კორგანოვი გაბრიელ
(ახალი გვერდი: '''გაბრიელ ივანეს ძე კორგანოვი''' − (12.01.1806-04.06.1879), სომეხი გენერალ-მა...) |
|||
| ხაზი 3: | ხაზი 3: | ||
დაიბადა ტფილისში. გენერლებ სოლომონ და იოსებ კორგანოვების (1811-1870) ძმაა. დაამთავრა [[თბილისი|ტფილისის]] კეთილშობილთა სასწავლებელი და პეტერბურგის საინჟინრო სასწავლებელი. საინჟინრო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა [[საქართველო]]ში და დაინიშნა 21-ე საარტილერიო ბრიგადაში. მონაწილეობდა (1826-1828) წლების რუსეთ-სპარსეთის, (1828-1829) რუსეთ-თურქეთის და (1853-1856) წლების [[ყირიმის ომი 1853-56|ყირიმის (აღმოსავლეთის) ომებში]]. უკანასკნელი [[ომი]]ს დროს ხელმძღვანელობდა ყარსის ციხის განიარაღებას. მსახურობდა ქუთაისის გუბერნიის სახაზო [[ბატალიონი|ბატალიონების]] ინსპექტორად. 1851-1853 წლებში მეთაურობდა საარტილერიო სამთო ბრიგადას. საერთო ჯამში ჯარში იმსახურა 40 წელი და გაიარა გზა | დაიბადა ტფილისში. გენერლებ სოლომონ და იოსებ კორგანოვების (1811-1870) ძმაა. დაამთავრა [[თბილისი|ტფილისის]] კეთილშობილთა სასწავლებელი და პეტერბურგის საინჟინრო სასწავლებელი. საინჟინრო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა [[საქართველო]]ში და დაინიშნა 21-ე საარტილერიო ბრიგადაში. მონაწილეობდა (1826-1828) წლების რუსეთ-სპარსეთის, (1828-1829) რუსეთ-თურქეთის და (1853-1856) წლების [[ყირიმის ომი 1853-56|ყირიმის (აღმოსავლეთის) ომებში]]. უკანასკნელი [[ომი]]ს დროს ხელმძღვანელობდა ყარსის ციხის განიარაღებას. მსახურობდა ქუთაისის გუბერნიის სახაზო [[ბატალიონი|ბატალიონების]] ინსპექტორად. 1851-1853 წლებში მეთაურობდა საარტილერიო სამთო ბრიგადას. საერთო ჯამში ჯარში იმსახურა 40 წელი და გაიარა გზა | ||
ფოიერვერკერიდან კავკასიის არმიის არტილერიის უფროსამდე, 1862 წელს გავიდა თადარიგში მუნდირით და პენსიონით. საბრძოლო დამსახურებისათვის დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV ხარ. ორდენით (1849 წლის 18 ნოემბერი). | ფოიერვერკერიდან კავკასიის არმიის არტილერიის უფროსამდე, 1862 წელს გავიდა თადარიგში მუნდირით და პენსიონით. საბრძოლო დამსახურებისათვის დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV ხარ. ორდენით (1849 წლის 18 ნოემბერი). | ||
| + | |||
| + | დატოვა მკაფიო კვალი პირველ რიგში, როგორც საზოგადო მოღვაწემ და მეცენატმა. XIX საუკუნის 30-იანი წლების ბოლოს, მას დაებადა იდეა ტფილისის მოსახლეობის დასალევი წყლით მომარაგებისათვის, წყალსაქაჩი მოწყობილობის მშენებლობისა. საკუთარი სახსრებით მან ეკატერინბურგში შეიძინა ათობით ტონა დიდი დიამეტრის [[თუჯი]]ს მილები, ხოლო ცარიცინში − ძვირადღირებული წყალსაქაჩი მანქანა. | ||
| + | |||
| + | 1843 წელს მან ააშენა ტფილისში, [[ამიერკავკასია]]ში პირველი, თუჯის ჩამომსხმელი ქარხანა, რომელზეც ასხავდნენ წყალგაყვანილობისათვის საჭირო მილებს. 15 კმ სიგრძის წყალგამყვანი მილებით სასმელი წყალი მიეწოდებოდა ალექსანდრეს ბაღს და სხვა მრავალ ბაღს და სკვერს, აგრეთვე სახაზინო და კერძო სახლებს. | ||
| + | შეისყიდა რა, თავის საკუთრებაში მყოფი ტყიბულის [[ქვანახშირი]]ს [[საბადო]]ები, მან 1850 წელს შემოიტანა ტფილისში ქვანახშირი და ჩააყენა ის სახალხო მეურნეობის სამსახურში. იმავე წელს მან პირველად მდინარე [[მტკვარი|მტკვრის]] მეშვეობით გადმოტვირთა ტფილისში [[ბორჯომი (ქალაქი)|ბორჯომი]]ს ტყეებიდან შეშა, რამაც გაათავისუფლა ტფილისის მშენებლები ხე-ტყის შესყიდვებისაგან, რუსეთის შორეულ ქალაქებში. | ||
| + | |||
| + | მისი სახსრებით იქნა აგებული კავკასიის სამხედრო სასანიტრო სამმართველოს შენობა (ახლ. ლერმონტოვის ქ.,), კავკასიის I საარმიო კორპუსის შტაბის შენობა (ახლ. გრიბოედოვის ქ.,), ტფილისის ფილარმონიულ საზოგადოებასთან არსებული სამუსიკო სკოლის შენობა (ახლ. ახვლედიანის ქ.), რიგი სკოლებისა და ბიბლიოთეკებისა. მის მიერ იქნა აშენებული საცხოვრებელი სახლების მთელი კვარტალი ქუჩაზე, რომელიც 1921 წლამდე ატარებდა მის სახელს (ახლ. [[ლეო ქიაჩელის ქუჩა|ქიაჩელის ქ.]],). ცხარე ცრემლით დასტიროდა ტფილისის მოსახლეობა გენერალ კორგანოვის სიკვდილს. ქალაქში იყო გამოცხადებული ერთკვირიანი გლოვა. ქალაქისთავმა ამატინოვმა მრავალათასიან სამგლოვიარო მიტინგზე სთქვა: | ||
| + | |||
| + | „გაბრიელ ივანეს - ძე იყო ტფილისის საპატიო მოქალაქე, მამაცი მხედარი და გენერალი, რომელმაც არა მხოლოდ მთელი თავისი უდიდესი ქონება, არამედ საუკეთესო დღეები და წლები თავისი ცხოვრებისა მიუძღვნა თავისი საყვარელი ქალაქის მოსახლეობის ყოფა-ცხოვრების გაუმჯობესების საქმეს“. | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | ==წყარო== | ||
| + | [[სომეხი გენერლები და ადმირალები საქართველოდან]] | ||
| + | [[კატეგორია:სომეხი გენერლები]] | ||
| + | [[კატეგორია:სომეხი მეცენატები]] | ||
| + | [[კატეგორია:კორგანოვები]] | ||
16:19, 27 ნოემბერი 2025-ის ვერსია
გაბრიელ ივანეს ძე კორგანოვი − (12.01.1806-04.06.1879), სომეხი გენერალ-მაიორი (15.05.1862).
დაიბადა ტფილისში. გენერლებ სოლომონ და იოსებ კორგანოვების (1811-1870) ძმაა. დაამთავრა ტფილისის კეთილშობილთა სასწავლებელი და პეტერბურგის საინჟინრო სასწავლებელი. საინჟინრო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და დაინიშნა 21-ე საარტილერიო ბრიგადაში. მონაწილეობდა (1826-1828) წლების რუსეთ-სპარსეთის, (1828-1829) რუსეთ-თურქეთის და (1853-1856) წლების ყირიმის (აღმოსავლეთის) ომებში. უკანასკნელი ომის დროს ხელმძღვანელობდა ყარსის ციხის განიარაღებას. მსახურობდა ქუთაისის გუბერნიის სახაზო ბატალიონების ინსპექტორად. 1851-1853 წლებში მეთაურობდა საარტილერიო სამთო ბრიგადას. საერთო ჯამში ჯარში იმსახურა 40 წელი და გაიარა გზა ფოიერვერკერიდან კავკასიის არმიის არტილერიის უფროსამდე, 1862 წელს გავიდა თადარიგში მუნდირით და პენსიონით. საბრძოლო დამსახურებისათვის დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV ხარ. ორდენით (1849 წლის 18 ნოემბერი).
დატოვა მკაფიო კვალი პირველ რიგში, როგორც საზოგადო მოღვაწემ და მეცენატმა. XIX საუკუნის 30-იანი წლების ბოლოს, მას დაებადა იდეა ტფილისის მოსახლეობის დასალევი წყლით მომარაგებისათვის, წყალსაქაჩი მოწყობილობის მშენებლობისა. საკუთარი სახსრებით მან ეკატერინბურგში შეიძინა ათობით ტონა დიდი დიამეტრის თუჯის მილები, ხოლო ცარიცინში − ძვირადღირებული წყალსაქაჩი მანქანა.
1843 წელს მან ააშენა ტფილისში, ამიერკავკასიაში პირველი, თუჯის ჩამომსხმელი ქარხანა, რომელზეც ასხავდნენ წყალგაყვანილობისათვის საჭირო მილებს. 15 კმ სიგრძის წყალგამყვანი მილებით სასმელი წყალი მიეწოდებოდა ალექსანდრეს ბაღს და სხვა მრავალ ბაღს და სკვერს, აგრეთვე სახაზინო და კერძო სახლებს. შეისყიდა რა, თავის საკუთრებაში მყოფი ტყიბულის ქვანახშირის საბადოები, მან 1850 წელს შემოიტანა ტფილისში ქვანახშირი და ჩააყენა ის სახალხო მეურნეობის სამსახურში. იმავე წელს მან პირველად მდინარე მტკვრის მეშვეობით გადმოტვირთა ტფილისში ბორჯომის ტყეებიდან შეშა, რამაც გაათავისუფლა ტფილისის მშენებლები ხე-ტყის შესყიდვებისაგან, რუსეთის შორეულ ქალაქებში.
მისი სახსრებით იქნა აგებული კავკასიის სამხედრო სასანიტრო სამმართველოს შენობა (ახლ. ლერმონტოვის ქ.,), კავკასიის I საარმიო კორპუსის შტაბის შენობა (ახლ. გრიბოედოვის ქ.,), ტფილისის ფილარმონიულ საზოგადოებასთან არსებული სამუსიკო სკოლის შენობა (ახლ. ახვლედიანის ქ.), რიგი სკოლებისა და ბიბლიოთეკებისა. მის მიერ იქნა აშენებული საცხოვრებელი სახლების მთელი კვარტალი ქუჩაზე, რომელიც 1921 წლამდე ატარებდა მის სახელს (ახლ. ქიაჩელის ქ.,). ცხარე ცრემლით დასტიროდა ტფილისის მოსახლეობა გენერალ კორგანოვის სიკვდილს. ქალაქში იყო გამოცხადებული ერთკვირიანი გლოვა. ქალაქისთავმა ამატინოვმა მრავალათასიან სამგლოვიარო მიტინგზე სთქვა:
„გაბრიელ ივანეს - ძე იყო ტფილისის საპატიო მოქალაქე, მამაცი მხედარი და გენერალი, რომელმაც არა მხოლოდ მთელი თავისი უდიდესი ქონება, არამედ საუკეთესო დღეები და წლები თავისი ცხოვრებისა მიუძღვნა თავისი საყვარელი ქალაქის მოსახლეობის ყოფა-ცხოვრების გაუმჯობესების საქმეს“.
