული დიალექტი|აჭარულში]] | + | '''დეზფრიკატიზაცია''' – [[აფრიკატი]]ს გადაქცევა მარტივ თანხმოვნად, რედუქციის ერთ-ერთი სახეობა. დეაფრიკატიზაცია შეიძლება წარიმართოს ორი გზით: ერთი მხრივ, სპირანტული ელემენტის დაკარგვის, შესაბამისად მარტივ ხშულთა მიღების და, მეორე მხრივ, ხშულობის ელემენტის დაკარგვის, სპირანტიზაციის გზით. ქართულში ეს პროცესები გავრცელებულია დიალექტებში. მაგ., [[გურული დიალექტი|გურულსა]] და [[აჭარული დიალექტი|აჭარულში]] გვხვდება წ > ტ: სტავლა < სწავლა, სტორეთ < სწორედ, სასტავლებელი < სასწავლებელი და მისთ. უფრო ხშირია აფრიკატთა სპირანტიზაციის შემთხვევები. მაგ. ძ > ზ საკმაოდ გავრცელებულია ინგილოურში – ზაღლი < ძაღლი... იმერხეულში – ძალუან < ძალიან, ზმა < ძმა; დეაფრიკატიზაციის შემთხვევები არასისტემურად გვხვდება იმერულში, კახურში, ხევსურულში, ფერეიდნულში… |
''ნ. იმნაძე'' | ''ნ. იმნაძე'' | ||
| ხაზი 7: | ხაზი 7: | ||
== ლიტერატურა == | == ლიტერატურა == | ||
* ახვლედიანი გ. ზოგადი ფონეტიკის საფუძვლები, თბ., 1949 (1998); | * ახვლედიანი გ. ზოგადი ფონეტიკის საფუძვლები, თბ., 1949 (1998); | ||
| − | * ქობალავა ი. აფრიკატიზაციისა და დეაფრიკატიზაციის პროცესები იბერიულ-კავკასიურ ენებში. – | + | * ქობალავა ი. აფრიკატიზაციისა და დეაფრიკატიზაციის პროცესები იბერიულ-კავკასიურ ენებში. – „იკე“, IX-X, თბ. 1958. |
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]] | [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]] | ||
[[კატეგორია:ფონეტიკა]] | [[კატეგორია:ფონეტიკა]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 14:00, 22 იანვარი 2024 მდგომარეობით
დეზფრიკატიზაცია – აფრიკატის გადაქცევა მარტივ თანხმოვნად, რედუქციის ერთ-ერთი სახეობა. დეაფრიკატიზაცია შეიძლება წარიმართოს ორი გზით: ერთი მხრივ, სპირანტული ელემენტის დაკარგვის, შესაბამისად მარტივ ხშულთა მიღების და, მეორე მხრივ, ხშულობის ელემენტის დაკარგვის, სპირანტიზაციის გზით. ქართულში ეს პროცესები გავრცელებულია დიალექტებში. მაგ., გურულსა და აჭარულში გვხვდება წ > ტ: სტავლა < სწავლა, სტორეთ < სწორედ, სასტავლებელი < სასწავლებელი და მისთ. უფრო ხშირია აფრიკატთა სპირანტიზაციის შემთხვევები. მაგ. ძ > ზ საკმაოდ გავრცელებულია ინგილოურში – ზაღლი < ძაღლი... იმერხეულში – ძალუან < ძალიან, ზმა < ძმა; დეაფრიკატიზაციის შემთხვევები არასისტემურად გვხვდება იმერულში, კახურში, ხევსურულში, ფერეიდნულში…
ნ. იმნაძე
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- ახვლედიანი გ. ზოგადი ფონეტიკის საფუძვლები, თბ., 1949 (1998);
- ქობალავა ი. აფრიკატიზაციისა და დეაფრიკატიზაციის პროცესები იბერიულ-კავკასიურ ენებში. – „იკე“, IX-X, თბ. 1958.
