მეოცნებე ნიამორები (ჟურნალი)
(ახალი გვერდი: „მეოცნებე ნიამორები“ (II.1919 - XII.1924, თბილი- სი) - ყოველთვიური სალიტე...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | „მეოცნებე ნიამორები“ (II.1919 - XII.1924, | + | „მეოცნებე ნიამორები“ (II.1919 - XII.1924, [[თბილისი]]) - ყოველთვიური სალიტერატურო ჟურნალი. ქართველ მოდერნისტ მწერალთა ჯგუფის, „ცისფერი ყანწების” ერთ-ერთი გამოცემა. |
| − | + | ||
| − | + | პირველი ნომრის რედაქტორები არიან [[ვალერიან გაფრინდაშვილი]] და სანდრო ცირეკიძე. შემდგომში ჟურნალს რედაქტორობს მხოლოდ | |
| − | „ცისფერი ყანწების” ერთ-ერთი გამოცემა. | + | ვ. გაფრინდაშვილი. ჟურნალის უკანასკნელი ნომერი (№11) გამოვიდა „ნიამორების” სახელით. იბეჭდებოდა ქ. თბილისში, გამომცემლობა „კირჩხიბში“, შემდგომ - სამხედრო კომისარიატის სტამბაში. ჟურნალის ბოლო გვერდები ეთმობა რეკლამას. |
| − | პირველი ნომრის რედაქტორები არიან | + | |
| − | + | „ცისფერყანწელთა“ ჟურნალი „მეოცნებე ნიამორები“ (ნიამორი, სულხან საბას მიხედვით, „კლდის თხას“ ანუ [[ქურციკი|ქურციკს]] ნიშნავს) წმინდა ლიტერატურულ-ესთეტიკური გამოცემაა, რომელშიც მეტწილად მხატვრული ნაწარმოებები და ლიტერატურული კრიტიკა იბეჭდებოდა. სულ გამოვიდა 16-გვერდიანი ჟურნალის 11 ნომერი. გამოცემის მანძილზე იცვლებოდა მხოლოდ ფასი და ფორმატი, გვერდების რაოდენობა კი უცვლელი რჩებოდა. | |
| − | შემდგომში ჟურნალს რედაქტორობს მხოლოდ | + | |
| − | ვ. გაფრინდაშვილი. ჟურნალის უკანასკნელი | + | |
| − | ნომერი (№11) გამოვიდა „ნიამორების” | + | ალმანახი შედგებოდა 4 განყოფილებისგან: 1. პოეზია, 2. მხატვრული პროზა, 3. კრიტიკა, 4. ქრონიკა და ბიბლიოგრაფია. ჟურნალის ყველა |
| − | + | ნომრის ყდას (პირველი, მე-10 და მე-11 ნომრების გამოკლებით) ამშვენებს [[ლადო გუდიაშვილი]]ს მიერ შესრულებული გრაფიკული ნახატი, | |
| − | + | ვინიეტი - მთაზე მდგარი ორი ყელმოღერებული ნიამორი. ეს არის ჟურნალის სახელწოდების, „მეოცნებე ნიამორების“, გრაფიკული გამოსახულება, რომელიც ჟურნალის [[ემბლემა|ემბლემად]] იქცა. სარედაქციო კოლეგიის შესახებ ჟურნალი არაფერს იუწყება. მის მუდმივ ავტორებად გვევლინებიან: გრიგოლ რობაქიძე, [[პაოლო იაშვილი]] (ფსევდონიმით – ელენე დარიანი), ტიციან ტაბიძე (ვარამ გაგელი), ვალერიანგაფრინდაშვილი (ტრისტან მაჩაბელი), [[შალვა აფხაიძე]], კოლაუ ნადირაძე, გრიგოლ ჯაფარი (ჯაფარიძე), [[შალვა კარმელი]] (გოგიაშვილი), [[რაჟდენ გვეტაძე]], სანდრო ცირეკიძე, ლელი ჯაფარიძე, ნიკოლო მიწიშვილი (სირბილაძე), [[სერგო კლდიაშვილი]], დია ჩიანელი (დავით ჩხეიძე), კოკი ებრალიძე, ლილი მეუნარგია, [[გიორგი ლეონიძე]], გრიგოლ ზოდელი (გამყრელიძე), ლევან ასათიანი, ნ. ლ. ([[ლორთქიფანიძე ნიკო|ნიკო ლორთქიფანიძე]]) | |
| − | + | ||
| − | ეთმობა რეკლამას. „ცისფერყანწელთა“ ჟურნალი „მეოცნებე ნიამორები“ (ნიამორი, სულხან | + | |
| − | საბას მიხედვით, „კლდის თხას“ ანუ ქურციკს | + | |
| − | ნიშნავს) წმინდა ლიტერატურულ-ესთეტიკური | + | |
| − | გამოცემაა, რომელშიც მეტწილად მხატვრული | + | |
| − | ნაწარმოებები და ლიტერატურული კრიტიკა | + | |
| − | იბეჭდებოდა. სულ გამოვიდა 16-გვერდიანი | + | |
| − | ჟურნალის 11 ნომერი. გამოცემის მანძილზე | + | |
| − | იცვლებოდა მხოლოდ ფასი და ფორმატი, | + | |
| − | + | ||
| − | ალმანახი შედგებოდა 4 განყოფილებისგან: 1. | + | |
| − | პოეზია, 2. მხატვრული პროზა, 3. კრიტიკა, 4. | + | |
| − | ქრონიკა და ბიბლიოგრაფია. ჟურნალის ყველა | + | |
| − | ნომრის ყდას (პირველი, მე-10 და მე-11 | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | ვინიეტი - მთაზე მდგარი ორი | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | იქცა. სარედაქციო კოლეგიის შესახებ | + | |
| − | + | ||
| − | გვევლინებიან: გრიგოლ რობაქიძე, პაოლო | + | |
| − | იაშვილი (ფსევდონიმით – ელენე დარიანი), | + | |
| − | ტიციან ტაბიძე (ვარამ გაგელი), | + | |
| − | + | ||
| − | აფხაიძე, კოლაუ ნადირაძე, გრიგოლ ჯაფარი | + | |
| − | (ჯაფარიძე), შალვა კარმელი (გოგიაშვილი), | + | |
| − | რაჟდენ გვეტაძე, სანდრო ცირეკიძე, ლელი | + | |
| − | ჯაფარიძე, ნიკოლო მიწიშვილი (სირბილაძე), | + | |
| − | სერგო კლდიაშვილი, დია ჩიანელი (დავით | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | ლევან ასათიანი, ნ. ლ. (ნიკო ლორთქიფანიძე) | + | |
და სხვ. | და სხვ. | ||
| − | საყურადღებოა, რომ ჟურნალის ყოველი | + | საყურადღებოა, რომ ჟურნალის ყოველი ნომერი, გარდა მე-11 ნომრისა, იხსნება გრიგოლ რობაქიძის ლექსით, მათ შორის აღსანიშნავია: „დიდი შუადღე“, „ვასილი კამენსკის“, „რთველი“, „ტიციან ტაბიძეს“, „ვალერიან გაფრინდაშვილს“, „ავტომედალიონი“ და სხვ. ყველაზე მეტი პუბლიკაცია ეკუთვნის ჟურნალის |
| − | ნომერი, გარდა მე-11 ნომრისა, იხსნება | + | რედაქტორს, ვალერიან გაფრინდაშვილს. მან გამოცემის ფურცლებზე დაბეჭდა ათი ესეი და ცამეტი ლექსი. ლექსების გვერდით ჟურნალში ქვეყნდება წმინდა ლიტერატურული პრობლემატიკის შემცველი წერილები, მაგ.: სანდრო ცირეკიძის „პოეზიის ნაპირები“, „მინიატურა“; ვალერიან გაფრინდაშვილის „სახელების მაგია“ („..მსოფლიოს „დეფორმაციის“ საშინელი მოჩვენება, რომელიც [[ეიფელის კოშკი|ეიფელის კოშკიდან]] ელანდება დაქანცულს და შეშინებულს |
| − | + | ევროპიელს, ძნელი დასანახია თბილისის ფუნიკულიორიდან“), „სონეტის პრობლემა“„ შენიშვნები ლირიკაზე“, ლიტერატურული პორტრეტი „სტეფან მალარმე“, რომელიც ფრანგ სიმბოლისტ პოეტს ეძღვნება, „ქართული პოეზია“ (ტრისტან მაჩაბლის ფსევდონიმით) და სხვ. | |
| − | + | ||
| − | „რთველი“, „ტიციან ტაბიძეს“, „ვალერიან | + | ლიტერატურული წერილების უმეტესობა ჟურნალის „კრიტიკის“ რუბრიკის ქვეშ დაიბეჭდა. ცალკე უნდა აღინიშნოს ტიციან ტაბიძის კრიტიკული წერილები: „პოეტები სტამბაში - ფრაგმენტები ბიოგრაფიისთვის“ (ფსევდონი- მით „ვარამ გაგელი“), „დადაიზმი და ცისფერი ყანწები“, „ირონია და ცინიზმი“ (აქ ტიციანი |
| − | + | ილაშქრებს ფუტურიზმის წინააღმდეგ და აკრიტიკებს იტალიური ფუტურიზმის ფუძემდებელს მარინეტის). „მეოცნებე ნიამორებში“ პროზის სახით იბეჭდებოდა მხოლოდ მცირე ეპიკური ფორმის ნაწარმოებები - მინიატურები. აღსანიშნავია სანდრო ცირეკიძის „ლაია“ (1919, №1); ნიკო ლორთქიფანიძის „მთვარიან | |
| − | + | ღამის ჩრდილში“ (1919, №2); სერგო კლდიაშვილის ნოველა „მთვრალ საუბარით“ (1919, №2), მინიატურები „მზე ბალდახინზე“, „უსათაურო“ (1921, №5); „დაბრუნება“ (1921, №8); სანდრო ცირეკიძის მინიატურა „რომანი“ (1920, №4) და სხვ. ჟურნალში დაისტამბა მხოლოდ სამი ავტორის თარგმანი: ჟიულ ლაფორგის „სამგლოვიარო მარში“, ვალერი ბრიუსოვის „წითელი დროშა“ და ტრისტან კორბიერის „ორი პარიზი“. სამივე ლექსი თარგმნილია ვალერიან | |
| − | რედაქტორს, ვალერიან გაფრინდაშვილს. მან | + | |
| − | გამოცემის ფურცლებზე დაბეჭდა ათი ესეი | + | |
| − | და ცამეტი ლექსი. ლექსების გვერდით | + | |
| − | + | ||
| − | პრობლემატიკის შემცველი წერილები, მაგ.: | + | |
| − | სანდრო ცირეკიძის „პოეზიის ნაპირები“, | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | საშინელი მოჩვენება, რომელიც ეიფელის | + | |
| − | + | ||
| − | ევროპიელს, ძნელი დასანახია თბილისის | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | სიმბოლისტ პოეტს ეძღვნება, „ქართული | + | |
| − | + | ||
| − | სხვ. ლიტერატურული წერილების უმეტესობა | + | |
| − | ჟურნალის „კრიტიკის“ რუბრიკის ქვეშ | + | |
| − | + | ||
| − | ყანწები“, „ირონია და ცინიზმი“ (აქ ტიციანი | + | |
| − | ილაშქრებს ფუტურიზმის წინააღმდეგ და | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | პროზის სახით იბეჭდებოდა მხოლოდ მცირე | + | |
| − | ეპიკური ფორმის ნაწარმოებები - | + | |
| − | + | ||
| − | (1919, №1); ნიკო ლორთქიფანიძის „მთვარიან | + | |
| − | ღამის ჩრდილში“ (1919, №2); სერგო | + | |
| − | + | ||
| − | მინიატურები „მზე ბალდახინზე“, „უსათაურო“ | + | |
| − | (1921, №5); „დაბრუნება“ (1921, №8); სანდრო | + | |
| − | ცირეკიძის მინიატურა „რომანი“ (1920, №4) | + | |
| − | და სხვ. ჟურნალში დაისტამბა მხოლოდ სამი | + | |
| − | ავტორის თარგმანი: ჟიულ ლაფორგის | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | პარიზი“. სამივე ლექსი თარგმნილია ვალერიან | + | |
გაფრინდაშვილის მიერ. | გაფრინდაშვილის მიერ. | ||
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::მანანა შამილიშვილი | :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::მანანა შამილიშვილი | ||
| ხაზი 103: | ხაზი 32: | ||
[[კატეგორია:ქართული ჟურნალები]] | [[კატეგორია:ქართული ჟურნალები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ცისფერყანწელები]] | ||
14:09, 11 თებერვალი 2019-ის ვერსია
„მეოცნებე ნიამორები“ (II.1919 - XII.1924, თბილისი) - ყოველთვიური სალიტერატურო ჟურნალი. ქართველ მოდერნისტ მწერალთა ჯგუფის, „ცისფერი ყანწების” ერთ-ერთი გამოცემა.
პირველი ნომრის რედაქტორები არიან ვალერიან გაფრინდაშვილი და სანდრო ცირეკიძე. შემდგომში ჟურნალს რედაქტორობს მხოლოდ ვ. გაფრინდაშვილი. ჟურნალის უკანასკნელი ნომერი (№11) გამოვიდა „ნიამორების” სახელით. იბეჭდებოდა ქ. თბილისში, გამომცემლობა „კირჩხიბში“, შემდგომ - სამხედრო კომისარიატის სტამბაში. ჟურნალის ბოლო გვერდები ეთმობა რეკლამას.
„ცისფერყანწელთა“ ჟურნალი „მეოცნებე ნიამორები“ (ნიამორი, სულხან საბას მიხედვით, „კლდის თხას“ ანუ ქურციკს ნიშნავს) წმინდა ლიტერატურულ-ესთეტიკური გამოცემაა, რომელშიც მეტწილად მხატვრული ნაწარმოებები და ლიტერატურული კრიტიკა იბეჭდებოდა. სულ გამოვიდა 16-გვერდიანი ჟურნალის 11 ნომერი. გამოცემის მანძილზე იცვლებოდა მხოლოდ ფასი და ფორმატი, გვერდების რაოდენობა კი უცვლელი რჩებოდა.
ალმანახი შედგებოდა 4 განყოფილებისგან: 1. პოეზია, 2. მხატვრული პროზა, 3. კრიტიკა, 4. ქრონიკა და ბიბლიოგრაფია. ჟურნალის ყველა
ნომრის ყდას (პირველი, მე-10 და მე-11 ნომრების გამოკლებით) ამშვენებს ლადო გუდიაშვილის მიერ შესრულებული გრაფიკული ნახატი,
ვინიეტი - მთაზე მდგარი ორი ყელმოღერებული ნიამორი. ეს არის ჟურნალის სახელწოდების, „მეოცნებე ნიამორების“, გრაფიკული გამოსახულება, რომელიც ჟურნალის ემბლემად იქცა. სარედაქციო კოლეგიის შესახებ ჟურნალი არაფერს იუწყება. მის მუდმივ ავტორებად გვევლინებიან: გრიგოლ რობაქიძე, პაოლო იაშვილი (ფსევდონიმით – ელენე დარიანი), ტიციან ტაბიძე (ვარამ გაგელი), ვალერიანგაფრინდაშვილი (ტრისტან მაჩაბელი), შალვა აფხაიძე, კოლაუ ნადირაძე, გრიგოლ ჯაფარი (ჯაფარიძე), შალვა კარმელი (გოგიაშვილი), რაჟდენ გვეტაძე, სანდრო ცირეკიძე, ლელი ჯაფარიძე, ნიკოლო მიწიშვილი (სირბილაძე), სერგო კლდიაშვილი, დია ჩიანელი (დავით ჩხეიძე), კოკი ებრალიძე, ლილი მეუნარგია, გიორგი ლეონიძე, გრიგოლ ზოდელი (გამყრელიძე), ლევან ასათიანი, ნ. ლ. (ნიკო ლორთქიფანიძე)
და სხვ.
საყურადღებოა, რომ ჟურნალის ყოველი ნომერი, გარდა მე-11 ნომრისა, იხსნება გრიგოლ რობაქიძის ლექსით, მათ შორის აღსანიშნავია: „დიდი შუადღე“, „ვასილი კამენსკის“, „რთველი“, „ტიციან ტაბიძეს“, „ვალერიან გაფრინდაშვილს“, „ავტომედალიონი“ და სხვ. ყველაზე მეტი პუბლიკაცია ეკუთვნის ჟურნალის რედაქტორს, ვალერიან გაფრინდაშვილს. მან გამოცემის ფურცლებზე დაბეჭდა ათი ესეი და ცამეტი ლექსი. ლექსების გვერდით ჟურნალში ქვეყნდება წმინდა ლიტერატურული პრობლემატიკის შემცველი წერილები, მაგ.: სანდრო ცირეკიძის „პოეზიის ნაპირები“, „მინიატურა“; ვალერიან გაფრინდაშვილის „სახელების მაგია“ („..მსოფლიოს „დეფორმაციის“ საშინელი მოჩვენება, რომელიც ეიფელის კოშკიდან ელანდება დაქანცულს და შეშინებულს ევროპიელს, ძნელი დასანახია თბილისის ფუნიკულიორიდან“), „სონეტის პრობლემა“„ შენიშვნები ლირიკაზე“, ლიტერატურული პორტრეტი „სტეფან მალარმე“, რომელიც ფრანგ სიმბოლისტ პოეტს ეძღვნება, „ქართული პოეზია“ (ტრისტან მაჩაბლის ფსევდონიმით) და სხვ.
ლიტერატურული წერილების უმეტესობა ჟურნალის „კრიტიკის“ რუბრიკის ქვეშ დაიბეჭდა. ცალკე უნდა აღინიშნოს ტიციან ტაბიძის კრიტიკული წერილები: „პოეტები სტამბაში - ფრაგმენტები ბიოგრაფიისთვის“ (ფსევდონი- მით „ვარამ გაგელი“), „დადაიზმი და ცისფერი ყანწები“, „ირონია და ცინიზმი“ (აქ ტიციანი ილაშქრებს ფუტურიზმის წინააღმდეგ და აკრიტიკებს იტალიური ფუტურიზმის ფუძემდებელს მარინეტის). „მეოცნებე ნიამორებში“ პროზის სახით იბეჭდებოდა მხოლოდ მცირე ეპიკური ფორმის ნაწარმოებები - მინიატურები. აღსანიშნავია სანდრო ცირეკიძის „ლაია“ (1919, №1); ნიკო ლორთქიფანიძის „მთვარიან ღამის ჩრდილში“ (1919, №2); სერგო კლდიაშვილის ნოველა „მთვრალ საუბარით“ (1919, №2), მინიატურები „მზე ბალდახინზე“, „უსათაურო“ (1921, №5); „დაბრუნება“ (1921, №8); სანდრო ცირეკიძის მინიატურა „რომანი“ (1920, №4) და სხვ. ჟურნალში დაისტამბა მხოლოდ სამი ავტორის თარგმანი: ჟიულ ლაფორგის „სამგლოვიარო მარში“, ვალერი ბრიუსოვის „წითელი დროშა“ და ტრისტან კორბიერის „ორი პარიზი“. სამივე ლექსი თარგმნილია ვალერიან გაფრინდაშვილის მიერ.
- მანანა შამილიშვილი
ლიტერატურა
- ჟ. „მეოცნებე ნიამორები“, 1919–1924;
- ს. სიგუა, „ქართული მოდერნიზმი“, თბ., 2008;
- ჟურ. „ხომალდი“, 1921, №1;
- მ. აბულაძე, „ლიტერატურულ მიმდინარეობათა ისტორიისათვის მეოცე საუკუნის ქართულ მწერლობაში“, თბ., 1977.
წყარო
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი
