ორფიზმი

'''ორფიზმი''' – ძველბერძნული რელიგიური მოძრაობა; იშვა მე-6 ს. ძვ. წ. [[დიონისე]]ს [[კულტი]]ს რეფორმის შედეგად. დიონისური [[ორგია|ორგიის]] ცენტრალური [[რიტუალი]] – ომოფაგია (ბაკქური გაშმაგების დროს დაგლეჯილი ცხოველის უმი ხორცის შეჭმა) – იყო გააზრებული როგორც [[ტიტანები|ტიტანების]] პირველჩადენილი ცოდვა, როცა მათ დაგლიჯეს ბავშვი დიონისე და იგემეს მისი ხორცი. შთამომავლობითი ცოდვის გამოსყიდვა (რაც სინდისზე აწვა მთელ კაცობრიობას), შეეძლო მხოლოდ წმინდანს – [[მისტერია]]ში კურთხეულს და ორფიკული ცხოვრების წესის გამტარებელს, რომლის განმასხვავებელი ნიშანი იყო ვეგეტარიანელობა. წმინდა თქმულება ტიტანების ცოდვის შესახებ, საჭიროებდა საკუთარი თეოკოსმოგონიის შექმნას, სულის უკვდავების რწმენას და საიქიოში სამაგიეროს მიზღვევის იმედს, რაც დაფიქსირებული იყო ჰეგზამეტრულ პოემებში. განმწმენდი რიტუალის დამწესებლად და ამ პოემების ავტორად, ახალი [[რელიგია|რელიგიის]] შემქმნელებმა, მითიური მომღერალი [[ორფევსი|ორფეოსი]] აღავლინეს. მათი აზრით, მისი სწავლება უფრო ძველი იყო და ამიტომ ღმერთებთან უფრო ახლომდებარე, მაშასადამე, უფრო ავტორიტეტული, ვიდრე [[ჰომეროსი]]ს და [[ჰესიოდე]]ს [[თეოლოგია]].