სასუნთქი გზების კიბო

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(ხორხის კიბოს ქირურგიული მკურნალობა)
ხაზი 70: ხაზი 70:
 
===== ხორხის კიბოს ქირურგიული მკურნალობა =====
 
===== ხორხის კიბოს ქირურგიული მკურნალობა =====
 
წლების მანძილზე დაგროვილი გამოცდილება და ტექნიკური აღჭურვილობის პროგრესი გვაძლევს საშუალებას პაციენტის სამკურნალოდ ოპერაციების საკმაოდ ფართო სპექტრი გამოვიყენოთ. ოპერაციები, კიბოს მდებარეობის და ჰისტოლოგიური ნაირსახეობის მიხედვით, სხვადასხვა მასშტაბის და ტექნიკის შეიძლება იყოს.
 
წლების მანძილზე დაგროვილი გამოცდილება და ტექნიკური აღჭურვილობის პროგრესი გვაძლევს საშუალებას პაციენტის სამკურნალოდ ოპერაციების საკმაოდ ფართო სპექტრი გამოვიყენოთ. ოპერაციები, კიბოს მდებარეობის და ჰისტოლოგიური ნაირსახეობის მიხედვით, სხვადასხვა მასშტაბის და ტექნიკის შეიძლება იყოს.
 
+
[[ფაილი:Buko faringtetomia.PNG|thumb|350პქ|ტრანსმანდიბულარული ბუკო-ფარინგექტომია]]
 
პირის ღრუს და ხახის კიბოს სამკურნალოდ, როდესაც სიმსივნე რბილ ქსოვილებზე არის გავრცელებული, ხშირად ვიყენებთ მონოპოლარულ ელექტროდანას, რაც ონკოლოგიურ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს. ხოლო, თუ ამ რეგიონის ძვლოვანი სტრუქტურებიც ჩათრეულია, უკვე, უფრო დიდი ინვაზიური ქირურგიაა საჭირო, ნაწილობრივი ან ტოტალური ძვლოვანი რეზექციით.
 
პირის ღრუს და ხახის კიბოს სამკურნალოდ, როდესაც სიმსივნე რბილ ქსოვილებზე არის გავრცელებული, ხშირად ვიყენებთ მონოპოლარულ ელექტროდანას, რაც ონკოლოგიურ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს. ხოლო, თუ ამ რეგიონის ძვლოვანი სტრუქტურებიც ჩათრეულია, უკვე, უფრო დიდი ინვაზიური ქირურგიაა საჭირო, ნაწილობრივი ან ტოტალური ძვლოვანი რეზექციით.
  
მაგალითად, ტრანსმანდიბულარული ბუკო-ფარინგექტომია, რომელიც ხახის ტონზილარული მიდამოს ან ენის ძირის კიბოს დროს ელექტროდანით ან, უკეთეს შემთხვევაში, Olympus-ის ახალი ულტრაბგეროვანი მაკრატლით – Thunderbeat ხორციელდება, იძლევა ონკოლოგიურ უსაფრთხოებას. ამ ოპერაციის დროს, შეიძლება ამოკვეთილი იყოს მხოლოდ რბილი ქსოვილები ან, ძვლოვანი დაზიანების შემთხვევაში, ყბის ძვალიც. ქსოვილოვანი დეფექტის აღსადგენად ვიყენებთ კან-კუნთოვან ნაფლეთებს და ხელოვნურ ძვალსაც
+
მაგალითად, '''ტრანსმანდიბულარული ბუკო-ფარინგექტომია''', რომელიც ხახის ტონზილარული მიდამოს ან ენის ძირის კიბოს დროს ელექტროდანით ან, უკეთეს შემთხვევაში, Olympus-ის ახალი ულტრაბგეროვანი მაკრატლით – Thunderbeat ხორციელდება, იძლევა ონკოლოგიურ უსაფრთხოებას. ამ ოპერაციის დროს, შეიძლება ამოკვეთილი იყოს მხოლოდ რბილი ქსოვილები ან, ძვლოვანი დაზიანების შემთხვევაში, ყბის ძვალიც. ქსოვილოვანი დეფექტის აღსადგენად ვიყენებთ კან-კუნთოვან ნაფლეთებს და ხელოვნურ ძვალსაც
  
 
ხორხის და სუბგლოტური კიბოს დროს, გამოიყენება ტოტალუ- რი ან ნაწილობრივი ლარინგექტომიები.
 
ხორხის და სუბგლოტური კიბოს დროს, გამოიყენება ტოტალუ- რი ან ნაწილობრივი ლარინგექტომიები.
ხაზი 91: ხაზი 91:
  
 
ხორხის რეკონსტრუქციული რეზექციები – დაზიანებული ნაწილის ამოკვეთის შემდეგ, ხდება ხორხის რეკონსტრუქცია. ასეთი ოპერაციები გახლავთ კრიკო-ჰიოდო პექსიები, MAJER-PIQUET, LABAYLLE.
 
ხორხის რეკონსტრუქციული რეზექციები – დაზიანებული ნაწილის ამოკვეთის შემდეგ, ხდება ხორხის რეკონსტრუქცია. ასეთი ოპერაციები გახლავთ კრიკო-ჰიოდო პექსიები, MAJER-PIQUET, LABAYLLE.
 
 
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==

17:19, 31 მარტი 2022-ის ვერსია

სასუნთქი გზების კიბო — ტერმინი – სასუნთქი გზების კიბო, გულისხმობს პირის, ხახის, ცხვირის, ცხვირ-ხახის, სინუსების და ხორხის ავთვისებიან სიმსივნეებს.

ჯამში, კიბოთი გარდაცვლილთა საერთო რაოდენობიდან, ამ კიბოს გამო გარდაცვლილთა რაოდენობა 12%-ია კაცებში, ხოლო ქალებში – 1,5%

პირის ღრუს, ხახის და ხორხის კიბოს ერთად განხილვის საბაბს იძლევა ამ დაავადებების ერთგვაროვნება ეტიოლოგიური და კლინიკურ –ჰისტოლოგიური კუთხით. ცხვირის და სინუსების კიბოები შეიძლება ერთად განვიხილოთ, რადგანაც მათ ერთგვარი დამახასიათებელი ნიშნები აქვთ.

ვისაუბროთ ზემოაღნიშნულ ერთგვაროვნებაზე.

სარჩევი

ჰისტოლოგია

როგორც წესი, ამ რეგიონის კიბოები ეპითელიომებით არის წარმოდგენილი. ლიმფომები ძალიან იშვიათია და ვითარდება ამ მიდამოს ლიმფოიდურ ქსოვილებზე: ტონზილები, ენის ტონზილა ან ხახის ლიმფოდური ქსოვილი.

ეპიდემიოლოგია

პაციენტები, ძირითადად, მამრობითი სქესის არიან. გამომწვევი არის ქრონიკული გაღიზიანება ალკოჰოლით და სიგარეტით. ასევე, მიზეზი შეიძლება იყოს კბილი, პროთეზი, ქრონიკული ტრავმები ენის და პირის ღრუს ლორწოვან გარსზე.

კვლევის სქემა

პირის, ხახის და ხორხის კიბოზე ეჭვის შემთხვევაში, კვლევის პროტოკოლი უნდა იყოს შემდეგი:

— სიმსივნის ზუსტი ტოპოგრაფიული აღწერა;
— ოროფარინგეალური სივრცის მთლიანი დათვალიერება, მეორე ლოკალიზაციის გამოსარიცხად;
— კისრის ლიმფური კვანძების დათვალიერება და, ადენოპათიის შემთხვევაში, მათი ზუსტი შეფასება ზომისა და ადგილმდებარეობის კუთხით;
— საყლაპავის და ხორხის ენდოსკოპიური დათვალიერება – პანენდოსკოპია, რომელიც სისტემატურად ტარდება კიბოიან პაციენტებში;
— დათვალიერებით უნდა განვსაზღვროთ სიმსივნის ლორწოვან გარსზე გავრცელება. ტომოგრაფია და მაგნიტური რეზონანსი გვეხმარება სიმსივნის გავრცელების განსაზღვრაში (ხრტილოვანი, ძვლოვანი, ლიმფურ –კვანძოვანი თუ კუნთოვანი);

სიმპტომები

ამ რეგიონის კიბოს კლინიკური სიმპტომატოლოგია დამოკიდებულია მის ლოკალიზაციაზე.

პირის ღრუს, პირ-ხახის, ხახის და ხორხის კიბო

მკურნალობა

მკურნალობამდე აუცილებლად უნდა დავრწმუნდეთ სიმსივნის ჰისტომორფოლოგიურ დიაგნოზში, ანუ მის ავთვისებიანობაში და დიფერენციულობაში. ასევე, აუცილებელია ჩამოვყალიბდეთ პაციენტის მომავალი მკურნალობის ტაქტიკაზე, სიმსივნის გავრცელების მიხედვით.

მეთოდის არჩევა

ჰისტომორფოლოგიური კვლევის დაზუსტებისთვის ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ბიოფსიის სწორ განხორციელებას.

კერძოდ:

— მასალა უნდა იყოს აღებული სიმსივნის და საღი ქსოვილის მომიჯნავე ზონიდან საკმარისად დიდი ზომის, რაც უზრუნველყოფს ზუსტ ჰისტოლოგიურ კვლევას;
— მასალის აღებისას, აუცილებელია მასალის საკმაოდ ღრმად ამოკვეთა იმისათვის, რომ თავიდან ავიცილოთ მხოლოდ ნეკროზული და ინფიცირებული ქსოვილის ამოკვეთა;

გასათვალისწინებელია, რომ არასწორი ჰისტომორფოლოგიური დიაგნოზი არასწორად წარმართულ მკურნალობას ნიშნავს, რაც ხშირად ლეტალური შედეგის მიზეზი შეიძლება გახდეს და ამიტომ, თუ პასუხი ეჭვებს ბადებს და არ არის ზუსტი, აუცილებელია ბიოფსიის გამეორება ზუსტი და საიმედო პასუხის მიღებამდე.

როდესაც საქმე გვაქვს ძალიან მცირე ზომის დაზიანებულ უბანთან, აუცილებელია განვახორციელოთ ბიოფსია-რეზექცია ანუ, საეჭვო უბნის ერთბაშად ამოკვეთა ისე, როგორც ეს უკვე დადასტურებული კიბოს დიაგნოზის დროს იქნებოდა საჭირო (საღი ქსოვილის ფარგლებში 2-3 მმ ზონაში).

პირველადი დათვალიერება და კონსილიუმი, რომელიც ქირურგ-ოტოლარინგოლოგისა და სხივური თერაპევტის ერთობლივი მონაწილეობით უნდა ჩატარდეს, ძალიან მნიშვნელოვანია. სწორედ ამ დროს უნდა გადაწყდეს მკურნალობის ტაქტიკა და მოცულობა. ანტიბიოტიკოთერაპიის ან ზოგადი მდგომარეობის სიმძიმის შემთხვევაში, ზოგადთერაპიული ღონისძიებების ჩატარების საჭიროება.

ყოველივე ეს და საბოლოო შედეგიც, დამოკიდებულია ამ ორი სპეციალისტის გამოცდილებაზე და მათ შორის კარგ კოლაბორაციაზე.

მკურნალობის თანამედროვე საშუალებები

ქიმიო და სხივური თერაპია

ქირურგიული ჩარევის შედეგად განვითარებული სერიოზული ფუნქციური ნაკლოვანებები, ზოგ შემთხვევაში, იმდენად აშინებს პაციენტს, რომ ის უარს აცხადებს ოპერაციულ ჩარევაზე. როგორც წესი, ხორხის კიბოს დაგვიანებული სტადიების ქირურგიული მკურნალობა ტოტალური ლარინგექტომიით მთავრდება. ეს ოპერაცია იწვევს პაციენტის ინვალიდიზაციას: ხმის, ყლაპვის და სუნთქვის ნორმალური ფიზიოლოგიის მოშლას. აღსანიშნავია, რომ ადრეული დიაგნოსტიკა საშუალებას იძლევა, ხორხის ნაწილობრივი რეზექციის და პლასტიკური აღდგენის გამოყენებით, პაციენტს მაქსიმალურად შევუნარჩუნოთ ხორხის ფუნქციები, რაც მისი ინვალიდიზაციის თავიდან აცილების საშუალებას გვაძლევს.

ამიტომ, ზოგ შემთხვევაში, პაციენტს ქირურგიის ალტერნატიულ საშუალებას – ქიმიო და სხივურ თერაპიას სთავაზობენ (პაციენტის ასაკის, სტადიის, ფსიქოლოგიური მდგომარეობის გათვალისწინებით).

ზოგჯერ, ქიმიო და სხივური თერაპიის ან მათი კომბინაციის ეფექტურობა საკმაოდ კარგია და ამიტომ, ტექნიკური პროგრესის ფონზე, ამ მეთოდების გამოყენება უფრო გახშირდა. კიბოს დასამარცხებლად აუცილებელია, როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, მაღალპროფესიონალი ქირურგების და ონკოლოგების მიერ ერთობლივად თითოეული პაციენტის, კონკრეტული შემთხვევის, ინდივიდუალური განხილვა.

სხივური თერაპიის ორი ტიპი არსებობს: კობალტის ლინეარული (ხაზოვანი) ემისით და ირიდიუმ 192-ის (კიურითერაპია) დასხივებით.

ეს მეთოდიკა საშუალებას იძლევა ზუსტი დოზირებით განხორციელდეს ზუსტი დამიზნება ამა თუ იმ მიდამოზე და სიმსივნეზე.

აღწერილი მეთოდიკის გამოყენებით, პრაქტიკაში დაინერგა ტუმოროციდული (სიმსივნის გასანადგურებელი) დოზები, 65-75 Gy (გრეი), რაც უდრის 6500-7500 რად-ს. ეს დოზა უნდა იყოს განაწილებული 6-7 კვირაზე.

სხივური თერაპიის წინ, აუცილებელ პირობას წარმოადგენს დასხივების ზონაში არსებული კბილებიდან ყველა არაჯანსაღი კბილის ამოღება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სხივური თერაპიის შედეგად, განვითარდება ოსტეონეკროზი და პაციენტმა შესაძლოა დაკარგოს არა მარტო კბილები, არამედ ყბის ძვლის ნაწილიც, რაც მის ისედაც მძიმე მდგომარეობას, კიდევ უფრო დაამძიმებს.

ხორხის კიბოს ქირურგიული მკურნალობა

წლების მანძილზე დაგროვილი გამოცდილება და ტექნიკური აღჭურვილობის პროგრესი გვაძლევს საშუალებას პაციენტის სამკურნალოდ ოპერაციების საკმაოდ ფართო სპექტრი გამოვიყენოთ. ოპერაციები, კიბოს მდებარეობის და ჰისტოლოგიური ნაირსახეობის მიხედვით, სხვადასხვა მასშტაბის და ტექნიკის შეიძლება იყოს.

ტრანსმანდიბულარული ბუკო-ფარინგექტომია

პირის ღრუს და ხახის კიბოს სამკურნალოდ, როდესაც სიმსივნე რბილ ქსოვილებზე არის გავრცელებული, ხშირად ვიყენებთ მონოპოლარულ ელექტროდანას, რაც ონკოლოგიურ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს. ხოლო, თუ ამ რეგიონის ძვლოვანი სტრუქტურებიც ჩათრეულია, უკვე, უფრო დიდი ინვაზიური ქირურგიაა საჭირო, ნაწილობრივი ან ტოტალური ძვლოვანი რეზექციით.

მაგალითად, ტრანსმანდიბულარული ბუკო-ფარინგექტომია, რომელიც ხახის ტონზილარული მიდამოს ან ენის ძირის კიბოს დროს ელექტროდანით ან, უკეთეს შემთხვევაში, Olympus-ის ახალი ულტრაბგეროვანი მაკრატლით – Thunderbeat ხორციელდება, იძლევა ონკოლოგიურ უსაფრთხოებას. ამ ოპერაციის დროს, შეიძლება ამოკვეთილი იყოს მხოლოდ რბილი ქსოვილები ან, ძვლოვანი დაზიანების შემთხვევაში, ყბის ძვალიც. ქსოვილოვანი დეფექტის აღსადგენად ვიყენებთ კან-კუნთოვან ნაფლეთებს და ხელოვნურ ძვალსაც

ხორხის და სუბგლოტური კიბოს დროს, გამოიყენება ტოტალუ- რი ან ნაწილობრივი ლარინგექტომიები.

ტოტალური ლარინგექტომიები გამოიყენება ხორხის კიბოს შორს წასული პროცესების დროს. მას შესაძლოა მიჰყვეს ხახის დაზიანებული ნაწილის ამოკვეთის ოპერაციაც. ეს ოპერაცია გულისხმობს სუნთქვის და ყლაპვის ფუნქციების გზაჯვარედინის გამიჯვნას ერთიმეორისაგან ანუ, ტრაქეის კისრის წინა ზედაპირზე ამოკერებას და საყლაპავის ხახასთან მიკერებას.

ამ ოპერაციის შემდეგ, ლაპარაკის ფუნქცია იკარგება. ოპერაციის შემდგომი ფონიატრიული რეაბილიტაცია ხდება ან საყლაპავისმიერი ხმის ჩამოყალიბებით (საკმაოდ ხანგრძლივი და რთული ფონიატრიული რეაბილიტაციის კურსი, რომლის დროსაც პაციენტი საყლაპავის და ხახის დარჩენილი კუნთების მეშვეობით სწავლობს ხმის გამოცემას) ან ელექტროპროთეზით, რომელიც ელექტრონულ ხმას გამოსცემს (კინოგახმოვანებაში ეს ეფექტი საკმაოდ ხშირად გვხვდება). არსებობს კიდევ უფრო კარგი საშუალება – PROVOX-ის ფირმის ტრაქეო-ეზოფაგალური ფონატორული სილიკონის პროთეზი, რომელიც ტრაქეოსტომიული ხვრელის ობტურაციის დროს, ჰაერის ნაკადს უშვებს საყლაპავში და პირიდან გამოდის ჩახლეჩილი ხმა.

ნაწილობრივი ლარინგექტომიები – ეს ოპერაციები უზრუნველყოფს დაზიანებული ნაწილის ამოკვეთას ისე, რომ შენარჩუნდეს ხორხის ძირითადი ფუნქციები (ხმა, ყლაპვის და სუნთქვის გზაჯვარედინი).

ნაწილობრივი ლარინგექტომიები იყოფა ვერტიკალურად და ჰორიზონტლურად, ვერტიკალური ნაწილობრივი ლარინგექტომიები, (მაგალითად კორდექტომია), როგორც წესი, ლაზერის გამოყენებით ხორციელდება.

ჰორიზონტალური ნაწილობრივი ლარინგექტომიები, ე. წ. სუპრაგლოტური (ყიისზედა) ხორხის რეზექციები, ხორციელდება ელექტროდანით (Thunderbeat Olympus).

ხორხის რეკონსტრუქციული რეზექციები – დაზიანებული ნაწილის ამოკვეთის შემდეგ, ხდება ხორხის რეკონსტრუქცია. ასეთი ოპერაციები გახლავთ კრიკო-ჰიოდო პექსიები, MAJER-PIQUET, LABAYLLE.

წყარო

ოტო-რინო-ლარინგოლოგია და თავ-კისრის პათოლოგიები

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები